Forwarded from De facto. Беларуская навука
90 гадоў таму была выяўлена першабытная стаянка на Крывінскім тарфяніку
У 1925 г. было вырашана асушыць велізарнае балота (тарфянік), якое знаходзілася за 2,5 км на поўдзень ад в. Асавец (Бешанковіцкі раён) у левабярэжжы р. Крывінка. Калі капалі глыбокія канавы, рабочыя трапілі на косці і чарапкі посуду. Тэхнік перадаў адзін з прадметаў батаніку Дактураўскаму, а той – Канстанціну Палікарповічу, выбітнаму беларускаму археолагу (на фота).
Першыя раскопкі стаянкі прайшлі пад кіраўніцтвам Палікарповіча ў жніўні-верасні 1934 г. На працу ён наняў да 6 мясцовых сялян (уключаючы падлеткаў). Культурны пласт быў перакрыты слоем торфу ў 1,5 м. Пазней на гэтай стаянцы позняга неаліту і ранняга бронзавага веку былі знойдзены прылады працы і кераміка паўночнабеларускай культуры.
Стаянка Асавец-1 стала першым з дзесятка археалагічных помнікаў вядомага ў свеце Крывінскага тарфяніку, месца старажытных паселішчаў узростам да 6 тысяч гадоў. З другой паловы 1960-х тарфянік даследваў Міхась Чарняўскі, затым яго сын Максім.
У 1925 г. было вырашана асушыць велізарнае балота (тарфянік), якое знаходзілася за 2,5 км на поўдзень ад в. Асавец (Бешанковіцкі раён) у левабярэжжы р. Крывінка. Калі капалі глыбокія канавы, рабочыя трапілі на косці і чарапкі посуду. Тэхнік перадаў адзін з прадметаў батаніку Дактураўскаму, а той – Канстанціну Палікарповічу, выбітнаму беларускаму археолагу (на фота).
Першыя раскопкі стаянкі прайшлі пад кіраўніцтвам Палікарповіча ў жніўні-верасні 1934 г. На працу ён наняў да 6 мясцовых сялян (уключаючы падлеткаў). Культурны пласт быў перакрыты слоем торфу ў 1,5 м. Пазней на гэтай стаянцы позняга неаліту і ранняга бронзавага веку былі знойдзены прылады працы і кераміка паўночнабеларускай культуры.
Стаянка Асавец-1 стала першым з дзесятка археалагічных помнікаў вядомага ў свеце Крывінскага тарфяніку, месца старажытных паселішчаў узростам да 6 тысяч гадоў. З другой паловы 1960-х тарфянік даследваў Міхась Чарняўскі, затым яго сын Максім.
👍14🔥5
Forwarded from Наша Ніва
This media is not supported in your browser
VIEW IN TELEGRAM
«Не маюць гістарычнай каштоўнасці». У Лагойску зносяць графскія стайні
На тэрыторыі былой рэзідэнцыі Тышкевічаў бульдозеры руйнуюць гістарычны будынак, які называюць «баракам», а яго драўляныя часткі спальваюць.
https://nashaniva.com/358175
Без VPN — па гэтай спасылцы.
На тэрыторыі былой рэзідэнцыі Тышкевічаў бульдозеры руйнуюць гістарычны будынак, які называюць «баракам», а яго драўляныя часткі спальваюць.
https://nashaniva.com/358175
Без VPN — па гэтай спасылцы.
🤬35😐3👎2😱2
Forwarded from De facto. Беларуская навука
Чаму не атрымалася беларусізацыя на ўскраінах РСФСР у 1920-х?
Пра гэта ў расійскім часопісе «Журнал Фронтирных Исследований» піша доктар гістарычных навук Яўген Кодзін. У 1920-х правядзенне беларусізацыі меркавалася не толькі ў межах БССР, але і ў рэгіёнах РСФСР з кампактным пражываннем беларусаў. Гэта значыць ў Пскоўскай, Смаленскай і Бранскіх губерніях – з вывучэннем у школах першай ступені беларускай мовы, а ў школах другой ступені курса беларусазнаўства.
Са Смаленшчыны паведамлялася: калі ў 1926/27 годзе ў 18 школах першай ступені на беларускую мову былі пераведзеныя першыя групы навучэнцаў, то на 1927/28 год ужо 36 школ першай ступені «пачалі беларусізавацца».
Аднак у рэальнасці беларусізацыя адбывалася фармальна. Яна не атрымала належнай падтрымкі мясцовых уладаў, якія не ўспрымалі задачу як прыярытэтную і не адчувалі запыту з боку жыхароў. У самым пачатку 1930-х гадоў у Пскоўскай, Смаленскай і Бранскіх губерніях ад правядзення беларусізацыі адмовіліся.
Пра гэта ў расійскім часопісе «Журнал Фронтирных Исследований» піша доктар гістарычных навук Яўген Кодзін. У 1920-х правядзенне беларусізацыі меркавалася не толькі ў межах БССР, але і ў рэгіёнах РСФСР з кампактным пражываннем беларусаў. Гэта значыць ў Пскоўскай, Смаленскай і Бранскіх губерніях – з вывучэннем у школах першай ступені беларускай мовы, а ў школах другой ступені курса беларусазнаўства.
Са Смаленшчыны паведамлялася: калі ў 1926/27 годзе ў 18 школах першай ступені на беларускую мову былі пераведзеныя першыя групы навучэнцаў, то на 1927/28 год ужо 36 школ першай ступені «пачалі беларусізавацца».
Аднак у рэальнасці беларусізацыя адбывалася фармальна. Яна не атрымала належнай падтрымкі мясцовых уладаў, якія не ўспрымалі задачу як прыярытэтную і не адчувалі запыту з боку жыхароў. У самым пачатку 1930-х гадоў у Пскоўскай, Смаленскай і Бранскіх губерніях ад правядзення беларусізацыі адмовіліся.
😢13❤5👍1😁1😐1
Forwarded from Наша Ніва
У гістарычны архіў у Гродне прызначылі дырэктара-сілавіка. Ён такі ўжо далёка не першы
Армейскі стаж 26 гадоў.
https://nashaniva.com/358291
Без VPN — па гэтай спасылцы.
Армейскі стаж 26 гадоў.
https://nashaniva.com/358291
Без VPN — па гэтай спасылцы.
😡19💩12😁1
Forwarded from Historyja
Ноччу 30 на 31 снежня 1917 года бальшавікі разагналі Першы Усебеларускі З'езд.
🤬23🤯2👎1🔥1
Канешне, вы глядзелі фільм "Карнавальная ночь", магчыма, нават, і фільм "Дайте жалобную книгу". Хутчэй за ўсё вы чулі савецкі і расейскі нефармальны гімн танкавых войскаў "Тры танкісты". Аўтар гэтых гітоў - Барыс Ласкін, які нарадзіўся ў Воршы. Запрашаем паглядзець ролік пра Барыса Ласкіна і ягоныя творы.
Лайкі, каментары, рэпосты вельмі вітаюцца, калі для вас гэта бяспечна.
Лайкі, каментары, рэпосты вельмі вітаюцца, калі для вас гэта бяспечна.
YouTube
Самы навагодні аршанец
Барыс Ласкін - распавядаем пра стваральніка "Карнавальная ночь" ды іншых хітоў.
00:00 -Пры чым тут "Карнавальная ночь"
00:26 - Аўтар сцэнару - аршанскі габрэй
01:22 - З Оршы ў Маскву і ў кіно
01:49 - Першыя спрбы творчасці
02:20 - Хіты Барыса Ласкіна
03:24…
00:00 -Пры чым тут "Карнавальная ночь"
00:26 - Аўтар сцэнару - аршанскі габрэй
01:22 - З Оршы ў Маскву і ў кіно
01:49 - Першыя спрбы творчасці
02:20 - Хіты Барыса Ласкіна
03:24…
👍17❤2🤔2🥴2🎉1
Сябры, з надыйшоўшым! Жадаем усім міру, сканчэння тэрору і вольнай Беларусі! Дзякуй, што вы з намі! Жыве Беларусь!!! 🤍❤️❤️
Please open Telegram to view this post
VIEW IN TELEGRAM
❤62👍5
Media is too big
VIEW IN TELEGRAM
Дзякуй Богу, украінцы выратавалі Святога Мікалая і падарылі яму новыя сані.
Ролік аб пераходзе Святым Мікалаем украінскай мяжы быў зроблены ў адказ на расейскае відэа, у якім расейцы забіваюць Мікалая ракетай. Самі ж застаюцца з камуністычным Дзедам Марозам. Маўляў, ім ня трэба нічога заходняга.
Між тым вобраз Святога Мікалая існаваў у Расейскай імперыі. Аднак у 1929 годзе ўжо ў Савецкай імперыі бальшавікі ў запале антырэлігійнай барацьбы афіцыйна забаранілі святкаваць Раство і нават ёлкі як "буржуазны, папоўскі і антысавецкі звычай". У апалу трапіў і Мікалай.
Але з 1 студзеня 1936 года камуністычнаеае кіраўніцтва вырашыла пакласці канец "леваму загібу" у барацьбе з ёлкамі. Вечназялёнае дрэва вяртаюць дзецям, Раство падмяняюць Новым годам, а замест Святога Мікалая з'яўляецца знаёмы нам Дзед Мароз. Праз год саветы ўпершыню дадалі яму Снягурку - дзяўчыну з нявызначанай радаслоўнай: яна нібыта ўнучка Дзеда, але пра ейных бацькоў - дзяцей старога - нічога не вядома. 😅
Ролік аб пераходзе Святым Мікалаем украінскай мяжы быў зроблены ў адказ на расейскае відэа, у якім расейцы забіваюць Мікалая ракетай. Самі ж застаюцца з камуністычным Дзедам Марозам. Маўляў, ім ня трэба нічога заходняга.
Між тым вобраз Святога Мікалая існаваў у Расейскай імперыі. Аднак у 1929 годзе ўжо ў Савецкай імперыі бальшавікі ў запале антырэлігійнай барацьбы афіцыйна забаранілі святкаваць Раство і нават ёлкі як "буржуазны, папоўскі і антысавецкі звычай". У апалу трапіў і Мікалай.
Але з 1 студзеня 1936 года камуністычнаеае кіраўніцтва вырашыла пакласці канец "леваму загібу" у барацьбе з ёлкамі. Вечназялёнае дрэва вяртаюць дзецям, Раство падмяняюць Новым годам, а замест Святога Мікалая з'яўляецца знаёмы нам Дзед Мароз. Праз год саветы ўпершыню дадалі яму Снягурку - дзяўчыну з нявызначанай радаслоўнай: яна нібыта ўнучка Дзеда, але пра ейных бацькоў - дзяцей старога - нічога не вядома. 😅
🥰25👍11❤3🤯3
1 студзеня 1919 г. у Смаленску створаная напярэдадні пад кантролям Масквы Камуністычная партыя (бальшавікоў) Беларусіі абвесціла стварэнне Сацыялістычнай Савецкай Рэспублікі Беларусіі (ССРБ). Маніфест спачатку з'явіўся на расейскай мове і толькі 19 студзеня на беларускай.
Першапачаткова бальшавікі працівліся з'яўленню незалежнай беларускай дзяржавы. У снежні 1917 года яны разагналі I Усебеларускі з'езд, які меўся вырашыць далейшы лёс нашай краіны. Аднак абвяшчэнне Беларускай Народнай Рэспублікі 25 сакавіка 1918 года змусіла іх змяніць пазіцыю на больш гнуткую і перахапіць ініцыятыву.
"З гэтага часу, - было запісана ў маніфесце, - ўся ўлада на Беларусіі належыць толькі Саветам працоўных, сялянскіх, батрацкіх і чырвонаармейскіх дэпутатаў". "Прадажная буржуазная Беларуская Рада, з "народнымі міністрамі" абвяшчаліся па-за законам, а ўсе законы, дамовы, пастановы, загады і распараджэнні Рады БНР - несапраўднымі. Такім чынам, бальшавікі прызналі ролю БНР у станаўленні беларускай нацыянальнай дзяржаўнасці.
Рашэнне аб стварэнні ССРБ адмоўна сустрэлі партыйныя і савецкія работнікі Смаленскай, Віцебскай і Магілёўскай губерній. Так, віцебскія камуністы сцвярджалі, што "край ужо даўно русіфікаваны, мовы і нацыянальнай культуры няма", "беларускіх тэндэнцый у шырокіх пралетарскіх і сялянскіх масах не мелася і няма", і называлі абвяшчэнне рэспублікі "інтэлігентнай задумай захварэўшых нацыяналізмам таварышаў з Беларускага камісарыята і іншых ". Прыкладна тое ж казалі і магілёўскія бальшавікі.
Праз цяжкое знешнепалітычнае становішча камуністы разглядалі новую рэспубліку выключна як буфер у вайне з суседзямі. 27 лютага 1919 года яны злілі яе ў марыянеткавую квазідзяржаву ў Літоўска-Беларускую ССР (ЛітБел).
Аднавілі ж ССРБ (пазней - БССР) ужо ў 1920 годдзе. 31 ліпеня ў Менску была абвешчана Дэкларацыя аб незалежнасці Беларускай Савецкай Рэспублікі. Аднак сапраўдную незалежнасць наша рэспубліка атрымала толькі праз 70 гадоў.
Маніфест аб стварэнні ССРБ. НАРБ ф. 60. воп. 3. спр. 432. стр. 1-4
Першапачаткова бальшавікі працівліся з'яўленню незалежнай беларускай дзяржавы. У снежні 1917 года яны разагналі I Усебеларускі з'езд, які меўся вырашыць далейшы лёс нашай краіны. Аднак абвяшчэнне Беларускай Народнай Рэспублікі 25 сакавіка 1918 года змусіла іх змяніць пазіцыю на больш гнуткую і перахапіць ініцыятыву.
"З гэтага часу, - было запісана ў маніфесце, - ўся ўлада на Беларусіі належыць толькі Саветам працоўных, сялянскіх, батрацкіх і чырвонаармейскіх дэпутатаў". "Прадажная буржуазная Беларуская Рада, з "народнымі міністрамі" абвяшчаліся па-за законам, а ўсе законы, дамовы, пастановы, загады і распараджэнні Рады БНР - несапраўднымі. Такім чынам, бальшавікі прызналі ролю БНР у станаўленні беларускай нацыянальнай дзяржаўнасці.
Рашэнне аб стварэнні ССРБ адмоўна сустрэлі партыйныя і савецкія работнікі Смаленскай, Віцебскай і Магілёўскай губерній. Так, віцебскія камуністы сцвярджалі, што "край ужо даўно русіфікаваны, мовы і нацыянальнай культуры няма", "беларускіх тэндэнцый у шырокіх пралетарскіх і сялянскіх масах не мелася і няма", і называлі абвяшчэнне рэспублікі "інтэлігентнай задумай захварэўшых нацыяналізмам таварышаў з Беларускага камісарыята і іншых ". Прыкладна тое ж казалі і магілёўскія бальшавікі.
Праз цяжкое знешнепалітычнае становішча камуністы разглядалі новую рэспубліку выключна як буфер у вайне з суседзямі. 27 лютага 1919 года яны злілі яе ў марыянеткавую квазідзяржаву ў Літоўска-Беларускую ССР (ЛітБел).
Аднавілі ж ССРБ (пазней - БССР) ужо ў 1920 годдзе. 31 ліпеня ў Менску была абвешчана Дэкларацыя аб незалежнасці Беларускай Савецкай Рэспублікі. Аднак сапраўдную незалежнасць наша рэспубліка атрымала толькі праз 70 гадоў.
Маніфест аб стварэнні ССРБ. НАРБ ф. 60. воп. 3. спр. 432. стр. 1-4
😢7👍5🤔3😡3🤣2💔1
Forwarded from Historyja
У ноч з 1 на 2 студзеня 1919 года ў Смаленску бальшавікамі была абвешаная Савецкая Сацыялістычная Рэспубліка Беларусь. У склад гэтага ўтварэння ўвайшлі Віцебская, Гарадзенская, Магілёўская, Менская губерні, заходнія паветы Смаленскай, беларускія паветы Віленскай, Ковенскай і Чарнігаўскай губерняў.
ССРБ было адказам бальшавікоў на стварэнне беларускай дзяржавы - Беларускай Народнай Рэспублікі.
ССРБ было адказам бальшавікоў на стварэнне беларускай дзяржавы - Беларускай Народнай Рэспублікі.
👍14🤯1💩1🙈1
Мікіта Мелказёраў на канале "Загляне сонца" распавядае пра Рамана Скірмунта - выбітнага палітыка і буйнога землеўладальніка, які стаяў у вытокаў БНР і на пэўны момант узначаліў яе ўрад у ролі прэм'ер-міністра. Ён меў у гаспадарцы цукровы завод, бровар, фабрыку сукна, вадзяны млын, а таксама збудаваў касьцёл, лякарню. У часы калі яго родны маёнтак Парэчча быў пад Польшчай, адыйшоў ад палітыкі, але так званае вызваленне Савецкай Арміей у выніку стала для Скірмунта фатальным. У 1939 годзе быў растраляны мясцовымі сялянамі па загадзе савецкага камісара Холадава, адмовіўшыся пры гэтым капаць сабе магілу.
YouTube
Прэмʼер-міністр БНР, якога забілі сяляне: чаму гэта здарылася? | Раман Скрімунт
☀️ Раман Скірмунт - выбітны палітык і буйны землеўладальнік, які стаяў у вытокаў БНР і на пэўны момант узначаліў яе ўрад у ролі прэм'ер-міністра. Ён меў у гаспадарцы цукровы завод, бровар, фабрыку сукна, вадзяны млын, а таксама збудаваў касьцёл, лякарню.…
👍21❤5💩3🤡1🥴1
Ці магла з наўгародскага дыялекту вырасці асобная мова? Хто такія “трыста залатых паясоў”? Чым Наўгародчына адрознівалася ад іншых частак Русі? Навошта наўгародцам князь і за што яго выганялі? Урэшце, як загінула Наўгародская рэспубліка? Грошы, Еўропа, дэмакратыя – ці мог Ноўгарад паказаць іншы шлях для Расіі? Кацярына Ваданосава тлумачыць у сваім відэа.
YouTube
Дзе шукаць “харошых рускіх”? Наўгародская рэспубліка
👉 УСЕ ВЫПУСКІ ТРЫЗУБ І ПАГОНЯ https://youtube.com/playlist?list=PLp0aOIn3iSMF_9Zn_XRESvMs_tBhS1mAL
💌 данаты https://ko-fi.com/budzma
💌 супердзякуй, спонсарства https://www.youtube.com/c/TheBudzma/join
❓Ці магла з наўгародскага дыялекту вырасці асобная мова?…
💌 данаты https://ko-fi.com/budzma
💌 супердзякуй, спонсарства https://www.youtube.com/c/TheBudzma/join
❓Ці магла з наўгародскага дыялекту вырасці асобная мова?…
🔥13👍1😁1
Forwarded from De facto. Беларуская навука
Чым французскія легіянеры займаліся на тэрыторыі Беларусі ў 1942-1943 гадах?
Пра гэта ў свежым нумары часопіса Клио піша расійскі гісторык Наталля Башкірова. «Легіён французскіх добраахвотнікаў супраць бальшавізму» быў сфармаваны як на добраахвотнай аснове, так і з дапамогай мабілізацыі жыхароў анексаваных Рэйхам Эльзаса і Латарынгіі. У выглядзе 638-га пяхотнага палка легіён дзейнічаў на тэрыторыі Усходняй Беларусі з сярэдзіны 1942 года па сярэдзіну 1943-га.
Чым французы, якіх на пачатак 1943-га налічвалася каля 1400 чалавек, займаліся ў тыле групы армій «Цэнтр»? Не толькі ахоўвалі аўтамабільныя дарогі і чыгунку, але і актыўна ўдзельнічалі ў правядзенні антыпартызанскіх аперацый. Французскія добраахвотнікі, задзейнічаныя ў «карных акцыях», бралі ўдзел і ў злачынствах супраць мірнага насельніцтва.
Разам з тым пра нестабільныя палітычныя настроі французскіх легіянераў сведчылі факты іх пераходу на бок партызан. На фотаздымку – легіён на тэрыторыі Расіі ў лістападзе 1941 года.
Пра гэта ў свежым нумары часопіса Клио піша расійскі гісторык Наталля Башкірова. «Легіён французскіх добраахвотнікаў супраць бальшавізму» быў сфармаваны як на добраахвотнай аснове, так і з дапамогай мабілізацыі жыхароў анексаваных Рэйхам Эльзаса і Латарынгіі. У выглядзе 638-га пяхотнага палка легіён дзейнічаў на тэрыторыі Усходняй Беларусі з сярэдзіны 1942 года па сярэдзіну 1943-га.
Чым французы, якіх на пачатак 1943-га налічвалася каля 1400 чалавек, займаліся ў тыле групы армій «Цэнтр»? Не толькі ахоўвалі аўтамабільныя дарогі і чыгунку, але і актыўна ўдзельнічалі ў правядзенні антыпартызанскіх аперацый. Французскія добраахвотнікі, задзейнічаныя ў «карных акцыях», бралі ўдзел і ў злачынствах супраць мірнага насельніцтва.
Разам з тым пра нестабільныя палітычныя настроі французскіх легіянераў сведчылі факты іх пераходу на бок партызан. На фотаздымку – легіён на тэрыторыі Расіі ў лістападзе 1941 года.
🤯7👍5
Forwarded from ByProsvet
*Камуністы самахоць забралі ў склад РСФР Віцебскую, Магілёўскую, Смаленскую губерні.Часткова вярнулі ў 1924-м і 1926-м.
Яшчэ больш цікавостак вы можаце знайсці ў нашым онлайн-календары «Кожны дзень».
#драбок_гісторыі #щепотка_истории #history_pinch
Please open Telegram to view this post
VIEW IN TELEGRAM
😡8👍3
Як узніклі Трызуб, Калюмны і Пагоня? Што такое герб і геральдыка? Чаму ў шляхты ВКЛ былі ўласныя гербы і чым яны адрозніваліся ад рыцарства Заходняй Еўропы? Якую ролю тут адыгралі Вітаўт, Ягайла і Гарадзельская унія 1413 года? Гісторыя ад "Вусы Скарыны". Вядучы праграмы "Вусы Скарыны" - Цімафей Акудовіч (і коцікі). Глядзіце ў новым выпуску гістарычнай праграмы "Вусы Скарыны":
YouTube
Трызуб, Калюмны і Пагоня: як узніклі гербы? Беларуская геральдыка / Вусы Скарыны
Як узніклі Трызуб, Калюмны і Пагоня? Што такое герб і геральдыка? Чаму ў шляхты ВКЛ былі ўласныя гербы і ці адрозніваліся ад гербаў рыцарства Заходняй Еўропы? Якую ролю тут адыгралі Вітаўт, Ягайла і Гарадзельская унія 1413 года? Гісторыя ад "Вусы Скарыны".…
🔥23👍5
Forwarded from Historyja
У крыптах Віленская катэдры знойдзена сховішча з інсігніямі, у тым ліку пахавальнымі каронамі караля польскага і вялікага княства літоўскага Аляксандра Ягелончыка, жоны Каліміра Ягелончыка - Эльжбеты Габсбург, а таксама Барбары Радзівіл. Акрамя таго знойдзеныя былі: скіпетр, каралеўскі шар, тры пярсцёнкі, ланцуг і дзве магільныя дошкі.
Каштоўнасці былі схаваныя ў 1939 годзе ў сувязі з Другой сусветнай вайной.
Крыніца: LRT
Каштоўнасці былі схаваныя ў 1939 годзе ў сувязі з Другой сусветнай вайной.
Крыніца: LRT
👍17❤🔥15❤4😱1