🔺 منطقه نمونه گردشگری قلعه چای #عجبشیر غنی از جاذبه های تاریخی و فرهنگی است

گور دخمه تاریخی نیگه چی، روستای صخره ای چهار بلوط و دو چشمه آب معدنی از شاخص ترین جاذبه های آن به شمار می رود.

این منطقه دارای پنج #قلعه تاریخی و ثبت شده مربوط به هزاره اول پیش از میلاد است که شامل قلعه ضحاک (عجبشیر)، کهن دژ، جوان قلعه و قلعه حوری می باشد.

این منطقه دارای دفینه ها و گنج های فراوان بود که قبلا بدلیل ضعف نظارت، اکثر اشیاء و آثار آن به سرقت و تاراج رفته اند!
از چند سال گذشته نیز کاوشگران میراث فرهنگی در حال مطالعه این قلعه باستانی و عجیب هستند!


داش قلعه سی با بیش از سه هزار سال قدمت بر فراز کوه منفرد با ناگفته های بسیار و حکایتهای فراوان از مکانهای مهم و تاثیرگذار اقوام مانایی و مادها بوده است


🆔 @ancientaz

‍ 🔆 تأملی بر قدمت حیات پیش از دوره آهن در «سایت موزه عصر آهن تبریز»

موزه عصر آهن تبریز یکی از جاذبه‌های خاص و بی‌نظیر ایران و جهان است؛ گورستانی با قدمت تقریباً ۴۰۰۰ ساله و مملو از اجساد در کنار لوازم تزئینی آنها است که نفس کشیدن تاریخ و صداهای خسته از مقبره‌ها و عظمت این موزه به گوش می‌رسد.

موزه عصر آهن(گورستان مسجد کبود) مربوط به هزاره دوم و اول قبل از میلاد است و در تبریز، خیابان امام، پشت مسجد کبود تبریز واقع شده و این اثر در تاریخ ۳ آبان ۱۳۷۹ با شمارهٔ ثبت ۲۹۷۸ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.

موزه عصر آهن یکی از شگفت‌آورترین موزه‌های کشور بوده که مردگانی با قدمت ۴۰۰۰ سال در آن همراه با لوازم زینتی شان خفته‌اند. این موزه مکانی نیمه تاریک در دل زمین و پر از اسکلت‌های گاهاً ثروتمند که همراه با اشیائی گران بها دفن شده‌اند. قدمت این آثار، این سایت موزه را دارای ارزشی جهانی کرده است. این مکان به‌عنوان اولین موزه صحرایی ایران شروع به کار کرده است. عمده آثار شناسایی شده در این محوطه متعلق به عصر آهن است.


🔅 اشیا و اجساد دفن شده در موزه عصر آهن تبریز

گورها و اشیائی که در ابتدای خاکبرداری کشف شدند، حدود ۴۰۰ تا۵۰۰ سال قدمت داشتند. پس از تحقیقات و خاکبرداری‌های گسترده‌تر، گورهایی کشف شدند که قدمت آن‌ها به هزاره اول پیش از میلاد باز می‌گردد. هزاره اول پیش از میلاد با نام عصر آهن شناخته می‌شود و به همین دلیل نام موزه عصر آهن برای این مجموعه انتخاب شد. تقریباً تمام اجسادی که در گورها خوابیده‌اند به شکل جنینی به خاک سپرده شده‌اند. اطراف دیواره گور سنگ‌های مرمر یا لعابی قرار داده شده به شکلی که گور و حالت اسکلت دقیقاً شبیه به جنین در رحم مادر است.

اشیا میان چیدمانی از سنگ دفن شده‌اند. در کنار استخوان‌های مدفون شده، ابزار و لوازم زندگی به چشم می‎خورد، این موضوع تفکر انسان‌های عصر آهن به زندگی پس از مرگ را می‌نمایاند. در کنار برخی از اسکلت‌ها ابزار و ظروف بیشتری دفن شده و در کنار برخی دیگر نیز به صورت محدود این ظروف وجود دارد.

وجود مواد خوراکی داخل ظروف(به شکل استخوان) و همچنین لوازم بازی در کنار کودکان از جمله موارد دیگری است که در این سایت موزه توجه هر بیننده‌ای را به خود جلب می‌کند. در اطراف این قبور تخته سنگهایی چیده شده و اسکلت را بطور چمباتمه‌ای و از پهلو به طرف جهات اصلی دفن کرده‌اند.

شیوه خاکسپاری اجساد و وجود اشیاء در کنار آنها نشان می‌دهند، این افراد دارای مذهب مهر پرستی بوده و به این شیوه خاص دفن شده‌اند. معمولاً در کنار افراد ثروتمند ظروف و غذاهای بیشتری دیده می‌شود.

🔅 آیین مهر پرستی یا خورشید پرستی یکی از آیین‌های قدیمی ایرانیان بوده که قدمت آن بیش از دین زرتشت است.

کاسه‌ی سر برخی از اسکلت‌ها به سمت شرق و برخی دیگر نیز به سمت غرب دفن شده و همچنین برخی از اسکلت‌ها بر روی پهلوی راست خود و برخی دیگر نیز بر روی پهلوی چپ خود به خاک سپرده شده‌اند. این علایم برخی از تفکرات و روش‌های دفن مخصوص آن زمان را نشان می‌دهد.

این گورستان تاریخی در نتیجه‌ی گودبرداری در سال ۷۹ به صورت اتفاقی کشف شده و طی دو مرحله عملیات حفاری و باستان‌شناسی تا سال ۸۵ توسط سازمان میراث فرهنگی، به شکل "سایت موره عصرآهن تبریز" راه اندازی شده است.

قدمت آثار و اسکلت‌های کشف شده در این گورستان تاریخی به عصرآهن بازمی‌گرد و با توجه به این‌که این مکان تاریخی به شکل طبیعی و آثار و اسکت‌های کشف شده نیز بدون دستچین شدن در معرض دید عموم قرار گرفته است، این گورستان تاریخی به عنوان "سایت موزه عصرآهن تبریز" نامگذاری شده است.

انسان‌های آن زمان معتقد بودند که اجساد بعد از مرگ زنده شده و دوباره به زندگی خود ادامه می‌دهند، از این رو ظروف آب و غذا در کنار اجساد می‌گذاشتند که این موضوع نشان دهنده‌ی اعتقادشان به زندگی پس از مرگ است.

علاوه بر ظروف، لوازم ارزشمند فرد را نیز در مقبره‌ی وی دفن می‌کردند. معمولاً در کنار اجساد زنان "زیورآلات" و در کنار اجساد مردان "سلاح‌های جنگی" می‌گذاشتند. با توجه به این‌که جنس اینگونه آثار از مفرخ بوده، جهت نگهداری به موزه آذربایجان منتقل شده‌اند.

با توجه به این‌که "جهت نور خورشید" در دفن اجساد مورد توجه قرار گرفته است، احتمال می‌دهند که انسان‌هایی که در این منطقه می‌زیسته‌اند به آیین مهرپرستی(میترائیسم) اعتقاد داشته‌اند.

این محل به مدت ۴۰۰ سال به عنوان گورستان مورد استفاده قرار گرفته است و اجسادی که در پایین‌ترین ارتفاع قرار دارند احتمالاً قدمت بیشتری نسبت به سایرین دارند.


🆔 @ancientaz

🏛 #اثر موزه آذربایجان
کلاهخود مفرغی هزاره اول ق.م اورارتویی

گونه شناسـی کلاه خودهای اورارتویـی
اورارتوها در آغاز سده نهم پیش از میلاد به دنبال منابع و منافع اقتصادی به آذربایجان، به خصوص حوضه دریاچه اورمیه لشکر کشیدند و به این ترتیب، مناطق جنوب غرب، غرب، شمال غرب و شمال شرقی دریاچه ارومیه تحت سیطره آنها در آمد. توسعه‌طلبی اورارتوها موجب توسعه و پیشرفت صنعت فلزکاری به خصوص ساخت و تولید انواع سلاح‌های تدافعی و تهاجمی شده و شاخه‌های تخصصی در میان صنعتگران شکل گرفت و یکی از انواع تجهیزات نظامی تدافعی ساخت گونه‌های مختلف تزیینی و شکلی کلاه‌خود بوده است.

کلاه‌خودها به چند گروه شکلی از جمله گونه استاندارد با اشکال مخروطی، تیز خود و علم‌دار و گونه شانه‌دار قابل تقسیم و طبقه‌بندی است.

فلز اصلی غالب در این کلاه‌خودها مفرغ است که با ریخته‌گری پرداخته شده است. نمونه‌های موجود درموزه‌ها، بیشتر به شکل مخروطی و نوک‌تیز است و نوع تزیینات، الحاقات و ابعاد آن با هم فرق دارد.



🆔 @ancientaz

به قول شهریار:
من جهنم‌ده ده باش یاسدیقا قویسام سنیله ،
هئچ آییلمام کی دوروب جنّت مأوایا گلیم.
(من اگر در جهنم هم با تو سر بر یک بالش گذاشته و خوابیده باشم...هرگز بیدار نمی شوم که پا به بهشت برین بگذارم )

این عشاق که گویا مرد ۲۱ ساله و زن ۱۷ ساله است حدود چهار هزار سال در تبریز عزیز خوابیده اند و اکنون در موزه آذربایجان #تبریز طبقه همکف خواب ابدی شان را ادامه می دهند تا رهگذران بی وفایش با دیده حسرت این عشق باستانی را تماشا کنند.

بر اساس لباسهای مردم آذربایجان باستان از کتاب "مهرهای حسنلو میشل.مارکوس" و جامهای خلخال و حسنلو و دیگر کتب به بازسازی این تصویر پرداختم.
یک سال و نیم بود که با قلمم قهر بودم و این روزها آشتی کردم تا کارتون بکشم، شعر بسرایم و تصویرگری کرده، مطلب بنویسم... رسالتی سنگین و مسئولیت آور...

ن وَالْقَلَمِ وَمَا يَسْطُرُونَ

امیدوارم قلمم همیشه با متانت بنویسد. برای صلح و اصلاح امور جامعه ام و دوستی ملتها و فرهنگ ها...
انشالله

رحیم آک بایراک


🆔 @ancientaz

‍ 🔸 آیا سازه‌‌ی‌ بی‌نظیر اشکانی قربانی یک کارخانه در #اردبیل می‌شود؟

کارخانه‌‌ی فولادی در نمین اردبیل ۱۰۰ هکتار زمین خریداری می‌کند تا سازه‌های کارخانه‌اش را برپا کند. غافل از این که چند هزار مترمربع از این املاک محوطه‌ای تاریخی – باستانی است.

و این اغاز اتفاقی عجیب است.۱۰۰۰ متر مربع سازه‌ای شگفت‌آور از دل خاک بیرون می‌آید که کارشناسان آن را یکی از کامل‌ترین و عجیب‌ترین سازه‌های باستانی می‌دانند. در کاوش‌های باستان‌شناسان گور و سفال‌هایی از دوره اشکانی هم کشف شده است.

نام این محوطه قره حسنلو است که به وسعت تقریبی دو هکتار در محدوده حریم شهرستان #نمین بر سر راه ارتباطی اردبیل به شهر آبی بیگلو در فاصله یک کیلومتری از جاده، در مرکز دشت اردبیل جای گرفته است. با توجه به آغاز عملیات شرکت آهن و فولاد … و قرارگیری #تپه حسنلو در محدوه فعالیت این شرکت، کاوش‌های باستان‌شناسی نجات بخشی آغاز می‌شود و برگ زرین دیگری از تاریخ ایران را نمایان کرد.

اما اکنون پس از کاوش‌ها بیم آن می‌رود استانداری و صاحبان کارخانه اقدام به تخریب این سازه عجیب و شگفت آور برای تداوم ساخت و سازها کنند.

درست است که این سازه در دل کارخانه قرار می‌گیرد اما نخست این که به هیچ وجه کارخانه نمی‌تواند چنین سازه عجیب و قدمت‌داری که برخی آن را به اندازه تپه سیلک دارای اهمیت می‌دانند تخریب کند. این تپه و‌ محوطه متعلق به همه مردم اردبیل و مردم ایران از گذشته تا آینده است.

دوم این که استانداری حمایت کند تا کارخانه یک اقدام فرهنگی خوب انجام دهد و ضمن رونق خط تولید خود، این‌محل را به یک سایت موزه تبدیل کند و آن را در برنامه و بسته فرهنگی- حمایتی برای منطقه بگنجاند و آن را مایه فخر بداند. و البته نام این کارخانه به عنوان حامی میراث فرهنگی ثبت و‌ تقدیر شود.

سوم این که دفتر ثبت اثار تاریخی پیگیری کند چرا و چگونه اداره کل میراث فرهنگی استان اردبیل تاکنون چنین محوطه مهمی را ثبت ملی نکرده است. علت این تعلل چیست؟ باید این‌محوطه هر چه سریع‌تر ثبت شود و‌ مورد حمایت میراث فرهنگی قرار گیرد.

نتایج کاوش‌های صورت گرفته در این محوطه نشان می‌دهد که قره‌حسنلو در طی ادوار پیش از تاریخ و دوران تاریخی، حداقل به صورت محدود و یا موقتی مورد استقرار قرار گرفته و با توجه به سازه عظیم خشتی بیرون آمده کارکرد آیینی – مسکونی داشته است.

سفالینه‌های عصر آهن (I و II) و دوران تاریخی (اشکانی) هم در این محوطه کاملا مشهود است.

این محوطه هم سفالینه‌های ساده عصر آهن را دارا است، هم سفالینه‌هایی متعلق به دوره اشکانی شامل انواع کاسه، کوزه، دیگچه و تنگ که از نظر خمیره بیشتر در طیف رنگی قهوه‌ای، قرمز، نارنجی، نخودی و خاکستری قرار دارند.

کشف شواهدی از یک تدفین انسانی هم نشان می‌دهد این تدفین انسانی به شیوه طاق باز و گور چاله‌ای بوده و به نظر می‌رسد متعلق به دوران تاریخی و مردی در حدود سنی ۳۰ تا ۳۵ سال باشد.

در مورد سازه عظیم خشتی، این سازه هم با سه رج سنگی در زیر و هفت تا ده رج خشتی بر روی آن در بدنه بیرونی به همراه پشتبندها بنا نهاده شده و میانه و سطوح اصلی آن تا سطح خاک بکر سراسر با خشت بالا آمده است.

این سکوی خشتی را می‌توان در ادامه سنت سکوسازی عصر آهن III از جمله در سیلک کاشان، صندل شمالی جیرفت، نوشیجان ملایر، پاسارگاد و تخت جمشید، ده‌نو خوزستان، قلی‌درویش جمکران و … دانست.

مریم اطیابی / میراث باشی


🆔 @ancientaz

رفتن به پست اول کانال 👈🏻
https://t.me/ancientaz/6

🔴 پرونده ثبتی محوطه باستانی قره‌حسنلو نمین #اردبیل به وزارت میراث‌ فرهنگی ارسال شد

مدیرکل میراث‌ فرهنگی، گردشگری و صنایع‌ دستی استان اردبیل گفت: پرونده ثبتی و درخواست ثبت فوری محوطه #تپه باستانی قره‌حسنلو نمین به اداره کل ثبت و حریم آثار وزارت میراث‌ فرهنگی، گردشگری و صنایع‌ دستی ارسال شد.

نادر فلاحی افزود: با توجه به ضرورت حفظ و صیانت از این محوطه باستانی و در پی مطالبه عمومی اقدامات لازم با ارسال مستندات انجام شد و محوطه باستانی قره‌حسنلو هفته آینده به ثبت ملی می‌رسد.

او خاطرنشان کرد: محوطه باستانی قره‌حسنلو در شهرستان نمین پس از کاوش نجات بخشی با آثاری از دوره اشکانی کشف شده و حفاظت و صیانت از این محوطه باستانی وظیفه ذاتی اداره کل میراث‌ فرهنگی، گردشگری و صنایع‌ دستی استان اردبیل است.

به دنبال فعالیت‌های احداث کارخانه فولاد در نزدیکی شهرستان نمین استان اردبیل و کشف نشانه‌هایی از محوطه باستانی قره‌حسنلو مربوط به دوره اشکانیان، موضوع حفاظت و کاوش ضرورت انجام کاوش‌های باستان‌شناسی در آن، در شبکه‌های اجتماعی مورد بحث و تبادل نظر گذاشته شد.


۱۸ مرداد ۱۴۰۱


🆔 @ancientaz

🎥 آجرهایی بازگردانده شده از دل تاریخ در آذربایجان

آیین اختتامیه نمایشگاه آجرهای لعابدار استردادی از کشور سوئیس شامل ۵۱ قطعه آجر لعابدار مانایی تپه تاریخی قلایچی بی کندی - بوکان در جنوب آذربایجان غربی که ۲۹ آذرماه ۱۳۹۹ به موزه ملی ایران بازگردانده شدند برگزار شد.

این نمایشگاه به مدت یک ماه در موزه استاد حقیقی شهر بوکان دایر بود

مرداد 1401


🆔 @ancientaz

🎥 دکتر رحیم بقال اصغری در زمینه زبان سومریان دست به کاری بزرگ زده است، وی لغتنامه سومری - تورکی را منتشر کرده است.

کتابی به غایت ارزشمند که بر فرضیه آلتائیک بودن زبان سومریان صحه گذاشته، و قدمت و قدرت یکی از زبان های مهم این جغرافیا یعنی ترکی در منطقه را روشن می نمائید.


🆔 @ancientaz

🔆 لیلان کهن‌ترین شهر آذربایجان شرقی است

رئیس انجمن میراث فرهنگی #ملکان گفت: طی کاوش‌های اخیری که در #تپه الله قلی انجام شده می‌توان گفت قدمت تاریخی لیلان به ۹۰۰۰ سال پیش برمی گردد و این شهر کهن‌ترین شهر آذربایجان شرقی است.

علی پیرزاد عنوان کرد: قلعه تاریخی بختک که مانند حصاری شهر لیلان را در بر گرفته، مربوط به دوره نوسنگی است که قدیمی ترین کوره سفال پزی نیز در این مکان کشف شده است، هم چنین بزرگترین و قدیمی ترین سنگ ابسیدین که در ایران یکی از بزرگترین سنگ ابسیدین به شمار می‌رود در موزه آذربایجان نگهداری می‌شود.

وی با اشاره به مکان نامعلوم زادگاه زرتشت یعنی شهر تاریخی شیز، اظهار کرد: شهر تاریخی شیز که در تاریخ نیز از آن یاد شده است به احتمال در تخت سلیمان قرار دارد اما با توجه به نظرات مورخان و باستان شناسان خارجی و ایرانی گمان بر این است که شهر شیز همان شهر لیلان است.

وی از شناسایی حدود ۱۰۰ قلعه در شهر لیلان و ثبت ۴۶ قلعه از آن خبر داد و افزود: قلعه بختک در شهر لیلان، با دیوار حصار شده تقریباً ۱۲۰۰ متر در ۹۰۰ متر، حدود ۱۰۰ هکتار از زمین شهر لیلان را به خود اختصاص داده است


🆔 @ancientaz

🎥 مستند سرزمین آبها بخش 4
این قسمت آذربایجان هزاران سال قبل


توصیه بسیار برای تماشای این مستند به اهالی آذربایجان
اشاره به تپه ها و قلعه ها و تاریخ باستانی دیرین در امتداد حاشیه های جنوبی دریاچه اورمیه و سهند


@tabrizlinks

🔸 تصویری از آثار بجای مانده تمدن باستانی یانیق #تپه در #خسروشاه تبریز با هشت هزار سال قدمت

یانیق تپه چنین مشاهده شده است که تمدن خفته در این مکان در اثر حریق و آتش سوزی دچار اضمحلال شده و دیگر به شکل سابق خود برنگشته است. تنها بخش بسیار کوچکی از کل تپه حفاری شده و حفاری در اکثر قسمت های این بخش نیز بسیار سطحی بوده است.

قدمت این تپه به اواخر هزاره سوم پیش از میلاد می رسد که با اواخر عصر سنگ و مس و اوایل عصر مفرغ در آذربایجان مقارن است. آثار به دست آمده نیز این نظریه را تأیید می کند.

ظروف یافته شده در این تپه حاکی ازتأثیر سنت های مفرغ مقدم آناتولی شرقی است که تا قفقاز گسترده بود.

آثار حریق و آتش سوزی در این تمدن یافت شده مشهود است


عکس از صفحه میراثیمیز


🆔 @ancientaz

کارخانه فولاد نمین ‎#اردبیل در حریم اثر تاریخی دوره اشکانیان ساخته می‌شود!

وب‌سایت تجارت‌نیوز از قول عدالت عزت‌پور، باستان‌شناس این موضوع را نقل کرده و نوشته محوطه باستانی و ارزشمند محل ساخت کارخانه فولاد نمین قره‌حسنلو ۲۳۰۰ ساله است!


🆔 @ancientaz