آزمایش 85
@azphysics

آزمایش 86
@azphysics

آزمایش 87
@azphysics

آزمایش 88
@azphysics

آزمایش 89
@azphysics

آزمایش 90
@azphysics

آزمایش 91


آزمایش کولیس

کولیس:کولیس یک وسیله اندازه گیری دقیق می باشد که با دقت های مختلف ساخته می شود.
سوال1: با کولیس چه اندازه گیری های می توان انجام داد:
جواب: 1- قطر خارجی 2- قطر داخلی 3- طول 4- عمق

@physics_school

سوال2: اجزاء و ساختمان کولیس را نام بده و به طور مختصر توضیح دهید.
جواب: يکي از ابزارهاي دقيق در اندازه گيري کوليس است، کوليس ابزاري است که ما مي توانيم اندازه تا 1 ميليمتر را با آن اندازه گيري کنيم. کوليس تشکيل شده است از يک خط کش اصلي که روي آن تقسيم بندي انجام شده که مي توانند به صورت ميليمتري يا اينچ باشد. دوم، فک ثابت کوليس مي باشد، سوم، فک متحرک کوليس، چهارم، شاخکهاي داخل سنج است، پنجم، شاخک عمق سنج است، ششم يکسري اندازه گيري روي فک متحرک کوليس است که به آن ورنيه مي گويند. هفتم پیچ ثابت کننده ی فک متحرک
اولين تفاوت کوليس ها در طول خط کش آنها مي باشد، دومين تفاوت در دقت اندازه گيري آنها مي باشد که با هم فرق مي کند
سوال 3- سه نوع کولیس از نظر دقت اندازه کیری را توضیح دهید.
جواب: از نظر دقت اندازه گيري به سه دسته تقسيم مي شوند:
1 – کوليس 1/0 2 – کوليس 05/ 0 3 – کوليس 0/02
@physics_school

کوليس 02/0 دقتش از بقيه بيشتر مي باشد. در مطالب گذشته گفتيم که روي فک متحرک کوليس اندازه گيري وجود دارد که به آن ورنيه گفته مي شود، زمانيکه ما فک ثابت و متحرک کوليس را کاملاً جمع مي کنيم، .... ورنيه کوليس کاملاً مقابل صفر خط کش کوليس قرار مي گيرد.
کوليس 1/0درتقسيم بندي ورنيه به اين شکل است که 9 ميليمتر از تقسيمات خط کش را به ده قسمت مساوي روي ورنيه تقسيم بندي کرده است. در نتيجه فاصله هر يک از تقسيمات ورنيه، 9/0 ميليمتر مي شود و اختلافات اندازه اولين تقسيم ورنيه با خط کش 1/0 ميليمتر مي شود. در برخي از کوليس هاي 1/0 براي اينکه خواندن آنها راحتتر باشد، بدين صورت عمل مي کند که 19 قسمت از تقسيمات خط کش را به ده قسمت مساوي روي ورنيه تقسيم بندي مي کنند در اين حالت فاصله هر دو خط، خط کش با يک خط ورنيه 1/0 ميليمتر اختلاف پيدا مي کنند
کوليس 05/0تقسيم بندي ورنيه بدين شکل است که 10 ميلمتر از تقسيمات خط کش به 20 قسمت مساوي روي، ورنيه تقسيم بندي مي شود، در نتيجه فاصله هر يک از تقسيمات ورينه 95/0 ميليمتر ميشود و اختلاف اندازه اولين خط، خط کش با اولين خط ورنيه مي شود 05/0 ميليمتر که به آن کوليس 05/0 مي گويند.
حال براي اينکه خواندن اين کوليس راحتتر باشد، 39 قسمت از تقسيمات خط کش را به 20 قسمت مساوي روي ورنيه تقسيم بندي مي کنند، در نتيجه باز هم فاصله هر دو تقسيم از تقسيم خط کش با يک تقسيم ورنيه، اختلافشان برابر 05/0 ميليمتر مي شود.
کوليس 02/0تقسيم بندي ورنيه بدين شکل است که هر 49 قسمت از تقسيمات خط کش به 50 قسمت مساوي روي ورنيه تقسيم بندي شده است. در نتيجه فاصله هر يک از تقسيمات روي ورنيه مي شود 98/0 ميليمتر و اختلااف اندازه اولين خط ورنيه با اولين خط، خط کش مي شود 02/0 ميليمتر که به آن کوليس 02/0 می گويند.
سوال 4- طرز خواندن عدد اندازه گیری شده توسط کولیس را شرح دهید.
جواب: فرض کنيم که ما قطعه اي را با کوليس اندازه گرفتيم، در اين زمان فک هاي ثابت و متحرک از هم باز مي شود، و اين بازشدن به اندازه قطعه مي باشد و تقسيم بندي و در نيمه روي خط کش حرکت مي کند و در محلي قرار مي گيرد.
اندازه اي که گرفته مي شود از دو بخش تشکيل مي شود، يک بخش اندازه اصلي است و دوم مقدار ريزتر آن اندازه است و وقتي ما اين دو اندازه را با هم جمع کنيم مقدار اصلي قطعه ما بدست مي آيد.
براي خواندن اندازه ما به صفر ورنيه توجه مي کنيم، اولين عدد در سمت چپ عضو ورنيه قرار بگيرد مي شود اندازه اصلي قطعه ما. براي خواندن خورده آن براي اينکه بفهميم که چقدر از دو ميليمتر بيشتر در قسمت سمت راست صفر ورنيه توجه مي کنيم که کدام اندازه ورنيه با اندازه خط کش درست مقابل هم قرار گرفته اند، مثلاً اگر شماره چهار باشد آن را ضربدر دقت کوليس مي کنيم يعني از 1/0 که مي شود و 4/0 با عدد اصلي باشد جمع مي کنيم درنتيجه اندازه کلي 4/2 ميليمتر مي شود.

@physics_school

سوال 5- دقت کولیس را تعریف کنید.
جواب : گفته شد در کولیس دو سری اندازه گذاری وجود دارد یک انداره گذاری روی خط کش و دیگری روی ورنیه که دقت کولیس به صورت زیر تعریف می شود:
دقت کولیس : کوچکترین اندازه ی خط کش تقسیم بر تعداد تقسیمات ورنیه

@physics_school

سوال 6 : كوليسي 24/75 ميليمتر را در ورنيه به 25 قسمت تقسيم كرده است. دقت اين كوليس را تعيين كنيد.
اين كوليس وقتي بسته مي شود صفر خط كش و ورنيه بر هم منطبق است و عدد 25 ورنيه روي 24/75 خط كش قرار مي‌گيرد پس دقت از تقسيم كوچكترين عدد خط كش يعني 0/25 را بر تعداد تقسيمات ورنيه يعني 25 تقسيم كنيم كه برابر يك صدم ميلي متر است.

آزمایش 92


نقاط ذوب و جوش به چه عواملی بستگی دارد؟

@azphysics

به کلیپ زیر دقت کنید

آزمایش 92
@azphysics

دمای ذوب و دمای جوش یک ماده به نیروهای بین مولکولی در آن ماده بستگی دارد. دمای ذوب موادی که نیروی بین مولکولی ضعیف دارند، پایینتر از دمای ذوب موادی است که نیروی بین مولکوولی قویی دارند. بنابراین نقطه ی ذوب تنها به میزان نیروهای بین مولکولی وابسته است. اما نقطه جوش علاوه بر نیروهای بین مولکولی به فشار خارجی نیز بستگی دارد.

@azphysics

در مورد موادقطبی، نیروهای بین مولکولی شامل پیوندهای قوی قطبی-قطبی می باشد درحالیکه در مورد مواد ناقطبی، نیروهای بین مولکولی شامل نیروهای واندروالسی است،
بنابراین در مواد ناقطبی نقاط ذوب و جوش به میزان نیروهای بین مولکولی یا نیروهای واندروالسی بستگی دارد. قدرت نیروهای واندروالسی به سه عامل بستگی دارد.

@azphysics
1- میزان قطبی بودن مولکول، هر چه مولکول ها قطبی تر باشند، جاذبه ی میان آن ها قوی تر است.
2- جرم یا حجم مولکول ، هر چه مولکولها بزرگتر باشند، نیروهای واندروالسی بین آنها بزرگتر و قویتر می شود. زیرا مولکولها سطح تماس بیشتری با یکدیگر دارند.
3- شکل فضایی مولکول ، هر چه مولکولی مسطح تر باشد، سطح تماس آن با سایر مولکول ها بیشتر شده، قدرت نیروهای واندروالس میان آنها افزایش می یابد.

آزمایش 93

جریان همرفتی
همرفت(کنوکسیون) می خواهیم ظرف آبی را به وسیله چراغی گرم کنیم، اگر شعله به یک قسمت از ظرف آب نزدیک باشد، پس از مدتی مشاهده خواهیم کرد تمام آب به جوش می آید. علت این پدیده آن است که آب در مکانی که گرما می گیرد منبسط و سبک می شود و به طرف بالا حرکت می کند و آب سرد که سنگین تر است جای آن را می گیرد. این عمل آن قدر ادامه می یابد تا آنکه همه ی آب گرم شده و سرانجام به جوش می آید.
عملی که در آن انتقال گرما از راه انتقال مولکول ها صورت می گیرد، همرفتی یا جابه جایی نامیده می شود.
نکته: در مایعات و گازها(سیالات) که مولکول ها به آسانی می توانند جابه جا شوند، گرما از راه همرفتی منتقل می شود.
وجود جریان های گرم و سرد دریایی و انواع بادها در اثر جریان همرفتی به وجود می آید.
دستگاه آب گرم کن (شوفاژ)، دودکش کارخانه ها، لامپ های گازی بر اساس همین پدیده عمل می کنند.
@azphysics




توجه: در روش انتقال گرما به روش همرفت، خود ماده با جابه جا شدن گرما را منتقل می کند.
نکته: در جریان همرفتی شارش مایع یا گاز بر اثر تغییر چگالی است.