🎥 سفری حیرت انگیز بر فراز #قلعه دختر یا قیز قالاسی #میانه

قلعه‌ای که در ۲ کیلومتری شمال پل دختر، ۱۸ کیلومتری جنوب میانه آذربایجان بر فراز کوه قافلانکوه قرار دارد.

این قلعه به‌شکل کثیرالا ضلاع غیرمنتظم ساخته شده و به سه قسمت تقسیم می‌شود.

قیزقالاسی به یکی از سرداران معروف بابک خرم دین به نام ساسان متعلق بود و روزگاری به نام قلعه ساسان نیز معروف بود.
قلعه دختر میانه به شماره 870 در فهرست آثار ملی ایران ثبت شده است

باستان شناسان معتقدند که این قلعه هم مثل قلعه دخترهای دیگر پرستش‌گاه ایزد بانوی ناهید یا آناهیتا فرشته موکل آب بوده است. این پرستش‌گاه‌ها را در بلندی‌ها می‌ساختند و حاکمان و بازرگانان و کشاورزان هرسال با هدایای نفیس به این پرستش‌گاه‌ها می‌رفتند، نعمت و فراوانی آب و باران تنها کسی بوده که در اقتصاد و نبرد پشتیبان این مرز و بوم بوده است. همچنین این قلعه‌ها بیشتر در کنار رودخانه‌های عظیم و دریاها ساخته می‌شده است.


🆔 @ancientaz

🔴حفاری کول تپه در سراب با لودر!

کول #تپه یکی از آثار ملی ثبت شده ایران در #سراب است که قدمت آن مربوط به هزاره یک ق‌م‌ می‌باشد اما این روزها با حفاری لودرها در آستانه نابودی قرار دارد.

📍آدرس کول تپه سراب : آذربایجان شرقی، سراب، آذربایجان شرقی شهرستان سراب، دهستان ابرغان، روستای احمد آباد علیا


🆔 @ancientaz

🎥 بورا جیراغیل کندی یا #چراغیل #آذرشهر / کریم حسن زاده


مراتع غنی این روستا از مشرق به روستای تاریخی مجارشین از، از غرب به مراتع روستاهای صغایش و قرمزگل، از شمال به مزارع روستای اربط و از جنوب به چمنزارهای روستاهای آلمالوداش و چهاربرود منتهی می شود.

سابقه تاریخی: با توجه به مشهودات کنونی، این روستا به احتمال قوی، قدمتی هزارساله دارد شاهد عینی بقایای زندگی در غارهاست که هنوز در همان نگاه اول، بی اختیار انسان را به دوران غارنشینی سوق می دهد.

شاید کمتر کسی از وجود یک سایت باستانی و میراث خاورمیانه در دل کوه های استان آذربایجان شرقی اطلاعی داشته باشد. روستایی که از نظر زمین شناسی در امتداد کندوان بوده و با حفره ها و اتاق هایی که در دل کوه های خود جای داده، همه بازدیدکنندگان را به دوران پیش از میلاد برمی گرداند.
خانه های موجود در دل کوه به هزاره قبل از میلاد تعلق دارند که کاملا سنگی بوده و به طور طبیعی تشکیل یافته اند


🆔 @ancientaz

📸 تصاویر کم نظیر اما بسیار تلخ از وضعیت سنگ نگاره های #اهر آذربایجان

#اثر های سنگ نگاره های 4000 ساله ای که در آستانه نابودی و تخریب هستند!

میراث فرهنگی ببیند!


🆔 @ancientaz

🔸 گال قالاسی یا قلعهٔ جوشین #ورزقان

در منطقه قره داغ (ارسباران) قرار دارد.
در منطقه‌ای کوهستانی و سخت‌گذر در بالای یک کوه مرتفع صخره‌ای قرار گرفته‌است.
با توجه به سفالینه‌های ۶۵۰۰ ساله اکتشاف شده قدمت این قلعهٔ به دوره نوسنگی هزاره اول قبل از میلاد مسیح بر می‌گردد.

#قلعه جوشین با شماره ۲۲۵۴۰ در تاریخ ۱۳۸۶/۱۲/۲۷ به ثبت ملی رسیده‌است.

📌 این قلعه در زمان قدیم یک مرکز فرماندهی و در پایین آن محل سکونت نیروهای دفاعی قرار داشته‌است. گفته می‌شود وقتی آتش در این قلعه مشتعل می‌شد از قلعه بابک، آغچه قلعه و قیزقلعه سی واقع در جمهوری آذربایجان دیده می‌شده‌است. این قلعه در حمله اعراب به ایران یکی از مراکز مقاومت بود.
قلعه جوشین مرکز مقاومت مردم محلی دیزمار بوده‌است و اعراب بارها شکست خورده در نهایت با خدعه توانستند این قلعه را تسخیر کنند.


🆔 @ancientaz

📌 قلعه باستانی گال یا جوشین #ورزقان #خاروانا در لايه نگاري هاي صورت گرفته توسط تيم کاوش و باستان شناسي، آثار، اشيا و آويزهايي از دوره هاي مختلف تاريخي به دست آمده که قديمي‌ ترين آنها سفال هاي مربوط به اواخر دوره نوسنگي يعني حدود 6500 سال پيش است.
سفال هايي مربوط به دوره هاي ساساني، هخامنشي و عصرآهن، پيکرک هاي گلي و سفال هاي مفرغ قديم، درفش هاي استخواني و ابزار سنگي، اجاق هايي مربوط به عصر مفرغ، سرنيزه هاي آهني، اشيا و آويزهاي مختلف مفرغي آثاري هستند که در اين تپه شناسايي شده و به دست آمده اند.


تعدادی گودال‌ های کوچک استوانه‌ ای را نیز می‌ توان نام برد که محل استقرار مشعل بوده. این قلعه در زمان قدیم یک مرکز فرماندهی و در پایین آن محل سکونت نیروهای دفاعی قرار داشته است.
در گذشته قلعه دارای یک آسیاب و سه استخر سنگی بوده که بطور کامل با دست تراشیده شده بودند.

در این #قلعه اتاق‌ هایی با سنگ و ملات آهک و گچ جهت زندگی افراد در بالای کوه تعبیه شده و حوضچه‌ هایی جهت ذخیره آب در دامنه کوه ایجاد شده و آثار آن باقیست.


🆔 @ancientaz

🔸 اینفوگرافی #تمدن کورا ارس ؛ منطقه قفقاز

کورا–ارس یا کورا اِراکسِز نیز خوانده می‌شود، تمدنی بود که از حدود ۴۰۰۰ سال پیش از میلاد تا حدود ۲۰۰۰ سال پیش از میلاد وجود داشت و این به عنوان تاریخ پایان آن در نظر گرفته شده‌است. اما در برخی مناطق احتمال دارد که در اوایل سال ۲۶۰۰ یا ۲۷۰۰ سال پیش از میلاد ناپدید شده باشد.

این تمدن برای زمان قابل توجهی در آذربایجان و قفقاز سکونت داشته‌است.

🔺 تمدن کورا–آراکس = عصر برنز
Kür-Araz mədəniyyəti


🆔 @ancientaz

🔺 #تمدن باستانی گوران یا تمدن کورا آراکس آذربایجان

یانیق تپه تبریز ، گوی تپه اورمیه ، حوضه سد خدآفرین ، کول #تپه جلفا ، کهنه تپه سی کلیبر و... اشاره کرد.


🔸فرهنگ مایکوپ با فرهنگ کورا-ارس (۳۵۰۰—۲۲۰۰ پیش از میلاد) هم‌زمان است و از آن تأثیر پذیرفته‌است. فرهنگ کورا ارس به جز بخشی از قفقاز در بخشی از آناتولی نیز حضور داشته‌است.



🆔 @ancientaz

🔸 سازه معماری دوران و #تمدن فرهنگی کورا ارس در کول‌تپه #سرعین اردبیل


فرهنگ کورا- ارس (Kura- Araxes) اواسط قرن چهارم قبل از میلاد مسیح در قفقاز و حوزه دریاچه ارومیه گسترده شد و تا آناتولی گسترش یافت، به نظر می‌رسد بر اساس فرهنگ مادی و مجموعه باستان‌شناختی آن معرف حضور و توسعه یک قوم واحد در پایان هزاره چهارم ق. م باشد.

📍با توجه به مطالعات اولیه و سرمیدانی در طی اواخر هزاره چهارم و اوایل هزاره سوم پیش از میلاد اولین استقرارها در شهر سرعین توسط مردمان کورا - ارس در کنار برکه‌ای کوچک شکل گرفته است.

سرپرست هیات باستان‌شناسی همچنین گفت: وجود خانه‌های مسکونی مدور در فازهای اولیه و قدیمی‌ترین استقرارها که در نهایت در فازهای بالایی تبدیل به معماری با سازه‌های راست گوشه می‌شود از دیگر ویژگی‌های فرهنگی قابل مقایسه این محوطه با محوطه "یانیق تپه" به عنوان مشهورترین محوطه از دوره کورا - ارس در منطقه آذربایجان است.

کشف ابزارهای سنگی از گمانه‌های ایجاد شده در حاشیه برکه چشمه تپه‌سی در ضلع غربی و جنوبی محوطه حضور جوامع انسانی را بسیار قدیمی‌تر از هزاره چهارم پیش از میلاد در این منطقه و محوطه نشان می‌دهد

🆔 @ancientaz

💠 نمونه سفال های بدست آمده از #هوراند
#اثر دوره کالکولتیک یا دوران نوسنگی و مس‌ سنگی

تقریباً از ۱۰۰۰۰ سال پیش آغاز می‌شود و تا حدود ۵۲۰۰ سال پیش ادامه می‌یابد.
در شهرستان هوراند و ورزقان بدلیل زیاد بودن منابع مس سنگی و تمدن دیرینه منطقه ، چندین محوطه باستانی دوره مس سنگی وجود دارند.


🔸 همچنین ثبت 2 تپه شهرستان #عجبشیر مربوط به دوران کالکولتيک آذربایجان شرقی در فهرست آثار ملي کشور

تپه تاريخي عريان و تپه تاريخي بوغاناخلو عجبشیر


🆔 @ancientaz

🔺 نمونه #تپه شهرستان #هوراند از دوره کالکولتیک یا دوران نوسنگی و مس‌ سنگی

تصویر تپه یارقی حوری برش
تاکنون آسیبی به سطح محوطه وارد نشده و مورد
دستبرد حفاران غیرمجاز قرار نگرفته است!

نمونه های مهم دیگر در هوراند :
- محوطۀ کنده ؛ که شخم خوردن سطح محوطه و در مجاورت راه قرار گرفتن آن از جمله آسی بهای واردآمده بر این محوطه محسوب می شود!

- محوطۀ گنجی نو ؛ محوطۀ پیش از تاریخی که در مجاورت رودخانه قرار گرفته و درحال حاضر تمام سطح آن برای کشاورزی بارها شخم خورده است!


👈🏻 بهتره بیش از این به محوطه ها و تپه های باستانی آذربایجان نپردازیم چون میراث فرهنگی نسل ها را شخم زده اند!!!


🆔 @ancientaz

🔸 قلعه اولتان

نام قلعه ای کهن در شمال استان #اردبیل و شهرستان پارس آباد #مغان می باشد که در کنار شمالی روستای کهن اولتان و جنوب رود ارس (آراز) واقع شده است و در مساحت ۳۲۰ هزار متر مربع بنا شده است. با ترکیبی که از خود به جای گذاشته دژی نظامی را تداعی می کند. این #قلعه اولین باز به دست اشکانیان ساخته شد و تا سده ۱۲ هجری مورد استفاده قرار گرفت. براساس فرضیات کاملاٌ علمی بخش زیادی از قلعه زیر خاک مدفون گشته است.

اولتان قالاسی به شماره ۲۶۵۴ در فهرست آثار ملی به ثبت رسيده است

اين محوطه باستانی، شهری بوده كه همچون بسياری شهرهاي كهن آذربایجان از بخش هاي مختلفي تشكيل مي شده است؛ از جمله بخش محصور (شارستان يا ارگ) و بخش غير محصور (بخش استقراری پيرامون شارستان كه احتمالاً بتوان از آن بعنوان ربض ياد كرد)


🆔 @ancientaz

🔸 زردخانه یکی از روستاهای استان آذربایجان شرقی است که در دهستان ورگهان بخش مرکزی شهرستان #اهر واقع شده‌است. که با روستاهای شیشه و کوسه آر و شیشه نام برد.
#تپه باستانی زردخانه دارای ۹۵ سنگ قبری با قدمت ۵ هزار ساله و نیز دوره اشکانی می‌باشد

محوطه به سه تپه مجزا از هم تقسیم بندی شد، افزود: طی این بررسی، 14 قبر کلان سنگی در پشته های اطراف محوطه زردخانه، 22 قبر کلان سنگی در اطراف تپه سوم و تعداد 59 عدد قبر کلان سنگی نیز در اطراف تپه نخست شناسایی شد که بازه زمانی از دوره مفرغ و آهن را دربر می گیرند.


🆔 @ancientaz

🔺 قلعه پئشتوو یا پشتو یا پشتاب یکی از دژهای کهن در شهرستان #هوراند استان آذربایجان شرقی ایران است. این قلعه در نزدیکی دهی به همین نام از دهات دهستان یافت شهرستان هوراند و در فاصله‌ای نه چندان دور از راه هوراند بر بالای یک کوه صخره‌ای قرار گرفته و آثاری چون پلکان و اتاقک‌های کنده شده بر سنگ از بقایای آن است.

این #قلعه تنها یک راه باریک برای ورود دارد و در سه سمت دیگر آن پرتگاه‌های مخوفی دیده می‌شود که قلعه را نفوذ ناپذیر ساخته‌است. دیرینگی آن به دوره‌های باستانی و نیز اشکانی و ساسانی می‌رسد. از نواحی این دژ، قلعه قهقهه و درهٔ رود قره‌سو است که از پای آن می‌گذرد دیده می‌شود.

غالب دژهای منطقهٔ ارسباران از یک‌دیگر قابل رویت هستند و احتمالاً این دژها در ادواری و از جمله دورهٔ جنبش خرمدینان آذربایجان که به احتمال قوی در تصرف آنان بوده‌اند به واسطهٔ علایم آتش‌های شبانه با همدیگر ارتباط پیدا می‌کردند.


🆔 @ancientaz

🔺قلعه تاريخي پشتاب قره داغ در روستای پیشتاب از توابع شهرستان #هوراند در ارتفاع 3000 متری ساخته شده است و بنای اولیه آن متعلق به دوره اورارتوها می باشد

موقعيت ممتاز جغرافيايي و آثار معماري باقي مانده در آن نشان از اهميت در دوران کاربري‌اش دارد.

در مورد سفالينه هاي يافت شده در قلعه پشتو مي توان گفت، پراکندگي سفالينه‌هاي هزاره اول قبل از ميلاد در اين قلعه کمتر از آثار دوران اشکاني و ساساني و قرون ميانه اسلامي است.

قلعه پشتو (پشتاب) از شمال به ارتفاعات محلي "يغيلي داغلار" مي رسد و روستاهاي" چين ناب" و "کوجان "در جنوب و غرب آن قرار گرفته اند.

قلعه پیشتو در آذر ماه سال ۱۳۸۷ در فهرست آثار ملی ایران ثبت شد.


🆔 @ancientaz

💹 #زبان دیرین مردمان خطه #آذربایجان چه بوده است؟

طبق اسناد و شواهد در آذربایجان باستان در پیش از اسلام ، زبان مردم بخش های مختلف ترکی باستان رایج بوده است.


پژوهشگر رحیم بقال اصغری


🆔 @ancientaz

🔸 تپه چهرگان شهرستان #شبستر

#تپه چهرگان مربوط به هزاره اول قبل از میلاد است و در شهرستان شبستر، بخش مرکزی، روستای چهرگان واقع شده و این اثر در تاریخ ۷ مهر ۱۳۸۱ با شمارهٔ ثبت ۶۲۶۸ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است. این تپه ی باستانی از جاهای دیدنی شبستر بشمار می آید که دوستاران تاریخ و تمدن ایرانی می توانند از آن دیدن کنند

هر چند بسیاری از آثار قدیمی روستا متاسفانه به علت سهل انگاری در نگهداشت آنها از بین رفته اند لیکن به چند مورد از آنها اشاره می شود چراکه اینگونه آثار به نوعی بیانگر تفکر علمی و والای ساکنین گذشته چهرگان، میزان جمعیت آن و تاثیر آن در فرهنگ ساکنین چهرگان معاصر است.


🆔 @ancientaz

🔸 کول تپه زین‌آباد (کلانکش) #شبستر

این #تپه مربوط به هزاره اول و دوم ق.م. است و در شهرستان شبستر، بخش صوفیان، دهستان رودقات، ۱/۵ کیلومتری شرق روستای زین‌آباد و کلانکش واقع شده و این اثر در تاریخ ۶ اسفند ۱۳۸۵ با شمارهٔ ثبت ۱۷۵۳۰ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.

به نقل از مرحوم علی حسین ثنائی محمدی این منطقه تاریخی مربوط به دوران زرتشتیان می باشد.

استان آذربایجان شرقی دارای جاذبه های گردشگری، باستانی و طبیعی بسیاری است که کول تپه زین‌آباد شهرستان شبستر یکی از آثار تاریخی و دیدنی این استان می باشد.


🆔 @ancientaz

📷 تصاویری ناب از یافته های محوطه یانیق #تپه باستانی در #تبریز #خسروشهر

علیون


🆔 @ancientaz

🔸 دورۀ ماوراء قفقاز قدیم یا فرهنگ کوراارس

شاخصۀ این فرهنگ در بُعد سفالگری، ساخت و تولید گونه ای از سفال سیاه رنگ صیقلی، دا غدار منقوش با معماری مدور و راست گوشه است.

در حوزۀ فرهنگی دریاچۀ ارومیه بقایایی از محوط ههای مربوط به دورانهای پیش از تاریخ، آغاز تاریخی، عصر مفرغ و آهن و دیگر دوره های تاریخی شناسایی و معرفی کرده است.

یانیق #تپه نیز ازجمله یکی از 50 محوطۀ استقراری این عصر است که در گوشۀ شمالغرب کشور در
نزدیکی شهر #تبریز در آذربایجان شرقی واقع گردیده است.

تپه توسط چارلز برنی شناسایی شد است. این محوطه با مساحت اولیۀ حدودًا 16 هکتار، یکی از محوطه های بزرگ و شاخص عصرمفرغ قدیم آذربایجان است که امروزه بخش عمده ای از آن تخریب شده و از میان رفته است!!!

قطعات سفال های به دست آمده این دوره قابل مقایسه با دورۀ حسنلو حاجی فیروز است.

نتیجه سه فصل حفاری در یانیق تپه مشخص شدن ادوار فرهنگی مختلفی بود که قدیمیترین آنها دورۀ
نوسنگی است که قدمت آن نمی توانست کمتر از حدود 6000 ق.م. باشد تا عصرآهن که حدود 600 ق.م. را در بر میگیرد


🆔 @ancientaz

🔸 آثار باقی مانده از شهر سوخته کاغذکنان #میانه


#شهرسوخته کاغذکنان با ۸۰ هکتار وسعت در دو کیلومتری قسمت غربی شهر آقکند و در کنار جاده آقکند-شیرین بلاغ قرار دارد. این شهر معرف ادوار مختلف فرهنگی و تمدنی از هزاره قبل از اسلام تا قرون میانه اسلامی می‌باشد. قطعات سفالهای شکسته در این منطقه به چشم می‌خورد. جمال ترابی طباطبایی در کتاب آثار باستانی آذربایجان این محوطه باستانی را با نام سفالهای #کاغذکنان معرفی می‌نماید او در کتاب خود چنین می‌نویسد: در مجاورت آثار مذکور تپه خاکی مخروطی شکل موسوم به قلعه که در میان بعضی مردم به کلیسا شهرت یافته وجود دارد. تمام سفالینه‌های موجود در آن یا سفال‌هایی که از حفره‌های مختلف (مانند لانه حیوانات یا کندوکاو حفاران غیرقانونی) بیرون ریخته همه منسوب به سده‌های اواخر قبل از میلاد و دوره‌های اشکانی و ساسانی است.

این محوطه باستانی به طور جدی مورد مراقبت قرار نمی‌گیرد و حفاری‌های غیرمجاز از طرف سوداگران در این منطقه رخ می‌دهد. احداث شهرک صنعتی در نزدیکی این محوطه نیز باعث لطمه به آن می‌شود.


🆔 @ancientaz