نمیدونم مردم واقعا هجوم بردن به شمال کشور یا نبردن. هر چه که از خلافت شیعی شنیده میشه باید دروغ تصور کرد، مگر اینکه با کوهی از اسناد خلافش ثابت شه. اما اگه واقعیت داشته باشه نباید تعجب کرد.. یادمون نرفته که وقتی در مورد احتمال شیوع انواع بیماری‌ها در عراق صحبت می‌کردیم، عملا با دیوار صحبت کردیم و باز یک میلیون و اندی هزار نفر برای زیارت اربعین وارد عراق شدند. آدم‌هایی که همون موقع گفتم خیلی‌هاشون نماز نمیخونند. ایران یک جمعیت فیکس نیهیلیست داره که در مناسبت‌ها و اتفاقات مختلف خودشون رو بروز میدن. نمیشه تخمین دقیقی از تعدادشون داشت، ولی انقدری هستند که به هرجا وارد بشن، بشه اسمش رو هجوم گذاشت. نیهیلیست ایرانی میتونه مذهبی باشه و میتونه نباشه. مهم‌ترین شاخصه مشترک این‌ها یک نوع دهن‌کجی به زندگیه. کافیه بگی امروز پنج لیوان آب بخور، برای زندگی خوبه. سعی می‌کنند اون روز روزه‌ی آب بگیرند! بگو سعی کنید امشب نخوابید، چهل تا قرص میندازن که حتما خوابشون ببره، بگو امشب سعی کنید بخوابید، هشت لیوان قهوه میخورن که تا صبح بیدار بمونن. مهم نیست چی بگید، کافیه یه ربطی به مهم بودن زندگی داشته باشه. اصلا شبیه زهاد نیستند. تارک دنیا نیستند. با جدی گرفتن زندگی لجند. بهرحال چندین دهه حکمرانی بیماران روانی به مملکت، بدون ساید افکت نخواهد بود و درصدی از جامعه از حالت نرمال خارج میشه. این قشری که از لحاظ روانی آسیب دیده‌ن رو نمیشه با بحث و نصیحت و فرهنگ‌سازی، به مسیر نرمال هدایت کرد. تنها راه هدایت در کوتاه مدت، اعمال زور و در دراز مدت مهیا کردن شرایط نرماله. بهترین درمان برای کسی که سال‌ها آب آهک‌دار خورده اینه که آب تصفیه‌شده بش بدن.

در این بلبشو که حتی حزب‌الهی‌هایی که بستگان‌شون رو به خاطر کرونا از دست دادند هم متوجه بی‌کفایتی سیستماتیک در حاکمیت شدن (که حالا بگذریم ازین کبک‌صفتی که باید حتما خسارت به بیخ گوش خودشون می‌رسید تا به کنه واقعیت پی می‌بردند) داره دو نیاز شکل می‌گیره که هر دو آدرس غلطند. یک: ما به مردم بهتری نیاز داریم. دو: ما به دولت بهتری نیاز داریم. به حرف‌ها و فحش‌ها و بحث‌ها و کامنت‌ها دقت کنید.. یا دارن میگن مردم بدند، یا دارن میگن دولت نداریم! (حتی امیرطاهری هم میگه اگه دولت داشتیم مشکل نداشتیم!). به نظرشون الان وقتیه که مهمه مردمِ خوب و دولتِ خوب داشته باشیم!

ولی با احترام به همه طاهری‌ها، این حرف‌ها رو قبول ندارم‌. از قضا الان دقیقا وقتیه که نه فقدان مردم خوب یا فقدان دولت خوب، بلکه فقدان یک شاه خوب یا راهبر خوب یا امام خوب حس میشه.

اگه من رو نمی‌زنید اجازه بدید باز به موسی مراجعه کنم. مردم تصور می‌کنند هدف قرآن از روایت داستان موسی و خضر، معرفی خضره. که بگه ما یک چنین آدم خفنی داریم که هیچکس از کاراش سر درنمیاره و حتی درک موسی که هم‌صحبت خداست هم بش نمیرسه! اما کاملا برعکسه. خود خضر، سیاه‌لشکره. هدف معرفی موساست. و داره چطور معرفیش می‌کنه؟ داره میگه موسی یه آدم رندوم نیست. ما کسی رو انتخاب کردیم ملت‌سازی کند، و راهبر شما باشد، که فقط وقتی منطق یک کار رو می‌پذیره که اون منطق تشریح بشه! اینطور نیست که بش بگن باید بریم به سمت راست، و بپرسه چرا راست؟ و بگن حکمتی داره که همه نمیفهمن! و اونم بگه اوکی! اگه حکمتی داره که معقوله، باید بتونی تشریحش کنی. داره میگه با چنین آدمی در رأس مدیریت جامعه‌تون، در امانید! چون نمیذاره چیزی رو بتون تحمیل کنند که نمیتونن ازش دفاع کنند!

حس نمی‌کنید گروگان عده‌ای هستید که دارن چیزهایی رو بتون تحمیل می‌کنند که نمی‌تونن ازش دفاع کنند؟ شما به یک موسی نیاز دارید.
اینکه پیامبران بنی‌اسراییل، «کینگ» شدند رو جدی بگیرید. شاهِ خوب خارج از دسترس ماست؟ نمی‌دونم. ولی دولت نمیتونه جاش رو پر کنه. هیچ‌چیزی نمیتونه جاش رو پر کنه.

دوستان میگن در زمانه ما، سیستم متکی به فرد جواب نمیده!
در جایی که رهبر خوب بالا سر جامعه‌ست، همه‌چی متکی به اون فرد نیست. ولی بدون اون فرد هم بی‌دفاع میمونی.
دولت جاستین ترودو وکیل یک تروریست رو به مقام قضاوت رسونده! این وکیل، که حالا باید بش گفت جناب قاضی! تلاش ویژه‌ای داشت که تروریسته رو از گوانتانامو خلاص کنه و بیاره کانادا، و‌ موفق هم شد!

دولت میتونه دهن‌کجی کنه بت.. و کی رو داری که در برابرش ازت دفاع کنه؟

از کشوری که به سازمان‌های بین‌المللی کمک نقدی می‌کرد تبدیل شدیم به کشوری که چشم به راه بارگیری پالت‌هاییه که روش لوگوی سازمان ملل چاپ شده.

استاد کزازی میگه نوروز باز هم میاد، ولی یکم دیرتر. ما از کرونا بدتر هم پشت‌سر گذاشته‌ایم!

کیوت!.. اما این «ما» دقیقا چه کسانی هستند؟ از ۹۰ هزار آلمانی که در نبرد استالینگراد اسیر شدند، فقط ۵ هزارنفرشون زنده برگشتن آلمان! که خدا داند چندتاشون روانی شده بودند. در همون نبرد که فقط ۵ ماه طول کشید ، از ۱ میلیون سرباز آلمانی، نیم میلیون‌نفرشون از بین رفتند! برای درک ابعاد نیم میلیون نفر توجه کنید به سوریه که نزدیک یک دهه‌ست خود دولت، بهمراه روسیه، بهمراه سپاه ایران بهمراه حزب‌الله لبنان، بهمراه داعش و القاعده و بقیه اراذل اسلامی، و بهمراه ترکیه، دست به دست هم دادن برای نابودی سوری‌‌ها و با خاک یکسان کردن شهرها، و هنوز دقیقا به نیم میلیون کشته نرسیده!
بله آلمان از اون جهنم هم عبور کرد، ولی کدوم آلمانی‌ها؟


محسن حسام مظاهری میگه الان نیاز به ارائه مشاور روانشناسی به مردم شدیدا احساس میشه، باید صداسیما به آخوندها اجازه بده بیان روحیه مردم رو تقویت کنند!

مثل اینه که بیماری که صبح برای عروقش بالن زدن رو بعد از ترخیص ببری بیرون کله‌پاچه بدی بش! آخوند در شرایط فعلی بسم‌الله هم بگه به فشار عصبی مردم اضافه میشه‌‌. با این افتضاحی که به بار اومده به صلاح خودشونه که فعلا سکوت کنند، و حتی لباس‌شون رو هم دربیارن و با کت‌شلوار تردد کنند.

اما فراتر از گرفتاری آخوند ایرانی در جامعه فعلی ایران، یک حقیقتی وجود داره و اون اینه که امید با «عمل صالح» شکل می‌گیره، نه با «گفتار نیک». عفو کنید که باز از قصه موسی مثال میزنم.. برده‌های فرعون به خاطر وعده‌های موسی نبود که بش اعتماد کردند. به هرحال هیچ‌کس باور نمی‌کرد بشه دریا رو شکافت. به این دلیل بش اعتماد کردند که دیدند این بابا حرف نمیزنه فقط، انقدر جنم داره که به خاطر ما بره جلوی فرعون برای آزادی ما مذاکره کنه، و انقدر خودشو درگیر کرده که حاضره ریسک مبارزه با ساحران رو به جان بخره. (فکر می‌کنید برای چی میگه از اژدها شدن عصاش ترسید؟ میخواد بگه کسی رو به رسالت انتخاب کردیم که ترسو بود؟ نه. میخواد بگه همونقدر تحت استرس بود که آدم معمولی در اون شرایط تحت استرس قرار می‌گرفت. اگه کل پروسه و نتیجه از قبل برات معلوم باشه که دیگه جرئت لازم نیست).

مردم عمل صالح نمی‌بینند که امیدوار بشن.

پیامبر می‌گفت نباید بذارید دور کعبه یک ساعت هم خالی بمونه. اونم می‌تونست خالی بودنش رو اینطور توجیه کنه، که مهمان خصوصی دارد و بلا بلا بلا. اما نمی‌کرد. چون برای خودش اصول داشت. معلق نبود. و چون اصول داشت نوه‌ش همین کعبه رو رها کرد و سر به بیابان گذاشت، تا به انسان‌ها رسیدگی کنه. چون کعبه باید خیلی مهم باشد، اما انسان باید مهم‌تر باشد. اینها نه اهل خاله‌بازی بودند، نه کلمه‌بازی. آدمی که اصول داره، ثابته و همه‌چیز اطرافش معلقند. آدمی که اصول نداره خودش معلق و همه‌چیز اطرافش ثابتند.

اگه یه بچه پرسید ترکیب اشک و لبخند که میگن چجوریه، همین رو براش مثال بزنید.

وقفه تولیدی و تجاری که کرونا در چین ایجاد کرد باعث شد در آمریکا این آگاهی عمومی بوجود بیاد که چقدر وابسته به چین هستند. و معمولا وقتی مردم بدون برنامه از پیش تعیین‌شده به یک آگاهی دست پیدا می‌کنند، مردان سیاست خیلی سریع دست به کار میشن تا هدایتش کنند. و برای همین داریم می‌بینیم شعارهایی در ژانر «الان وقتشه در صنعت‌مون بازنگری کنیم» رو استارت زدن. این چند وقته هیچ مدیرعاملی رو ندیدم بگه اشتباه کردیم همه بساط‌مون رو منتقل کردیم به چین! ولی سناتورها میگن. یعنی خود اونی که متضرر شده ساکته، اونی که اصلا داخل ماجرا نیست کاسه داغ‌تر از آشه! دلیلش هم مشخصه. سناتور قرار نبوده و قرار نیست به سهامدار جواب پس بده، قرار نبوده رقابت کنه، قرار نبوده قیمت تمام‌شده رو بیاره پایین، قرار نبوده سود بسازه. سناتور قراره رأی دربیاره، و با کمپین‌های پوپولیستی میشه رأی درآورد.
ولی آیا منطقیه از بحران کرونا نتیجه بگیریم که باید کشورها در صنعت‌شون بازنگری کنند؟ به زعم من خیر. این درسته که دنیا بیش از حد به چین وابسته‌ست و به طرز خطرناکی همه تخم‌مرغ‌ها داخل یک سبد قرار گرفته، اما اولا سبد بزرگیه، و میتونه از پس بحران‌ها بربیاد. باید توجه داشت که چین، بیش ازینکه دولتش باشه، مردمشه. درسته که دولت توتالیترش به لعنت خدا هم نمیارزه، اما ظرفیت عظیمی که اونجا بوجود اومده فراتر از دولت‌هاست. و دوما، ازین سبدهای بزرگ زیادند. مثلا بیشتر چیپ‌های حافظه که در دنیا استفاده میشه و تمام تکنولوژی که در اختیار داریم بشون وابسته‌ست در مناطقی از ژاپن تولید میشه که یا در معرض سونامی‌ هستند یا زلزله هشت ریشتری! خیلی هم بهم نزدیکند. یا اگه یک آفت در مزارع برزیل شایع بشه، نصف بازار سویا دنیا میخوابه، چون دارند به اندازه کل صادرات نفت ایران سویا صادر می‌کنند! و ایرلند داره به اندازه کل صادرات نفت ایران، تولیدات خونی و واکسن صادر می‌کنه! تأثیر ترسناک یک روز تعطیلی یکی از پالایشگاه‌های آرامکو رو هم که خودتون دیدید.

البته این به معنی نیست که نباید به ریسک‌ها توجه داشت. باید توجه داشت. ولی بهتره همون‌هایی توجه داشته باشند که قراره به سهامداران جواب پس بدن. نه یک مشت بروکرات پرت.

یه پست درباره ساز ترمین داره پخش میشه تو تلگرام که نویسنده ادعاهای ماورایی مضحکی درباره‌ش کرده که نشون میده اصلا نمی‌دونسته چطور کار می‌کنه.
این هنرمند اسپانیایی یه جور دیگه ازش استفاده می‌کنه که بامزه‌تره.

اگه آمریکایی‌ها یاد می‌گرفتند خودشون رو با آب تمیز کنند، لازم نبود الان اینجوری کاغذ توالت ذخیره کنند.
البته اگه سهامدار شرکتی که این کاغذها رو تولید می‌کنه بودم ترجیح میدادم این عادت‌شون رو ترک نکنند.

دخالت دولت در زندگی مردم همیشه در حد دردسر نیست، بلکه میتونه تهدیدکننده حیات باشه‌. طبق مقررات فعلی، یک پزشک که جوازش برای کالیفرنیاست نمیتونه مریض غیرکالیفرنیایی رو ویزیت کنه، و این یعنی حتی در این وضع بحرانی هم نمیشه ویزیت از راه دور انجام داد.
طبق مقررات فعلی فقط کسی میتونه پرستاری کنه که مقدار معینی درس خونده باشه و تعداد معینی امتحان داده باشه و دوره معینی کار تجربی کرده باشه. و این یعنی حتی در این وضع بحرانی نمیشه از شهروندان عادی به عنوان پرستار استفاده کرد.

ما به طبابت سنتی نیاز نداریم. ما به سنت طبابت نیاز داریم. در سنت طبابت، اینهمه مقررات وجود نداشت. طبیب هرکسی رو که نیاز داشت ویزیت می‌کرد، و به هر آدم عادی که به نیروی فیزیکیش نیاز بود یک دانش خلاصه از چیزی که باید بدونه منتقل می‌کرد تا موقتا جای یک متخصص رو پر کنه. در سنت طبابت، بین مریض و پزشک، بروکراسی و کار اضافه و حتی حرف اضافه قرار نمی‌گرفت. در سنت طبابت، کسی منتظر تجهیزات و امکانات ایده‌آل نمی‌نشست. از هر وسیله ساده‌ای برای نجات یا کنترل وضعیت یا التیام استفاده می‌شد. پزشک امروزی، یا روی تخت مجهز آی‌سیو بستریت می‌کنه، یا ولت می‌کنه رو آسفالت محوطه بیمارستان!

جاده هراز خیلی زودتر ازین‌ها بسته می‌شد اگه مالک خصوصی داشت، نه؟ مردم همچنان چوب عمومی بودن اموال رو می‌خورند.

این جدول اقداماتیه که دولت تایوان برای مقابله با کرونا در طول تقریبا یک ماه انجام داد. و کمک کرد کمترین آمار ابتلا و تلفات رو داشته باشه، با اینکه بیخ گوش چین قرار گرفته.
این اقداماتیه که دولتی که هدفش آزاد کردن قدس نیست، انجام میده.

فقط توجه داشته باشید این سهم، سود‌دهی نخواهد داشت. باید سالی چهارصدتومن به شرکت پرداخت کنید، و محصولش رو پرستاران استفاده کنند.

تا اینجا دقیقا یک‌سوم افراد گفتند «خیر». اگه سهم این‌ها رو کم کنیم، سهم بقیه باید ضربدر یک و نیم بشه تا هزینه جبران شه، پس فعلا ۶۰۰ هزارتومن در نظر بگیرید!
یه کارخونه دیگه هم باید برای دستکش بزنیم، و یکی دیگه برای گان، و یکی دیگه برای ضدعفونی‌کننده، و یکی دیگه برای دستگاه تنفس.

Welcome to the real world.

- بیشتر مردم موقع حرف زدن تعهدات سنگینی رو حاصرند تقبل کنند، اما وقتی فاکتور بشون داده میشه، عقب‌نشینی می‌کنند.

- راه حل تأمین خرج‌های بزرگ، ساختن‌ دولت‌های بزرگ یا تعاونی‌های بزرگ نیست. چون نمیشه منبع لایتناهی درست کرد. گاهی راه حل اینه که نذاریم خرج بزرگ ایجاد بشه.

- فاکتورهای بزرگ، انگیزه و درصد مشارکت رو پایین میاره، و انگیزه برای فساد رو بالاتر میبره. اتحادی که برای بلعیدن اون سرمایه بوجود میاد بزرگ‌تر از اتحادی میشه که برای تأمینش بوجود اومده بود.‌

- برای اینکه فاکتورهای کوچکتری داشته باشیم باید کشور کوچکتری هم داشته باشیم. برای اینکه در داخل یک کشور بزرگ کشورهای کوچکی داشته باشیم باید چه کرد؟ خودتون می‌دونید.

تصادفی از مغازه‌دار شنیدم که به همسایه‌ش می‌گفت من اصلا نگران خودم نیستم، فقط نگرانی از زن و بچه اذیت می‌کنه!

چون بش گفتن تو باید «ماشین خانواده‌دار» باشی.

حاصل تقریبا یک دهه نویسندگی در دنیای اینترنت این نتیجه رو برام داشت که بفهمم بیشتر مردم ایران «خواندن» بلد نیستند. آموزش و پرورش سنتی تا مدرن ایران، خواندن رو قرائت حساب کرد، چه زمانی که هدف قرائت گلستان بود، و چه امروز که هدف قرائت متون به مراتب سخیف‌تره، و حفظ کردنشون. جای تعجب هم نیست که انقدر در ایران قاری قرآن داریم. اینجا شبیه گرمابه‌ شلوغیه که به جای صدای آب و مشت و مال، صدای قرائت‌های مختلف میاد. اما خبری از درک مطلب نیست. این اخیرا که با چنان نفهمیدن‌هایی مواجهم، حتی در متون ساده بدون کنایه، که فکر می‌کنم قبل از کرونا ویروس دیگه اومده بوده که به جای سالخوردگان، نوزادان رو هدف قرار می‌داده و چون هیچ علامتی نداشته هیچ‌کس متوجه شیوعش نشده. چون تنها کاری که میکرده این بوده که قسمتی از مغز نوزاد رو از بین می‌برده که مسئول درک مطلبه.

و الان بزرگ شدن.