🔸 شهر حصاردار خاتوشا مرکز سیاسی هیتیت ها در بغاز کوی در ترکیه هیتی ها از اقوام کهن عیلامی اناتولی بودند تا 2500 سال پیش حضور سیاسی پر رنگی داشتند ولی ناگهان محو شدند.


🆔 @ancientaz

‍ 🔸اگر تصویر مربوط به «بیلگه‌میش» بر روی جام حسنلو را با دقت بررسی کنیم، خواهیم دید که پادشاه، سربندی مارمانند بر سر دارد. در این نوشتار، به بررسی معنای این نماد می‌پردازیم.


دکتر رحیم آک بایراک، مورخ و سومرولوگ ایرانی، بر این باور است که:

نام شخصیت اصلی «حماسه جاودانگی» ـ مشهور به حماسه بیلگه‌میش ـ تنها در ساختار و آوانویسی ترکی معنا و مفهومی هماهنگ با نقش او در داستان می‌یابد.

در زبان ترکی، واژه‌ی بیلگه به معنای «دانش و خرد» است، و میش، پسوندی توصیفی برگرفته از نام گیاه بلندی است که در کنار رودخانه‌ها و مرداب‌ها می‌روید (گمیش).
ترکیب این دو واژه،
> بیلگه + میش = فردی خردمند و حکیم، دارای دانشی فراتر از دیگران.

در کهن‌ترین نقشه‌های بابل نیز، نام شهر با ساختاری مشابه و ترکیبی از واژه‌های ترکی و سامی آمده است:
> باب بیلیم = دروازه‌ی دانش
(باب = دروازه / بیلیم = علم، دانش)

نمونه‌هایی از واژه‌های مشابه در ترکی مدرن:
قریمیش = زن سالخورده
قوجالمیش = مرد سالخورده
اپریمیش = فرسوده شده
جامیش = گاو یا بوفالو سنگین‌وزن

مفهوم مار در اندیشه‌ی باستان:
از دوران پیشاتاریخ، تصویر مار بر صخره‌ها به دلیل ویژگی طبیعی او ـ یعنی «پوست‌اندازی» ـ نمادی از خرد، دگرگونی، گذر و جریان میان دو جهان (مادی و معنوی) بوده است.
تقریباً تمامی فرهنگ‌های متأخر این مفهوم را در هنر خود، در کنار شخصیت‌های دانا و خردمند، به‌کار برده‌اند.

برخی واژه‌های برگرفته از این مفهوم در زبان ترکی:
ایل = سال (نشانه‌ی تغییر)
یئل = باد (نشانه‌ی گذر)
لو = بینش (نشانه‌ی خرد)

از این رو، سربند مارمانند بیلگه‌میش در هنر حسنلو، بازتاب تصویری همان معنای «مرد حکیم» است که در نام ترکی او نهفته است.

حال از دوستان علاقه‌مند به تاریخ دعوت می‌کنم شخصیت دیگر این حماسه، یعنی «اوت‌نا‌پیشدیم» (همسان با حضرت نوح در متون مقدس) را در بخش نظرات تحلیل کنند.


. تاریخ واقعی ایران


🆔 @ancientaz

🎥 بزرگ‌ترین گردهمایی انسان‌ ریخت‌های بی‌دهان

در میان دشت‌های استان #اردبیل کنار رودخانه قره‌سو، در ارتفاعی بالاتر از تاکستان‌های #مشگین‌شهر ، شهریئری شامل آثاری از هزاره ششم قبل از میلاد تا دوره ایلخانی قرار دارد.

مهم‌ترین بخش این محوطه ۴۰۰ هکتاری با نام «مکتب‌اوشاقلاری» معروف است؛ سنگ‌افراشته‌هایی انسان‌ریخت که با شمشیری بر کمر از ۳۷۰۰ سال پیش تا کنون، چشم در چشم بازدیدکنندگان دوخته‌اند. باستان‌شناسانی که شهریئری (شهریری) را کاوش کردند، معتقدند اینجا معبد است، البته شبیه این آثار در منطقه‌ای وسیعی (از اروپا تا چین) دیده شده که در ارتباط با تدفین بوده‌اند.


🆔 @ancientaz

🎥 آذربایجان فقط تاریخ معاصر نیست…
هزاران سال قبل، همین سرزمین خانه‌ی نخستین انسان‌ها بوده!

آثار ماقبل تاریخ و 400 هزار ساله مثل مراغه و سهند، در نزدیکی آراز جمهوری آذربایجان


🆔 @ancientaz

🎥راز تدفین خمره ای در آذربایجان باستان چیست؟

در دشت‌های خاموش آذربایجان، از لیلان تا بوینی‌یوغون، خمره‌های باستانی کشف شده‌اند که جسدها را در حالت جنینی و با دهانه‌ای رو به شرق نگه می‌داشتند — نمادی از باور مردم هزاره اول قبل‌ازمیلاد: «مرگ، بازگشت به رحم جهان است»..


@tabrizlinks

🔸بارش‌ها گورستان تاریخی دوره اشکانی را در سویوق بولاق #مهاباد نمایان کرد

به‌نظر می‌رسد بارش‌های اخیر موجب آشکار شدن بخشی از این گورستان شده و همین مسئله توجه حفاران غیرمجاز را جلب کرده بود.

این گورستان پیش‌تر شناسایی نشده و در فهرست آثار ملی ثبت نبود، به همین دلیل تحت پوشش گشت‌های دوره‌ای یگان حفاظت قرار نداشت.

گور با شیوه تدفین منحصر به فرد در این گورستان شناسایی شد که برای نخستین بار در مهاباد مشاهده می‌شود. این نوع گورستان پیش‌تر تنها در منطقه سردشت آذربایجان غربی دیده شده است و مربوط به دوران پیش از اسلام است.


🆔 @ancientaz

🎥 از نزدیک شِئیوَر قالاسی در اهر #آذربایجان را ببینیم...

شیور در افسانه های محلی آمده است که دو قله‌ شیور دختر و پسری عاشق هم بوده‌اند که توسط جادوگر کینه توز طلسم و به سنگ تبدیل شده‌اند. دو قله بلند شیور در گذشته به دلیل موقعیت مناسب و استراتژیک بعنوان قلعه یا دژ مورد استفاده قرار می‌گرفتند، که هم اکنون بقایایی از این قلعه‌ها مانده است. این قلعه‌ها در زبان محلی با نام‌های " قاباخ قلعه" و "دالی قلعه" معروف بودند و در امتداد قلعه جمهور کلیبر (بابک) به عنوان یکی از قلعه‌های آن زمان به حساب می آمده‌اند.


@tabrizlinks

🔸شناسایی سایت فسیلی استثنایی ۲۵ میلیون ساله در مراغه

سایت جدید با فسیل‌های نومولیت در منطقه قوری چای #مراغه شناسایی شد.

غلامرضا زارع، رئیس اداره حفاظت محیط‌زیست مراغه اظهار کرد: سایت جدید با فسیل‌های نومولیت عمری بیش از ۲۵ میلیون سال دارد.

وی افزود: نومولیت یا سکه سنگ‌ها، فسیل جانوران دریایی دوره سوم زمین‌شناسی است.زارع اضافه کرد: نومولیت‌ها بقایای تک‌یاخته دریایی‌اند که در صخره‌های دوران ترشیاری مخصوصاً سنگ‌آهک‌های بازمانده از دورۀ ائوسن یافت می‌شوند.

به گفته رئیس حفاظت محیط‌زیست مراغه، این منطقه به وسعت ۳۰ هکتار، گنجینه‌ای طبیعی برای انجام مطالعات در زمینه فسیل‌های نومولیت است.

وی افزود: این سایت فسیلی زیبا می‌تواند در آینده، ظرفیت گردشگری مراغه در موضوع ژئوپارک‌ها باشد.
زارع در ادامه بیان داشت: مراغه به لحاظ وجود فسیل مهره‌داران به بهشت فسیل‌شناسان شهرت دارد.

وی متذکر شد: در هشت مرحله کاوش برای استخراج فسیل حیوانات مهره‌دار نزدیک به ۶ هزار قطعه فسیل، زرافه، فیل، کرگدن و اسب از منطقه مراغه استخراج شده است.


🆔 @ancientaz