👈🏻 باستانی ترین نقاط ایران کجاست؟
#عصرحجر ایران

دوره #پارینه‌سنگی زبرین از حدود چهل هزار سال پیش آغاز و در حدود ده هزار سال پیش پایان می‌گیرد. در این دوره انسان نئاندرتال از بین می‌رود و انسان هوشمند هوشمند (Homo sapiens sapiens) که به انسان کرومانیون نیز مشهور است پدیدار می‌گردد. ابزارها شکل تکامل یافته‌تری پیدا می‌کنند و تخصصی‌تر می‌شود و سنت ابزارسازی تیغه‌ای یا خُردسنگ Microlith آغاز می‌شود.
بعد از دوره پارینه سنگی، دوره میان‌سنگی شروع می‌گیرد که دوره فراپارینه‌سنگی نیز نامیده می‌شود. از ده هزار سال پیش اغاز و تا دوازده هزار سال پیش ادامه داشته‌است


📍 #آذربایجان نیز در بالاترین (قدیمی ترین) نقطه بخش تمدنی پارینه سنگی زیرین یا پیشین قدیم ایران جای گرفته است.

آثاری فعلا در مثلث اطراف سهند از حضور انسان های عصر حجر یافت شده و مطمئنا با تحقیقات بیشتر در اطراف حوزه دریاچه اورمیه و سبلان و قره داغ و... نیز به آثار بیشتری دست خواهند یافت.


🆔@ancientaz

🔸 یکی از آثار کشف شده #ماقبل تاریخ آذربایجان ؛
#اثر خراشنده در ورجوی مراغه آذربایجان شرقی / موزه ملی ایران

Levallois technique stone tool from East Azerbaijan- National museum of Tehran

📍 احیای تاریخ 200 هزار ساله #تمدن تپه روستای ورجوی مراغه اهمیت زیادی دارد.
در حدود 1450 متر از سطح دریا ارتفاع دارد و در حاشیه یک رودخانه جاری قرار دارد.

ابعاد تقریبی محوطه پارینه سنگی ورجوی #مراغه حدود1600 متر در 400 متر است و مجموعه بزرگی را شامل می شود که حالت استقراری داشته و انسانهایی در آن ساکن بوده اند.

این محوطه در مالکیت اداره امور اراضی است و پس از ثبت ملی این محوطه، امکان بررسی ها و تحقیقات بیشتر و دقیق تر در آن فراهم شد.
این اثر پس از ثبت مشمول تمام قوانین آثار ثبتی شده است و با متخلفان طبق قوانین مصرح برخورد خواهد شد./ ایسنا تاریخ 1389


🆔 @ancientaz

🔺 «غار تمتمه»، یادگاری از انسان نخستین
#غار باستانی تمتمه #آذربایجان

این غار در سال 1949 توسط پرفسور استنلی کون حفاری شده است. آثار سکونت این غار مربوط به دوره #پارینه سنگی میانی و یکی از قدیمی تریم مناطق یافت شده در ایران است.

📍 ارتفاع غار از سطح دریا 1500 متر است و منطقه سردسیر است بنا بر این احتمال میرود این غار تنها در فصول گرم سال استفاده میشده است. محل غار در کوه تمتمه در 18 کیلومتری جنوب غرب شهر #ارومیه است

غار تمتمه یا تمتمان غار تم تمه در کوهی به همین نام در هجده کیلومتری جنوب غربی شهر ارومیه قرار دارد.

بدون تردید مردمان قدیمی ساکن این منطقه یکی از بسترهای شکل دهنده تمدن بشری بوده اند.

آثار به‌ دست آمده از اين غار، قديمي‌ترين مستندات در زمينه سکونت انسان در آذربايجان غربي است و سکونت انسان را در دوره پارينه سنگي در اين منطقه تأييد مي‌کند. 40 هزار سال پيش پناهگاه انسان، امروز طويله گوسفندان!
غار تمتمان با شماره 14299 در فهرست آثار ملي کشور به ثبت رسيده است.

👈🏻 آثار باستانی آذبایجان را نجات دهیم


🆔 @ancientaz

معبد و #غار سنگی مهر #مراغه یا نیایشگاه مهری مراغه که با نام نیایشگاه مهری در تاریخ ۱۹ دی ۱۳۵۶ با شمارهٔ ثبت ۱۵۵۶ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده‌است

🔅باید در ردیف یکی از نخستین سکونتگاه‌ها و معابد بشر پیش از تاریخ ( #عصرحجر ) محسوب کرد که از تاریخ ناگفته آذربایجان حکایت دارد.

این معبد در زیر یک گورستان تاریخی قرار داردو با خاک‌برداری، بخش‌هایی از آن، خود را نمایان کرده، اما همچنان بخش عمده‌ای ازآن در زیر خاک قرار دارد.

معبد «مهر» مراغه نیایشگاه زیرزمینی و محل پرستش خورشید و برگزاری آیین مهرپرستی در جنوب روستای ورجوی مراغه به صورت زیرزمینی و صخره‌ای بنا شده‌است.
این معبد به عنوان یکی از کامل‌ترین پرستشگاه‌های تاریخی ایران است.
مهر ورجوی بزرگترین غار و #معبد سنگی ایران است.

یافته‌های باستان‌شناسی وجود تمدن اورارتوها و ماد در آذربایجان را به اثبات رسانیده و این بنا با اینکه نزدیک به 7 هزار سال قدمت دارد هیچگونه حمایتی از طرف مسئولین برای حفظ این اثر تاریخی صورت نگرفته و همچون خرابه است!


🆔@ancientaz

کشف قدیمی‌ترین #اثر دست ساخته بشر در «قیزیل اوزن» #خلخال - آذربایجان

جریان رود پرآب قیزیل اوزن در مناطق جنوبی و مرکزی استان #اردبیل موجب شده به اعتراف باستان‌شناسان استقرارهای انسان در این منطقه بیش از یک‌میلیون سال قدمت داشته باشد.

وضعیت استقرار تمدن‌های کهن در منطقه مغان و شهرهای واقع در آن تشریح شد که مطابق دستاورد باستان شناسان استقرار انسان با 300 هزار سال قدمت در این منطقه به اثبات رسیده است.

روح الله محمدی با تاکید به اهمیت حوزه فرهنگی قیزیل اوزن ادامه داد: همین ارتباطات مناطق مهم قفقاز، فلات مرکزی، جنوب دریای خزر و دریاچه ارومیه با یکدیگر بوسیله کریدور رود قیزل اوزن در طول تاریخ شکل گرفته است.

📌 مطالعات باستان شناس دیرینه پژوه روس دکتر دراوینکو منجر به شناسایی ابزارهای سنگی متعلق به پالئولتیک قدیم با قدمت بیش از یک میلیون سال پیش از دره قیزیل اوزن و از دره مشکول تا پیرتقی شد.

محمدی اظهار کرد: د در واقع قدیمی‌ترین دست ساخته بشر در ایران مربوط به همین حوزه فرهنگی قیزیل اوزن خلخال است.

🔍 قیزیل اوزن قدیمی ترین مسیر مهاجرت انسان پیش از تاریخ در ایران است 👌🏻

گزارش از ونوس بهنود

🆔 @ancientaz

🔺 قدمت ۱میلیون و ۲۰۰ هزار ساله استقرار انسان هوشمند در #خلخال اردبیل

به گفته محمدی رئیس گروه باستان‌شناسی اداره کل میراث فرهنگی، گردشگری و صنایع دستی استان: دلیل استقرار انسان‌ها در حاشیه رود قزل‌اوزن دره‌هایی است که برش زیادی دارد و در اطراف قزل‌اوزن آذربایجان نیز دره‌هایی از این دست دیده می‌شود. به ندرت در دشت‌ها می‌توان نخستین استقرار انسان را دید.

وی تصریح کرد: ابزارهای سنگی در نگاه اول به عنوان سنگ‌های عادی دیده می‌شوند اما در نگاه دقیق‌تر ابزارهای سنگی هستند که باید توسط متخصصان #پارینه سنگی مطالعه شوند.

🔸 برش زیاد دره ها دلیل استقرار انسان‌ها در حاشیه رود #قزل‌اوزن خلخال

وی محدوده تاریخ استقرار نخستین انسان‌ها را حول و حوش روستای مزرعه در خلخال عنوان کرد و گفت: در خاک‌برداری تصادفی در گرجستان فسیل با قدمت ۱٫۴ میلیون سال شناسایی شد که با توجه به گذر انسان ها در آن مقطع زمانی از آفریقا، پیش‌بینی می‌شود مسیر عبور از ایران بوده و لازم است مطالعات جامعی در این خصوص شکل گیرد.


🆔 @ancientaz

🔸 قدمت سکونت انسان در دشت #مغان به ۳۰۰ هزار سال می‌رسد

باستان شناسان استان #اردبیل را به سه حوزه فرهنگی باستانی تقسیم بندی کرد. حوزه اول دشت مغان و کریدور دره ارس با حوضه آبریز دره یورد (دره رود) است. حوزه دوم دشت اردبیل با کوهستان سبلان و حوضه آبریز قره سو بوده و سومین حوزه فرهنگی استان اردبیل ارتفاعات باغرو و حوضه آبریز قیزیل اوزن را شامل می‌شود.

🔅 در شمال استان اردبیل، دشت مغان مشتمل بر شهرستان های آصلاندوز، پارس‌آباد، بیله سوار و گرمی از شمال به رود ارس، از شرق به رودخانه بلغار چایی (بالهارود)، از غرب به دره یورد (دره رود) و از جنوب به ارتفاعات صلوات داغی محدود می‌شود.

🔅طبق بررسی‌های باستان شناسی صورت گرفته سواحل رود ارس و دره یورد (دره رود) دارای محوطه‌هایی مربوط به دوران پالئولتیک قدیم و با قدمت بیش از سیصد هزار سال است.

باستان شناسی دشت مغان از سال 1380 تا 1385 با کاوش محوطه‌های قلعه اولتان، تپه ایگدیر و نادر تپه سی پیگیری شد و این مطالعات نشان داد دشت مغان و به خصوص سواحل رود ارس در عصر مفرغ قدیم یکی از خواستگاه‌های فرهنگی منطقه از قفقاز تا شرق آناتولی و #آذربایجان است


🆔 @ancientaz

✅ نظر تراب محمدی رئیس شورای ثبت آثار تاریخی وقت آذربایجان شرقی درباره آثار انسان های #پارینه سنگی در استان



🆔 @ancientaz

#نقشه مهاجرت بزرگ پیش از تاریخ پرو #ترک ها



🆔@ancientaz

🔵 آواز سنگ نگاره‌های 40 هزار ساله‌ باستانی اقوام #ترک ها هنوز به گوش می‌رسد
#اثر تیمره خمین #اراک بزرگترین موزه صخره‌ای ایران

✅ ایسنا: کشف خطوط و علائم ترکی در سنگ‌نگاره‌های تیمره

هزاران هزار سال پیش در اواخر دوره #پارینه سنگی و آغاز عصر نو سنگی مردمانی که دیگر غارنشینی را رها کرده بودند به دشت ها آمدند و عصری نو در تمدنی بشری آغاز شد، عصری که مردمانش هزاران نقش اسرار امیز از آن روزها بر دل سنگ ها و صخره ها برای ما به یادگار گذاشته اند.
سنگ نگاره های تیمره به تعداد 21 هزار سنگ نگاره کهن ترین آثار تاریخی و هنری جهان با قدمت 40 هزارساله به شمار می آیند.


🔅 کتیبه های باستانی در مرکز ایران با طمغاهای قبایل ترکی(تیمره و خمین)

حضور ترکان و زبان ترکی در ایران به دوران باستان باز میگردد؛ و فقط وجود کتیبه های باستانی با طمغاهای قبایل ترکی در سراسر ایران برای اثبات این ادعا و رد برخی فرضیات خائنان کافی است.
حتی نام ترکی برخی از قبایل باستانی حاضر در منطقه آذربایجان که از دست تحریفات تاریخی در امان مانده اند نیز دوباره ادعای بالا را اثبات می کند. مثل قبایل ایشغوز ، توروکی و...


🆔 @ancientaz

#تپه زردخانه #اهر آذربایجان شرقی متعلق به چند دوره تاریخی با قدمت 5 هزار سال

در اهر تپه های باستانی بسیاری دیگر مانند تپه گورستان گونجیک در گویجه بیل، تپه قلعه کندی روستای آرپالیق، تپه جاجیخلی و قیزیل قیه کندی روستای انجرد، محوطه دیرسک اوستی روستای آرپالیق و محوطه قیزلار و... وجود دارد.

🔆 مثلا تپه گورستان گونجیک مربوط به هزاره اول پیش از میلاد - شاهنشاهی هخامنشی و شاهنشاهی اشکانی - سده‌های میانه دوران‌های تاریخی پس از اسلام

🔆تپه قبرستان قلعه جوق مربوط به عصر مفرغ است و در شهرستان اهر، بخش مرکزی، دهستان بزکش، روستای تازه کند واقع شده

🔆تپه گنبز مربوط به عصر آهن است و در شهرستان اهر، بخش مرکزی، دهستان آذغان، روستای رشت آباد

🔆تپه قلعه داغلیان مربوط به هزاره اول قبل از میلاد روستای داغلیان علیا

🔆تپه توپچی باغی مربوط به عصر مس و سنگ - عصر آهن دهستان آذغان، روستای آذغان

🔆 تپه های :
کول‌تپه آلپاوت
کول‌تپه پسته بیگ
کول‌تپه حصار
کول‌تپه خونیق
کول‌تپه دهستان
کول‌تپه طویله شامی
کول‌تپه قراجلو
کول‌تپه کرنگاه
که مربوط به دوره های #عصر #مس ، عصر #سنگ ، عصر #مفرغ و عصر #آهن هستند.


🆔 @ancientaz

🔸 كورگان های عصر آهن #ابللو شهرستان #اهر - #ورزقان
آسیب حفاری های غیرمجاز سودجویان !


این کورگان نوعی تدفین به صورت قبور تپه‌ای بوده که از هزاره چهارم تا هزاره یکم پیش از میلاد تداوم داشته است، گفت: نمونه اول کاوش کورگان در شرق روسیه انجام شده و گستره این کورگان‌ها در منطقه اوراسیا تا شرق اروپا وجود دارد.

تا کنون مطالعات جامعی بر روی کورگان‌های ایران انجام نشده است، کورگان ابللو آذربایجان شرقی را به همراه چندین کورگان اطرافش، یکی از شاخصه‌های فرهنگ کوچروی در اواسط هزاره 2 قبل از میلاد در منطقه آذربایجان دانست.

كورگان اصطلاح مورد استفاده برای قبرهای سكایی است كه باستان شناسان روس در جمهوری شوروی سابق در فعالیت های باستان شناسی به كار می بردند.

📍 گورکان های سنگی شهرستان اهر متعلق به دوران عصرآهن است.
کورگان ابللو به قطر 40 متر و به شکل کاملا مدور است که در وسط آن اتاق تدفین با استفاده از تخته سنگ‌های عظیم ساخته شده است.

به گفته باستان‌ شناسان، طول و عرض اتاق تدفین 2/5*6 متر و فاصله بین اتاق تدفین و رینگ خارجی با استفاده از لاشه سنگ‌های بزرگ به صورت تپه‌ای تا ارتفاع 2 متر پر شده است

🆔@ancientaz

💢 منطقه فسیلی مراغه بهشت فسیل شناسان جهان

منطقه فسیلی #مراغه آذربایجان به خاطر تراکم بالای فسیل مهره داران 7 تا 12 میلیون ساله به بهشت فسیلی جهان شهرت دارد

نخستین فسیل ها از این منطقه 170 سال پیش توسط روس ها استخراج شد.
از زمان شناسایی این منطقه دیرینه شناسان بسیاری در آن کاوش های فسیلی انجام داده اند و در این کاوش ها فسیل های با ارزشی استخراج شده که امروز زینت بخش برخی موزه های دیرینه شناسی دنیا است.

منطقه فسیلی مراغه با شهرت و اعتبار جهانی این روزها تنها صاحب دو موزه کوچک فسیلی است.
وجود ظرفیت بالای فسیلی در محدوده ای به وسعت 40 هزار هکتار در مراغه ، زمینه خوبی را برای ایجاد موزه های و مرکز تحقیقاتی فسیل فراهم کرده است .

به گفته رئیس اداره حفاظت محیط زیست مراغه ، در 8 مرحله کاوش صورت گرفته از سال 84 درمنطقه فسیلی مراغه تا کنون 2 هزار 500 قطعه #فسیل به دست آمده است .

منطقه آذربایجان و مراغه 7 تا 12 میلیون سال قبل زیستگاه حیوانات وحشی مهره دار از جمله ، فیل ، زرافه ، کرگدن ، آهو ، ببردندان شمشیری و اسب های پا کوتاه و برخی انواع دایناسور بود.

🆔 @ancientaz

کشف #اثر فسیل 9 میلیون ساله ماموت و کرگدن در #مراغه

🔸 غلامرضا زارعی علام کرد: کارشناسان محیط زیست شهرستان مراغه با حفاری که در یک ماه گذشته انجام دادند موفق به کشف فسیل حیواناتی چون ماموت و کرکدن در مراغه شدند.

🔺جوامع جانوری فسیل شده مراغه، از پستانداران اکوسیستم‌های استپی و علفزاری بوده و فسیل‌های یافت شده در آن شامل انواع آنتیلوپ و گاوسانان، زرافه، گربه‌ها و ببر دندان خنجری است.

🔺همچنین در این منطقه فسیل دندان یک انسان ریخت اولیه که احتمالا از گونه «انسان راست قامت» بوده با یک میلیون سال قدمت یافت شده است

🔺 مراغه با توجه به غنای گونه‌ای فسیل مهره‌داران یافت شده، یکی از پنج منطقه مهم فسیل‌دار جهان محسوب می‌شود.
منطقه فسیلى مراغه در دامنه جنوبى کوه سهند و شرق مراغه واقع شده و وسعتى بالغ بر 144 کیلومتر مربع دارد.

🆔 @ancientaz

ثبت ملی #فسیل ماموت یافت شده در شهرستان بیله سوار مغان

🔸مشارو مدیر کل میراث فرهنگی استان اردبیل از ثبت ملی فسیل ماموت یافت شده در شهرستان بیله سوار گفت:استان #اردبیل به لحاظ وجود بقایای قدیمی‌ترین دوره‌های زمین‌شناسی باستان‌شناسی و دیرینه‌شناسی از جمله مناطق بکر و ناشناخته ایران و آذربایجان محسوب می‌شود

وی با بیان اینکه در طول دو یا سه سال گذشته آثار چنین فعالیت‌هایی در نقاط مختلف استان از جمله استپ‌های مغان، مشکین شهر، جنوب استان، شهرستان کوثر و خود شهرستان اردبیل کشف و شناسایی شده است گفت: این کشفیات خط بطلانی بر عدم وجود بقایای فسیلی که توسط متخصصان دیرینه شناسی مطرح بود کشیده است.

یوسفی گفت: کشف سنگواره‌های مهره‌دارانی، چون زرافه و ماموت در نزدیکی شهر اردبیل مبحث جدیدی در مباحث علم زمین‌شناسی و دیرینه شناسی بر روی محققان باز کرده است.

محدوه فسیلی #بیله سوار بیش از ۲ هزار هکتار تعیین گردیده است و فسیل‌های مکشوفه از روستا‌های فولادلو قوسی و خلیفه‌لو از جمله مهم‌ترین بقایای سنگواره‌ای شمال غرب بعد از فسیل‌های مراغه هستند که همزمان با حضور انسان ابزارساز در منطقه بوده است.

🆔 @ancientaz

📌 #نقشه کروکی معبد مهر ورجوی #مراغه


از معابد مهر پرستی آذربایجان در دوره های مختلف ازجمله اشکانی
منطقه این معبد قبل از آن بعنوان نخستین سکونتگاه های بشری ایران مطرح است


🆔 @ancientaz

سنگ نوشته قیرخ قیزلار

🔸 این #اثر #کتیبه به خط میخی اورارتویی بر روی صخره ای در دره قراکوه در روستای قیرخ قز لار نزدیک #سراب آذربایجان شرقی در ۱۲ سطر و به ابعاد ۱۰۶ در ۷۵ سانتی متر کنده شده است.این کتیبه مربوط به آرگیشتی پسر روسا است و در آن از تصرف سرزمین های گیردو،گیتو هانی و توایشدو سخن رفته است.

در نزدیکی این سنگ نبشته ، وجود سنگ افراشت ها قابل مطالعه است.همچنین در شمال این سنگ افراشت ها یکی از ۲۱ قلعه ای که شاه #اورارتو فتح کرده واقع شده است.

اهالی اعتقاد بر این دارند که این سنگ افراشته‌ها چهل انسان بوده اند که بر اثر انحراف از حقیقت و راه خدا به غضب الهی دچار و مبدل به سنگ شده اند در حالی که تعداد سنگها بیش از چهل است و تا ۱۲۰ سنگ شمارش شده است

در شرح این سنگ افراشته ها گفته شده: سبلان در طول تاریخ حتی از زمانی که دین بودائی در ایران و کشورهای دیگر رواج پیدا کرده همچنانکه از نظر سوق الجیشی مورد استفاده قرار گرفت بزرگترین آتشکده ها و بزرگترین معبدها در اطراف سبلان برپا شده است.

کتیبه میخی اورارتوئی نشتبان در تاریخ ۱۳۴۷، با شماره ثبت ۷۹۲ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسید.


🆔 @ancientaz

تابلو #کتیبه قیر قیزلار #سراب

ساوالان از نظر سوق‌الجیشی مهم بود و مورد استفاده ایرانیان قرار گرفته و بزرگ‌ترین آتشکده و معبدها در آن‌جا بر پا شده و نظر اصلی این است که محل این سنگ افراشته‌ها معبد بزرگی بود در معبدها. معمولا انسان‌ها را قربانی می‌کردند تا عظمت معبد را بنمایانند برای هر قربانی یک سنگ می‌افراشتند.

این کتیبه به خط میخی اورارتویی بر روی صخره‌ای در دره قراکوه در روستای قیرخ‌قیزلار نزدیک سراب در ۱۲ سطر و به ابعاد ۱۰۶ در ۷۵ سانتی متر کنده شده است


🆔 @ancientaz

#اثر رازلیق (در گویش محلی رازلِخ) یکی از روستاهای شهرستان #سراب در استان آذربایجان شرقی

📍 بر پیشانی کوه بلندی از سلسله کوه‌های شمال سراب کتیبه‌ای اورارتویی نقر گردیده و به کتیبه رازلیق مشهور است. این کتیبه به خط میخی اورارتویی است و در زیر آن سکویی ایجاد کرده‌اند و برای رسیدن به کتیبه باید از آن بالا رفت

در کنار کتیبه آثار قلعه‌ای مخروبه به چشم می‌خورد و در گذشته در این محل دژ دفاعی اورارتویی قرار داشته‌است. این کتیبه یادگار آرگیشتی یکم شاه اورارتویی است.

تا کنون کاوش‌های علمی باستان‌شناسی در این قلعه به صورت کامل انجام نشده‌است.

این قلعه که قدمت آن‌ها مربوط به هزاره اول قبل از میلاد و قرون میانه اسلامی می‌رسد مربوط به استقرار دوره #اورارتو می‌باشد


🆔 @ancientaz

مولاژ سنگ نبشته اورارتوئی رازلیق #سراب واقع در موزه آذربایجان


🔰 ترجمه متن کتیبه
« به حول و قوه خالدي ، آرگيشتي روساهيني مي گويد: من به سرزمين آرهو لشكر كشيدم . من سرزمين اولوشو و سرزمين بوقو را تسخير كردم . من تا كنار رودخانه مونا رسيدم و از آنجا بازگشتم . من سرزمين هاي گيردو ، گيتوهاني و توايشيدو را تسخير كردم . شهر روتومني را من گرفتم . سرزمين هايي را كه من تسخير كردم تحت باج خود قرار دادم . اين قلعه ها را كه من به زور گرفتم دوباره برقرار ساختم . من آن را آرگيشتي ايردو Argishti _ irdu ، ( يعني رعيت آرگيشتي ) ناميدم . بخاطر تقويت بياايني ( اورارتو ) ، براي مطيع ساختن سرزمين هاي دشمن ، به حول وعظمت خالدي و آرگيشتي ، سترگ شاه ، شاه جهان ، شاه شاهان ، خداوندگار شهر توشپا .

آرگيشتي مي گويد: هر كس نام مرا محو كند يا به اين كتيبه خسارتي وارد بياورد . اميدوارم خدايان ؛ خالدي ، ته اي شه با Te ishe ba ، شي او ايني Shiuini او را از زير خورشيد براندازند . ( محو سازند ) .


🆔 @ancientaz

سنگ‌نبشته سقندل که با نام‌های کتیبه سیغندل و کتیبه سقین دل نیز شناخته می‌شود، در سه کیلومتری روستای سقندل و در هفت كیلومتری شرق #ورزقان قرار دارد.

🔸این #کتیبه میخی اورارتویی روی دامنه کوه زاغی واقع و بر سینه سنگی یکپارچه و مرتفع حک شده است.
#اثر سنگ‌نبشته سقندل شامل ۱۰ سطر می‌شود و به ساردوی دوم، پسر آرگیشتی اول تعلق داشته است.

متن کتیبه به موضوعاتی نظیر حمله به ناحیه کوهستانی پولوآدری، فتح ۲۱ دژ و تصرف ۴۵ یا ۴۴ شهر در یک روز اشاره می‌کند. این اثر در تاریخ ۱ فروردین ۱۳۴۷، با شماره ثبت ۷۹۵ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسید.


🆔 @ancientaz