Расія ратавала Лукашэнку яшчэ да Пуціна - гэта відавочны факт для свядомай часткі грамадства, але многія пра гэта не ведаюць, або забылі.

У 1996 годзе супраць нелегітымнага рэферэндуму па змене Канстытуцыі выступіў парламент і 17 лістапада пачалася працэдура імпічменту. Нават прэм’ер-міністр Міхаіл Чыгір сышоў у адстаўку. Акрамя таго Канстытуцыйны Суд прызнаў неадпаведнасць прапаноў з пункту гледжання Канстытуцыі.

Але 21 лістапада ў Менск прыляцеў прэм'ер-міністра Расіі Віктар Чарнамырдзін, а разам з ім спікер Савета Федэрацыі Ягор Строеў і спікер Дзярждумы Генадзь Селязнёў. Пасля доўгіх перамоў розных бакоў 22 лістапада 1996 года адбылося падпісанне пагаднення і 24 лістапада рэферэндум адбыўся, а лукашэнкаўцы ашукалі наіўную частку апазіцыі, якая паверыла ў "мірную" дамову.

Тагачасны сакратар управы Сойму БНФ Вячаслаў Сіўчык пракаментаваў тады: "Рашэньні, прынятыя сёньня ўначы, не былі вялікай нечаканасьцю. На вялікі жаль, ужо дзьвесьце гадоў намі кіруюць з Масквы. І натуральна, зараз маскоўскія гаспадары былі зацікаўленыя ў тым, каб захаваць тут рэжым Лукашэнкі".

Фота: Віктар Чарнамырдзін і Аляксандр Лукашэнка. Менск, 22 лістапада 1996 года.

Менск менш русіфікаваны ў параўнанні з рэгіёнамі, аднак у беларускай сталіцы абсалютны правал у помніках, звязаных з гісторыяй да ХІХ стагоддзя. Да такой высновы прыйшли аўтары даследавання «Мінская карта гістарычнай памяці» ад Інстытута «Палітычная сфера» Андрэй Мастыка і Андрэй Казакевіч.

Доктар гісторыі, прафесар Полацкага дзяржаўнага ўніверсітэту Ўладзімір Лобач у 2021-м быў звольнены з працы і прайшоў праз турму.

Цяпер ён жыве і працуе ў Польшчы. "Радыё Свабода" пагаварыла з ім пра аўтаэтнаграфію, антрапалёгію акупацыі, калябарацыю, маскі гуманізму і лясны беларускі рай.

АНОНС КНІГІ

Ужо ў канцы лістапада ў выдавецтве “Янушкевіч” выйдзе кніга Вольгі Раманавай “Другая история советского белорусского кино. Исследовательские сюжеты”.

Гэтая кніга напісаная як серыя даследчых эсэ, дзе кожны раздзел прысвечаны новаму сюжэту з гісторыі савецкага беларускага кіно 1920-1980-х гадоў. Кожны такі сюжэт нарадзіўся з пытанняў без адназначнага адказу, зададзеных з сучаснасці:

📍 як і навошта глядзець савецкае беларускае кіно сёння?

📍 пра што могуць расказаць фільмы Белдзяржкіно перыяду НЭПа і беларусізацыі?

📍 ці можна разглядаць савецкае беларускае кіно як каланіяльнае і якія сэнсы такі падыход адкрывае і перакрывае?

📍 як беларускі экран фарміраваў гістарычнае ўяўленне гледачоў у розныя савецкія перыяды і наколькі праглядалася экранная глыбіня беларускай гісторыі?

На гэтыя, а таксама многія іншыя канкрэтныя даследчыя пытанні адказвае кожны раздзел кнігі.

СТАРТ ПРОДАЖАЎ — 30 ЛІСТАПАДА.

Мікіта Мелказёраў працягвае галерэю мярзотнікаў, якія кіравалі Беларуссю і рабілі шмат, каб гэтай Беларусі не стала. Панцеляймон Панамарэнка быў першым сакратаром ЦК КП(б) амаль 10 год і за гэты час паспеў зрбаіць шмат бяды. Разбіраемся ў пытанні і фіксуем, што такой вуліцы дакладна не павінна быць ні ў адным беларускім горадзе.

Даследванне: прынамсі, у сярэдзіне 3 тысячагоддзя да н.э. людзі на тэрыторыі Беларусі ўжо апрацоўвалі поўсць хатніх жывёл

Даследванне Максіма Чарняўскага, загадчыка аддзела археалогіі першабытнага грамадства Інстытута гісторыі НАН, і Ганны Малюцінай (Інстытут гісторыі матэрыяльная культуры РАН) апублікавана ў кастрычніцкім нумары часопіса Journal of Archaeological Science: Reports.

Аналізы паказалі, што зубцы (вырабы з косці і зубоў), знойдзеныя ў Крывінскім тарфяніку, маюць на паверхні мікраскапічныя сляды апрацоўкі поўсці хатніх жывёл (авечак ці коз). Гэта першае сведчанне такой апрацоўкі ва ўмовах развіцця жывёлагадоўлі ў паляўнічых-збіральнікаў позняга неаліту (апошняга перыяду каменнага веку) у лясной зоне Усходняй Еўропы.

Чаму і куды з'язджалі беларусы? Чым яны там займаліся? Чым іх досвед можа быць для нас карысным? Аб гэтым на канале "Гістфак" разважаюць Дар'я Палынская і Алесь Кіркевіч.

24 лістапада 1996 года з парушэннем заканадаўства быў праведзены рэферэндум.

Гісторыя беларускага тэатра за 10 хвілін у праекце “Пра гэта Вам не раскажуць у Школе” .