Беларускі інстытут публічнай гісторыі зарэгістраваны ў Польшчы

Беларускія гісторыкі і даследчыкі ў выгнанні зарэгістравалі ў Польшчы ўласную грамадскую арганізацыю - "Беларускі інстытут публічнай гісторыі". Рашэнне аб рэгістрацыі прыняў акруговы суд Варшавы 4 ліпеня. Кіраўніцтва арганізацыі даведалася аб гэтым сёння з судовага ліста.

Галоўныя мэты Беларускага інстытуту публічнай гісторыі - падтрыманне нацыянальнай ідэнтычнасці беларусаў, стварэнне погляду на мінулае без аўтарытарных і ідэалагічных установак, захаванне памяці пра трагічныя перыяды гісторыі Беларусі, фармуляванне бачання на складаныя і неадназначныя тэмы гісторыі нашай краіны, а таксама папулярызацыя і прасоўванне нацыянальнага гістарычнага наратыву у Беларусі і на міжнародным узроўні.

Узначальваюць інстытут акадэмічны дырэктар, кандыдат сацыялагічных навук Аляксей Ластоўскі і старшыня праўлення, журналіст, даследчык сталінскіх рэпрэсій Ігар Станкевіч.
У склад інстытуту таксама ўвайшоў шэраг спецыялістаў у галіне гісторыі. У траўні арганізацыя стварыла ўласныя тэлеграм і youtube каналы.

Наколькі гістарычную адукацыю і палітыку гістарычнай памяці ў Беларусі перарабляюць на расейскі ўзор? Ці навукова казаць пра генацыд беларускага народу падчас Другой сусветнай вайны? І ці варта святкаваць перамогі ў бітвах, якім ужо шмат стагодздзяў? Пра гэта ў праграме «ПіК Свабоды» кажа гісторык Аляксандар Пашкевіч, сябра Беларускага інстытуту публічнай гісторыі.

Чаму старажытную назву Менск змянілі на Мінск і пры чым тут расейцы. Мікіта Мелказёраў працягвае разбірацца ў цікавых старонках беларускай гісторыі на канале "Загляне сонца". Спойлер - афіцыйнага тлумачэння гэтаму няма.

20 ліпеня 1994 года Аляксандр Лукашэнка прынёс сваю першую прысягу. Далей былі перапісванне Канстытуцыі, русіфікацыя, пашырэнне прэзідэнцкіх паўнамоцтваў, фальсіфікацыі на выбарах і маштабныя палітычныя рэпрэсіі. Карэспандэнт ВВС Аліна Ісачэнка расказвае, як Аляксандр Лукашэнка, які пачаў сваю кар'еру як сумленны гаспадарнік і змагар з карупцыяй, ператварыўся ў ізгоя міжнароднай палітыкі, уцягнутага ў вайну Расеі з Украінай.

30 гадоў назад Аляксандр Лукашэнка прыносіў сваю першую прысягу ў Авальнай залі Дому ўраду на фоне бел-чырвона-белага сцяга і герба «Пагоня» – тады гэта былі дзяржаўныя сімвалы Рэспублікі Беларусь. На афіцыйным сайце Лукашэнкі здымкаў і відэа з таго моманту, відавочна, няма, інакш ягоныя інфармацыйныя рэсурсы паводле сённяшняга «заканадаўства» трэба было б прызнаць экстрэмісцкімі. Вось так знікла частка нашай гісторыі.

20 ліпеня 2016 года ў Кіеве загінуў журналіст Павел Шарамет.

У Першую сусветную, якая пачалася 110 гадоў таму, расейскія генералы выкарыстоўвалі тактыку выпаленай зямлі. Адступаючы, расейскае войска змушала жыхароў Беларусі эвакуявацца ў глыбінную Расею. А хаты і ўсё дабро паліла, каб ускладніць жыццё ворагу. У 1915 годзе ў бежанства вывезлі 1,2 мільёна жыхароў Беларусі. 400 тысяч з іх загіне ад хвароб, голаду і злачынстваў. Гэта была адна з самых страшных трагедый у нашай гісторыі.

Стала вядома пра арышт гісторыка Ігара Мельнікава
Мельнікаў за кратамі ўжо паўгода. Сутнасць абвінавачвання невядомая.

40 гадоў таму, 25 ліпеня 1984 года, у Менску памёр класік беларускай літаратуры, паэт, празаік, драматург, публіцыст, перакладчык і сцэнарыст Уладзімір Караткевіч.

Караткевіч - адна з найбольш вядомых постацей у беларускай літаратуры другой паловы XX стагоддзя. Ён быў аўтарам шэрагу чароўных аповесцяў і раманаў, прясякнутых неімавернай любоўю да сваёй радзімы.

Караткевіч першы беларускі пісьменнік, які звярнуўся да жанрру гістарычнага дэтэктыву. Сярод яго найбольш вядомых твораў аповесці «Дзікае паляванне караля Стаха», «Сівая легенда», раманы «Каласы пад сярпом тваім», «Хрыстос прызямліўся ў Гародні», «Чорны замак Альшанскі», нарыс «Зямля пад белымі крыламі».

Выступ Уладзіміра Караткевіча на юбілейным вечары з нагоды ягонага 50-годдзя. Дом літаратара, 1980 год.

Уладзімір Караткевіч: "Мы не павінны глядзець на гэтых людзей (магнатаў ВКЛ ) толькі праз выключна чорныя акуляры, як і не павінны глядзець на іх толькі праз акуляры светлыя". Архіўнае відэа. 1981 год

Зянон Пазняк асабіста ведаў класіка беларускай літаратуры Уладзіміра Караткевіча і быў з ім ў добрых адносінах з 1964 па 1972 год. Пад час вечара памяці з нагоды 40-й гадавіны смерці пісьменніка, што адбыўся ў Варшаве ў Witrynie Domu Wschodniego, палітык шчыра распавёў падрабязнасці сустрэч у Уладзімірам Караткевічам, даў ацэнку ягоным творам і іх уплыву на фармаванне беларускай нацыянальнай ідэі.

На якой мове напісаны Статут Вялікага Княства Літоўскага? Якая мова была афіцыйнай у ВКЛ? Ці існавала старабеларуская мова? І ці ёсць у прыхільнікаў западарусізму падставы называць беларускую мову дыялектам рускай? Пра гэта і многае іншае размова з Віктарам Корбутам, доктарам філалогіі, аўтарам дысертацыі “Беларуская мова як фактар ​​фарміравання беларускай нацыянальнай ідэнтычнасці ў перыяд рэвалюцыі 1905-1907 гадоў у публіцыстыцы першых беларускамоўных газет “Наша Доля” і “Наша Ніва”.

У генеалагічнай сферы Беларусі - выбітная падзея. Пабачыў свет зборнік навуковых матэрыялаў "Генеалогія і сямейная гісторыя: актуальныя праблемы і задачы", які стаў першым такога роду зборнікам матэрыялаў па генеалогіі як спецыяльнай гістарычнай дысцыпліне ў Беларусі ХХІ стагоддзя.

Кніга каштоўная сваімі матэрыяламі не толькі ў святле мінулага, але і ў святле сённяшняга і заўтрашняга дня.

Укладальнікам і адказным рэдактарам зборніку выступіў кандыдат гістарычных навук, дацэнт Урублеўскі Вадзім Валер’евіч, супрацоўнік Цэнтральнай навуковай бібліятэкі Беларусі.

Зборнік адрасуецца вучоным, студэнтам, настаўнікам, краязнаўцам і ўсім, хто цікавіцца гісторыяй Беларусі.

Набыць можна ў Акадэмкнізе (Менск) - 24,56 б.р.
Змест па спасылцы

Беларуская сялянка з дзіцём у лубяной люльцы. Магілёўская губерня, 1861 г. Фотаздымак з Цэнтральнага дзяржархіву кінафотадакументаў РБ апублікаваны ў светлагорскім бюлетэні "Вольнае слова", N2 за 16-30 красавіка 1999 г. Зборы Беларускага архіву

27 ліпеня 1990 года прынята Дэкларацыі аб суверэнітэце Беларусі.

Гэты важны для нашай дзяржавы дакумент стаў першым афіцыйным крокам да незалежнасці Беларусі.

Дзень незалежнасці 27 ліпеня ў нашай краіне адзначаўся з 1991 да 1996 года.

Афіцыйныя ўлады адмянілі свята 27 ліпеня пасля рэферэндуму 1996 года, на якім Лукашэнка атрымаў неабмежаваныя паўнамоцтвы. Дзень незалежнасці пачалі адзначаць у гадавіну вызвалення Мінска ад нямецка-фашысцкіх захопнікаў 3 ліпеня.

34 гады таму была прынятая Дэкларацыя аб дзяржаўным суверэнітэце Беларусі. Але ці стала краіна тады сапраўды незалежнай? У якую дату варта святкаваць здабыццё суверэнітэту?

Euroradio абмеркавала гэтыя пытанні з гісторыкам, сябрам Беларускага інстытуту публічнай гісторыі Цімохам Акудовічам