Forwarded from Historyja
Ордэн Кастуся Каліноўскага
13 красавіка 1995 года Вярхоўны Савет XII склікання зацвердзіў дзяржаўную ўзнагароду, якой стаў Ордэн Кастуся Каліноўскага. Аднак такая ўзнагарода ідэалагічна не пасавала новай лукашэнкаўскай уладзе, ніхто яе не атрымаў, а сам ордэн быў скасаваны ў 2004 годзе.
13 красавіка 1995 года Вярхоўны Савет XII склікання зацвердзіў дзяржаўную ўзнагароду, якой стаў Ордэн Кастуся Каліноўскага. Аднак такая ўзнагарода ідэалагічна не пасавала новай лукашэнкаўскай уладзе, ніхто яе не атрымаў, а сам ордэн быў скасаваны ў 2004 годзе.
👍9😢5❤2
Forwarded from Белсат
У 1995-ым годзе дэпутаты апазіцыі ў Вярхоўным Савеце абвясцілі галадоўку супраць рэферэндуму – таго самага, які змяніў сімволіку і статус мовы. Уначы дэпутатаў сілай вывелі і збілі спецназаўцы проста ў будынку парламенту.
Палітык Сяргей Навумчык называе тыя падзеі «пераломным момантам», пасля якога Беларусь пачала губляць сваю нацыянальную аснову.
🔗 Як галадоўка стала апошняй спробай спыніць курс краіны – чытайце ў матэрыяле
📌 Чытаць з Беларусі
Please open Telegram to view this post
VIEW IN TELEGRAM
🤬8❤6😢3👍2🙏1💔1🫡1
Forwarded from Reform.news :: Культурный фронт
«Аўкцыённы кантроль»: Мінкульт абяцае маніторыць сусветныя таргі. Але ці вернуцца рарытэты дадому?
Пра гэта ў эфіры тэлеканала СТВ заявіў першы намеснік міністра культуры Дзмітрый Шляхцін. Паводле яго слоў, ведамства выбудавала сістэму маніторынгу замежных антыкварных аўкцыёнаў.
Дзмітрый Шляхцін падкрэсліў, што асноўны акцэнт будзе зроблены на рэстытуцыі — вяртанні незаконна вывезеных каштоўнасцей, асабліва тых, што зніклі падчас войнаў:
«Мы выбудавалі сістэму маніторынгу замежных антыкварных аўкцыёнаў, якая будзе дазваляць своечасова адсочваць з’яўленне тых ці іншых прадметаў. Мы будзем глядзець не толькі на аб’екты рэстытуцыі, але і на ўсе культурныя каштоўнасці, якія так ці інакш звязаны з Беларуссю».
Заява пра «сістэмны маніторынг» гучыць прывабна, але гісторыя апошніх дзесяцігоддзяў паказвае, што галоўнай перашкодай у выкупе рарытэтаў быў не «брак інфармацыі», а адсутнасць волі і грошай у патрэбны момант. Чытаць на сайце або без VPN.
Пра гэта ў эфіры тэлеканала СТВ заявіў першы намеснік міністра культуры Дзмітрый Шляхцін. Паводле яго слоў, ведамства выбудавала сістэму маніторынгу замежных антыкварных аўкцыёнаў.
Дзмітрый Шляхцін падкрэсліў, што асноўны акцэнт будзе зроблены на рэстытуцыі — вяртанні незаконна вывезеных каштоўнасцей, асабліва тых, што зніклі падчас войнаў:
«Мы выбудавалі сістэму маніторынгу замежных антыкварных аўкцыёнаў, якая будзе дазваляць своечасова адсочваць з’яўленне тых ці іншых прадметаў. Мы будзем глядзець не толькі на аб’екты рэстытуцыі, але і на ўсе культурныя каштоўнасці, якія так ці інакш звязаны з Беларуссю».
Заява пра «сістэмны маніторынг» гучыць прывабна, але гісторыя апошніх дзесяцігоддзяў паказвае, што галоўнай перашкодай у выкупе рарытэтаў быў не «брак інфармацыі», а адсутнасць волі і грошай у патрэбны момант. Чытаць на сайце або без VPN.
👍6👌5🥴1
Forwarded from De facto. Беларуская навука
Якія рэлігійныя абавязкі былі ў гарадзенскіх мяшчан XVI - XVII ст.
Наталля Сліж у апошнім нумары часопіса «Беларускі Гістарычны Агляд» піша: калі на пачатку XVI ст. у Горадні дамінавалі праваслаўныя храмы, то затым пры падтрымцы манархаў і шляхты склалася перавага каталіцкай канфесіі, праваслаўных храмаў не засталося – былі толькі ўніяцкія.
Статуты рамесніцкіх цэхаў рэгулявалі і рэлігійныя пытанні. Напрыклад, статут для краўцоў і шаўцоў 1570 г. абавязваў прысутнічаць рамеснікаў з сем’ямі на набажэнствах у Фарным касцёле, не працаваць на рэлігійныя святы. Згодна са статутамі гарбарскага (1593) і рэзніцкага (1593) цэхаў, усе браты кожную пятніцу былі абавязаны наведваць каталіцкія набажэнствы, даваць мёд і воск на парафіяльны касцёл. За парушэнне нормаў статута прызначаліся грашовыя пакаранні.Для прыняцця ў цэх рамеснікі мусілі быць хрышчанымі.
Аднак не захавалася дакументаў, якія б сведчылі, як рэлігійныя наказы выконваліся. Пры гэтым захоўвалася вера ў чараўніцтва як перажытак паганства.
Наталля Сліж у апошнім нумары часопіса «Беларускі Гістарычны Агляд» піша: калі на пачатку XVI ст. у Горадні дамінавалі праваслаўныя храмы, то затым пры падтрымцы манархаў і шляхты склалася перавага каталіцкай канфесіі, праваслаўных храмаў не засталося – былі толькі ўніяцкія.
Статуты рамесніцкіх цэхаў рэгулявалі і рэлігійныя пытанні. Напрыклад, статут для краўцоў і шаўцоў 1570 г. абавязваў прысутнічаць рамеснікаў з сем’ямі на набажэнствах у Фарным касцёле, не працаваць на рэлігійныя святы. Згодна са статутамі гарбарскага (1593) і рэзніцкага (1593) цэхаў, усе браты кожную пятніцу былі абавязаны наведваць каталіцкія набажэнствы, даваць мёд і воск на парафіяльны касцёл. За парушэнне нормаў статута прызначаліся грашовыя пакаранні.Для прыняцця ў цэх рамеснікі мусілі быць хрышчанымі.
Аднак не захавалася дакументаў, якія б сведчылі, як рэлігійныя наказы выконваліся. Пры гэтым захоўвалася вера ў чараўніцтва як перажытак паганства.
👍6❤3🤷♂1🔥1
Ужо заўтра: дыскусія з нагоды 40-й гадавіны Чарнобыльскай аварыі
Катастрофа ў Чарнобылі 1986 года стала часткай транснацыянальнай гісторыі і паўплывала на жыццё многіх грамадстваў. Вайна Расіі супраць Украіны зноў актуалізавала памяць пра Чарнобыль і праблему бяспекі.
Пагаворым пра тое, якія вобразы катастрофы і жыцця пасля яе замацоўваюцца зараз ў грамадстве Беларусі, а якія застаюцца маргіналізаванымі, і як на гэты працэс уплываюць дзяржаўная палітыка, навука і культурныя практыкі. Важным аспектам стане таксама пытанне пра тое, як Чарнобыль працягвае прысутнічаць у ідэнтычнасці людзей, народжаных ужо пасля катастрофы.
Мадэрацыя:
Аляксей Братачкін, Дыстанцыйны Універсітэт у Хагене, Германія
Эксперткі ды эксперты:
Дэвід Роджэр Марплс, Універсітэт Альберты, Канада
Юля Цімафеева, Паэтка і перакладчыца, Берлін
Уводзіны:
Габрыэле Фрайтаг, Нямецкае таварыства па даследаванні Усходняй Еўропы
Анлайн, 15 красавіка 2026, 18.00 (Берлін)/19.00 (Мінск)
Мова: беларуская і ангельская
🔗Рэгістрацыя па спасылцы
Катастрофа ў Чарнобылі 1986 года стала часткай транснацыянальнай гісторыі і паўплывала на жыццё многіх грамадстваў. Вайна Расіі супраць Украіны зноў актуалізавала памяць пра Чарнобыль і праблему бяспекі.
Пагаворым пра тое, якія вобразы катастрофы і жыцця пасля яе замацоўваюцца зараз ў грамадстве Беларусі, а якія застаюцца маргіналізаванымі, і як на гэты працэс уплываюць дзяржаўная палітыка, навука і культурныя практыкі. Важным аспектам стане таксама пытанне пра тое, як Чарнобыль працягвае прысутнічаць у ідэнтычнасці людзей, народжаных ужо пасля катастрофы.
Мадэрацыя:
Аляксей Братачкін, Дыстанцыйны Універсітэт у Хагене, Германія
Эксперткі ды эксперты:
Дэвід Роджэр Марплс, Універсітэт Альберты, Канада
Юля Цімафеева, Паэтка і перакладчыца, Берлін
Уводзіны:
Габрыэле Фрайтаг, Нямецкае таварыства па даследаванні Усходняй Еўропы
Анлайн, 15 красавіка 2026, 18.00 (Берлін)/19.00 (Мінск)
Мова: беларуская і ангельская
🔗Рэгістрацыя па спасылцы
👍7💔1
Forwarded from Радыё Свабода — Беларусь
«Гісторыя Беларусі стала для мяне апірышчам». Івулін пра тое, што дае яму сілу → https://smarturl.click/qBewd
Журналіст і аўтар YouTube-каналу «Загляне сонца» Аляксандар Івулін у інтэрвію праекту «Канапа» падзяліўся асабістым досьведам адкрыцьця беларускай ідэнтычнасьці і цікавасьці да гісторыі краіны.
«Занырнуць у гісторыю мне было вельмі цікава. Гэта проста „ваў“. У 30 з плюсікам гадоў можна адкрыць, што мы ж не ў лапцях.
Цалкам размову з Аляксандрам Івуліным глядзіце на YouTube
Журналіст і аўтар YouTube-каналу «Загляне сонца» Аляксандар Івулін у інтэрвію праекту «Канапа» падзяліўся асабістым досьведам адкрыцьця беларускай ідэнтычнасьці і цікавасьці да гісторыі краіны.
«Занырнуць у гісторыю мне было вельмі цікава. Гэта проста „ваў“. У 30 з плюсікам гадоў можна адкрыць, што мы ж не ў лапцях.
Цалкам размову з Аляксандрам Івуліным глядзіце на YouTube
❤16👍7👏1
🎨 Аляксандра Бяльцова ў беларускай Вікіпедыі
Аляксей Ластоўскі, акадэмічны дырэктар БІПГ, стварыў у беларускай Вікіпедыі артыкул пра Аляксандру Бяльцову — славутую латвійскую мастачку, якая разам са сваім мужам Раманам Сутам стала адной з заснавальніц латвійскага мадэрнізму. Цікава, што за яе вядомай біяграфіяй хаваецца і амаль незаўважаны беларускі сюжэт. Бяльцова ілюстравала беларускія народныя казкі «Камарок», рабіла малюнкі паводле беларускіх прыпевак, а яе кватэра ў Рызе, паводле ўспамінаў, была месцам сустрэч беларускіх і латгальскіх паэтаў. Ёсць таксама звесткі, што менавіта яна афармляла вокладку зборніка Алеся Салаўя «Мае песьні». Пры гэтым яе сувязі з беларускімі выданнямі часу нямецкай акупацыі фактычна сцёртыя з афіцыйнай біяграфіі. Што стаяла за гэтай супрацай — этнічная памяць (мастачка паходзіць з Суражу, зоны этнічнага памежжа), культурная блізкасць ці проста стратэгія выжывання? Гісторыя, якая заслугоўвае асобнага даследавання.
🌐 Артыкул у беларускай Вікіпедыі
Аляксей Ластоўскі, акадэмічны дырэктар БІПГ, стварыў у беларускай Вікіпедыі артыкул пра Аляксандру Бяльцову — славутую латвійскую мастачку, якая разам са сваім мужам Раманам Сутам стала адной з заснавальніц латвійскага мадэрнізму. Цікава, што за яе вядомай біяграфіяй хаваецца і амаль незаўважаны беларускі сюжэт. Бяльцова ілюстравала беларускія народныя казкі «Камарок», рабіла малюнкі паводле беларускіх прыпевак, а яе кватэра ў Рызе, паводле ўспамінаў, была месцам сустрэч беларускіх і латгальскіх паэтаў. Ёсць таксама звесткі, што менавіта яна афармляла вокладку зборніка Алеся Салаўя «Мае песьні». Пры гэтым яе сувязі з беларускімі выданнямі часу нямецкай акупацыі фактычна сцёртыя з афіцыйнай біяграфіі. Што стаяла за гэтай супрацай — этнічная памяць (мастачка паходзіць з Суражу, зоны этнічнага памежжа), культурная блізкасць ці проста стратэгія выжывання? Гісторыя, якая заслугоўвае асобнага даследавання.
🌐 Артыкул у беларускай Вікіпедыі
👍10❤6
Forwarded from Наша Ніва
«Плача і баіцца спаць па начах». Маці першакласніцы абурылася, што дзецям у 6 гадоў расказвалі, як у Хатыні спальвалі людзей
6‑гадовая дачка беларускі Юліі трапіла на ўрок малявання, дзе першакласнікам расказвалі пра спаленых жыўцом людзей у Хатыні і дзеці пасля малявалі карцінкі па тэме. Юлія расказала ў Threads, як спрабавала дамагчыся ад выкладчыцы тлумачэнняў.
https://nashaniva.com/392894
Без VPN — https://storage.googleapis.com/nashaniva-by/read.html?page=/392894
6‑гадовая дачка беларускі Юліі трапіла на ўрок малявання, дзе першакласнікам расказвалі пра спаленых жыўцом людзей у Хатыні і дзеці пасля малявалі карцінкі па тэме. Юлія расказала ў Threads, як спрабавала дамагчыся ад выкладчыцы тлумачэнняў.
https://nashaniva.com/392894
Без VPN — https://storage.googleapis.com/nashaniva-by/read.html?page=/392894
🤬17😨2❤1
Forwarded from Радыё Свабода — Беларусь
15 красавіка 1943 году савецкімі партызанамі была спаленая вёска Дражна. Спалілі 37 хат і забілі 25 чалавек, у тым ліку 15 жанчын і дзяцей. Ніхто ня быў пакараны за злачынствы. У 2008 годзе людзі паставілі крыж, але яго прыбралі ўлады.
Спаленыя вёскі: чаго мы ня ведаем пра Беларусь у мінулай вайне: https://smarturl.click/VD1M4
Спаленыя вёскі: чаго мы ня ведаем пра Беларусь у мінулай вайне: https://smarturl.click/VD1M4
🤬19😢8💔2
Forwarded from Будзьма беларусамі!
Знешняя рэпрэзентацыя музеяў грае немалую ролю, таму каля музеяў часта выстаўляюцца інфармацыйныя банеры, рэплікі экспанатаў, а часам і самі экспанаты. На Магілёўшчыне гэтая практыка часам даходзіць да межаў абсурду — і прайсці міма такіх лакацый проста немагчыма.
Каля будынкаў музеяў на Магілёўшчыне можна ўбачыць вайсковую тэхніку, элементы савецкай зброі, а часам і зусім нечаканыя рэчы кшталту старадаўніх надмагілляў ці якара. У выніку амаль кожны раённы цэнтр можа «пахваліцца» ўласнымі прыкладамі, мякка кажучы, неадназначнай музейнай эстэтыкі — аб’ектамі, што часцей выглядаюць недарэчнымі і малазразумелымі кампазіцыямі для наведвальнікаў.
Падрабязней.
Please open Telegram to view this post
VIEW IN TELEGRAM
👎6🤯2🤪2😨1
Forwarded from Беларускае Радыё Рацыя
🤍❤️🤍 “Беларусы ў Літоўскай Рэспубліцы (1918-1940)”
📖 Прэзентацыя кнігі доктара гісторыі, выкладчыка ўніверсітэта Вітаўта Вялікага ў Коўне Томаша Блашчака прайшла ў Вільні. 15 красавіка яе прадставіў аўтар разам з выдаўцом Валерам Булгакавым у Віленскім беларускім музеі імя Івана Луцкевіча.
📌 Паводле выдаўца кнігі Валер Булгакава, гэтая кніга выйшла ў вельмі цяжкіх варунках, у ёй шмат мапаў, фотаздымкаў, дакументаў.
Больш на сайце:
https://racyja.com/by/kultura/belarusy-u-litouskaj-respublicy-1918-1940/
📖 Прэзентацыя кнігі доктара гісторыі, выкладчыка ўніверсітэта Вітаўта Вялікага ў Коўне Томаша Блашчака прайшла ў Вільні. 15 красавіка яе прадставіў аўтар разам з выдаўцом Валерам Булгакавым у Віленскім беларускім музеі імя Івана Луцкевіча.
📌 Паводле выдаўца кнігі Валер Булгакава, гэтая кніга выйшла ў вельмі цяжкіх варунках, у ёй шмат мапаў, фотаздымкаў, дакументаў.
Больш на сайце:
https://racyja.com/by/kultura/belarusy-u-litouskaj-respublicy-1918-1940/
👍18👏1
Forwarded from Будзьма беларусамі!
Як можна «спазніцца» са складаннем генеалагічнага дрэва? Мінулае ж застаецца ў нязменным стане, а значыць — можна пачаць праз 5, 10, 20 гадоў, праўда? Але нашы родныя, на жаль, не вечныя. Могілкі, дзядоўскія хаты ды нават сямейныя архівы — таксама... З чаго пачаць?
Расказваем пра 5 першых крокаў, якія дапамогуць вам у пошуку па спасылцы.
Please open Telegram to view this post
VIEW IN TELEGRAM
👍5❤🔥1💯1💔1
Forwarded from De facto. Беларуская навука
Могілкі XVI ст. у Гродна сталі чацвёртым унікальным аб'ектам у Беларусі
На вуліцы Малой Траецкай у Гродне працягваюцца раскопкі старажытных могілак сярэдзіны XVI ст., знойдзеных пры будаўнічых работах. Ужо выяўлена больш за 100 пахаванняў, з іх 74 – цэлыя, паведаміла тэлерадыёкампанія «Гродна».
Па знойдзеных прадметах (дзве манеты былі адчаканеныя ў 1550-х) змаглі дакладна ўстанавіць узрост могілак – сярядзіна XVI ст. Пры гэтым у некропалі зафіксаваны два ярусы пахаванняў: паверх больш ранніх у XVII ст. былі зроблены новыя.
Знойдзеныя могілкі з-за значнай плошчы сталі чацвёртым падобным аб'ектам у Беларусі – пасля вялікіх старажытных могілак у Полацку, Белынічах, вёсцы Каматава Гродзенскага раёна, паведаміў прадстаўнік Інстытута гісторыі НАН Аляксандр Вашанаў. Цяпер навукоўцы змогуць вывучыць дэмаграфічныя працэсы ў Гродна XVI - XVII стст.
На вуліцы Малой Траецкай у Гродне працягваюцца раскопкі старажытных могілак сярэдзіны XVI ст., знойдзеных пры будаўнічых работах. Ужо выяўлена больш за 100 пахаванняў, з іх 74 – цэлыя, паведаміла тэлерадыёкампанія «Гродна».
Па знойдзеных прадметах (дзве манеты былі адчаканеныя ў 1550-х) змаглі дакладна ўстанавіць узрост могілак – сярядзіна XVI ст. Пры гэтым у некропалі зафіксаваны два ярусы пахаванняў: паверх больш ранніх у XVII ст. былі зроблены новыя.
Знойдзеныя могілкі з-за значнай плошчы сталі чацвёртым падобным аб'ектам у Беларусі – пасля вялікіх старажытных могілак у Полацку, Белынічах, вёсцы Каматава Гродзенскага раёна, паведаміў прадстаўнік Інстытута гісторыі НАН Аляксандр Вашанаў. Цяпер навукоўцы змогуць вывучыць дэмаграфічныя працэсы ў Гродна XVI - XVII стст.
👍11🔥2🙏1🕊1
Forwarded from Hrodna.life - Навіны Гродна - Новости Гродно
Падчас добраўпарадкавання тэрыторыі Новага замка археолагі выявілі новыя гістарычныя знаходкі.
Пра што яны сведчуць? Чытайце на Hrodna.life
https://storage.googleapis.com/hrodna/read.html?page=/www/2026/04/16/novy-zamak-znahodki/?utm_source=tg
Please open Telegram to view this post
VIEW IN TELEGRAM
👍11🔥1👏1
Forwarded from Наша Ніва
Аляксандр Надсан першы раз прыехаў у Беларусь пасля сарака гадоў эміграцыі. Мінская моладзь нечакана знайшла ў ім тое, чаго не бачыла ў сваіх бацьках
Пра беларуса з Holden Road піша Сяргей Дубавец.
https://nashaniva.com/392996
Без VPN — https://storage.googleapis.com/nashaniva-by/read.html?page=/392996
Пра беларуса з Holden Road піша Сяргей Дубавец.
https://nashaniva.com/392996
Без VPN — https://storage.googleapis.com/nashaniva-by/read.html?page=/392996
❤19👍4👏1
Прафесарка Алена Глагоўская: Як пасля савецкага тэрору, так і пасля лукашызма надыдзе беларускае адраджэнне
«Інтэлігенцыю знішчалі, але Беларусь усё роўна адрадзілася ў 1990-я. Значыць, гэты працэс працягваецца і цяпер. І зноў будзе адраджэнне».
https://www.polskieradio.pl/396/7819/Artykul/3674283
«Інтэлігенцыю знішчалі, але Беларусь усё роўна адрадзілася ў 1990-я. Значыць, гэты працэс працягваецца і цяпер. І зноў будзе адраджэнне».
https://www.polskieradio.pl/396/7819/Artykul/3674283
👍19🙏6❤4👏1💔1
Forwarded from Будзьма беларусамі!
Прыёмы беларусаў у Каралеўскім замку ў Варшаве — традыцыя, карані якой сягаюць значна глыбей за падзеі 2020 года. Архівы і газетныя хронікі Другой Рэчы Паспалітай захоўваюць нямала цікавых сюжэтаў пра тагачасныя прыёмы на высокім узроўні, у якіх удзельнічалі і нашыя продкі.
🤔 Напрыклад, сярод свецкіх навін міжваеннай сталіцы можна сустрэць адметныя фотаздымкі: жыхары беларускіх рэгіёнаў, сяляне ў нацыянальных строях, апыналіся на бліскучых паркетах высокіх кабінетаў Варшавы. Пра тое, як амаль стагоддзе таму беларускія сяляне з Палесся станавіліся гасцямі польскага прэзідэнта, завітвалі ў Сейм Польшчы і прыязджалі ў Варшаву з экскурсіямі, піша Мікалай Заяц.
Падрабязней.
Please open Telegram to view this post
VIEW IN TELEGRAM
👍9👏1🙏1
Forwarded from Беларускае Радыё Рацыя
📌 Чарнобыльскую аварыю ў кантэксце тэхнагеннай катастрофы і выпрабавання чалавечай цывілізацыі на здольнасць асэнсоўваць, памятаць і рабіць высновы разглядалі эксперты падчас круглага стала ў Вільні.
🔻 Дыскусія пад назвай «Выпрабаванне чалавецтва. Чарнобыль і 40 гадоў пасля» з удзелам прадстаўнікоў Альянсу “Зялёная Беларусь” і навукоўцаў прайшла 16 красавіка на базе Еўрапейскага гуманітарнага ўніверсітэта.
https://racyja.com/by/sumezza/u-vilni-pravjali-kruhly-stol-na-temu-carnobylja/
🔻 Дыскусія пад назвай «Выпрабаванне чалавецтва. Чарнобыль і 40 гадоў пасля» з удзелам прадстаўнікоў Альянсу “Зялёная Беларусь” і навукоўцаў прайшла 16 красавіка на базе Еўрапейскага гуманітарнага ўніверсітэта.
https://racyja.com/by/sumezza/u-vilni-pravjali-kruhly-stol-na-temu-carnobylja/
👍6😢1🙏1💔1