‍ 🔸کشف مهم باستانی در آذربایجان

نتایج کاوش در «تپه کهنه صوفیان» به شناسایی محوطه‌ای از دوران مس و سنگ قدیم (فرهنگ دالما) در منطقه مرتفع شمال غرب ایران منجر شد. باستان‌شناسان بر این‌ نظرند، این کشف به دانسته‌های ایران از فرهنگ هزاره پنجم قبل از میلاد، حدود ۷۰۰۰ سال پیش بیفزاید.

سرپرست هیأت باستان‌شناسی تپه کهنه صوفیان ـ درباره جزئیات این کاوش، گفت: تپه کهنه صوفیان شامل دو تپه I و II است. #تپه کهنه صوفیان I مربوط به ۷۰۰۰ سال پیش و متعلق به «فرهنگ دالما» یا مس و سنگ قدیم است.

او با اشاره به این‌که #صوفیان یکی از مراکز مهم هزاره پنجم قبل از میلاد در دشت اشنویه است، اظهار کرد: نتایج کاوش تپه صوفیان نشان می‌دهد که صوفیان از محوطه‌های ارزشمند حوضه جنوب دریاچه #ارومیه بوده و به عنوان یک محوطه کلیدی در شمالغرب و یک استقرار مهم از دوره مس و سنگ قدیم مطرح است که فاصله زیادی با تپه دالما ندارد، بنابراین تغییراتی در سنت فرهنگی این منطقه در کاوش مشاهده شد.

این باستان‌شناس یادآور شد: اهداف پروژه کاوش تپه کهنه صوفیان علاوه‌بر نجات‌بخشی سد چپرآباد، بررسی فاز شکل‌گیری فرهنگ دالما و پیزدلی در دشت اشنویه و بررسی چگونگی نحوه انتقال، بررسی سنت‌های فرهنگی حسنلو IX (۹) در حوزه شمال غرب بر اساس نویافته‌های باستان‌شناسی و بررسی تعاملات فرهنگی ساکنان منطقه، با مناطق همجوار و بررسی بافت معماری کهنه صوفیان است.

سرپرست هیأت باستان‌شناسی تپه کهنه صوفیان گفت: در این کاوش تلاش شد تا با مطالعه یافته‌ها به وضعیت روشن‌تری از افق فرهنگی مس و سنگ قدیم (فرهنگ دالما) در شمال غرب ایران دست یابیم.

🔺کشف سکونتگاه‌های دائمی از ۷۰۰۰ سال پیش در حوضه جنوب دریاچه اورمیه

شریفی ادامه داد: نتایج اولیه کاوش، بیانگر بقایای معماری مستحکم و دائمی و نشان‌دهنده این نکته است که از صوفیان برای استقرار دائم استفاده شده و این مسأله از این حیث قابل توجه است؛ چرا که پیش از این بیشتر محوطه‌های هزاره پنجم قبل از میلاد دارای معماری ضعیفی بوده‌اند.

او افزود: در این کاوش، سفال دالما و گونه پیزدلی (BOB) همزمان و تواماٌ به دست آمده که نشانگر همپوشانی دو فرهنگ دالما و پیزدلی است و نخستین بار در کاوش صوفیان همزمانی این دو فرهنگ، در لایه‌های برجا و در نهشتی ضخیم به دست آمده است.

سرپرست هیأت باستان‌شناسی تپه کهنه صوفیان ادامه داد: در داخل فضای معماری، خمره‌های سفالین به دست آمد که به روش سبدی ساخته شده‌اند که ساخت این سنت سفالین از مختصات فرهنگ حاجی فیروز (دوره نوسنگی جدید) است و این امر مؤید این نکته است که فرهنگ دالما خود تداوم فرهنگ «حاجی فیروز» و آن ادامه فرهنگ «حسونا» است


🔺کشف سازه حرارتی، ۵ تدفین خمره‌ای مربوط به نوزدان و یک گورستان عصر مفرغ

نکته بسیار مهم دیگر در این کاوش کشف سازه‌ای (احتمالا کوره، یا سازه حرارتی) است که این ساختار نیز در نوع خود بی‌نظیر بوده و تاکنون در محوطه‌های همزمان گزارش نشده است.

او با بیان‌ این‌که در کاوش صوفیان در فضاهای مسکونی، ۵ تدفین خمره‌ای مربوط به نوزادان شناسایی شد، گفت: در محوطه‌های هزاره پنجم قبل از میلاد رسم تدفین نوزادان در خمره‌ها و قراردادن آن در فضای مسکونی رایج بوده است. تدفین کودکان در خمره‌ها یا کاسه‌های بزرگ در مناطق وسیعی از قفقاز (Helving ۲۰۱۲:۲۰۷) رواج داشته و نمونه مشابه آن در Alchan tepe قفقاز همچنین درتپه گارا و(Tobler ۱۹۵۰ Tepe Gawra: XI-VIII)، در قفقاز جنوبی (Ovcular Tepesi) (Marro et al,۲۰۱۱:۷۰)، Alchan tepe (Akhundov,۲۰۱۱:۲۳۲) و لیلا تپه قفقاز Leyla tepe (Narimanov et al ۲۰۰۷) نیز گزارش شده است.

شریفی افزود: در ایران نمونه‌های این‌گونه تدفینی در خود دالما تپه و سپس در دوره مس و سنگ جدید در گردآشوان در دشت پیرانشهر آذربایجان غربی توسط نگارنده گزارش شده است.

به گفته سرپرست هیأت باستان‌شناسی تپه کهنه صوفیان، در این محوطه در کاوش‌های باستان‌شناسی بیش از سه متر و نیم انباشت از فاز هزاره پنجم قبل از میلاد شناسایی شد. همچنین در تپه کهنه صوفیان II گورستانی از عصر مفرغ شناسایی شد که دارای گورهای کلان سنگی بود


🆔 @ancientaz

❗️احتمال زیر آب رفتن ۱۳ محوطه باستانی #اشنویه آذربایجان غربی

با آبگیری سد چپرآباد ۱۳ محوطه باستانی واقع در این محدوده به زیر آب خواهد رفت!

این محوطه‌های تاریخی بخشی از هویت و تاریخ منطقه آذربایجان را نشان می‌دهد که نباید اجازه داد اطلاعات این محوطه‌ها از بین برود.

تعیین حریم و ثبت این محوطه‌ها نخستین گام برای نگهداری آنها است.


🆔 @ancientaz

🔸کشف پادگان سه‌هزار ساله پشت یک سد!

در ادامه کاوش‌های نجات‌بخشی سد چپرآباد آذربایجان غربی که به‌زودی آبگیری خواهد شد، باستان‌شناسان یک محوطه تاریخی را شناسایی کردند که قدمت آن به هزاره اول پیش از میلاد (حدود سه‌هزار سال قبل) می‌رسد.

یوسف فلاحیان ـ سرپرست هیأت باستان‌شناسی محوطه کانی وشتران در محدوده سد چپرآباد در استان آذربایجان غربی، گفت: محوطه‌ای که در برنامه بررسی و شناسایی اولیه به شماره ۰۴ شناسایی شد، جزو محوطه‌های در معرض خطر آبگیری سد چپرآباد #اشنویه است

او ادامه داد: روی این بستر و بلندای طبیعی، نهشته‌ای انسان‌ساخته به ارتفاع یک تا دو متر شکل گرفته است که بنا به پیشنهاد بررسی‌گر مذکور، به عنوان یک محوطه در خطر عصرآهن، کاوش نجات‌بخشی آن در دستور کار پژوهشگاه میراث‌ فرهنگی و گردشگری قرار گرفت. البته صرفا حریم محوطه کانی وشتران تحت‌تاثیر آبگیری سد چپرآباد قرار می‌گیرد و به هیچ‌وجه عرصه محوطه به زیر آب نخواهد رفت.


🆔 @ancientaz

🔺 قلعه قوشا حوض لار یکی از جاذبه های دیدنی آذربایجان شرقی

قدمت این #قلعه به نیمه اول هزاره اول قبل از میلاد می رسد، البته آثاری از قرن ششم و هفتم هجری نیز در این منطقه به نمایش گذاشته شده است. بقایای استحکامات دیگر در چهار جهت ارگ دیده می‌شود که مجموعاً یک چیز را روشن می کند آن هم استحکامات نظامی مستحکم این محوطه، مقر فرماندهی و محل نگهداری اسناد و خزانه ها بوده است.

این قلعه در اسماعیل کندی در شانزده کیلومتری شهرستان #هریس قرار دارد.


🆔@ancientaz

✅ حریم «قره حسنلو» مصوب شد

مدیرکل میراث‌ فرهنگی، گردشگری و صنایع‌دستی #اردبیل از تصویب حریم «قره حسنلو» خبر داد.

اسفندماه سال ۱۴۰۰ میراث فرهنگی استان اردبیل از کشف تمدنی سه‌هزارساله در «قره حسنلو» خبر داد، اما احداث کارخانه فولاد در محدوده آن، حاشیه‌ها و نگرانی‌هایی را نسبت به تخریب احتمالی این محوطه باستانی ایجاد کرد. پس از اعتراض‌های گسترده نسبت به گسترش فعالیت کارخانه فولاد در محدوده این محوطه باستانی، سرانجام «قره حسنلو» در تابستان ۱۴۰۱ به ثبت ملی رسید، اما از آن زمان موضوع حریم آن بلاتکلیف مانده بود، آن هم درحالی که فعالیت کارخانه فولاد همچنان آن را تهدید می‌کرد.

اینک، حسن محمدی ادیب ـ مدیرکل میراث‌فرهنگی، گردشگری و صنایع‌دستی اردبیل خبر داد که حریم محوطه باستانی «قره حسنلو» به تایید شورای حریم وزارتخانه رسیده و تصویب شده و خارج از حریم این محوطه تاریخی کارخانه فولاد شروع به ساخت‌وساز کرده است.

وی درباره وضعیت سازه حفاظتی که قرار بود برای بنای خشتی آیینی کشف‌شده با وسعت ۹۰۰ مترمربع از عصر آهن و اشکانی در کاوش‌های باستان‌شناسی قره حسنلو نصب شود


🆔 @ancientaz