🎥گشتی در تاریخ و تمدن 4000 ساله شهر تبریز
تنها سایت موزه باستانی و داخلی شهری در کشور و کمیاب در جهان؛ سایت موزه عصرآهن تبریز

Iron Age Museum, Tabriz

@tabrizlinks

🔸اینفو منطقه فسیلی مراغه آذربایجان شرقی؛ بهشت دیرینه شناسان

مدیرکل حفاظت محیط زیست آذربایجان‌شرقی گفت: تکمیل پروژه مهم ملی «مرکز تحقیقات و موزه دیرینه شناسی» مراغه همت جمعی و همکاری سایر ادارات استانی و شهرستانی را می طلبد.


@tabrizlinks

🔸مروری بر تپه‌های تاریخی آذربایجان غربی گنجینه‌ای پایان ناپذیر از تمدن های هزاران ساله

گؤک تپه در ۶ کیلومتری جنوب شرق #اورمیه و در دره ای به همین نام واقع بوده و ابعاد تپه ۴۵۵ متر در جهت شمال به جنوب و ۶۰۰ متر در جهت غرب به شرق و ارتفاع آن ۲۴.۵ متر است.

یکی از آثار به دست آمده از این تپه صفحه مفرغی منقش به تصویر «گیلگمش» پهلوان حماسی بابل بوده که در آن نقش گیلگمش میان دایره ای ۲ گاو وحشی را در دست گرفته و آنها را بلند کرده است؛ این اثر ارزشمند تاریخی به سده هشتم قبل از میلاد تعلق دارد.

اثر دیگر مهری استوانه ای شکل است که در عمق هشت متری پیدا شده و نقش مایه هایی از خدایان بابل را بر خود دارد و احتمالاً متعلق به حدود ۲ هزار قبل از میلاد است این اثر تاریخی در موزه هنرهای زیبای «متروپولیتن نیویورک» نگهداری می شود.

در حفاری علمی این #تپه ، هفت طبقه را که به ترتیب از پایین به بالا نامگذاری شده مشخص کرده اند.

طبقه زیرین آن مربوط به هزاره چهارم قبل از میلاد بوده و آثاری از هزاره های سوم، دوم و اول قبل از میلاد نیز در این تپه قابل مشاهده است.


🆔 @ancientaz

‍ 🔺قلعه‌ای که شهر بود؛ ماکو تاریخش را زیر صخره جا گذاشته است
🖋مریم اطیابی


🔸ماکو آذربایجان غربی را اگر از پایین نگاه کنید، شهری است در آغوش کوه؛ اما اگر کمی بالاتر بروید، شهر دیگری از دل سنگ بیرون می‌آید؛ شهری که زمانی پشت باروها نفس می‌کشید، خانه داشت، حمام داشت، آب‌انبار و مسجد و کلیسا داشت و ارگش محل فرمانروایی بود. آنچه امروز «قلعه ماکو» می‌نامیم، فقط یک دژ نظامی نیست؛ بخشی از شهر قدیم ماکو است؛ مجموعه‌ای که پژوهش دکتر مهدی رازانی و قاسم عباسی کارشناس ارشد مرمت در سال ۱۳۹۸ محدوده آن را بیش از ۲۵۰ هکتار دانسته و نمونه‌ای کم‌نظیر از معماری زیرصخره‌ای معرفی کرده‌اند.

🔸صخره «قیه» در اینجا فقط منظره نیست؛ سقف طبیعی شهری است که انسان در پناه آن زیسته است. همین ترکیب کم‌نظیرِ سنگ، معماری و شهر تاریخی است که قلعه ماکو را از یک «خرابه» فراتر می‌برد و به یک میراث فرهنگی ـ طبیعی تبدیل می‌کند.


❗️ردپای نئاندرتال‌ها در #ماکو

🔸اما داستان از چند قرن پیش شروع نمی‌شود. در کاوش‌های مهر و آبان ۱۳۹۵ به سرپرستی رضا حیدری، بقایای سفالی از دوره‌های پیش از تاریخ، تاریخی و اسلامی و شواهد معماری تیموری و صفوی به دست آمد. در بررسی‌های پیرامونی نیز ابزارهای سنگی مربوط به پارینه ‌سنگی میانه، با قدمتی حدود ۴۰ هزار سال، گزارش شد؛ یافته‌هایی که احتمال حضور نئاندرتال‌ها را در این محدوده مطرح می‌کند.

🔸بعدتر، موقعیت مرزی ماکو میان ایران و قلمرو عثمانی، به قلعه نقشی استراتژیک بخشید. اینجا قلمرو خوانین ماکو بود و ارگ آن محل حکومت، دیده‌بانی و حفاظت از شهری بود که در مسیر تحولات سیاسی آذربایجان قرار داشت.

🔸در تاریخ ماکو ردپای میرزا آقاسی — صدراعظم محمدشاه قاجار که اصالت خانوادگی او با ماکو و خاندان بیات پیوند داشت و از چهره‌های مهم سیاسی دوره قاجار بود دیده می‌شود.
همچنین اقبال‌السلطنه ماکویی — مشهور به سردار ماکو و از قدرتمندترین خوانین اواخر دوره قاجار؛ هم که ثروت و نفوذ فراوانی داشت در تحولات سیاسی منطقه نقش مهمی ایفا کرد.

🔸در این قلعه خود سنگ‌ها هم حرف می‌زنند. پنج کتیبه، در مجموعه شناسایی شده‌اند. کتیبه صفوی با تاریخ ۱۰۵۲ هجری قمری، در بازخوانی پژوهشگران نام «عیان» را برای قلعه مطرح می‌کند؛ و کتیبه‌های ارمنی، لایه‌ای دیگر از تاریخ چندفرهنگی منطقه را پیش چشم ما می‌گذارند.


‼️اما امروز، پرسش اصلی این نیست که قلعه چه بوده؛ پرسش این است که با آن چه می‌کنیم؟

🔸از یکسو دغدغه‌مندان حوزه میراث فرهنگی خواستار اقدامات مقتضی جهت ایجاد یک پایگاه برای این قلعه باستانی و ثبت آن در فهرست جهانی هستند.

🔸از سویی سال‌هاست کوهنوردان و صخره‌نوردان ماکو این صخره‌ها را نه فقط به چشم میراث، که به‌عنوان یک ظرفیت ورزشی و ماجراجویانه می‌بینند. گزارش‌هایی از صعود علاقه‌مندان به بخش‌های سخت‌گذر قلعه منتشر شده و خود شهرستان هم سابقه فعالیت سازمان‌یافته کوهنوردی و صخره‌نوردی دارد.

✅از همین رو، مطالبه این جامعه را نمی‌توان نادیده گرفت: قلعه باید در برنامه گردشگری فعال شهر دیده شود، نه اینکه پشت حصار بی‌برنامگی بماند.

‼️البته توسعه گردشگری در اینجا نباید به معنای بازکردن بی‌ضابطه مسیرها باشد. پژوهشگران مرمت و حفاظت درباره سیلاب، ریزش سنگ و ناپایداری شیب هشدار داده‌اند. بنابراین نخست باید ایمنی صخره، بنا و بازدیدکننده مطالعه شود؛ سپس مسیرهای استاندارد کوهپیمایی و صخره‌نوردی، با راهنمای محلی و ضوابط حفاظتی تعریف شود.

🔴قلعه ماکو ظرفیت آن را دارد که یک مسیر گردشگری منحصربه‌فرد بسازد: از بافت قدیم و حمام تاریخی تا باروها، ارگ، کتیبه‌ها و ارتفاعات؛ مسیری که در آن تاریخ، باستان‌شناسی، معماری، طبیعت، کوهپیمایی و صخره‌نوردی به هم برسند.

🔸اینجاست که باید از میراث فرهنگی آذربایجان غربی و مسئولان منطقه آزاد ماکو پرسید: برای این گنجینه دقیقاً چه برنامه‌ای دارید؟

#قلعه پیش از آنکه مقصد گردشگر باشد، نیازمند نجات است؛ اما نجاتش هم نباید به معنای زندانی‌کردن دوباره آن پشت درهای بسته باشد.

🔸گردشگر امروز فقط برای دیدن چند دیوار فروریخته سفر نمی‌کند.او دنبال داستان است.می‌خواهد بداند اینجا چه کسانی زندگی کرده‌اند؛ چه کسانی از این ارتفاع به دشت نگاه کرده‌اند؛ چه جنگ‌هایی در گرفته؛ چرا این صخره انتخاب شده؛ آب چگونه تأمین می‌شده؛ مردم چگونه در این بافت زندگی می‌کرده‌اند و چرا امروز بخش بزرگی از آن چیزی نیست که روزگاری بوده است.

✅باید یک میز واحد برای قلعه قبان(ماکو) تشکیل شود؛ با برنامه، بودجه، زمان‌بندی و مسئول مشخص.نه وعده‌ای کلی برای توسعه گردشگری یا ثبت جهانی. باید مشخص شود چه کاری؟با چه بودجه‌ای؟تا چه تاریخی؟توسط چه نهادی انجام خواهد شد. وگرنه فقط نام قلعه در خاطره‌ها خواهد ماند


🆔 @ancientaz

#اثر سر زن از عاج

دوره فرهنگی: عصر آهن دو
قدمت: حدود ۹۰۰ تا ۸۰۰ پیش‌ازمیلاد، مرحلۀ IVb
محل کشف: اتاق شماره ۷، ساختمان سوخته ۲، محوطه حسنلو، شهرستان سولدوز - نقده، استان آذربایجان غربی
اندازه: ۵.۹ (بلندا) سانتی متر
شماره اثر در موزه ملی ایران: ۸۷۴۳

این قطعه، سرِ شمایلی انسانی، احتمالاً زن، را به‌صورت استوانه‌ای نشان می‌دهد که به استثنای بینی و بخش پایینی گردن تقریباً سالم باقی مانده است. زن پولوسی بلند بر سر دارد که با صفحات عمودی درون قابی از خطوط باریک تزئین شده است.

اهمیت عاج‌های حسنلو #نقده ، افزون بر اطمینان از زمینه باستان‌شناختی و محل کشف آنها، در تاریخ‌گذاری دقیق این آثار نیز نهفته است. این مجموعه اندکی پیش از تخریب ارگ حسنلو آذربایجان، احتمالاً پیش از ۸۰۰ پیش از میلاد، در محوطه وجود داشته است و از این رو، تاریخ‌گذاری آنها برای بررسی و مقایسه عاج‌های به‌دست‌آمده از دیگر محوطه‌های باستانی اهمیت ویژه‌ای دارد


»کانال آذربایجان باستان زیرمجموعه تبریزلینک«


🆔 @ancientaz

🎥 معماری جالب طویله صخره ای دستکند باستانی و هزاران ساله در کنزق سرعین اردبیل




»کانال آذربایجان باستان زیرمجموعه تبریزلینک«


🆔 @ancientaz

🎥 رد تمدن سومر در شهریئری آذربایجان

استان اردبیل، شهرستان مشگین‌شهر و روستای پیرازما

نداشتن دهان همه می‌گویند، ولی نداشتن گوش را کمتر می‌گویند.
تاریخ کلی محوطه بیشتر از 9000 سال
تاریخ پیدایش ۳۵۰۰ تا ۵۰۰۰ سال.

نشان می‌دهد این منطقه اولین تمدن‌های جهان بوده که شهرنشینی وجود داشته است.

این محوطه در سال ۱۹۷۸ توسط باستان‌شناسان ایرانی و بریتانیایی اکتشاف شد که ۵۳۷ سنگ‌افراشته وجود داشت. تعداد سالم موجود حدوداً ۲۸۰ عدد که در خاورمیانه اولین و در جهان کم‌نظیر است.
این محوطه نزدیک روستای قوناق‌قیران است که به دروازه #اردبیل معروف است.
این سنگ‌های افراشته از سنگ یک‌تکه ساخته شده‌اند که خود معما است؛ از نحوه تراشیده شدن آن.


🆔 @anicentaz

🎥بازنمایی از قلعه باستانی ینگجه آذرشهر با هوش مصنوعی

عظمت قلعه ها با این نوع بازنمایی ها بیشتر احساس میشود


@tabrizlinks

🔶پنجمین کتیبه اورارتویی آذربایجان‌شرقی در فهرست آثار ملی به ثبت رسید

مدیرکل میراث‌فرهنگی، آذربایجان‌شرقی از ثبت کتیبه صخره‌ای قراجه‌لو اهر در آخرین جلسه شورای ثبت ملی آثار غیرمنقول کشور به‌عنوان پنجمین کتیبه اورارتویی آذربایجان‌شرقی در فهرست آثار ملی خبر داد.

این کتیبه صخره‌ای در ورودی قلعه یدی‌اوتاق و در مسیر اهر به مشکین‌شهر قرار دارد و دارای ۱۰ سطر نوشته اورارتویی است که اطلاعات ارزشمندی از دوره اورارتو و حضور این تمدن در منطقه قره‌داغ ارائه می‌دهد.

وی ادامه داد: کتیبه قراجه‌لو از نظر محتوای تاریخی اهمیت ویژه‌ای دارد، چرا که نخستین سند قطعی از حضور و لشکرکشی‌های روسای یکم، پادشاه اورارتو، در شرق دریاچه ارومیه به شمار می‌رود و می‌تواند بخشی از خلأ موجود در مطالعات تاریخی مربوط به حضور این پادشاه در منطقه قره‌داغ را تکمیل کند.

او افزود: کتیبه‌های اورارتویی از منابع مهم برای شناخت تاریخ سیاسی، فرهنگی و جغرافیایی آذربایجان در سده هشتم پیش از میلاد هستند و کتیبه قراجه‌لو نیز با توجه به محتوای آن، اطلاعات قابل توجهی درباره رویدادهای آن دوره در اختیار پژوهشگران قرار می‌دهد.


@tabrizlinks

🔸دستور وزیر میراث برای تداوم کاوش‌ها در قلعه بختک

سیدرضا صالحی امیری با تاکید بر اهمیت تاریخی و تمدنی شهر لیلان، وجود قلعه بختک در این منطقه را نمونه ای بارز و بسیار مهم از قدمت ایران زمین برشمرد و افزود: غنای میراثی و تمدنی این شهر آنچنان وسیع و حائز اهمیت است که ادامه کاوش ها می تواند زاویای جدیدی از تاریخ پهنه ایران را آشکار کند.

صالحی امیری ارزش و جایگاه #قلعه بختک در سپهر تاریخی و میراثی ایران و بلکه جهان را رفیع دانست و اظهار کرد: حوزه تمدنی و گردشگری در کنار ظرفیت های کشاورزی شهرستان های #ملکان و #لیلان باید مورد توجه قرار گرفته و اقدامات فوری برای تامین زیرساخت های آن در منطقه فراهم شود.

قلعه بختک در محدوده یکصد هکتاری در شهر لیلان واقع در جنوب آذربایجان شرقی مربوط به دوران پیش از تاریخ است که در ۱۹ مرداد ۱۳۷۹ با شمارهٔ ۲۷۸۰ به‌ عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده‌ است.

محوطه قلعه بختک لیلان دارای ده ها تپه با ظرفیت بسیار بالای باستان شناسی است که تاکنون ۴۶ تپه آن شناسایی و در دو فصل کاوش آثاری از دوران پیش از تاریخ کشف شده است.


🆔 @ancientaz

🔸دهها بار درباره شهریئری #آذربایجان مطلب داشتیم اما هربار خودم تعجب میکنم از این قدمت و تمدن و فرهنگ دیرین و عجیب نیاکان ما در آذربایجان که شاید در جهان بی نظیر هست اما قدرش را نمیدانیم

🎥باستان‌شناسان با مجموعه‌ای شگفت‌انگیز از سنگ‌افراشته‌های انسان‌نما روبه‌رو شدن؛ سنگ‌هایی که قدمتشون به بیش از ۸ هزار سال می‌رسه و هنوز درباره‌ی کاربرد و معنای دقیقشون پرسش‌های زیادی وجود داره.

اما شاید عجیب‌ترین بخش شهریری، همین آدم‌نماهای سنگی باشن؛ چهره‌هایی تقریبا مشابه، با دست‌هایی روی سینه و بدون جزئیات چهره… انگار مردمانی از هزاران سال پیش، چیزی رو برای ما به جا گذاشتن که هنوز نتونستیم کامل رمزگشایی‌ کنیم.


@ancientaz
@tabrizlinks

🔸بازنمایی دژ و زیگورات ۴۰۰۰ ساله بروانا ( #قلعه بروانان شرقی ترکمنچای) در #میانه آذربایجان شرقی



🆔 @ancientaz