غم فلاکت رو نباید به فلاکت اضافه کرد.‌ باید ازش عبور کرد.

فدرال رزرو، بین ۲۰۰۹ تا ۲۰۲۰: ما میخواهیم تورم بالاتر رود.
فد، ۲۰۲۱: این تورم گذراست.
فد، ۲۰۲۲: یا خود خدا!

جالبه بعد از گذشت هفت هشت ماه از شعار پوچ «گذراست» حالا میگن «اگه گذرا از آب درنیومد هیچ شرمی از گفتنش نداریم». دقیقا همین جمله رو به همین شکل گفتند. خودشون هم می‌دونند که هیچ شرمی ندارند. و می‌دونند که می‌دونیم که شرم ندارند.

هرکسی که واکسن نمیزنه ضدواکسن نیست. و حتی ضد فایزر هم نیست. و حتی مخالف اجبار دولتی هم نیست. ممکنه فقط فوبیای سوزن داشته باشه.

ما در اطلاق ضمیر «ما» به مجموعه‌ای از افرادی که فکر می‌کنیم شبیه ما هستند، دست و دلبازیم. چون غیر از قرعه‌کشی‌ها و ثبت‌نام‌ها، در بقیه موارد به نفعمونه که بیشتر باشیم.
مردم متوجه این مسئله نیستند که در جنگ، باید حقیقت رو برای دشمن سانسور کنی، نه خودت. باید برای طرف مقابل یک «ما» فیک ساخت، متشکل از هرکسی که گیرمون بیاد. اما نباید خودمون هم باورمون بشه.

استرالیایی‌ها اهمیت ندادند که بابت سرکوب‌های دولتی مردم به بهانه کنترل کرونا، دنیا چه فکری درباره‌شون کرد. و خیلی با افتخار میگن «درسته در مقاطعی شبیه رژیم بشار اسد شدیم ولی عوضش پیرمردهای کمتری فوت کردند».

یکی از رویاهام اینه که مردم ایران هم بفهمند که باید اینجوری بازی کرد. نباید اهمیت داد بقیه چه فکری درباره‌مون می‌کنند. عقیدتون هرچه که هست. ازینکه حالتون از دموکراسی بهم میخوره نباید خجالت بکشید. باید با اعتماد به نفس بگید «ما فرق داریم و نمیخوایم کشورمون اونجوری باشه که شما تجویز می‌کنید». یک آنارشیست هم باید با اعتماد به نفس به استیتیست‌های وطنی بگه «من فرق دارم و نمی‌پذیرم به بهانه مملکت‌داری برای زندگیم برنامه‌ریزی کنید».

اگه دولت یا یک نیروی قلدر دیگه، هرگونه مسافرت رو به مدت سه سال برای کسی ممنوع کنه؛ اینکه به این ممنوعیت واکنش نشون بده یا نده، به اینکه به خدای واحد ایمان داره یا نه بستگی داره، نه به اهل مسافرت بودن یا نبودنش. کسی که مجهز به یگانه‌پرستی نیست، با خودش میگه من که چندساله مسافرت نرفتم و بعیده در سه سال آینده هم جایی برم، پس این ممنوعیت تأثیری به حال من نداره، و منطقی نیست برای مخالفت با قانونی که تأثیری به حال من نداره، خودم رو وارد ستیز با یک قلدر کنم. اما اونی که به ایمان مجهزه، حتی اگه مثل فرد بی‌ایمان اصلا برنامه‌ای برای مسافرت نداشته باشه، با ممنوعیت مخالفت می‌کنه، چون معتقده که خدا آزاد خلقش کرده و هیچ بنی‌بشری حق این رو نداره که آزادیش رو ازش بگیره.‌ چون فاکتور ایمان، محاسبه‌ سود و زیان رو طوری تغییر میده که دیگه فقط سه سال آینده مطرح نخواهد بود، و حتی خود مسافرت هم مطرح نخواهد بود. اینکه «خدا دارد می‌بیند که من در برابر این زورگویی چه کار می‌کنم» مطرح خواهد بود.

با اینکه نمونه‌های قدیمی کم نداریم، اما امروز هم داریم به صورت زنده می‌بینیم که چطور هرچه یک جامعه از یکتاپرستی فاصله گرفته، در برابر قلدری‌ها بی‌بخار‌تر و پذیرنده‌تر شده‌. الان داریم بیشتر می‌بینیم، چون بشر امروزی دچار این سوء تفاهمه که به مدد علم و دریایی از داده، دیگه از پرستش خدای واحد بی‌نیازه. اما در همون دنیای فیزیکی که فکر می‌کنه دیگه خوب میشناسدش و مطمئن شده خدایی توش نیست، به بازیگران قدرتمندتر چنان میبازه که برای انسان قدیم میتونست خجالت‌آور باشه.

قرن‌ها پیش نخبگان سرزمین ما فهمیده بودند که این قابلیت ایمان، قدرت ایجاد می‌کنه. کسی که معتقده خدا دارد می‌بیند و فقط یک خدا دارد می‌بیند، به بقیه برتری پیدا خواهد کرد. چون به این فکر نمی‌کنه که میارزد برای دفاع از استقلال و آزادی‌ام بجنگم یا نه.

پادشاهی هخامنشی، که موذی‌ترین امپراتوری تاریخ بشر رو شکل دادند، خودشون رو پاسدار آزادی‌های عقیدتی اقوام و قبائل مختلف جا می‌زدند، اما یک پروژه بزرگ و عمیق یکتاپرستی رو دنبال می‌کردند. در واقع این حکومت اولین دستگاه قدرت بود که یک موضوع ایمانی رو به عنوان یک برنامه دنبال می‌کرد! و دقیقا همین مسئله سرنوشت ایران رو برای همیشه تغییر داد. اون‌ها نه تنها چندگانه‌پرستی رو چنان در محدوده سرزمینی ایران محو و نابود کردند که اثری ازش باقی نموند، بلکه یهودیان رو مجبور کردند به مبانی ابتدایی دین‌شون رجعت کرده و یکتاپرست بشن. یهودیان اگه به حال خودشون رها می‌شدند، برای همیشه یکتاپرستی رو منسوخ می‌کردند و شاید دین ابراهیمی برای همیشه از بین میرفت. پادشاه هخامنشی حتی به خشونت متوسل شد تا مجبورشون کنه به یکتاپرستی برگردند، که البته چندان موفق نبود ‌و استراتژی رو انقدر تغییر دادند که بدون خونریزی عادت‌های جامعه تعویض بشه. کار مهم هخامنشیان این بود که در عمل به مردم تحت سلطه خودشون اعلام کردند که یکتاپرستی فقط عقیده ما نیست، بلکه سیاست ماست! و برای اجرای این سیاست از تمام قدرتی که داریم استفاده می‌کنیم. بنابراین میشه گفت کل ادیان ابراهیمی، توسعه خودشون و فتح کل زمین رو مدیون این سیاست هستند.

این سیاست حاصل یک نوع نگاه خاص به وضعیت دنیا و واقعیت‌های زندگی بود‌. اون‌ها استحکام یکتاپرستی رو ذاتی می‌دونستند. با مثال امروزی: یکتاپرستی رو بیت‌کوینی در برابر شت‌کوین‌های هر پرستش دیگه‌ای می‌دیدند. چیزی که متکی به خودش، از ماهیت خودش دفاع خواهد کرد. اون‌ها می‌دونستند چندگانه‌پرستی که در بین‌النهرین رواج داشت، منجر به ضعف شده بود. چون این مهم بود که «فقط یک خدا دارد می‌بیند». حکومت هخامنشیان در ایران، یک اقدام سازمان‌یافته و برنامه‌ریزی شده علیه ضعف انسان بود! انقدر تجربیات مهیب در پشت سرشون داشتند که انگیزه برای این اقدام ایجاد بشه. اون‌ها دیده بودند چطور تمدن‌هایی افسانه‌ایی، به خاطر ضعف انسان‌ها از صحنه روزگار حذف شدند‌. نتیجه‌گیری واضح و قطعی بود: باید دست به هر کاری زد، تا ضعیف نبود! باید هر نقشه‌ای که لازمه کشید، هر سیاستی که لازمه به کار گرفت تا ضعیف نبود. در این راستا، هر نوع ایمان و دستگاه اعتقادی که آدم رو ضعیف نگه می‌داشت، باید حذف می‌شد، و عملا حذف شد.


در دوران ما، قطار داره دور میزنه و به عقب برمی‌گرده. به زمانی پر از خدایان گوناگون، که هر کدوم‌شون قابلیت‌هایی دارند، اما کافی نیستند. به زمانی که ایمان قوی کسی رو قوی نمی‌کنه، و عقاید سرگرمی‌اند. در این دوران، دوباره یکتاپرستی دیگه فقط یک موضوع اعتقادی نیست، بلکه باید یک سیاست باشه.


ایران دنیا رو یکتاپرست کرد، و دوباره این کار رو خواهد کرد. خیلی فرق نداره مقبره کوروش سالم میمونه یا نمیمونه. مهم اینه که سیاست ایران باز هم جنگ رو میبره.

تعدادی از خلبانان ارتش درست در زمان حمله عراق، با اینکه به بهانه گرایشات سلطنت‌طلبانه توسط خود حکومت و خود این ارتش تحت فشار بودند، خواهش میکردند که بشون اجازه داده بشه پرواز کنند و به «وطن» ادای دین کنند. استدلال‌شون این بود که دولت ایران سال‌ها خرج کرده برای آموزش ما، برای چنین روزی. نمیشه «چنین روزی» که رسید ول کنیم بریم.

حتما احساسات ناسیونالیستی خیلی غلیظ بود، مخصوصا وقتی چاشنی شهادت‌طلبی مذهبی بش اضافه می‌شد. اما همه‌ش این نیست. این خود را به مهلکه انداختن ماحصل خلاصه شدن انسان در تخصصه. وقتی تمام ارزش وجودیت رو در یک حرفه و تخصص و مهارت خلاصه کنی، اگه یه روز اون مهارت ارزشش رو از دست بده، یا دیگه طالب نداشته باشه، کل هویتت فرو میریزه‌. اگه هیچ‌چیز نباشی جز یک خلبان ماهر، اونی که تعیین می‌کنه که لازمت داره یا نداره، تعیین خواهد کرد که ارزشی داری یا نداری. و این حس خردکننده‌ای داره. وطن‌پرستی انتحاری میتونه یک مبدل باشه، که این حس بد رو واردش کنند و ازونطرف یک حس خوب تحویل بگیرند. بنابراین این وطن‌پرستی برای نجات وطن نیست، برای نجات خود از پوچیه.

نباید به تخصص خلاصه شد. نه فقط به این دلیل که تنها متنفع این خلاصه‌شدگی، اونیه که متخصص رو به خدمت می‌گیره. و نه فقط به این دلیل که چنین زندگی‌ای کسل‌کننده‌ست. بلکه به این دلیل که انسان بزرگتر ازینه که خودش رو با کاربردهایی که برای دیگران داره تعریف کنه.

چند سوال متداول پرسیده شده درباره پست بالا:

- چرا پس آدم یکتاپرست ضعیف داریم؟
چون اون یکتاپرستی، مذهبشه. نه ایمانش، و نه سیاستش. و مذهب، سرگرمی آدم امروزه. ایمان محاسبات رو عوض می‌کنه‌. اگه محاسبات یک موحد و یک مشرک با هم مو نمی‌زنند، یعنی تو کمپ مشرک‌هاست.

- اینکه اسلام هم مدیون سیاست هخامنشی‌هاست ادعای بزرگیه. چطور میشه اینو توضیح داد؟
اگه یهودیت از بین میرفت، معلوم نبود عیسی و محمدی پیدا بشن. کسانی که خیلی وقته من رو می‌خونند می‌دونند که نظرم اینه که اسلام تلاشی برای ریست کردن جامعه اون روز و بازگشت به موسی بود.‌ اولین پیامبری که آدم‌های ضعیف رو قوی کرد، و به خاطرش دست به هرکار محیرالعقولی زد.

- منظور از ایران در بند آخر چیه؟
ایران، تیم «باید یکتاپرستی را بر جهان مسلط کرد تا کسی نتواند بر ما مسلط شود» است. هرکسی میتونه عضو این تیم باشه. چون در تاریخ هیچ تمدنی به اندازه تمدن ایرانی پیگیر جدی و سمج یکتاپرستی نبوده، این اسم رو برای این تیم انتخاب کردم.

- در دنیایی که هرروز داره بی‌خداتر میشه چطور ممکنه یکتاپرستی دوباره احیاء بشه؟
با شدت گرفتن ضعف، و بیچارگی‌های متعاقبش. هرچه بیشتر انسان تحت تسلط و قلدری نیروهای بیرونی قرار می‌گیره، این آگاهی عمومی که «یه چیزی ایراد داره که نمی‌تونیم مقاومت کنیم» بیشتر تقویت میشه.

راسل براند یه تیتر خبری پیدا کرده که میگه شرکت مرک، یک داروی ضد کرونا که برای ساختش از دولت سوبسید گرفته بود رو قراره به قیمتی معادل چهل برابر هزینه‌ ساختش به فروش برسونه، و میگه «لازم نیست کمونیست یا سوسیالیست باشید تا با این مسئله مشکل داشته باشید. کافیه به انصاف اعتقاد داشته باشید». اما توضیح نمیده که کی تعیین می‌کنه حد و مرز این انصاف کجاست.

وارد کردن مفاهیم معنوی مثل انصاف به حساب کتاب‌های بازاری، در نهایت به کمونیسم منجر میشه. بین روزی که مردم دنبال انصاف در بازار هستند، تا روزی که به مصادره اموال دیگران رأی میدن، فاصله خیلی کوتاهی وجود داره. انقدر کوتاه که یک نفر در طول عمر طبیعی خودش ممکنه بتونه از نزدیک شاهد طی شدن این فاصله باشه. کافیه به داستان مسکن در آلمان نگاه کنید.

اگه حتی مردم بخوان دارویی رو از یک شرکت داروسازی پیش‌خرید کنند، باید با ابزارهای خود بازار انجامش بدن. نه از طریق دولت که ذاتا در تأمین منافع مردم ناتوانه. در اون صورت دیگه لازم نیست نگران انصاف باشند، چون بش نیازی نخواهند داشت.

اون حدی از مشکل اسکلتی که نظام وظیفه حاضر بود برای معافیت بپذیره به قدری حاد بود که فقط شامل اون‌هایی می‌شد که نمی‌تونستند عمودی بایستند‌! به افسر گفتم من می‌تونم عمودی بایستم، ولی اگه در همون حالت ایستاده تن برهنه من رو ببینی، ازین خجالت نمی‌کشی که ارتش از چنین سرباز دفرمه‌ای داره استفاده می‌کنه؟ فکر کن تصادفی لباس تنم نباشه و یکی فیلم بگیره و بذارن اینترنت.. آیا آبروی نیروهای مسلح ایران نمیره؟
گفت آبروی نظام به تو ربط نداره، خدمت رو همه باید انجام بدن!
در واقع داشت می‌گفت این ربطی به دفاع از کشور نداره‌. این یه مجازاته، و دلیلی نداره ازین مجازات معاف بشی. چه لباس تنت باشه، چه نباشه. چه هیکلت ترحم برانگیز باشه، چه هیکل بت‌من رو داشته باشی.
اما حتی همون مجازات هم مدت‌دار بود. هرچه که بود بالاخره تمام می‌شد. چیزی که تمام نشد به رسمیت نشناختن معلولیت جسمانی بود. چه به صورت رسمی و چه غیررسمی، به کسی که به خاطر فرم بدنش کیفیت زندگی پایین‌تری داره، گفتند و میگن که زندگیت با بقیه فرقی نداره! در حالی که طرف در تمام روزهای عمرش فرق داشتن رو حس می‌کرد.‌ در واقع حکومت، متولی تعیین اینکه «به چه کسی بد میگذرد و به چه کسی بد نمیگذرد» شد. اگه حکومت بگه «چیزیت نیست»، جامعه هم میپذیره که چیزیت نیست.

از چیِ زندگی عقب انداخت؟ از جفت‌یابی؟ تولید مثل؟ وقت‌کشی در دانشگاه؟ بیگاری در اداره؟ سگ‌دو زدن‌های هشت صبح تا هشت شب؟ این‌ها چیزی نیستند که آدم افسوس به تأخیر افتادنشون رو بخوره.
اختلال در ریتم متعارف، خسارت نیست. بخش‌هایی از حیات رو غیرقابل استفاده کردن، خسارته. از خود افسردگی هم میشه استفاده کرد. دوران افسردگی بهترین فرصت برای خودشناسی و کشف ذهنه.

دقیقا همون دولتی که ویروس کشنده رو از لابراتوار فراری داد ‌و یکسال تمام گفت به خاطر سوپ خفاش بوده و بازار پرنده‌ها خیلی کثیف بوده و فلان، حالا میگه یه موشک فراصوت هسته‌ای ساختیم که در ارتفاع پایین کل کره زمین رو دور زد و با موفقیت به هدف خورد و تست شد! و درست همون دولت آمریکا که دروغ چینی خفاش رو تأیید و تکثیر کرد، حالا این نمایش نظامی رو تأیید و تکثیر می‌کنه!

آیا چین به لبه تکنولوژی نرسیده؟ البته که رسیده‌. آیا سبک قرن بیستمی «این وسیله رو می‌سازی یا بابات رو درمیارم» دولت چین کارایی بیشتری از سبک قرن بیست و یکمی «اونی که موشک‌مون رو لانچ می‌کنه باید گی باشه» دولت آمریکا، نداره؟ البته که داره. اما کاملا و مطلقا بی‌معنیه ادعایی رو بپذیریم که تنها تصدیق‌کننده‌ش دو دولت دزد و توتالیتر و دروغگو در دو طرف اقیانوس آرام هستند. کاملا و مطلقا بی‌معنیه که بعد از شهود عینی تمام بی‌کفایتی‌ها و نفهمی‌های این دو دولت، دچار فراموشی گلمان بشیم و فکر کنیم «استثنائا در امور نظامی خیلی باعرضه‌اند!».

پاسخ بنده حقیر به شوهای تلویزیونی «آلت من بزرگتره» دولت چین اینه که لبه تکنولوژی رو بذار لبه مقعدت، وقتی همین امروز داری در به در دنبال ذغالسنگ میگردی که ظرفیت تولید برقت رو ببری بالاتر.

نمیدونم سن‌ شما چقدره و یادتون میاد یا نه، ولی یه نرم‌افزار داشتیم به نام winamp که برای پخش موسیقی در ویندوز بود. باور کنید یا نه اون زمان یه عده با هزینه گزاف، کیس‌های بزرگ کامپیوتر جمع می‌کردند که فقط باش آهنگ گوش بدن، و این برنامه آچارفرانسه‌شون بود. از نسخه‌های اولیه‌ش تا نسخه‌های آخرش پیشرفت خیلی چشمگیری کرد. انقدر قابلیت‌ها و پلاگین‌های جدید اضافه شده بود که دیگه کسی بهانه‌ای برای غر زدن نداشت. اما یه مسئله بوجود اومد: با کامپیوتر دسکتاپ و آفلاین، آهنگ پخش کردن، موضوعیت خودش رو از دست داد! اون امکاناتی که الان توی گوشی‌تون دارید، مرحله‌ای بالاتر از وین‌امپ نیست، بلکه یک دنیای دیگه‌ست.

نرم‌افزار دولت‌ها قدیمیه. از موضوعیت افتاده، اما هی اپدیت جدید براش میدن. چون «توسعه» در داخل این نرم‌افزار، مفهوم فراتری نمیتونه داشته باشه. دولت امروزی مثل کیسیه که باش آفلاین، پلی‌لیست درست می‌کردند و آهنگ گوش میدادند. الان لازمش نداریم، ولی نمیذاره از برق بکشیمش.

دو سال بعد از دوری بچه‌ها از مدارس، از جامعه بزرگ و پرادعای برنامه‌نویسان ایرانی، هیچ محصولی بیرون نیومد که کار والدین و دانش‌آموز و معلم رو راه بندازه، بدون اینکه گرفتار نرم‌افزار‌های بی‌معنی دولتی، و یا آواره پیامرسان‌ها بشن، که ذاتا با هدف تسهیل آموزش ساخته نشدن.
مسئله این نیست که پول نیست، و امکانات نیست، و تکنولوژی نیست، و مهارت نیست. حداقل برای چنین محصولی، نود درصدش هست. مسئله اینه که فکرش نیست، و فرهنگش نیست. کسی اینطور تربیت نشده که به درد بخوره‌. فرد یا قشر خاصی رو جدا نمی‌کنم. همه‌مون همینطوریم.
در کشورهای توسعه‌یافته، بین روزی که اینترنت وارد شد، و روزی که یک عده رفتن سراغ یادگرفتن هک کردن شبکه‌ها، فاصله زمانی قابل توجهی وجود داشت. چون بیس فکری این بود که چه کنیم این تکنولوژی نوظهور بیشتر بدرد بخورد. اما یادمه در ایران درست زمانی که عده‌ زیادی از مردم داشتند تازه یاد می‌گرفتند که ایمیل چیست، و به نخبگان مراجعه می‌کردند تا براشون ایمیل بسازند! (و وقتی ساخته شد حس کسی که پاسپورت گرفته بشون دست میداد)، همزمان عده دیگه‌ای داشتند یاد می‌گرفتند که چطور میشه ایمیل یاهو را هک کرد! چون بیس فکری این بود: چه کنیم این تکنولوژی نوظهور فقط به درد من بخورد!

هنوز هم همینه‌. چون تغییری در تربیت رخ نداده‌.

یعنی مخاطبان اینجا، که تازه جوانتر از کلیت جامعه ایران هستند، نسبت به کلیت جامعه ایران بیشتر واکسینه شدن.

خودم می‌دونستم. میخواستم شما ببینید.

محله‌های تماما سفیدپوست‌نشین شیکاگو، چنان با مرز تیز و خط‌کشی شده‌ای از محله‌های تماما سیاهپوست‌نشین تفکیک شده‌اند که بعضی جاها کافیه از خیابون رد بشی بری اونطرف تا همه‌چی فرق کنه‌.
حالا اهالی اون محله‌های تماما سفید چه کسانی هستند؟ همونایی که چهل ساله دارند به دموکرات‌ها رأی میدن تا جمهوری‌خواهان «نژادپرست» رأی نیارن.

بله انسان اینطور جانوریست.