💡 Anor ko‘chati asosan to‘rt xil usul bilan ko‘paytiriladi ❗️

1️⃣ Birinchi usuli – anor donidan, ammo uning o‘sishi sekin, sertikan bo‘lib, mevasi uncha katta bo‘lmaydi.
2️⃣ Ikkinchi usuli – daraxt tagidan va tanasidan o‘sib chiqqan yovvoyi novdalardan olib ko‘paytiriladi. Bu ko‘chat juda tez o‘sadi, ammo hosili kam bo‘ladi.
3️⃣ Uchinchi usuli – daraxt shoxlaridan kesib olib ekiladi, bu sekin o‘ssa-da, hosildorligi yaxshi bo‘ladi.
4️⃣ To‘rtinchi usuli – anor daraxti tanasidan biri yerga egib ko‘miladi. Parxesh usulini “palgari”, Farg‘ona vodiysida esa “tizza” deyiladi hamda tez amal olib hosildorligi yuqori bo‘ladi.

Eng ma’qul va yaxshi amal bo‘lmish to‘rtinchi usulni bahorda anorlar ochilib, yerlar tekislangach, meva qiladigan yoki ehtiyotsizlik qilib yarim singan tanasini daraxt yoniga ko‘miladi.

Ikki yil avval o‘tkazib yaxshi ildiz otgan ko‘chat joyidan kavlab olinib, boshqa yerga ekiladi. Anor daraxtini 4×3 hajmda ekish maqsadga muvofiqdir. Anorzor atrofida hech qanday mevali daraxt bo‘lmasligi lozim. Faqatgina tokdan tashqari. Aytilishicha, tok daraxti bilan anor o‘rtasida “muhabbat” bo‘lib, bir-biriga yaqin ekilsa serhosil bo‘larkan. Anor daraxti ekilgandan so‘ng ikki-uch yilda hosil beradi, 7 yildan so‘ng to‘liq hosilga kiradi va ayrim tuplari 60–80 kg gacha meva beradi.

Anor ko‘chati yetishtirishning eng oddiy va arzon usuli ildiz bachkilaridan va novdalaridan qalamcha ekib, ko‘chat tayyorlashdir. Qalamcha qilinadigan novdalar kuzda, anor shoxlaridagi barglar to‘kilib bo‘lganidan keyin kesib olinadi. Qalamchalar anor hosili terib olinib, serhosil tuplar aniqlab olingach, tayyorlanadi. Ayrim hollarda ko‘klamda anor tuppi ochilgach, to kurtak chiqariguncha tayyorlasa bo‘ladi. Qalamchalar 25–30 sm uzunlikda kesiladi. Uning pastki uchi kurtak tagidan bir oz qiyshaytirib kesilishi lozim. Shunday qilinadigan bo‘lsa, mayda ildizchalar paydo bo‘lishi osonlashadi.

Qalamchalar ob-havo sharoitiga qarab 1–25 martda ekiladi. Kesilgan qalamchalar 25–50 donadan bog‘lab, bir necha soat suvga tashlab qo‘yiladi. Qalamchani ekish chog‘ida oralig‘ini 10–15 sm, uning tuproqdan yuqori ko‘milmaydigan qismini 5 sm bo‘lishligiga e’tibor bering. Qalamchalar ekib bo‘lingach, darhol jilviratib suv berish kerak. Shunda qalamcha bo‘g‘zidagi tuproq zichlashib, uning ildiz chiqarishi osonlashadi.

Qalamcha tayyorlash paytida zinhor o‘tmas chopqi ishlatmang, negaki tig‘ egilgan uchidan shamol kirishi natijasida quriydi.

Ob-havo va tuproq sharoitiga qarab nihollar o‘sish davrida 10–15 marta sug‘oriladi. Bu aprel oyida 1 marta, mayda 3–4 marta, iyunda 3 marta, iyulda 3 marta, avgustda 2 marta, sentyabrda 1 marta bo‘ladi.

Anor daraxti tanasidagi shoxlarga e’tibor berish kerak, negaki u sekin o‘suvchi, tez sinuvchi va nozik bo‘lib, tana shoxlarini o‘nta–o‘n beshtagacha qoldirish kerak. Agar daraxt haddan ziyod baland bo‘lsa, hosili kamayadi; kalta bo‘lsa, yo‘g‘onlashib, ko‘milayotgan paytda sinadi. Shu sababli anor daraxtining uzunligini uch–uch yarim metrdan oshirmang.

https://t.me/Agrohouse_maslahat

💡 Bodring mevasining uch qismida nima sababdan barg o'sib chiqadi ❓

Bu holati — fiziologik yoki genetik reaktsiya hisoblanadi. Quyida asosiy sabablarini sanab o'tamiz.

1️⃣ Gormon muvozanati buzilishi
O‘simlikda auksin va sitokinin gormonlari o‘zaro nomutanosib bo‘lsa, gul joyidan keyin vegetativ o‘sish davom etadi. Natijada meva uchida bargsimon o‘simta hosil bo‘ladi.
Sabablari:
🟢Haddan ortiq azotli o‘g‘it ko'p berilishi
🟢Noto‘g‘ri harorat (issiqxona ichida kechasi juda past, kunduzi juda yuqori)
🟢Ildiz zonasida kislorod yetishmasligi

2️⃣ O‘simlikdagi stress yoki vegetativ kuchning oshib ketishi
Agar bodring o‘simligi juda kuchli o‘sayotgan bo‘lsa (yashil massa kuchli, lekin meva soni kam), u generativ (meva berish) holatdan chiqib, yana vegetativ (barg o‘sish) rejimga qaytadi. Shu paytda ba’zi mevalar “gullar” o‘rnidan barg chiqaradi.
Sabablari:
🟢Haddan tashqari ko'p sug‘orish
🟢Issiqxona ichidagi havo namligi yuqoriligi
🟢Ko‘p miqdorda organik yoki ammiakli o‘g‘itlar

3️⃣ Gibridning o‘ziga xos xususiyati
Ba’zi gibridlarda (ayniqsa issiqxonada yetishtiriladiganlarda) bunday o‘zgarish genetik holat sifatida uchraydi. U o‘simlikka zarar keltirmaydi, lekin mevaning ko‘rinishini biroz o‘zgartiradi.

4️⃣ Juda erta terim qilinmaganda yoki changlanish noto‘g‘ri bo‘lganda
Agar meva hali ochilmagan gul bilan uzoq vaqt qolib ketsa yoki ortiqcha issiqlik ta’sirida gul joyi kech so‘nsa, shu joyda meristema uyg‘onib, bargsimon o‘simta chiqishi mumkin.

✅ Nima qilish kerak ❓

🟢 Azotli o‘g‘it miqdorini kamaytirish, kaliy va kalsiy balansini oshirish.

🟢 Sug‘orish rejimini me’yoriga keltirish (tuproq namligini 70–80% oralig‘ida saqlash).

🟢 O‘simlikda havo almashinishni yaxshilash (issiqxonada shamollatish).

🟢 Agar holat ko‘p uchrasa, gibridni almashtirish yoki urug‘ sifatini tekshirish.

https://t.me/Agrohouse_maslahat

💡 SARIMSOQPIYOZDA UCHRAYDIGAN KASALLIKLAR ❗️

1️⃣ Fuzarioz chirishi:
Poya pastki qismidan sarg‘ayish va qurishi. Piyoz tubida jigarrang chirish paydo bo‘ladi.
Saqlash davrida boshlar yumshab, chiriydi.

Sabablari: Yuqori namlik va issiq (25–30°C) muhit bo'lishi. Kasallangan urug‘lar.
Kurash choralari: Faqat sog‘lom urug‘lik ekish. Ekin almashuvga rioya qilish (sarimsoqni 3–4 yildan so‘ng qayta ekish).
🧪 Fundazol (0,1%) yoki Topsin-M bilan urug‘ni ishlov berish.

2️⃣ Oqsiltir (ko‘k chirish):
Saqlash paytida piyozlar ko‘karib chiriydi. Piyoz ichida ko‘k rangli mog‘or paydo bo‘ladi.

Sabablari: Nam yoki sovuq omborlarda saqlash oqibatida kelib chiqadi. Mexanik shikastlangan urug'larda uchraydi.

Kurash: Saqlashdan oldin to‘liq quritish. 2–4°C va 65–70% namlikda saqlash.
🧪Ombor va sandiqlarni dezinfeksiya qilish (misli preparatlar bilan).

3️⃣ O‘q (kul) chirishi:
Barglar oqaradi va so‘lishi kuzatiladi. Ildiz atrofi oq mog‘or bilan qoplanadi. Piyoz ildizlari chiriydi.

Sabablari: Tuproqda saqlanib qolgan patogen kasallik orqali kasallanish kuzatiladi. Quruq va sovuq sharoitlarda faol bo‘ladi.

🧪Tuproqqa Trichoderma asosidagi biofungitsidlar (Trichodermin, Gliokladin) solish. Kasallangan o‘simliklarni olib tashlash. Mis kuporosi yoki Topsin-M bilan profilaktika purkash.

4️⃣ Pushti chirish:
Barglar pastdan sarg‘ayishi kuzatiladi. Ildiz tagi pushti mog‘or bilan qoplanadi.

Urug‘likni ekishdan avval 45–50°C suvda 15 daqiqa isitish kerak.

🧪Saqlash joylarini dezinfeksiya qilish.

5️⃣ Bo‘r kasalligi:
Barglarda kulrang-siyohrang dog‘lar paydo bo'ladi. Barglar quriydi, o‘sish sekinlashadi.

🧪 Bordo suyuqligi (1%) yoki Ridomil Gold, Acrobat kabi fungitsidlar bilan purkash kerak. Ekinlar orasida shamollatishni yaxshilash zarur.

6️⃣ Bakterial chirishlar:
Piyoz ichida suvli qismi yumshaydi, yoqimsiz hid paydo bo'ladi. Boshlar oson ajraladi.

Sug‘orishda ortiqcha namlikka yo‘l qo‘ymaslik zarur. Saqlash oldidan yaxshi quritish.
🧪Bakteriyaga qarshi preparatlar (Fitolavin, Fitosporin-M) qo‘llash.

https://t.me/Agrohouse_maslahat

💡 Pomidorda kulrang chirish kasalligi (Серая гниль) ❗️

Kulrang chirish kasalligini Botrytis cinerea nomli zamburug‘ qo‘zg‘atadi. U issiqxonalarda, ayniqsa namlik yuqori bo‘lgan paytlarda tez tarqaladi. Zamburug‘ o‘simlikning zararlangan qismlarida, shuningdek, o'simlik qoldiqlarida uzoq vaqt saqlanib qoladi va qulay sharoitda yana faol holatga o‘tadi.

✅Barglarda, poyada va mevalarda kulrang, yumshoq chirigan dog‘lar paydo bo‘ladi.
✅Zararlangan joylarda kulrang, g‘uborli mog‘or qavati paydo bo‘ladi — bu zamburug‘ning sporalari hisoblanadi.
✅Mevalarda kasallik ko'rinadi, asosan, poya bilan tutashgan joylardan boshlanadi.
✅Namlik yuqori bo‘lganda butun meva chirib, mog‘or bilan qoplanadi.

Kasallik rivojlanishiga olib keluvchi omillar ❗️❗️❗️

🟢 Issiqxonalarda namlikning 85–100% bo‘lishi.
🟢 Havo almashinuvi yomonligi.
🟢O‘simliklarning juda zich ekilishi.
🟢Yaralangan barg va mevalar (masalan, yig‘im-terim vaqtida shikastlanganlari).
🟢Azotli o‘g‘itni ko'p ishlatish — bu barg massasining haddan tashqari ko‘payishiga olib keladi.

Kurash choralari ✔️✔️✔️

✅ Issiqxonada namlikni kamaytirish, muntazam shamollatish.
✅ Qalin ekishdan saqlanish, o‘simliklar orasida havo aylanishini ta’minlash.
✅ Kasallangan o‘simlik qismlarini tezda olib tashlash va yoqish.
✅ Hosil terishda mevalarni shikastlamaslik.
✅ Navbatlab ekish tizimiga rioya qilish.
✅ Kimyoviy va biologik vositalar

Affet 20% (Penthiopyrad 200g/L)
Switch 62,5 WG (cyprodinil + fludioxonil)
Teldor 500 SC (fenhexamid)
Rovral 50 WP (iprodione)
Luna Tranquility (fluopyram + pyrimethanil)

‼️ Oldini olish choralari:

✅Sug‘orishni ertalab yoki kunning issiq paytlarida bajarish — kechki namlikdan saqlanish.
✅O'simlik ustidan purkash ishlarini ertalab bajarish.
✅O‘simlik qoldiqlarini har mavsumdan keyin butunlay yo‘qotish.
✅Tuxumdon hosil bo‘lish davrida o‘simliklarni siqmaslik, barglarni o‘z vaqtida yupqatish.

https://t.me/Agrohouse_maslahat

💡 TUPROQDAGI pH DARAJASINI OZUQA MODDALARGA TA'SIRI

🌱 Tuproqning pH ko‘rsatkichi o‘simliklarning o‘sishi uchun mavjud bo‘lgan ozuqa moddalarga ahamiyati katta.

🥀 Yuqori kislotali tuproqda Al va Mg ko‘proq mavjud bo‘lib, o‘simlik uchun zaharli bo‘lib qolishi mumkin, Ca, P va Mg esa o‘simlik uchun kamroq mavjud bo‘ladi.

❗️Yuqori ishqoriy tuproqda P va ko‘pgina mikroelementlar kamroq mavjud bo‘ladi. Har doim o‘zingiz uchun tuproq analizini qildiring va shu bilan siz qay darajada to‘g‘ri ishlayotganingizni bilib olasiz. pH noto‘g‘ri bo‘lganida, hech qaysi o'g'it yaxshi ta'sir qilmaydi. O‘g‘itlar, gerbitsidlar, tuproqning biologik komponentlari emas. Ko‘pgina ekinlar pH 5.5–7 ni afzal ko‘radi.

✔️ Shuningdek, tuproq analizi bilan siz boshqa parametrlarni ham bilib olasiz.

‼️ OM (organik modda) past bo‘lganda (OC — bu tuproqning organik uglerod miqdori) tuproq unumdor emas, suvni ushlab turish qobiliyati past va o‘simliklar o‘sishiga yordam beradigan energiya manbalariga ega emas.

🔎Eriydigan tuzlar va xloridlar tuproqda juda yuqori miqdorda bo‘lganida, tuproqda yashovchi va o‘lik moddalarni havo bilan ta’minlash va hazm qilishiga yordam beradigan mikroblar nobud bo‘ladi.

🔍Tuproq siqilganda, ildiz zonasiga yetarli miqdorda havo, suv yoki oziqa moddalari kirmaydi, shuning uchun o‘simliklar azob chekadi. Eriydigan tuzlar va xloridlar juda yuqori bo‘lganda, ildizlar kuyib ketadi, bu esa o‘simliklar uchun zarur suv va ozuqa moddalari miqdorini sezilarli darajada kamaytiradi. Tuproq unumdorligini tekshirish uchun biz bilan bog‘laning, tuproq tahlilini buyuring.

https://t.me/Agrohouse_maslahat