فرصت بسیار بسیار کوتاهی وجود داشت که بشه دومینوی تبدیل دین‌ستیزی به دیندارستیزی رو قطع کرد. اون فرصت پرید.

خیابان‌های هند تبدیل شده به جبهه جنگ داخلی میمون‌ها، چون توریسم تعطیل شده و خارجی‌ای وجود نداره که بشون غذا بده.‌ چیزهایی که میخوردند کمیاب شده و افتاده‌اند به جان هم. احتمالا جمعیت‌شون کاهش پیدا کنه اگه این وضعیت ادامه پیدا کنه. یعنی یه عده‌‌شون میمیرند چون یه عده نمیان هند. شاید جامعه اون‌ها هم ازین بحران این درس رو بگیره که نباید انقدر وابسته میشد به طبقه مرفه جامعه انسانی.
یکی نوشته اونها سر غذا میجنگند و ما سر کاغذ توالت، حالا شما بگید مغز کدوم‌مون پیشرفته‌تره؟

بیراه نمیگه. احتمال اینکه اون‌ها درس بگیرند بیشتر از احتمال اینه که آدم‌ها درس بگیرند.

بشر ده‌ها هزار ساله که به خاطر آب و نان دست به مهاجرت میزنه. به خاطر این مهاجرت رنج میکشه، و حتی جانش هم از دست میده. اما این ادیان ابراهیمی بودند که مهاجرت برای آزادی و استقلال رو به یک مسئله و دغدغه تبدیل کردند. که در اوج خودش به مهاجرت موسی و بنی‌اسراییل میرسه. یک «خروج» عظیم که هرچند جنبه مادی هم داشت، اما روی این اصل استوار بود که «نباید گروگان کسی بود».
در اسلام، این مهاجرت وارد مرتبه بالاتری شد. این‌بار، از طرفی دیگه منادی مهاجرت، هادی مهاجران نیست. جلوتر ازون‌ها نیست. ابتدا مردم به یثرب میرن، بعد محمد بشون ملحق میشه. اون‌هایی که این داستان‌ها رو طراحی کردند، می‌دونستند دارند چیکار می‌کنند. قرار بود این پیام رو بده که امت نباید معطل امام باشه! اگه باید برید، برید! و از طرف دیگه، این مهاجرت قرار نیست لزوما یک اتفاق بزرگ باشه، بلکه قراره هرروز بش فکر کنی، و هر روز در مهاجرت باشی. اگه لازم باشه فیزیکی، و اگه لازم باشه فرهنگی. تا جایی که قرآن وعده داد در روز حساب بازخواست خواهید شد که چرا مهاجرت نکردید.

دین فقط درباره ایمان نیست. درباره تجربیات بشر هم هست. و مهاجرت فارغ از آب و نان که در دین طراحی شد، حاصل بخشی از اون تجربیات بود. ما به این تجربیات پشت کردیم. اینطور نبود که فقط بی‌توجه باشیم، بلکه درست خلافش عمل کردیم. مهاجرتی که در دوران ما شکل گرفت، درست متضاد مهاجرت موسوی و محمدی بود. ما زمین‌ها رو رها کردیم و به شهرها اومدیم. زمین، واسطه ما با خدا، یا طبیعت، یا هرکسی بود که ما رو آزاد خلق کرده بود. زمین ما رو قوی، پایدار، مستقل، ایمن، و ثروتمند نگه می‌داشت. مالکیت ما به زمین، مالکیت ما به خیلی چیزهای دیگه بود، و این مالکیت حفاظ آزادی‌مون بود. همه اون‌ها رو رها کردیم و وارد شهر شدیم تا هیچ‌چیز مال ما نباشه! و هیچ‌چیز در کنترل خودمون نباشه. حتی چیزی که میخوریم. جایی که طوری طراحی شده که همه همیشه صغیر باشند و وابسته. درست مثل جوجه‌های یک پرنده، که با چشمانی تقریبا کور دهان باز می‌کنه تا مادر غذا رو داخل دهانش بذاره. و باید همیشه امیدوار باشه خود مادر خوراک یک حیوان دیگه نشه. و کسی جز مادر به لانه نفوذ نکنه. و باد نیاد. و باران نیاد. و از لانه بیرون نیفته. شهرها پر شده‌اند از میلیون‌ها نفر ازین جوجه‌های کور‌ و بی‌دفاع و بی‌دست و پا، که مادرانی بی‌عرضه مسئولیت‌ بقاشون رو به عهده گرفتن.

اگه این بحران نتونه بمون نشون بده که اشتباه کردیم، هیچ چیز دیگه‌ای نمیتونه بمون تلنگر بزنه.

تو انبار خونه بعضی ازین کشاورزها، غذا به اندازه سه سال وجود داره! و نه مثل پدربزرگ‌های بدبخت ما که دو سه قلم ذخیره می‌کردند و در زمان قحطی فقط زنده میموندند و ویتامین یه شوخی بود، بلکه ده‌ها قلم از انواع غذاها، از لبنیات گرفته تا میوه‌جات، تا گوشت تا سبزیجات تا خشکبار.
بعضی ازین‌ها شکر رو طوری بسته‌بندی می‌کنند که ۳۰ سال باقی بمونه! ۳۰ سال!
خواهران مجلس ببخشند به خاطر این تعبیر سکسیستی، ولی فقط یه نگاه مردانه به واقعیت‌های زندگیه که چنین منشی ازش درمیاد.

رهبر نظام بالاخره احتمال حمله بیولوژیک رو مطرح کرد. فقط یک هفته زمان برد تا ثابت کنه مغز شیعه چطور کار می‌کنه. من ده روز تخمین می‌زدم، ولی زودتر اتفاق افتاد.

اما این‌ها رو با سنت‌گرایان اشتباه نگیرید. این‌ها بیشعورهای مدرن هستند. بیشعور مدرن پرونده طبیعت رو مختومه می‌بینه، و دست انسان رو خیلی خیلی باز! برای همین وقتی اتفاقی میفتاده که از حوزه درکش خارجه، سریع سراغ عامل انسانی میره. بیشعور مدرن فکر می‌کنه طبیعت انقدر چیزی در چنته‌ش باقی نمونده که بتونه چنین بیچاره‌مون کنه. فکر می‌کنه ویروس خارج از محیط لابراتوار نمیتونه چنان جهش ژنتیک پیدا کنه که نوابغ بیولوژی رو هم سوپرایز کنه. بیشعور مدرن فکر می‌کنه آخرین تپه‌ای که هنوز فتح نکرده، جاییه که یک انسان دیگه روش ایستاده.
و بیشعور مدرن میتونه انقدر دلقک باشه که لباس آدم‌های پانصدسال پیش رو تنش کنه.

ترامپ حکمی رو امضاء کرد که به وابستگی دارویی آمریکا به چین پایان میده!

اوه صبر کن.. مگه با حکم میشه وابستگی رو برطرف کرد؟ اگه با حکمه چرا حکم نمیده همه جوان بشن تا کسی از کرونا نمیره؟

خود بزرگوار میدونه بیزینس اینجوری کار نمی‌کنه، اما جو اینو میطلبه. جو اجتماعی، جو سیاسی، جو رسانه‌ای. و چنان جو غلیظی است که توش اختلاف هم نیست.. مثلا برید تو خیابون از مردم آمریکا بپرسید نظرتون درباره این حکم چیه؟ دموکرات باشه یا جمهوریخواه میگه عالیه! باید زودتر این کارو می‌کردن!

سیاستمدار حتی اگه شخصا هم شارلاتان نباشه، از پس این جو برنمیاد. ما تو دنیایی زندگی می‌کنیم که اگه از عقل سلیم دفاع کنی، خودتو در موقعیتی قرار میدی که شبیه ایستادن در برابر سدیه که شکافته و آب پشتش داره میاد به سمتت.

ترک‌ها یه ضرب‌المثل دارند که میگه «بری پیش ملا، دعا می‌نویسه، بری پیش دکتر نسخه می‌نویسه». با این منظور که هرکس در هر حرفه‌ای هست هیچوقت به مردم نمیگه شما به حرفه من نیاز ندارید.
در روزهای بحرانی فعلی، شاغلان دو حرفه هستند که دارند با تمام توان تلاش می‌کنند که به ما ثابت کنند به حرفه‌شون نیازمندیم. اول آخوندها، که وانمود می‌کنند بلد نیستیم به خدا توکل کنیم، یا بلد نیستیم دعا کنیم، یا نیاز به روایات و احادیث داریم تا از گردنه مصیبت عبور کنیم. و دوم روانپزشکان که وانمود می‌کنند داریم از وحشت و استرس خودمون رو خیس می‌کنیم و موهامون داره سفید میشه و موهای سفیدشده داره می‌ریزه و دست و پامون یخ کرده و بدجوری نیاز به آرامش داریم و روش بدست آوردن اون آرامش رو هم اون‌ها بلدند!
دامنه نفوذ این آخوندهای حوزوی و اون آخوندهای آکادمیک چنان بالاست که حتی ذهنیت نئاندرتال‌های امنیتی که سکان هدایت مملکت رو به دست گرفتن رو هم تحت تأثیر قرار داده و تصور می‌کنند اگه ازین دو صنف برای پروپاگاندا استفاده نکنند در رسانه‌ها، ممکنه سکان از دست‌شون در بره!

اما در واقعیت امر ما به هیچ کدوم‌شون نیاز نداریم. اگه می‌خواستیم خودکشی دسته‌جمعی کنیم، تا حالا کرده بودیم. و اگه تصمیم نهایی‌مون خودکشی باشه اون‌ها مانع ما نیستند. ما نیاز نداریم یکی دائم بمون بگه «مضطرب نباش» یا اون یکی دائم بگه «دعای فلان را بخوان»، یا یکی برامون جوک سفارشی بسازه، یا یکی دیگه مثل ساعت کوکی هر پانزده دقیقه بگه «چیزی نیست، ازین هم عبور می‌کنیم».
اگه این عریضه‌ها جوابگو بود، اون میلیون‌ها «این نیز میگذرد»ی که پشت در توالت پادگان‌ها نوشته شده جواب می‌داد.
ما نیاز به عمل صالح داریم، هم از طرف کسانی که مسئولیت مدیریتی دارند، و هم از طرف پزشکان. فراتر ازون اگر هم مصیبتی وارد شد خودمون بلدیم به ریسمان‌های روانی چنگ بزنیم.. میخواد ایمان مذهبی باشه، یا هر ایمان دیگه‌ای. رنج ذهنی رو هیچ‌کس نمیتونه از دوش کسی برداره جز خودش.
دستفروشی شغل کاذب نیست. مشاوره مذهبی و مشاوره روانشناسی شغل کاذبند.

«یه چیزی هست که باید درباره صاف کردن انحنای نمودار ابتلا درک کنید. فقط وقتی این اتفاق میفته که اقدامات ضروری رو قبل ازینکه ضروری به نظر برسه انجام بدیم. که اگه جواب بده، مردم فکر می‌کنند واکنش بیش از حد بوده.‌ ما ناچاریم بخوایم یه جوری باشه که انگار بیش از حده».

بعبارت دیگه الان زمانیه که اعتدال در اینه که اعتدال رو رعایت نکنیم. البته اگه دیر نشده باشه.

«تو فیلم‌های علمی تخیلی درباره فجایع جهانی همیشه یه دانشمند هست که میگه باید همین الان اقدام کنیم وگرنه مردم میمیرند، بعد یه نفر از طرف دولت هم هست که بش میگه تو داری خیلی گنده‌ش می‌کنی! بعد من فکر می‌کردم تو دنیای واقعی هیچ‌کس دربرابر اطلاعات اینجوری برخورد نمی‌کنه که این یارو دولتیه تو فیلم می‌کنه. الان باید از همه اون فیلم‌ها عذرخواهی کنم».

چینی‌ها با مقصر جلوه دادن آمریکا در مورد کرونا که البته جنگ روانی محضه و هیچ پشتوانه علمی نداره دارند اشتباهات جهان‌سومی رو تکرار می‌کنند. هرچیزی رو نباید به دشمن نسبت داد، مخصوصا چیزهایی که واقعا در توانش نیست. چون در دراز مدت مردم رو درباره قدرت اون دشمن دچار توهم، و درباره توانایی خودشون دچار عدم اعتماد به نفس می‌کنه. تصور کنید مردم تصور کنند آمریکا تمام قدرت‌های طبیعت رو در کنترل خودش داره! نتایج نهایی این تصورات، چیز جالبی نخواهد بود.

دموکرات‌ها هم دارند اشتباهات سال ۲۰۱۶ رو تکرار می‌کنند. با اینکه شانس این رو دارن که ترامپ رو شکست بدن، با دمیدن در شیپور نظریات توطئه چینی‌ها باز در حال دهن‌کجی به مردم آمریکا هستند. مردمی که در بین‌شون حس به حقی از انزجار از دولت چین شکل گرفته، وقتی می‌بینند دموکرات‌ها و رسانه‌هایی که روابط عمومی این حزب هستند به جای انعکاس این انزجار، در حال تعمیر و ترمیم آبروی از دست رفته چین هستند، در ماه نوامبر باز لجبازانه رأی خواهند داد.

مجموعا داستان‌ها تکراریه. دولت‌هایی که عملا متحد همدیگه هستند با اجرای نمایش‌هایی از دعوا، ملت‌های خودشون که با هم مشکلی نداشتند رو از همدیگه متنفر می‌کنند و سپس ازین تنفر سواری می‌گیرند. و همه با هزینه مردم.. که البته برای ملت چین بیشتره: ترس‌های جهان‌سومی، توهمات جهان‌سومی، و نفرت‌های جهان‌سومی.

از لحاظ ریسک‌فاکتور وضعیت ریه مردم در مواجهه با کرونا، مقایسه کشورها خالی از لطف نیست. چین و کره جنوبی در رأس مصرف سیگار هستند. مصرف آمریکا حتی از ایران که مردم پول ندارن سیگار بخرن هم کمتره. در مورد آلودگی هوای شهرها، آمریکا به طرز عجیبی وضع خوبی داره.

شاید آیندگان دلشون بسوزه که در این مسخرگی غلیظ نفس کشیدیم.

خیلی‌ها میترسن ترامپ کرونا بگیره.
ولی براش خیلی بهتره که بگیره، و علائم هم بده، و بستری هم بشه، و یکی از داروهای هنوز مجوزنگرفته روش تست بشه، و جواب بده، و سالم بیاد بیرون.
بهترین تبلیغ انتخاباتی اینه که نشون بدی قوی‌تر از بقیه نامزدها هستی، و یه توجیه شخصی هم داری برای تسهیل مقررات دارویی.

با اینکه ویروس دولت‌گرایی تمام جهان رو آلوده کرده اما آمریکا همچنان سالم‌تر از بقیه مکان‌هاست‌. کنفرانس خبری ترامپ در اعلام وضعیت اضطراری که مدیر عامل شرکت‌های غول آمریکا مثل والمارت و تارگت رو پشت تریبون قرار داد، نشون میده که ینگه هنوز آخرین سنگر ماست. وقتی که همه داشتن ازین مصیبت برای سوسالیسم ماهی می‌گرفتند، ترامپ به جای گرفتن موضع دفاع، با سلاح بازار آزاد بشون حمله کرد.‌ چون بهترین دفاع باز هم حمله‌ست. وقتی که داشتند می‌گفتند وضعیت کرونا مصداقی از شکست بازار بود، به جای اینکه بگه نه اینطور نیست، رسما اعلام کرد که راه نجات دقیقا همین بازاره. حتما یادتونه اوباما طراحی سایت بیمه رو به دولت سپرد و اون افتضاح به بار اومد. دولت ترامپ طراحی و راه‌اندازی سایت تست کرونا رو به گوگل سپرد! این پیام مهمی ارسال می‌کنه.
نه، با رویای دولت حداقلی فاصله نجومی داریم. اما پیام‌سازی مهمه. همیشه در برابر دو گروه باید گستاخ بود.. آخوندها و سوسیالیست‌ها. و ترامپ در برابر هر دو گستاخه. باید ازش یاد بگیریم.

فقط این دخترها نیستند که در گوشه‌ای از وجودشون منتظر شاهزاده‌ای سوار بر اسب سفید هستند. پسرهای امروزی هم منتظر یک ملکه هستند. دختری بی‌عیب و نقص که بشه باش به دیگران فخرفروشی کرد. دختری که بتونه خودسر باشه ولی نباشه، دختری که بتونه پول دربیاره ولی درنیاره، دختری که بتونه از غریبه‌ها دلربایی کنه ولی نکنه، دختری که داشتنش یه بُرد به حساب بیاد.
اما من منتظر دختری‌ام که دهاتی باشه، ولی دهاتی نباشه. که سواد نداشته باشه اما بدونه. که از شب جنگل نترسه. که بلد باشه گوسفند مریض رو پیدا کنه و جدا کنه، و انگلیسیش فول باشه. و عربیش. که بیشتر بنویسه تا حرف بزنه. که نوشتنش مثل حرف زدنش نباشه. که بدونه باید فاصله بگیره تا بتونه نزدیک بمونه. که اسلحه‌ش رو به هیچ‌چیز نفروشه. و ازم بخواد تو زمینش کار کنم تا ثابت بشه خوبم.
که بگم نمیخوام خودمو ثابت کنم. و با تنهایی بهترم. و برم‌.

قواعد دنیا با شرایط بحرانی خم نمیشن. اینکه از آسمون پول نمیریزه پایین یکی از قواعد دنیاست. اون‌هایی که می‌گفتن
Universal Basic Income

قابل اجرا نیست، الان هم باید بگن قابل اجرا نیست. یونیورسال بیسیک اینکام یعنی به هر شهروند ماهیانه یه پولی بدیم، شبیه یارانه نقدی فعلی ایران، که با اون پول بتونه نیازهای اولیه زندگی رو تأمین کنه. مثل غذا و لباس و آب و برق و اینترنت. بعد اگه خواست چیزهایی فراتر ازین‌ها داشته باشه بره کار کنه.‌ که مستلزم این برنامه اینه که بانک مرکزی موتور چاپ پولش رو بذاره رو حالت توربو! که طبیعتا تورم ایجاد میشه و تورم یعنی اون پول بعد از مدتی دیگه ارزش اولیه خودش رو نداره. دقیقا وضعیتی که برای یارانه نقدی ایران پیش اومد.

چیزی که باعث تعجبه اینه که آدم‌هایی که کاملا منطقی و موجه به نظر میان و این قضیه رو درک می‌کردند، حالا دارند میگن دولت‌ها باید به مردمی که خودشون رو قرنطینه کردن یا بیزینس‌شون به خاطر خلوتی شهر عملا تعطیل شده، حقوق بده! یا بیمه‌ها رو مجبور کنه بشون بدن! یا تسهیلات بده! به گلایه‌هایی که این روزها شهروندان دارن از دولت‌هاشون می‌کنند اگه دقت کنیم می‌بینم بیشترشون درباره راهکار نیست، درباره تخصیص بودجه‌ست. انقدر پول بده به اون بخش، اونقدر پول بده به اونجا، انقدر بودجه تصویب کن، سریع! الان یه زمان طلایی برای پول‌پاشی شده.. چون هرکس بپرسه این پول‌ها باید از کجا بیاد؟ میشه گفت «میخوای مردم بمیرن؟».

این ویروس بالاخره میره.. ولی این نگرانی وجود داره قواعدی که فکر کردن در «دوره استثنا» خم کردند، به یک عادت دائمی تبدیل کنند. اگه بشه شش ماه کار نکرد و پول گرفت، چرا شصت سال نشه؟