🎥 تصویر هوایی از قلایچی پایتخت تمدن ماننا در بی کندی #بوکان آذربایجان



🆔 @ancientaz

🔺 قلعه مردانقم #خداآفرین

#قلعه مردانقم یا دره قالاسی در فاصله ۴۰۰ متری جنوب روستای کوانق و یک کیلومتری شمال روستای مردانقم و ۳ کیلومتری جاده اصلی و مرزی جلفا- خداآفرین قرار دارد.

با توجه به قطعه سفال های پراکنده در سطح قلعه، می توان قدمت آن را به نیمه دوم هزاره اول ق.م (اشکانی) تا دوره اسلامی (قرون اول تا هشتم ق. ) منسوب کرد.
بر پایه مستندات تاریخی موجود از جمله کتابهای نزهه القلوب حمدالله مستوفی، عالم آرای عباسی اسکندر بیگ ترکمان، معجم البلدان یاقوت حموی و دیوان اشعار حکیم ابوالقاسم نباتی، استفاده از این قلعه در دوره سلجوقیان، خوارزمشاهیان و صفویان از رونق زیادی برخوردار بوده است.


🆔 @ancientaz

🔺قلعه قشلاق زاخور، از قلعه های مشگین شهر استان اردبیل

مشگین شهر در ادوار قبل از اسلام از نقاط معروف و منطقه تاریخی و نظامی آن روزگار آذربایجان بوده و آثار به دست آمده از حفاری ها که در موزه های تبریز و مراغه نگهداری می شود، دلالت بر صدق این ادعاست. بنابراین قلعه راخور یا قره لر نیز یکی از استحکامات نظامی دروه اشکانی در منطقه بوده است

قلعه قشلاق زاخور در بین مردم قلعه “قره لر” نیز خوانده می شود؛ زیرا در کنار آن قشلاق “قره لر” نیز واقع شده است.

قدمت : اشکانی

قلعه قشلاق زاخور مشگین شهر قلعه ای قدیمی و بسیار دیدنی است.

قلعه زاخور بر روی صخره های کوهستانی با پایه های مستحکم ساخته شده و ارتفاع قلعه که از روستای دوست بیگلو بسیار جالب و تماشایی به نظر می رسد، حدود ۲۰۰ متر است.
سلطان ساوالان در سمت جنوبی این قلعه کاملا نمایان است.

قلعه زاخور قشلاق از آثار دوره اشکانیان بوده است و آثار نظیر این قلعه درخود شهرستان مشگین شهر، مغان و هوراند در سطح گسترده ای وجود دارد که آغجا قلعه، برزند، ارشق و اولتان از این جمله هستند.


🆔 @ancientaz

🔸 داش تپه #میاندوآب تپه ای در آذربایجان غربی و ۲۱ کیلومتری شمال غرب میاندواب در کنار روستای داش تپه قرار دارد.

در گذشته قلعه ای بر فراز آن بوده که امروزه فقط آثاری از آن و دهانه ای که با وسایل و مصالح لازم که با نهایت مهارت مسدود شده به جا مانده است.

یک درب ورودی که از ساروج و آهک ساخته شده است، در قسمت شرقی تپه قرار دارد. تا کنون اهالی منطقه اقدامات زیادی برای ورود به تپه به عمل آورده اند که بی نتیجه بوده است.

همچنین به اعتقاد اهالی منطقه گفته میشود مزار زرتشت در داش تپه قرار دارد، البته تعدادی از مورخین و باستان شناس معتقدند که پایتخت قوم ماننایی ها، قوم حضرت زرتشت در این تپه و یا شهر مشتا(مستا) باستانی قوشاچای بوده است.

پیشتر در داش #تپه کتیبه‌ای اورارتو جای گرفته بود که متاسفانه به دست قاچاقچیان عتیقه دزدیده شد و تکه‌هایی از آن در موزه لندن قرار دارد. همچنین تعدادی ظروف سفالی توسط باستان‌شناسان در این منطقه کشف شده است.

اطلاعات و مستندات زیادی از این قلعه در دسترس نیست، زیرا از این تپه مطالعات و بررسی های علمی چندانی صورت نگرفته است!



🆔 @ancientaz

🔺 منطقه تاریخی قلعه ساری قورخان تیکان تپه، تمدن‌های هزار اول

#قلعه ساری قورخان #تکاب آذربایجان غربی، مرکز تمدن‌های هزار اول بوده است و از عصر مادها تا سلسله ساسانیان، اقوام متعددی در آنجا سکونت داشته‌اند.

این قلعه به‌صورت پشته عظیم سنگی در حاشیه شرقی رودخانه سارق وجود دارد که از همه طرف محفوظ است و دستیابی به آن بسیار مشکل و به این لحاظ مامنی برای ساکنان این خطه در ادوار مختلف بوده است.

به احتمال قوی این محل در دوره غارنشینان مورد استفاده بوده و اهمیت خود را در ادوار بعدی نیز حفظ نموده است

با توجه به زمان احداث این تاسیسات خرد مهندسی و شناخت عمیق سازندگان آن از قوانین طبیعت ستودنی میباشد

به احتمال قوی تامین آب قلعه تنها هدف احداث این تاسیسات نبوده و ساکنان روستای نخود دره نیز از آن بهره می‌برده اند و اساسا شاید این روستا برای حراست ازاین تاسیسات بوجود آمده باشد که نیاز به بررسیهای بیشتر کارشناسی دارد.
قدمت این تاسیسات دارای قدمتی حدود ۲۸۰۰ سال بوده ومنسوب به دوره مانا‌های آذربایجان می‌باشد .



🆔 @ancientaz

🔸 تپه‌های تاریخی آذربایجان غربی جلوه‌ای از تمدن کهن

#تپه‌ های باستانی آذربایجان غربی جلوه‌ای ماندگار از تمدن هزاران ساله ایران زمین و ظرفیتی بی بدیل برای جذب گردشگران داخلی و خارجی است؛ تپه‌هایی که گاه قدمت آنها همچون حسنلو در نقده به ۱۰ هزار سال می‌رسد.

حدود ۶۹ درصد از آثار ثبت شده ملی آذربایجان غربی را تپه‌های باستانی تشکیل داده است، این تپه‌ها را باید کتاب‌های ناخوانده و نانوشته تاریخ دانست

تپه‌های حاجی فیروز، دالما، اهرنجان، گوک تپه، قلایچی، پیزدلی، دین خواه، کردلر و بالاخره تپه حسنلو اشاره کرد.

🔅 تپه ۹ هزار سال قدمت اهرنجان سلماس در ردیف نخستین سکونتگاه‌های بشری

🔅تپه باستانی قلایچی بوکان یادآور حکومت مانا

🔅تپه باستانی حسنلو سولدوز نقده جلوه ای ۱۰ هزار ساله تمدن جنوب غربی دریاچه ارومیه

🔅تپه حاجی فیروز سولدوز نشان قدمت آذربایجان

🔅گوک تپه جنوب شرق ارومیه و اثر «گیلگمش» پهلوان حماسی، گؤک تپه با هزاره چهارم قبل از میلاد

🔅تپه باستانی کردلر هزاره اول تا چهارم قبل از میلاد در حاشیه سواحل دریاچه اورمیه



🆔 @ancientaz

‍ 🔸می گویند "سارگن دوم" امپراطوری آشوری در همه چیز موفق شد اما در مرگ خود شکست خورد زیرا جسم او در جنگ با اورارتوها به دست دشمن افتاد و دفن نشد و آشوریان هر فردی که دفن‌ نمی شد را نفرین شده می دانستند از این رو پسرش "سناخریب" از شرم خود، پدر را عمدا فراموش نمود.

سارگن بسیار علاقمند بود مانند "بیلگه میش" سومری به جاودانگی دست پیدا کند یا دست کم مانند "سارگن" اکدی ها محبوب و ماندگار شود اما گویی با عاقبت شومش به لکه سیاه آشوریان مبدل شد‌ و نامی از او یاد نشد. او از شمال عراق کنونی به آذربایجان باستان( تمدن ماننا ) لشگر کشید و بت ها و گنجینه های ماننا ها را با خود به آشور منتقل کرد.

دو منشور او شرح این لشگرکشی هاست و هفتاد سال است مورخین می کوشند مسیر لشگر کشی او را بازسازی کنند و هنوز در این مورد اختلاف دارند. در این میان نام" قیزیل بوندا" در کتیبه، منطقه "قیزیل اوزن" کنونی ( نامش را سفید رود کرده اند) به روشنی قدمت زبان تورکی را در آذربایجان به رخ می کشد.
در سال ۷۱۴ قبل از میلاد سارگن در لشگر کشی خود به آذربایجان از غارت ۸۴ شهر در سرزمین ماننا خبر می دهد. در جایابی برخی شهرها مانند اوش کایا( سه صخره= اسکو) و تارماکیس ( تارما قیز) و تارویی( تارویز= تبریز) نیز برمی خوریم که به نظر دانشمندان با دشت و شهر تبریز همخوانی دارد. مثلا در بند ۱۶۷ می گوید: از "اوش دیش" ( کوه سه دندانه) به قلعه "اوش کایا" ( سه صخره) حرکت کردم... بند ۱۸۹: شهرهای "تارویی" و "تارماکیسا" قلعه های مستحکمی هستند...
و بعد در توصیف و شرح غارت تبریز بند های ۱۹۰ تا ۱۹۹ می گوید: دیوارهای بسیار عریض و حصارهای مستحکم و خندق های عمیق در اطراف شهر وجود دارد. (یاد آور دیوارهای تبریز و هشت درب تاریخی مقل گجیل قاپیسی، باغمیشه قاپیسی و...) و سپس می گوید چگونه به سربازانش گفته مواد غذایی ساکنین را غارت کنند و خانه ها را آتش زده و دیوار شهر را خراب کنند و سی آبادی اطراف شهر را آتش بزنند که دود آن مانند ابر باران زا آسمان را بپوشاند‌.

شهر تبریز با کاوش های پشت مسجد کبود و تمدنش با تاج هایی که بر سر شاهزادگان تبریز در گورها کشف شدند و چنین روایتهایی در کتیبه های آشوری به عنوان یکی از شهرهای قدیمی جهان محسوب می شود.

اسن قالین - منابع اصلی:
Olmstead, A. T. (1931). "The Text of Sargon's Annals". The American Journal of Semitic Languages and Literatures. 47 -گزارش لشگر کشی سارگون به اورارتو .والتر مایر. ترجمه فرامرز نجد سمیعی صص ۴۱.۴۲


☪️ @ancientaz

🎥 موتیف‌های رقص در سنگ‌نگاره‌ها و ورنی قره‌داغ

تصاویری از موتیف های رقص در سنگ نگاره های چندین هزار ساله قره داغ(احتمالا مربوط به دوره پارینه سنگی با قدمت نزدیک به چهل هزار سال)، واقع در شهرستان اهر به همراه تصویری از یک گلیم ورنی که در یکی از قشلاق های شهرستان اهر در نزدیکی محل قرار گرفتن سنگ نگاره ها بافته شده است.

ویدئو: امیر یوسفیان اهری


🆔 @ancientaz

🔸 شواهدی جدید از معماری در قلعه سانسیز زنجان

قلعه سانسیز، در شهرستان طارم و در شمال روستای سانسیز و حاشیه جنوبی رودخانه قزل‌ اوزن واقع شده است.
این محوطه شامل بقایای #قلعه‌ ای بزرگ بر فراز یک بلندی طبیعی مرتفع در حاشیه رودخانه قزل‌اوزن و چندین تپه کم‌ارتفاع‌تر در بخش جنوبی آن است.

مطابق با بررسی‌های انجام شده، قلعه سانسیز یکی از بزرگ‌ترین آثار بر جای مانده متعلق به سده‌های اولیه و میانی اسلامی بوده و تپه‌های جنوبی گورستان‌هایی از عصر آهن #زنجان هستند.

متاسفانه طی چند دهه اخیر بخش زیادی از تپه‌های جنوبی و قسمت‌هایی از قلعه سانسیز در جریان کاوش‌های غیرمجاز تخریب و از بین رفته است.

با توجه به ساختار قلعه‌ها و استحکامات تدافعی قلعه سانسیز در بررسی‌های اولیه معلوم شد این قلعه دارای چهار برج در چهار گوشه خود بوده است.

قلعه سانسیز در سال 1356 به شماره 1510 با قدمت ساسانی - اسلامی در فهرست آثار ملی آذربایجان و کشور به ثبت رسیده است.


🆔 @ancientaz

🔸 دولمن‌ها دالانی به تاریکی تاریخ

دولمن‌ها یا میز سنگ‌ها به عنوان آثار باستانی عصر آهن و هزاره‌های قبل از میلاد، در گذار روزگاران از دستبرد حوادث و تغییرات اقلیمی مصون نمانده‌اند و افشای اسرار آنها نیازمند اختصاص اعتبار مالی برای حفاری‌ها و کاوش‌های علمی است.

میزسنگ یا دُلمِن با تلفظ انگلیسی: Dolmen گونه‌ای از سنگ‌ افراشته‌های دوران باستانی است که به شکل تخته سنگ و به عنوان سقف و بدون استفاده از ملات، روی چند قطعه سنگ دیگر گذاشته شده اند

دولمن‌ها یا گورهای میزسنگی در مناطقی از آذربایجان از جمله نواحی مشگین‌شهر، نمین، آستارا و تالش نیز مشاهده می‌شوند

به عقیده ژاک دمورگان، سنگ‌افراشت‌های نوع میزسنگ قفقاز و کوبان و نمین و مشگین‌شهر، مستقل از میزسنگ‌های اروپا هستند.

شهرستان‌های #نمین و #مشگین‌شهر در استان #اردبیل از جمله مناطقی هستند که تعدد دولمن‌ها در آنها به چشم می‌آید

دولمن‌های نمین اغلب در تلاقی دو رودخانه موسوم به "چایقوشان" دیده می‌شوند

تاریخ میزسنگ‌های نمین را مربوط به عصر برنج و قبل از میلاد است و احتمال دارد از آنها به عنوان سکونتگاه‌های موقت نیز استفاده می‌شده است



🆔 @ancientaz

💯کشف مهم در صوفیان آذربایجان

نتایج کاوش در #تپه کهنه #صوفیان به شناسایی محوطه‌ای از دوران مس و سنگ قدیم (فرهنگ دالما) در منطقه مرتفع شمال غرب ایران منجر شد.

باستان‌شناسان بر این‌ نظرند، این کشف به دانسته‌های ایران و منطقه آذربایجان از فرهنگ هزاره پنجم قبل از میلاد، حدود ۷۰۰۰ سال پیش بیفزاید.


🆔 @ancientaz

‍ 🔸کشف مهم باستانی در آذربایجان

نتایج کاوش در «تپه کهنه صوفیان» به شناسایی محوطه‌ای از دوران مس و سنگ قدیم (فرهنگ دالما) در منطقه مرتفع شمال غرب ایران منجر شد. باستان‌شناسان بر این‌ نظرند، این کشف به دانسته‌های ایران از فرهنگ هزاره پنجم قبل از میلاد، حدود ۷۰۰۰ سال پیش بیفزاید.

سرپرست هیأت باستان‌شناسی تپه کهنه صوفیان ـ درباره جزئیات این کاوش، گفت: تپه کهنه صوفیان شامل دو تپه I و II است. #تپه کهنه صوفیان I مربوط به ۷۰۰۰ سال پیش و متعلق به «فرهنگ دالما» یا مس و سنگ قدیم است.

او با اشاره به این‌که #صوفیان یکی از مراکز مهم هزاره پنجم قبل از میلاد در دشت اشنویه است، اظهار کرد: نتایج کاوش تپه صوفیان نشان می‌دهد که صوفیان از محوطه‌های ارزشمند حوضه جنوب دریاچه #ارومیه بوده و به عنوان یک محوطه کلیدی در شمالغرب و یک استقرار مهم از دوره مس و سنگ قدیم مطرح است که فاصله زیادی با تپه دالما ندارد، بنابراین تغییراتی در سنت فرهنگی این منطقه در کاوش مشاهده شد.

این باستان‌شناس یادآور شد: اهداف پروژه کاوش تپه کهنه صوفیان علاوه‌بر نجات‌بخشی سد چپرآباد، بررسی فاز شکل‌گیری فرهنگ دالما و پیزدلی در دشت اشنویه و بررسی چگونگی نحوه انتقال، بررسی سنت‌های فرهنگی حسنلو IX (۹) در حوزه شمال غرب بر اساس نویافته‌های باستان‌شناسی و بررسی تعاملات فرهنگی ساکنان منطقه، با مناطق همجوار و بررسی بافت معماری کهنه صوفیان است.

سرپرست هیأت باستان‌شناسی تپه کهنه صوفیان گفت: در این کاوش تلاش شد تا با مطالعه یافته‌ها به وضعیت روشن‌تری از افق فرهنگی مس و سنگ قدیم (فرهنگ دالما) در شمال غرب ایران دست یابیم.

🔺کشف سکونتگاه‌های دائمی از ۷۰۰۰ سال پیش در حوضه جنوب دریاچه اورمیه

شریفی ادامه داد: نتایج اولیه کاوش، بیانگر بقایای معماری مستحکم و دائمی و نشان‌دهنده این نکته است که از صوفیان برای استقرار دائم استفاده شده و این مسأله از این حیث قابل توجه است؛ چرا که پیش از این بیشتر محوطه‌های هزاره پنجم قبل از میلاد دارای معماری ضعیفی بوده‌اند.

او افزود: در این کاوش، سفال دالما و گونه پیزدلی (BOB) همزمان و تواماٌ به دست آمده که نشانگر همپوشانی دو فرهنگ دالما و پیزدلی است و نخستین بار در کاوش صوفیان همزمانی این دو فرهنگ، در لایه‌های برجا و در نهشتی ضخیم به دست آمده است.

سرپرست هیأت باستان‌شناسی تپه کهنه صوفیان ادامه داد: در داخل فضای معماری، خمره‌های سفالین به دست آمد که به روش سبدی ساخته شده‌اند که ساخت این سنت سفالین از مختصات فرهنگ حاجی فیروز (دوره نوسنگی جدید) است و این امر مؤید این نکته است که فرهنگ دالما خود تداوم فرهنگ «حاجی فیروز» و آن ادامه فرهنگ «حسونا» است


🔺کشف سازه حرارتی، ۵ تدفین خمره‌ای مربوط به نوزدان و یک گورستان عصر مفرغ

نکته بسیار مهم دیگر در این کاوش کشف سازه‌ای (احتمالا کوره، یا سازه حرارتی) است که این ساختار نیز در نوع خود بی‌نظیر بوده و تاکنون در محوطه‌های همزمان گزارش نشده است.

او با بیان‌ این‌که در کاوش صوفیان در فضاهای مسکونی، ۵ تدفین خمره‌ای مربوط به نوزادان شناسایی شد، گفت: در محوطه‌های هزاره پنجم قبل از میلاد رسم تدفین نوزادان در خمره‌ها و قراردادن آن در فضای مسکونی رایج بوده است. تدفین کودکان در خمره‌ها یا کاسه‌های بزرگ در مناطق وسیعی از قفقاز (Helving ۲۰۱۲:۲۰۷) رواج داشته و نمونه مشابه آن در Alchan tepe قفقاز همچنین درتپه گارا و(Tobler ۱۹۵۰ Tepe Gawra: XI-VIII)، در قفقاز جنوبی (Ovcular Tepesi) (Marro et al,۲۰۱۱:۷۰)، Alchan tepe (Akhundov,۲۰۱۱:۲۳۲) و لیلا تپه قفقاز Leyla tepe (Narimanov et al ۲۰۰۷) نیز گزارش شده است.

شریفی افزود: در ایران نمونه‌های این‌گونه تدفینی در خود دالما تپه و سپس در دوره مس و سنگ جدید در گردآشوان در دشت پیرانشهر آذربایجان غربی توسط نگارنده گزارش شده است.

به گفته سرپرست هیأت باستان‌شناسی تپه کهنه صوفیان، در این محوطه در کاوش‌های باستان‌شناسی بیش از سه متر و نیم انباشت از فاز هزاره پنجم قبل از میلاد شناسایی شد. همچنین در تپه کهنه صوفیان II گورستانی از عصر مفرغ شناسایی شد که دارای گورهای کلان سنگی بود


🆔 @ancientaz

❗️احتمال زیر آب رفتن ۱۳ محوطه باستانی #اشنویه آذربایجان غربی

با آبگیری سد چپرآباد ۱۳ محوطه باستانی واقع در این محدوده به زیر آب خواهد رفت!

این محوطه‌های تاریخی بخشی از هویت و تاریخ منطقه آذربایجان را نشان می‌دهد که نباید اجازه داد اطلاعات این محوطه‌ها از بین برود.

تعیین حریم و ثبت این محوطه‌ها نخستین گام برای نگهداری آنها است.


🆔 @ancientaz