🔸 دژ بسطام، مقر حکومت امپراتوران اورارتو در آذربایجان

شهر دژ بسطام در مجاورت شمالی روستای کوهپایه‌ای به همین نام در ۶ کیلومتری غرب #قره‌ضیاء‌الدین قرار دارد و متعلق به هزاره اول ق.م است.

#قلعه بسطام به وسیله روسای دوم یکی از امپراتوران بزرگ اورارتو که بانی تجدید حیات این امپراتوری است در سده هفتم ق.م در این منطقه ساخته شده و از مراکز مهم حکومتی این پادشاه در شمال دریاچه ارومیه به شمار می‌رود.

روسا در یک یادمان سنگی به خط میخی اورارتویی که از بسطام یافت شده و اینک در موزه ملی ایران نگهداری می‌شود، می‌گوید که من در اینجا نه فقط یک شهر بلکه خدای هالدی (خدای جنگ اورارتوها) را نیز بر پا کردم.

بسطام شامل یک مجموعه معماری متشکل از بافت‌های مذهبی، درباری، نظامی، نگهداری، اصطبل شاهی، با حصاربندی سنگی است.

بسطام از مراکز حکومت روسای دوم (۶۸۵-۶۴۵ق.م) در شمال دریاچه ارومیه بوده و در پای آن یک شهر وسیع متعلق به اورارتو قرار دارد.

بسطام بزرگ‌ترین شهر دژ شناخته شده اورارتویی در ایران است.


🆔 @ancientaz

💠 سنگ نگاره های عقربلو ، نقشهایی هستند که در نزدیکی شهر شاهین دژ آذربایجان غربی بر روی سنگها حکاکی شده اند .

#کتیبه های این منطقه از نوع کنده کاری و متعلق به دوران نوسنگی می باشند. این نگاره ها نه تنها دارای نقش مایه های متنوع انسانی، حیوانی و نمادین هستند بلکه از نظر قدمت نیز اهمیت بسزایی دارند.

آثار و نقوش متلعق به هزاره هشتم قبل از میلاد در روستای عقربلو از توابع #شاهیندژ از منحصربه فردترین آثار و نقوش صخره ای به شمار می رود.

این نقوش معمولاً آرزوهای نقاش را به تصویر می ‌کشد، وجود این نگاره ها نشان از دیرینگی سکونت انسان در این مناطق دارد.کنده‌­نگاره­‌های عقربلو به طور کلی به چهار دسته نقوش حیوانی، نقوش انسانی (صحنه­‌های تلفیقی و صحنه‌­های شکار)، نقوش هندسی و نقوش ابزارآلات (تیر وکمان و عصا یا نیزه) تقسیم می‌­شوند.

از جمله نقش هندسی موجود در عقربلو، به نقشی شبیه به تصویر یک محراب مانند و یا نمادی از یک خانه است که در بالای تمامی نگاره‌­ها (به جز نقش یک لوزی) قرار گرفته است.علاوه بر نقوش مذکور، نگاره تیر و کمان به صورت منفرد و بدون حضور انسان نیز از جمله نگاره‌‌های عقربلو است


🆔 @ancientaz

✴️ تپه لاوین خانا #پیرانشهر آذربایجان غربی یکی از مهمترین و تاریخی ترین مکانها در شمال غرب کشور است که در حاشیه رودخانه زاب واقع شده است و نشان دهنده وجود استقراری تاریخی از هزاره پنجم قبل از میلاد و دوران مفرغ و عصر آهن است.

محوطه تاریخی لاوین پیرانشهر که در آن کاوش‌ های باستان ‌شناسی صورت گرفته نشان ‌دهنده وجود استقرار تاریخی از هزاره پنجم پیش از میلاد، دوران مفرغ و عصر آهن است

#تپه لاوین یکی از مهمترین تپه های شهرستان پیرانشهر است که در حد فاصل روستای قبله حسن- لاوین، در میان اراضی کشاورزی واقع شده است. پراکندگی داده های سفالی و استخوانی در سطح تپه زیاد است و بیش از دو هزار قطعه سفال این منطقه مستند نگاری شده‌ است. با توجه به آثار سطحی و تجزیه و تحلیل داده های سفالی، توالی دوره های فرهنگی نوسنگی، مس سنگی، مفرغ، آهن، دوران تاریخی و دوره اسلامی را می توان برای این تپه در نظر گرفت.

واقع شدن تپه لاوین در میان اراضی کشاورزی، عبور جاده آسفالته قبله حسن- لاوین و تیرهای انتقال برق و تلفن در ضلع غربی و جنوبی، زیر کشت بردن سطح تپه، تعرضات مکرر کشاورزان و حفاریهای غیر مجاز مشکلات آن است


🆔 @ancientaz

✴ کشف سنگ نگاره های باستانی مربوط به #عصرآهن ۳ در روستای احمدآباد مشگین شهر

ایمانی رییس اداره میراث فرهنگی شهرستان در گفتگو با مشگین شهر تودی با اشاره به اینکه این سنگ نگاره از مدتی پیش شناسایی شده بود اند، افزود: با همکاری نیروهای محلی و شورا و دهیاری روستا یک نمونه از این سنگ نگاره ها به محل قلعه احمد آباد #اردبیل منتقل شد
ایمانی با اشاره به اینکه این سنگ نگاره ها در جهان کم نظیر است ، افزود : با پیگیری های صورت گرفته و مساعدت نماینده محترم شهرستان در مجلس موزه سنگ در این منطقه ایجاد خواهد شد که منجر به رشد و توسعه صنعت گردشگری شهرستان و افزایش جذب گردشگر خصوصا گردشگر بین المللی خواهد شد

تابستان ۱۴۰۰

🆔 @ancientaz

🔸نخستین ایموجی لبخند 🙂 با قدمت 3 هزار و 700 ساله در موزه شهر غازی عنتپ ترکیه ده‌ها هزار بازدید کننده را به خود جلب کرده است.

این اثر 4 سال پیش در حفاری های باستان شناسی منطقه صفر مرزی ترکیه و سوریه در منطقه قارقامیش پیدا شده و از یک سال پیش به نمایش عمومی گذاشته شده است.


🆔 @ancientaz

💠 جواهر هزارهٔ اول پیش از میلاد در موزه آذربایجان ، تبریز



🆔 @ancientaz

💠 بشقاب نقره‌ای دوره ساسانی در موزه آذربایجان ، تبریز



🆔 @ancientaz

⚠️ هشدار ؛ با اجرای سد پیغام چای کلیبر آثار باستانی مهم در آن نابود خواهند شد!

علی نیکزاد نایب رئیس مجلس شورای اسلامی گفت: ۳۳ میلیارد تومان اعتبار مورد نیاز سد پیغام چای کلیبر به صورت ۱۰۰ درصد در سال جاری تخصیص می یابد.
وی گفت: سال ها است که سد پیغام چای نیمه کار مانده و بر این اساس اعتبار یاد شده به زودی تخصیص می یابد! / ۲۱ مرداد ۱۴۰۰

🔺نسرین قهرمانی سرپرست هیأت باستان شناسی گفت: شواهد، مطالعات و کاوش های دو فصل در جنوب غربی کلیبر، محدوده سد پیغام چای، نشان می دهد این منطقه محل برگزاری مراسم آیینی سکاها بوده است و خاکستر بدست آمده نیز احتمالا نشان از اجرای مراسم برای الهه آتش بوده است.

با توجه به اهمیت فرهنگی این مطالعات در روشن شدن زوایای تاریک اقوام سکا و عدم موافقت آب منطقه ای استان آذربایجان شرقی برای عقد قرارداد فاز دوم متاسفانه با احداث و آبگیر سد پیغام چای، بخش مهمی از تاریخ و فرهنگ این سرزمین دچار خاموشی خواهد شد!
در ۲ فصل نخست کاوش این کورگان ها در محدوده طرح ساخت سد پیغام‌چای، نشانه هایی از سوزاندن اجساد در هزاره اول قبل از میلاد یافت شده است.


🆔 @ancientaz

🔸قارلی دام
این دخمه سنگی در غرب شهرستان #اورمیه در ارتفاعات غربی روستای بند و در دل کوهی به نام «قارلی دام» قرار دارد.

#مقبره صخره‌ای مذکور به لحاظ تقسیم‌بندی، از نوع مقابر تک واحدی پیوسته با دو اتاقک و یک جلو خان در مقابل است.

ورودی اتاقک اول به شکل چهارگوش و ارتفاع مدخل و عرض آن به ترتیب حدود ۹۵×۶۰ سانتی‌متر است.

گوشه‌های اتاقک مدور و فضای آن کم و از کف تا سقف حدود ۱۷۰ سانتی‌متر بلندی دارد. اتاقک دوم نیز در پشت اتاقک اول واقع است. ورودی آن نیز به شکل چهار گوش و در میانه دیواره عقبی اتاقک اول تعبیه شده است.

ارتفاع مدخل این اتاق در مقابل ورودی اصلی ۹۲ و عرض آن نیز حدود ۶۰ سانتی‌متر می‌باشد. ارتفاع اتاقک دوم از کف تا زیر سقف آن از ۱۲۰ تا ۱۳۰ سانتی‌متر متغیر است.

این گوردخمه صخره‌ای ساده به هزاره اول ق.م تعلق دارد که توسط میراث فرهنگی آذربایجان غربی به ثبت رسیده است.

📕: نگاهی به محال باراندوزچای و محال دول اورمیه- علی بابایی نیولویی
📸 سهند خدامرادی


🆔 @ancientaz

🔺 دوم دوم قالاسی آذربایجان غربی

#قلعه بزرگ و تاریخی دوم دوم که قدمت آن به قبل از اسلام و به زمان تمدنهای التصاقی زبان اورارتو و مانناها می‌رسد به فاصله هجده کیلومتری در جنوب‌غربی #اورمیه بر روی کوهی با همین نام مقابل کوه مرتفع جوم جوم قرار گرفته است.

قلعه دوم دوم از دیرباز نقش حفاظت و امنیت را در مقابل اشرار و دشمنان آذربایجان عهده‌دار بوده، تاریخ پرفروغش را خرمیان و شیران افشار رقم زده‌اند.

بدنه اصلی قلعه که در یک کیلومتری نیمه غربی روستای زورگاوا بنا گردیده مشتمل بر شش قسمت می‌باشد:

قالاچی: یا همان بخش بیرونی قلعه که از دیواره‌های بزرگ و یکپارچه سنگ خارا تشکیل یافته است.

سولوق: یا همان بخش اصلی قلعه که راه ورودی آن از راه جنوب و رو به محال دول می‌باشد

بوزلوق: یا قارالیق قلعه که همان بخش درونی قلعه به حساب می‌آمده که قلعه‌گیران و فرمانده در این قسمت مستقر بوده‌اند.

دوستاق: یا همان زندان قلعه که حفره بزرگ طبیعی به عمق بیش از هفتاد متر می‌باشد که به «کؤلگه قیه‌سی» نیز معروف است.

بخش غربی قلعه: به شمشیرخان داشی معروف است.

بخش جنوبی قلعه

📕 علی بابایی نیولویی


🆔 @ancientaz

🔺 قلعه اسماعیل آقا که در زبان محلی "اسماعیل آغا قالاسی" نامیده می‌شود مجموعه‌ای است به شکل نظامی که متعلق به یکی از خوانین محلی بوده است. این قلعه در ۱۸ کیلومتری شمال غربی شهرستان #اورمیه بفاصله نسبتا ً کمی از جاده سرو در بالای رشته کوهی قرار گرفته است. بنای اسماعیل آقا قالاسی شامل دو دوره متفاوت تاریخی است.

دوره اول؛ متشکل از آثاری است که مربوط به هزاره اول قبل از میلاد مسیح می‌شود و شامل بقایای دیوارهای یک دژ نظامی اورارتویی و دخمه‌هایی تراشیده در دل صخره‌های مقاوم و مربوط به همان زمان است. ایوان ورودی و سر در آن با قاب‌بندی سنگی و طاقی که طاق‌نماهای محراب‌مانند در انتهای خود دارد و همچنین شیوه اجرای دیوارهای دژ و نحوه‌ی چینش سنگهای آن، از ویژگیهای منحصر به فرد این اثر تاریخی محسوب می‌شود.

دوره دوم؛ متشکل از آثاری است مربوط به بقایای #قلعه دفاعی دیگری که دیوارهای آن و برجهای دیده‌بانی آن پابرجا بوده و کمتر آسیب دیده‌اند. این قلعه نظامی مربوط به یکی از خوانین محلی بوده که در جریان اغتشاشات اواخر دوره قاجاریه احداث گردیده است.

اورمونو تانیاق


🆔 @ancientaz

‍ 💠 گؤی تپه یا گؤک(گ) تپه ؛ یکی از مشهورین #تپه‌ های باستانی #اورمیه و آذربایجان با آثاری غنی و نمایشگر تاریخ پر افتخار آذربایجان می‌باشد که در روستایی با همین نام در ۶ کیلومتری شهر اورمیه واقع است.

در سال ۱۹۳۴ صفحه‌ی دایره‌ای شکل که منقش به تصویر قیلقمیش (بیلگه‌میش) قهرمان افسانه‌ای سومرها بود کشف شد، بعد از قیلقمیش، استوانه‌ای هم با تصاویر خدایان باستان از این منطقه پیدا شد.

🔰بورتون براون سرپرست حفاران انگلیسی نتیجه کاوش‌های خود را تحت عنوان «حفریات آذربایجان» در سال ۱۹۵۱ در لندن انتشار داد. این کاوشگر گؤی تپه را به هفت طبقه تقسیم کرد و چنین توضیح داد:
طبقه اول از پایین: مربوط به هزاره چهارم ق.م می‌باشد؛ شامل خانه‌هایی با دیوارهای چینه‌ای قطعات سفال قرمز و خاکستری بدون نقش و سفال زرد باز با خطوط ساده هندسی به رنگ قهوه‌ای تند، ابزارهای سنگی و مسی.

طبقه دوم: مربوط به هزاره سوم قبل از میلاد تا اوایل هزاره اول قبل از میلاد. آثار بناهای گلی با پی‌های سنگی، قطعاتی از سفال قهوه‌ای و قرمز با نقش‌های هندسی مرکب سیاه رنگ و نیز سفال‌های دورنگ پخته شده در کوره و منقوش. در این طبقه ابزارهای مسی به وفور دیده می شود. این تمدن با تمدن‌های عصر سنگ و مس آناتولی و قفقاز پیوستگی بیشتری دارد.

طبقه سوم: سفال‌های این طبقه خاکستری و گاهی سیاه و عموماً صیقلی است. سفالی نیز با نقوش برجسته در همین طبقه یافت شده که به سفال های تمدن آناتولی شباهت بیشتری دارد.

طبقه چهارم: حاوی سفال‌های سیاه و صیقلی بدون نقش.

طبقه پنجم: حاوی قبور انسان‌های اولیه و جمجمه‌های اجداد آذربایجانیان و قطعات سفالی یافت شده در این قبرها قرمز رنگ یا بدون نقش‌های الوان بوده و مربوط به دو هزار سال قبل از میلاد است.

طبقه ششم: مربوط به سال‌های ۱۲۰۰-۱۵۰۰ق.م شامل سفال‌های بدون نقش صیقلی سیاه و خاکستری، شبیه سفالهای هیت‌های آناتولی

طبقه هفتم: شامل ظروف سفالین صیقلی قرمز و خاکستری که دسته‌هایی به شکل حیوانات همانند ظروف یافت شده در تپه حسنلو دارند. در روی گؤی تپه سنگ‌های تراشیده با نقش‌های حیواناتی چون قوچ و پلنگ وجود دارد که حدس زده می‌شود مربوط به اواخر هزاره دوم و اوایل هزاره اول ق.م تعلق داشته باشد و بسیار شبیه سنگ‌های تراش خورده هیت‌های آناتولی می‌باشد.

لازم بذکر است گؤی تپه صاحب پیشرفته‌ترین صنایع فلزی زمان خود بوده است



🆔 @ancientaz