Мәхкәмә Башкортстанның мәдәният министрын СИЗОда калдырды

Мәскәү шәһәр мәхкәмәсе 2026 елның 8 апрелендә Мәскәүнең Басман районы мәхкәмәсе карарын үзгәрешсез калдырды — Башкортстанның элекке мәдәният министры Әминә Шәфыйкованы сак астында тоту чарасы гамәлдә калды.

Шәфыйкова 18 февральдә кулга алынды һәм Мәскәүгә китерелде. Аны зур күләмдә акча үзләштерүдә һәм ришвәт алуда гаеплиләр.

Илсур Метшин Казанда фатир алу өчен акчаны күбрәк эшләргә киңәш иткән

Мәктәп укучылары белән очрашуда шәһәр башлыгына Казанда торакның кыйммәт булуына, күпләргә фатир арендаларга туры килүе турында зарланганнар.

Метшин җавабында Казанның (һәм гомумән Татарстанның) Идел буе федераль бүлгесендә хезмәт хаклары үсеше һәм дәрәҗәсе ягыннан лидер булуын әйткән. Аның сүзләренчә, эшче һөнәрләргә дә, башка белгечлекләргә дә кадрлар җитми.

«Шуңа күрә иң яхшылардан булыгыз, лаеклы хезмәт хакы алыгыз. Ә торак бәяләренең югары булуы — ул сез әйткәнчә генә гади мәсьәлә түгел, күпкырлырак», — дигән ул.

Мэр шулай ук 1987 елда имтиханнар тапшырырга дип Казанга килүен искә алган. Ул вакытта аның шәһәрдә бер танышы да, туганы да булмаган, әмма алты ел эчендә Латыш Укчылары урамында фатир алырлык акча эшләвен дә әйткән.

Русия саклану министрлыгы дрон гаскәрләре белән контракт төзегән студентларны үзләре теләгәндә җибәрергә мәҗбүр түгеллеген раслаган.

Юрист Артём Клыга министрлыктан студентлар белән төзелгән килешүләр турындагы сорауларына җавап алган.

📌Министрлык вәкиле имзалаган хатта әйтелгәнчә, әлеге контракт «гадәти хәрби хезмәт контрактынанна аерыла» һәм мобилизация, хәрби хәл яки сугыш чорында хезмәттән китү мөмкинлеген күздә тота дип белдерелә.

📌Шул ук вакытта министрлык вәкиле 2023 елның 3 августындагы Владимир Путин фәрманына таяна. Әлеге фәрман нигезендә хәрбинең хезмәттән азат ителүе — мәҗбүри әйбер түгел, ә командование хокукы гына, һәм ул бары «аерым очракларда» гына кулланыла.

Клыга әйтүенчә, мәхкәмә практикасы һәм хәрби юристлар тәҗрибәсе дә нәкъ менә шушы аңлатманы раслый.

Юрист сүз чынлыкта Русия саклану министрлыгы белән төзелә торган гадәти, вакыт белән чикләнмәгән контракт турында бара дигән нәтиҗәгә килгән.

▪️Русия югары уку йортлары һәм көллиятләре җитәкчелеге студентларны Украинадагы сугышка җибәрү өчен киңкүләм агитация һәм басым кампаниясе алып бара. Мәгариф һәм фән министры Валерий Фальков югары уку йортларында укучыларның кимендә 2 процентын армиягә җибәрүне таләп иткән. «Гроза» исәпләвенчә, мондый агитация кимендә 269 вуз һәм көллияттә бара.

Хәерле иртә, хөрмәтле укучыларыбыз! Бүген 9 апрель, әлеге сәгатькә булган кайбер хәбәрләрне барлыйк:

🔸Украина дроны һөҗүме нәтиҗәсендә Краснодар өлкәсе кешесе һәлак булган, дип белдерә губернатор. Astra мәгълүматларына караганда, һөҗүм «Крымская» нефть кудыру станциясенә ясалган, анда янгын чыккан.

🔸Иран парламенты рәисе Мөхәммәт Багер Галибаф АКШны килешүнең өч шартын бозуда гаепләде. Алар — Лүбнәнгә һөҗүмнәр, Иранга дрон үтеп керүе һәм Тәһранның уран баету хокукын кире кагу. Аның сүзләренчә, бу хәлләр сөйләшүләрне дә, вакытлыча утны туктатуны да мәгънәсез итә.

🔸АКШ вице-президенты Джей Ди Вэнс журналистларга белдергәнчә, Лүбнән утны туктату килешүенә кермәгән. Моңа кадәр Иран, Израилнең Лүбнәндәге «Хизбулла» объектларына һөҗүмнәреннән соң, Һормуз бугазын яңадан ябуын белдергән иде.

🔸Франция президенты Эмманюэль Макрон утны туктатып тору килешүенә Лүбнәнне дә кертергә чакырды.

🔸НАТО баш секретаре Марк Рютте CNN эфирында Доналд Трамп белән очрашудан соң, аның альянстан чыгу турында әйтү-әйтмәве хакындагы сорауга туры җавап бирмәде.

🔸Хакасиядә дала янгыннары авылларга якыная, диде вице-губернатор Дмитрий Бученик. Атна ахырына кадәр төбәктә көчле җил көтелә.

Яңа Кырлайда Тукай музеен төзекләндерүгә 13,6 миллион сум бүлеп биреләчәк

Акча республика бюджетыннан бүленәчәк.

Моңа кадәр Тукайның тууына 140 ел тулу уңаеннан Яңа Кырлайда 30 миллион сумга яңа экспозиция булдыруга бәйге игълан ителгән иде.

2025 елның августында Яңа Кырлай авылында Тукай музееннан Сәгъди йортына кадәр Ия елгасы яры буйлап сузылган "Тукай эзләре буйлап" туристик маршрутын төзекләндерүгә 86,8 миллион сум юнәлтеләчәге билгеле булган иде. Әмма февраль аенда дәүләт экспертизасының баш идарәсе әлеге маршрут территориясен төзекләндерү проектына тискәре бәяләмә бирде.

Быел Тукай бүләге 25 апрельдә Кырлайда тапшырылачак.

👉Тулырак монды укыгыз: https://smarturl.click/VRAa4

ФСБ Читада Радио Свободаның элекке хезмәткәрен дәүләткә хыянәт эше нигезендә тоткарлау турында хәбәр итте

Ирнең исеме ачыкланмый, ул кулга алынган.

Махсус хезмәт белдерүендә әйтелгәнчә, тоткарланучы элек «Азат Европа/Азатлык Радиосы»ның штаттан тыш хәбәрчесе булган. Аңа Украина иминлек хезмәте (СБУ) белән хезмәттәшлек итү гаебе тагыла — имеш, ул Telegram аша төрле объектлар турында украиннарга мәгълүмат тапшырган.

1 апрельдә «Чита.ру» басмасы дәүләткә хыянәт итүдә шикләнелеп бер кешенең тоткарлануын язган иде.

Басма мәгълүматларына караганда, сүз Александр А. турында бара. Ул 2014 елда «Көнбатыш сайлау» фиркасенең җирле бүлекчәсен җитәкләгән һәм төрле елларда «Каспаров.ру» белән «МБХ медиа» басмаларында эшләгән.

«Сибирский Экспресс» Telegram-каналы язганча, тоткарланган кеше журналист Александр Андреев булырга мөмкин.

Андреев 2010нчы елларның беренче яртысында «Радио Свобода» белән штаттан тыш хәбәрче буларак хезмәттәшлек иткән. Аерым алганда, ул «Корреспондентский час» тапшыруы өчен сюжетлар әзерләгән.

❗️ Грециядә Литвада ике кешене үтерү әзерләүдә шикләнелгән ирне тоткарлаганнар. Башкорт активисты Руслан Габбасов үтерелергә тиеш кешеләрнең берсе мин идем дип белдерде.

Бүген Европа матбугат чаралары Литвада сыену алган 46 яшьлек Русия активисты һәм Кремльгә каршы чыгышлары белән билгеле сәяси киңәшчене үтерүне оештыруда катнашкан ирнең тоткарлануы турында хәбәр чыгарды.

Литвада яшәүче башкорт активисты Руслан Габбасов үтерелергә тиеш кешеләрнең берсе мин идем дип белдерде. Аның сүзләренчә, бу былтыр, Литва бәйсезлеге көнен бәйрәм иткән вакытта булган. Габбасов мине балам һәм хатыным белән өйгә кайтып барганда үтермәкче булганнар дип сөйләде үзенең каналларында.

Тикшерү мәнфәгатьләрендә бу хакта дәшми торганнар.

“Русия хакимиятләре башта мине ничек тә Русиягә кайтарырга тырышты. Моның өчен төрле ысуллар кулландылар, туганымны тоткарлап, әгәр кайтсам, аны азат итәргә вәгъдә бирделәр. Болар килеп чыкмагач, чекистлар катырак гамәл кылырга хәл иткән», ди ул.

Тоткарланган иргә 55 яшь диелә. Ул 10 февральдә тоткарланган, дип хәбәр итә Delfi. Voria басмасы мәгълүматына караганда, ул — Грузиядән чыккан этник грек.

Салоники мәхкәмәсе аны Литвага экстрадицияләүне рөхсәт иткән, әмма ир Греция Югары мәхкәмәсенә шикаять биргән. Ул үз гаебен кире кага һәм Литвада аның тормышына куркыныч яный дип белдерә.

Эштә барлыгы җиде кеше катнаша: Греция, Русия, Грузия, Украина, Беларус һәм Литва ватандашлары. Алар 2025 елның 12 мартында тоткарланган, дип яза Delfi.

Журналистлар мәгълүматына караганда, җинаятьнең «төп оештыручылары» кулга алынмаган. Төп фигурантларның берсе Русия һәм Греция ватандашлыгына ия һәм хәзер Германиядә яши, дип хәбәр итә Voria.

Уфада Жириновский исемендәге урам пәйда булырга мөмкин

Уфа мэриясе икенче тапкыр уздырган сораштыруда катнашучылар шәһәрдәге урамга 2022 елның апрелендә вафат булган сәясәтче Владимир Жириновский исемен бирүне яклап чыккан. Бу хакта Mash Batash Telegram-каналы хәбәр итә.

Жириновский исемен бирүне 2761 кеше хуплаган, 1901 кеше каршы булган.

Элегрәк «Гражданский Союз — Уфа» сәүдәгә корылмаган оешма (НКО) вәкилләре тавыш бирү барышындагы сәер үзгәрешкә игътибар иткән иде.

Аларның мәгълүматларынчв, атна дәвамында урамга исем бирүне «яклап» килүчеләр даими рәвештә 200 тавышка калышып килгән. Әмма соңгы төн эчендә хәл кискен үзгәргән: әлеге инициативага өстәмә рәвештә 800дән артык тавыш өстәлгән. Сораштыру 1 апрельгә кадәр дәвам итте.

Аңа кадәр сораштыру декабрьдә узган иде. Анда катнашучыларның яртысыннан күбрәге каршы тавыш бирде. Тавыш бирүдә 1 500дән артык кеше катнашты. Урамны Жириновский исемендә атауны 749 кеше хуплады, ә 786 кеше каршы чыкты.

Шуннан мэрия «Госуслуги» аша икенче сораштыру башлады.

Республикада Жириновский исемен мәңгеләштерүгә каршы башкорт милли оешмалары да чыгыш ясады.

1990нчы еллар башында беренче президент сайлавы алдыннан Жириновский "татарларны һәм башкортларны Монголиягә күчерергә кирәк, шунда ачлыктан һәм сифилистан кырылсыннар" дигән иде.

@azatliqradiosi

❗️Татарстанда ракет һөҗүме куркынычы игълан ителде.

Казанда кисәтү тавышлары яңгырый.

Казан һава аланы вакытлыча очкычларны кабул итми һәм җибәрми.

@azatliqradiosi

Хәерле иртә, хөрмәтле укучыларыбыз! Бүген 10 апрель, әлеге сәгатькә булган кайбер хәбәрләрне барлыйк:

🔸Русия һәм Украина Олы Көн уңаеннан атышларны туткатып торырга килеште.

🔸Казан һава аланында 18 очыш тоткарлана, һава аланы эшли.

🔸Камчаткада сишәмбе югалган җиде турист табылган. Ике кеше һәлак булган, бишесе өшү җәрәхәтләре алган. Юлга барлыгы тугыз кеше чыккан булган, әмма низагтан соң икесе, шул исәптән төркем җитәкчесе, аерылып калган, калганнары юлны дәвам иткән.

🔸Чечнядә су басу нәтиҗәсендә 4 363 йорт зыян күргән, анда 19 меңнән артык кеше яши, шулай ук 90 социаль әһәмияткә ия объект, 438 автомобиль юлы участогы, 48 күпер һәм коммуналь хуҗалык объектлары зыян күргән, дип хәбәр итте республика башлыгы Рамзан Кадыров.

🔸«Новая газета» редакциясендә тентү 13 сәгать дәвам иткән һәм төнге берләр тирәсендә генә тәмамланган, дип хәбәр итә басма үзенең Telegram-каналында. Куәт оешмалары вәкилләре редакциядән ике фургон белән киткән, техниканы һәм документларны алып чыгып киткәннәр.

Русиядә Telegram-ны томалау дәрәҗәсе 100 процентка якынлашкан

Telegram-ны томалау дәрәҗәсе 10 апрель иртәсенә 95 процентка җиткән, дип хәбәр итә OONI халыкара тикшеренү проекты мәгълүматларына таянып «Агентство».

Бу — Русиядә мессенджер эшчәнлегенә кертелгән яңа чикләүләр башланганнан бирле иң югары күрсәткеч. Хәзер ул WhatsApp һәм Signal белән чагыштырганда да көчлерәк блоклана.

Downdetector һәм «Сбой.рф» сервислары 10 апрель иртәнге 8–9 сәгатьләр тирәсендә Telegram эшенә карата шикаятьләрнең кискен артуын күрсәтә. Кулланучылар хәбәрләр җибәрелмәвен һәм медиафайллар йөкләнмәвен яза.

Милли мәгарифтә "регресс": депутатлар нәтиҗәләр сорый

Берничә ел элек бертавыштан республика дәүләт теленең ихтыяри укытылуы өчен тавыш биргән Татарстан парламенты депутатлары утырышта мәгариф министр урынбасарын милли мәгариф торышы турында сорауларга күмде. Марат Әхмәтов "Күңелем дә әкренләп бу хәлгә күнеп бара" дип Салават җырын искә төшерде.

Татарстанда татар теле бөтенләй өйрәнелми торган мәктәпләр дә бар. Бу хакта Татарстан Дәүләт шурасының мәгариф, мәдәният, фән һәм милли мәсьәләләр комитеты утырышында республиканың мәгариф һәм фән министры урынбасары Рамил Хәйруллин әйткән.

Дөресрәге, утырышта хисап тоткан Хәйруллиннан бу хакта, ягъни татарча укытылмый торган мәктәпләр булу-булмавы турында депутат, ТНВ ширкәте җитәкчесе Илшат Әминов сораган. Шуннан соң башка кайбер депутатлар да мәгариф министры урынбасарыннан мәктәпләрдә татар телендә укыту турында кызыксына башлаганнар.

Татарстанда татар телендә укыту һәм тәрбия алып баручы 707 оешма, шулай ук 633 билингваль оешма исәпләнә. Әмма анда эшнең чынлыкта кайсы телдә алып барылуын тикшерү системлы рәвештә башкарылмый.

Хәзер татар телен ана теле буларак Татарстанда 318 934 бала укый.

👉 Депутатлар соравына министрлык вәкиле нинди җаваплар кайтаруы турында тулырак безнең мәкаләдә укыгыз: https://smarturl.click/lAeRY

ВЦИОМ: Путинны хуплау дәрәҗәсе кими

Дәүләтнең Җәмәгатьчелек фикерен өйрәнү үзәге (ВЦИОМ) Путинны хуплау рейтингының тагын да кимүен теркәгән — ул 70 проценттан түбән төшкән

ВЦИОМ сайтында хәбәр ителгәнчә, 30 марттан 5 апрельгә кадәрге чорда Владимир Путин эшчәнлеген хуплау рейтингы 67,8% тәшкил иткән. Бу алдагы чор (19–22 март) белән чагыштырганда 2,3 процент пунктына кимрәк.

Русиянең Украинага каршы сугышы башланганнан бирле президент эшчәнлеген хуплау рейтингы моңарчы мондый түбән дәрәҗәгә төшкәне юк иде. Сугышка кадәр үткәрелгән соңгы тикшеренү (2022 елның 14–20 феврале) мәгълүматларына караганда, ВЦИОМ Путин рейтингы 64,3% дип бирде. Аннан соңгы елларда ул 70 проценттан түбән төшмәде.

ВЦИОМ – дәүләт карамагындагы хезмәт. Ил сугыш гамәлләрендә катнашканда, хәрби цензура эшләгәндә сораштыру нәтиҗәләре хакыйкатькә чынлап туры килә дип әйтеп булмый. Бәйсез журналистлар һәм социологлар эше Русиядә тыелды.

❗️"Татар шурасы" ят агент дип танылды.

Русия юстиция министрлыгы "ят агентлар" исемлеген яңартты. "Татар шурасы"нан тыш аңа түбәндәге оешмалар һәм кешеләр кертелгән:

🔸сайлаулар эксперты Роман Удот;
🔸Радио Свобода журналисты, публицист Иван Толстой;
🔸"Азиаты России" паблигына нигез салучы Василий Матенов;
🔸нугай активисты Ризван Кубакаев;
🔸фемактивист Лилия Вежеватова.

Моннан тыш, Русия юстиция министрлыгы Стэнфорд университетын "теләнмәгән оешмалар" исемлегенә кертте.