«Шляхам незалежнасці»: экскурсія па праспекце Гедыміна ў Вільні
19 верасня ў Вільні адбудзецца аўтарская экскурсія «Шляхам незалежнасці», прымеркаваная да 35-й гадавіны прыняцця бел-чырвона-белага сцяга і Пагоні ў якасці дзяржаўных сімвалаў Беларусі.
Маршрут пройдзе па праспекце Гедыміна. Падчас экскурсіі раскажуць пра ўдзел беларусаў у абароне літоўскага Сейма ў студзені 1991 года, сувязі БНФ і «Саюдзіса» і першы з’езд БНФ, гісторыю Лукішак і будынка былога КДБ, легендарную «Нерынгу» як месца сустрэч віленскіх дысыдэнтаў, а таксама пра аднаўленне «Нашай Нівы» ў Вільні ў 1991 годзе.
🗓 19 верасня, 14:00
📍 Пачатак — каля Сейма Літвы
🖊 Рэгістрацыя — праз гугл-форму або ў Telegram: @liusterkavilnia
🪙 Удзел — за данат экскурсаводцы.
19 верасня ў Вільні адбудзецца аўтарская экскурсія «Шляхам незалежнасці», прымеркаваная да 35-й гадавіны прыняцця бел-чырвона-белага сцяга і Пагоні ў якасці дзяржаўных сімвалаў Беларусі.
Маршрут пройдзе па праспекце Гедыміна. Падчас экскурсіі раскажуць пра ўдзел беларусаў у абароне літоўскага Сейма ў студзені 1991 года, сувязі БНФ і «Саюдзіса» і першы з’езд БНФ, гісторыю Лукішак і будынка былога КДБ, легендарную «Нерынгу» як месца сустрэч віленскіх дысыдэнтаў, а таксама пра аднаўленне «Нашай Нівы» ў Вільні ў 1991 годзе.
🗓 19 верасня, 14:00
📍 Пачатак — каля Сейма Літвы
🖊 Рэгістрацыя — праз гугл-форму або ў Telegram: @liusterkavilnia
🪙 Удзел — за данат экскурсаводцы.
👍8🥰4👏1
Forwarded from Годная гісторыя
18 верасня 1923 года з мапы Беларусі знік Ігумен.
Бальшавікі перайменавалі старажытны горад, вядомы пад гэтай назвай з 1387 года, у Чэрвень. Назва існавала стагоддзямі – задоўга да расійскай імперыі і бальшавікоў. А ў 1923-м яна раптам стала непажаданай.
Чаму?
Слова «ігумен» азначае духоўны сан – пробашча манастыра. Для бальшавіцкай улады, якая вяла барацьбу з рэлігіяй і царквой, такая назва выглядала нязручнай. Новы Чэрвень таксама меў ідэалагічнае тлумачэнне: назву звязвалі з чэрвенем 1920 года, калі горад занялі бальшавіцкія войскі.
Так і працавала савецкая тапанімічная палітыка. Стары тапонім, які звязваў горад з ягонай доўгай гісторыяй, можна было прыбраць. На яго месца паставіць новы – такі, які нагадваў ужо пра падзею, важную для новай улады. Так назва горада ператваралася з памяці пра мінулае ў інструмент памяці, патрэбнай дзяржаве.
І гэта не быў адзінкавы выпадак. У Беларусі пераназывалі Койданава ў Дзяржынск (у гонар аўтара «чырвонага тэрору» Дзяржынскага), Шацілкі ў Светлагорск (хаця ніякіх гор там няма), Прапойск у Слаўгарад (бо назва нібыта непрыгожая). І, канечне, Менск у Мінск. Шмат такіх прыкладаў.
З мапы знікалі старажытныя назвы. Іх замянялі імёнамі савецкіх дзеячаў, ідэалагічна зручнымі тапонімамі ці проста новымі «нейтральнымі».
Бо тапанімія – гэта не проста шыльды на вуліцах. Той, хто вырашае, як называецца горад, вырашае і тое, што людзі будуць ведаць пра гэты горад. Калі назвам гарадоў ці вуліц менш за сто гадоў і яны створаныя бальшавікамі, людзі падсвядома гэта ўспрымаюць, быццам і не было ў беларусаў ніякай гісторыі да гэтага. Вось чаму так важна, як называюцца гарады і вуліцы ў іх.
💫 Наш Patreon
💫 Наш Buymeacoffee
Бальшавікі перайменавалі старажытны горад, вядомы пад гэтай назвай з 1387 года, у Чэрвень. Назва існавала стагоддзямі – задоўга да расійскай імперыі і бальшавікоў. А ў 1923-м яна раптам стала непажаданай.
Чаму?
Слова «ігумен» азначае духоўны сан – пробашча манастыра. Для бальшавіцкай улады, якая вяла барацьбу з рэлігіяй і царквой, такая назва выглядала нязручнай. Новы Чэрвень таксама меў ідэалагічнае тлумачэнне: назву звязвалі з чэрвенем 1920 года, калі горад занялі бальшавіцкія войскі.
Так і працавала савецкая тапанімічная палітыка. Стары тапонім, які звязваў горад з ягонай доўгай гісторыяй, можна было прыбраць. На яго месца паставіць новы – такі, які нагадваў ужо пра падзею, важную для новай улады. Так назва горада ператваралася з памяці пра мінулае ў інструмент памяці, патрэбнай дзяржаве.
І гэта не быў адзінкавы выпадак. У Беларусі пераназывалі Койданава ў Дзяржынск (у гонар аўтара «чырвонага тэрору» Дзяржынскага), Шацілкі ў Светлагорск (хаця ніякіх гор там няма), Прапойск у Слаўгарад (бо назва нібыта непрыгожая). І, канечне, Менск у Мінск. Шмат такіх прыкладаў.
З мапы знікалі старажытныя назвы. Іх замянялі імёнамі савецкіх дзеячаў, ідэалагічна зручнымі тапонімамі ці проста новымі «нейтральнымі».
Бо тапанімія – гэта не проста шыльды на вуліцах. Той, хто вырашае, як называецца горад, вырашае і тое, што людзі будуць ведаць пра гэты горад. Калі назвам гарадоў ці вуліц менш за сто гадоў і яны створаныя бальшавікамі, людзі падсвядома гэта ўспрымаюць, быццам і не было ў беларусаў ніякай гісторыі да гэтага. Вось чаму так важна, як называюцца гарады і вуліцы ў іх.
💫 Наш Patreon
💫 Наш Buymeacoffee
😢10❤7💯1💔1
17 верасня 1939 года: Сталін, Гітлер і падзел краіны
На YouTube-канале Беларускай службы Польскага радыё выйшла размова з гісторыкам Алесем Смаленчуком, сябрам Беларускага інстытута публічнай гісторыі, пра адну з найбольш супярэчлівых дат беларускай гісторыі — 17 верасня 1939 года.
Што адбылося пасля ўступлення Чырвонай арміі ў Заходнюю Беларусь? Ці карэктна называць гэтыя падзеі «ўз’яднаннем» беларускіх земляў? Якую ролю ў падзеях 1939 года адыгралі Сталін, Гітлер і пакт Молатава — Рыбентропа?
У размове таксама — пра Рыжскі мір і падзел Беларусі, савецка-нямецкі парад у Брэсце, рэпрэсіі і дэпартацыі, а таксама пра тое, чаму для адных беларусаў 1939 год азначаў аб’яднанне беларускіх земляў, а для іншых — пачатак новай трагедыі.
▶️ Глядзець размову: https://youtu.be/OWrYKLDR-d4?is=yEQ6ZRT0DbubIHZP
На YouTube-канале Беларускай службы Польскага радыё выйшла размова з гісторыкам Алесем Смаленчуком, сябрам Беларускага інстытута публічнай гісторыі, пра адну з найбольш супярэчлівых дат беларускай гісторыі — 17 верасня 1939 года.
Што адбылося пасля ўступлення Чырвонай арміі ў Заходнюю Беларусь? Ці карэктна называць гэтыя падзеі «ўз’яднаннем» беларускіх земляў? Якую ролю ў падзеях 1939 года адыгралі Сталін, Гітлер і пакт Молатава — Рыбентропа?
У размове таксама — пра Рыжскі мір і падзел Беларусі, савецка-нямецкі парад у Брэсце, рэпрэсіі і дэпартацыі, а таксама пра тое, чаму для адных беларусаў 1939 год азначаў аб’яднанне беларускіх земляў, а для іншых — пачатак новай трагедыі.
▶️ Глядзець размову: https://youtu.be/OWrYKLDR-d4?is=yEQ6ZRT0DbubIHZP
YouTube
17 верасня 1939: Сталін, Гітлер і падзел краіны
У размове пра адну з самых супярэчлівых дат беларускай гісторыі – 17 верасня 1939 года.
Што адбылося пасля ўваходу Чырвонай Арміі ў Заходнюю Беларусь? Ці можна называць гэтыя падзеі ўз’яднаннем? Якую ролю адыгралі Сталін, Гітлер і пакт Молатава–Рыбентропа?…
Што адбылося пасля ўваходу Чырвонай Арміі ў Заходнюю Беларусь? Ці можна называць гэтыя падзеі ўз’яднаннем? Якую ролю адыгралі Сталін, Гітлер і пакт Молатава–Рыбентропа?…
👍6❤2
Forwarded from Наша Ніва
У вядомым галівудскім фільме «Паляўнічы на аленяў» Роберт дэ Ніра і іншыя зоркі гралі беларусаў
Гісторык Андрэй Катлярчук, які жыве і працуе ў Швецыі, падзяліўся ў фэйсбуку адкрыццём, якое нечакана для самога сябе зрабіў падчас працы над іншай навуковай тэмай.
https://nashaniva.com/404951
Без VPN — https://storage.googleapis.com/nashaniva-by/read.html?page=/404951
Гісторык Андрэй Катлярчук, які жыве і працуе ў Швецыі, падзяліўся ў фэйсбуку адкрыццём, якое нечакана для самога сябе зрабіў падчас працы над іншай навуковай тэмай.
https://nashaniva.com/404951
Без VPN — https://storage.googleapis.com/nashaniva-by/read.html?page=/404951
👍9🔥7👏1
Forwarded from Салідарнасць – главные новости Беларуси
«Добра, хлопцы, хай будзе вашая «Пагоня». Але хай на шчыце ў рыцара на кані будзе нашая чырвоная зорка!»
Сяргей Навумчык расказвае пра віртуозную тактыку парламенцкай апазіцыі пачатку 90-х — на прыкладзе надання статуса дзяржсымбаляў «Пагоні» і Бел-чырвона-беламу сьцягу.
Чытайце на сайце
Без VPN
Сяргей Навумчык расказвае пра віртуозную тактыку парламенцкай апазіцыі пачатку 90-х — на прыкладзе надання статуса дзяржсымбаляў «Пагоні» і Бел-чырвона-беламу сьцягу.
Чытайце на сайце
Без VPN
👍14🤪1
Forwarded from Беларускае Радыё Рацыя
Як у ваеннай Варшаве рыхтавалі будучую Аўтакефальную Царкву для Беларусі
У Супраслі 18 верасня падчас Міжнароднай навуковай канферэнцыі «Спадчына Праваслаўнай Царквы ў даўняй і сучаснай Рэчы Паспалітай» гісторык Юры Грыбоўскі выступіў з дакладам «Беларуская праваслаўная суполка ў Варшаве падчас Другой сусветнай вайны».
Больш нап: https://racyja.com/by/sumezza/jak-u-vaennaj-varsave-rychtavali-buducuju-autakefalnuju-carkvu-dlja-belarusi/
У Супраслі 18 верасня падчас Міжнароднай навуковай канферэнцыі «Спадчына Праваслаўнай Царквы ў даўняй і сучаснай Рэчы Паспалітай» гісторык Юры Грыбоўскі выступіў з дакладам «Беларуская праваслаўная суполка ў Варшаве падчас Другой сусветнай вайны».
Больш нап: https://racyja.com/by/sumezza/jak-u-vaennaj-varsave-rychtavali-buducuju-autakefalnuju-carkvu-dlja-belarusi/
👍10
🏛 Палац Чартарыйскіх: гісторыя аднаго месца ў старым Берасці
Палац Чартарыйскіх — толькі адна з назваў месца, з якім звязаныя некалькі стагоддзяў гісторыі Берасця.
Верагодна, менавіта тут працавала друкарня, дзе ў 1563 годзе была надрукаваная знакамітая Берасцейская Біблія. Тут стаяла першая жылая мураваная камяніца горада, у 1596 годзе адбываўся антыўнійны сабор, а пазней будынак належаў Сапегам і Чартарыйскім, служыў мытняй і школай.
Самога палаца сёння ўжо няма, але пад зямлёй, магчыма, яшчэ захоўваюцца сляды старога Берасця.
🎥 У новым відэа праекта VisitBrest распавядаецца гісторыя гэтага месца — ад XVI стагоддзя да знікнення старога горада.
▶️ https://youtu.be/RHN2nAVt2UY
Палац Чартарыйскіх — толькі адна з назваў месца, з якім звязаныя некалькі стагоддзяў гісторыі Берасця.
Верагодна, менавіта тут працавала друкарня, дзе ў 1563 годзе была надрукаваная знакамітая Берасцейская Біблія. Тут стаяла першая жылая мураваная камяніца горада, у 1596 годзе адбываўся антыўнійны сабор, а пазней будынак належаў Сапегам і Чартарыйскім, служыў мытняй і школай.
Самога палаца сёння ўжо няма, але пад зямлёй, магчыма, яшчэ захоўваюцца сляды старога Берасця.
🎥 У новым відэа праекта VisitBrest распавядаецца гісторыя гэтага месца — ад XVI стагоддзя да знікнення старога горада.
▶️ https://youtu.be/RHN2nAVt2UY
YouTube
Дзе друкавалі Берасцейскую Біблію і адбываўся антыўнійны сабор?
Палац Чартарыйскіх — толькі адна з назваў гэтага месца ў старым Берасці. За некалькі стагоддзяў тут змяняліся гаспадары, будынкі і іх прызначэнне, а само месца заставалася сведкам важных падзей у гісторыі горада.
Верагодна, менавіта тут працавала друкарня…
Верагодна, менавіта тут працавала друкарня…
👍6
Хто стварыў бел-чырвона-белы сцяг? Гісторыя Клаўдзія Дуж-Душэўскага
«Зеркало» распавядае пра Клаўдзія Дуж-Душэўскага — архітэктара, грамадскага і палітычнага дзеяча, якому прыпісваецца стварэнне бел-чырвона-белага сцяга.
Як узнік ягоны праект беларускага нацыянальнага сцяга і калі БЧБ упершыню з’явіўся ў публічнай прасторы? Як сустрэча з Вацлавам Ластоўскім паўплывала на нацыянальнае самавызначэнне Дуж-Душэўскага? Якую ролю ён адыграў у дзейнасці БНР і беларускай дыпламатыі? І як склаўся ягоны лёс у Літве, дзе ён працаваў архітэктарам, перажыў нацысцкую і савецкую акупацыі і неаднаразова трапляў пад рэпрэсіі?
👉 Чытаць артыкул «Зеркала»
«Зеркало» распавядае пра Клаўдзія Дуж-Душэўскага — архітэктара, грамадскага і палітычнага дзеяча, якому прыпісваецца стварэнне бел-чырвона-белага сцяга.
Як узнік ягоны праект беларускага нацыянальнага сцяга і калі БЧБ упершыню з’явіўся ў публічнай прасторы? Як сустрэча з Вацлавам Ластоўскім паўплывала на нацыянальнае самавызначэнне Дуж-Душэўскага? Якую ролю ён адыграў у дзейнасці БНР і беларускай дыпламатыі? І як склаўся ягоны лёс у Літве, дзе ён працаваў архітэктарам, перажыў нацысцкую і савецкую акупацыі і неаднаразова трапляў пад рэпрэсіі?
👉 Чытаць артыкул «Зеркала»
❤10👍1🤔1
Forwarded from Радыё Свабода — Беларусь
Ужо сёньня: дні нараджэньня паэтак Натальлі Арсеньневай і Ніны Мацяш
20 верасьня ў 1903 годзе нарадзілася паэтка Натальля Арсеньнева (на здымку), паэтка. Сярод яе вершаў — «Магутны Божа», які лічыцца духоўным гімнам беларусаў.
Праз 40 гадоў у той самы дзень нарадзілася іншая вядомая паэтка — Ніна Мацяш, беларуская пісьменьніца і перакладчыца. Аўтарка зборнікаў паэзіі, сярод якіх «Агонь» (1970), «Прыручэньне вясны» (1979), «Поўны келіх» (1982), «Жнівень» (1985), «Паварот на лета» (выбранае, 1986), «Шчасьлівай долю назаві» (1990), і казак «Два браты і сякера» (1975), «Казка пра суседзяў, зьмяю і мядзьведзя» (1982).
Больш падзей гэтага дня ў гісторыі пад спасылкай: https://smarturl.click/Re1Wx
20 верасьня ў 1903 годзе нарадзілася паэтка Натальля Арсеньнева (на здымку), паэтка. Сярод яе вершаў — «Магутны Божа», які лічыцца духоўным гімнам беларусаў.
Праз 40 гадоў у той самы дзень нарадзілася іншая вядомая паэтка — Ніна Мацяш, беларуская пісьменьніца і перакладчыца. Аўтарка зборнікаў паэзіі, сярод якіх «Агонь» (1970), «Прыручэньне вясны» (1979), «Поўны келіх» (1982), «Жнівень» (1985), «Паварот на лета» (выбранае, 1986), «Шчасьлівай долю назаві» (1990), і казак «Два браты і сякера» (1975), «Казка пра суседзяў, зьмяю і мядзьведзя» (1982).
Больш падзей гэтага дня ў гісторыі пад спасылкай: https://smarturl.click/Re1Wx
❤8👍1👏1🙏1
Forwarded from Белсат
Media is too big
VIEW IN TELEGRAM
💬 «Украінцы добра ведаюць са сваёй гісторыі, што такое пераслед за нацыянальную сімволіку, і таму сёння хочуць падтрымаць беларусаў»
У Кіеве адкрылі выставу, прымеркаваную да 35-й гадавіны вяртання бела-чырвонага-белага сцяга і герба «Пагоня» ў якасці дзяржаўных сімвалаў Беларусі.
Паглядзіце, што там ёсць ☝️
У Кіеве адкрылі выставу, прымеркаваную да 35-й гадавіны вяртання бела-чырвонага-белага сцяга і герба «Пагоня» ў якасці дзяржаўных сімвалаў Беларусі.
Паглядзіце, што там ёсць ☝️
👍8❤3🙏1
Forwarded from Наша Ніва
Дзясяткі старажытных дзід на дне Дзвіны. У Віцебску прайшлі першыя падводныя раскопкі
Навукоўцы і дайверы ўпершыню абследавалі дно ракі насупраць Віцебскіх замкаў і паднялі на паверхню нямала старажытных артэфактаў
https://nashaniva.com/404958
Без VPN — https://storage.googleapis.com/nashaniva-by/read.html?page=/404958
Навукоўцы і дайверы ўпершыню абследавалі дно ракі насупраць Віцебскіх замкаў і паднялі на паверхню нямала старажытных артэфактаў
https://nashaniva.com/404958
Без VPN — https://storage.googleapis.com/nashaniva-by/read.html?page=/404958
👍12🔥3👏1
Forwarded from BGmedia: новости — 2026
Спецыялісты ўстанавілі, што гэта левая плечавая костка жывёлы. Яе ўзрост пакуль невядомы — цяпер праводзяцца неабходныя аналізы.
Знаходку выставілі ў Інстытуце гісторыі НАН Беларусі.
Фота: Інстытут гісторыі НАН Беларусі.
Please open Telegram to view this post
VIEW IN TELEGRAM
👍8❤2🔥2👏1
Forwarded from Hrodna.life - Навіны Гродна - Новости Гродно
Археолагі пачалі новы этап даследаванняў у Крэўскім замку. Цяпер яны больш падрабязна вывучаюць тэрыторыю каля старажытных сцен. Пра гэта паведамляе Інстытут гісторыі НАН Беларусі, піша выданне Tochka.by
Экспедыцыя працуе пад кіраўніцтвам Алега Дэрновіча разам са спецыялістамі «Белрэстаўрацыі». Даследаванні дапамогуць дакладней аднавіць страчаны выгляд старажытнага збудавання.
Што хочуць знайсці
Адна з галоўных задач гэтага сезона — знайсці сляды замкавага моста і вызначыць, дзе праходзілі равы.
Гэта неабходна для рэстаўрацыі Крэўскага замка. Праект прадугледжвае аднаўленне двух мастоў, а таксама равоў з абодвух бакоў.
Даследчыкі ўжо вызначылі параметры аднаго з равоў. Высветлілася, што ён падыходзіў да сцен замка на адлегласць 4–4,5 метра.
Што яшчэ выявілі
Спецыялісты таксама высветлілі, як у мінулым вада паступала ў замкавы вадаём. Шэраг камянёў пад гатычнай аркай дазволіў вызначыць узровень, на якім вада праходзіла праз збудаванне.
Сам вадаём знаходзіўся на дзядзінцы і напаўняўся вадой з вадаёмаў вакол замка.
За сценамі замка археолагі выявілі сметнік часоў Першай сусветнай вайны. Сярод знаходак — некалькі бутэлек таго часу. На некаторых з іх захавалася клеймо фабрыкі Хартвіга Канторовіча, якая знаходзілася ў Познані.
Што далей
Наступным этапам стане разбор завалу ў Княжацкай вежы. Гэтыя работы дапамогуць сабраць дадзеныя, неабходныя для падрыхтоўкі праекта яе рэканструкцыі.
Навукоўцы ўжо ведаюць, што пад заваламі могуць знаходзіцца невядомыя архітэктурныя канструкцыі і фрагменты замкавых фрэсак. Цяпер спецыялістам трэба дабрацца да іх і падрабязна даследаваць.
Фота: Институт истории НАН Беларуси ў Telegram
Please open Telegram to view this post
VIEW IN TELEGRAM
Please open Telegram to view this post
VIEW IN TELEGRAM
👍8❤2👏2
Forwarded from Будзьма беларусамі!
Ад Кантакузаўкі да «Вэндсдэй»: як гомельская вёска аказалася звязаная з румынскім замкам
Назва Кантакузаўка ў Гомельскім раёне гучыць так, быццам яе выпадкова занесла сюды з Балканаў. І ў пэўным сэнсе так яно і ёсць. За назвай невялікай вёскі хаваецца след вялікага арыстакратычнага роду Кантакузіна — таго самага, чый замак у Румыніі пасля стаў прататыпам акадэміі Невермор у серыяле «Вэндсдэй», піша «Штодзень».
Праўда, сувязь тут не містычная і не прамая: Кантакузаўка не мае прамога дачынення да здымак Netflix. Але праз род Паскевічаў яна выходзіць на тую ж дынастычную сетку, што злучала Гомель, Санкт-Пецярбург, Балканы і Карпаты.
➡️ Падрабязней па спасылцы. 🔵 Тут без VPN
Назва Кантакузаўка ў Гомельскім раёне гучыць так, быццам яе выпадкова занесла сюды з Балканаў. І ў пэўным сэнсе так яно і ёсць. За назвай невялікай вёскі хаваецца след вялікага арыстакратычнага роду Кантакузіна — таго самага, чый замак у Румыніі пасля стаў прататыпам акадэміі Невермор у серыяле «Вэндсдэй», піша «Штодзень».
Праўда, сувязь тут не містычная і не прамая: Кантакузаўка не мае прамога дачынення да здымак Netflix. Але праз род Паскевічаў яна выходзіць на тую ж дынастычную сетку, што злучала Гомель, Санкт-Пецярбург, Балканы і Карпаты.
Please open Telegram to view this post
VIEW IN TELEGRAM
❤3👍3🔥1