ليث بن أبي سليم دەڵێت:
جــبــريــل چــوو بۆ لای یــوســف لە زیندان، (یــوســف) ناسییەوە و پێی ووت : ئەی ئەو فریشتەیەی ڕوخسارت جوانەو بۆنت خۆشەو لای پەروەردگارت ڕێزداریت، پێم ناڵێیت هەواڵی يــعــقــوب چییە ؟ ئایا ئەو هێشتا زیندووە ؟
وتــــی: بەڵێ .
وتــــی: ئەی ئەو فریشتەیەی ڕوخسارت جوانەو بۆنت خۆشەو لای پەروەردگارت ڕێزداریت، ئەی خــەم و پــەژارەی ئەو گەیشتووەتە چــی ؟
وتــــی: هێندەی خەمی حەفتا دایکی جگەر سوتاو کە ڕۆڵەیان لێ مردبێت .
وتــــی: ئەی ئەو فریشتەیەی ڕوخسارت جوانەو بۆنت خۆشەو لای پەروەردگارت ڕێزداریت، ئایا بۆ ئەمە هیچ پاداشتێک هەیە ؟
وتــــی: پاداشتــی 100 شــەهــیــد .
جــبــريــل چــوو بۆ لای یــوســف لە زیندان، (یــوســف) ناسییەوە و پێی ووت : ئەی ئەو فریشتەیەی ڕوخسارت جوانەو بۆنت خۆشەو لای پەروەردگارت ڕێزداریت، پێم ناڵێیت هەواڵی يــعــقــوب چییە ؟ ئایا ئەو هێشتا زیندووە ؟
وتــــی: بەڵێ .
وتــــی: ئەی ئەو فریشتەیەی ڕوخسارت جوانەو بۆنت خۆشەو لای پەروەردگارت ڕێزداریت، ئەی خــەم و پــەژارەی ئەو گەیشتووەتە چــی ؟
وتــــی: هێندەی خەمی حەفتا دایکی جگەر سوتاو کە ڕۆڵەیان لێ مردبێت .
وتــــی: ئەی ئەو فریشتەیەی ڕوخسارت جوانەو بۆنت خۆشەو لای پەروەردگارت ڕێزداریت، ئایا بۆ ئەمە هیچ پاداشتێک هەیە ؟
وتــــی: پاداشتــی 100 شــەهــیــد .
📚[تفسير ابن جرير الطبري ٢٢٨/١٦]
💯2
عبد الــلّٰــه بن عمرو بن العاص دەڵێت:
.
هەر ئایەتێکی قورئان پلەیەکە لە بەهەشت دا، و چرایەکە لە ماڵەکانتان دا .
.
📚[الزهد والرقائق لابن المبارك/٧٨٩]
❤2
باۆکــی ئیلێاس
#گــهروی به ناو هــورمــز #گــهروی خــالیــدی کــوڕـی وەلــیــد ☟☟☟☟☟☟☟☟☟☟☟☟☟☟☟☟☟☟☟☟☟
.
#چیرۆکــی_گــەرووی_هــورمــز ؟!☟☟
شێواندنــی ڕاستییەکان؛ ناوی ڕەســەن گــەرووی خــالیــدی کــوڕـی وەلــیــدە نەک هــورمــز!
هــورمــز کابرایەکــی مــەجــوســی بوو کەوا دەوڵەتی ئــێــران بە یادی ئەوەوە ئەو ناوەی ناوە وەک ئازارێک بە لاشەیەوە کەوا خەفەتێکی چەندین ساڵەیە بۆ سڕینەوەی دەوڵەتی ســاســانــی مــەجــوســی کە زۆر هەوڵیان دا لە ژێر ناوی ئالی بەیتا دروستی بکەنەوە و دوبارە ببنەوە بە کــیــســرا بەڵام بۆی نەبوو😉
خــالیــدی کــوڕـی وەلــیــد وه مــوبــارەزە مێژووییەکەی بەرامبەر هــورمــز ⚔️..☟☟
لە سەرەتای فتوحاتە ئیسلامییەکان بۆ سەر عێراق، سوپای موسڵمانان و سوپای فــارس لە جــەنــگــی (ذات السلاسل) لە ساڵی "12ـی کــۆچــی / 633ـی زاینی" بە یەک گەیشتن. وەک نەریتی جەنگەکانی ئەو سەردەمە، سەرەتا سەرکردەکان بۆ موبارەزە (دوو بە دوو) لە بەردەم هەردوو ســوپـا دا دەهاتنە پێش..
خــالیــدی کــوڕـی وەلــیــد (رضی الــلّٰــهُ عنه) وەک سەرکردەی سوپای موسڵمانان هاتە پێش، لە بەرامبەریش دا هــورمــز وەک سەرکردەی سوپای فــارس هاتە مەیدان..
هەردوو سەرکردە لە یەکتر نزیک بوونەوە تا گەیشتنە شوێنێک کە لە ڕیزەکانی فارسەوە نزیکتر بوو وەک لە ڕیزەکانی موسڵمانان. پاشان هــورمــز لە ئەسپەکەی دابەزی و ئاماژەی بۆ خــالــیــد کرد کە ئەگەر پاڵەوانە با لەسەر زەوی شــــەڕ بکەن. خــالیــدی کــوڕـی وەلــیــد تەحهداکەی قبوڵ کردو ئەویش لە ئەسپەکەی دابەزی، هەردووکیان ئەسپەکانیان ناردەوە بۆ ناو سوپاکانیان.
هەردوو سوپا بە گرژییەکی زۆرەوە سەیری دیمەنەکەیان دەکرد:
بــەرزتــریــن سەرکردەی موسڵمانان بەرامبەر بــەرزتــریــن سەرکردەی فــارس! ئەمە شتێکی دەگمەن بوو لە مێژووی جەنگەکان دا. شــەڕەکــە بە پێیان بوو، ئەمەش واتای ئەوە بوو ڕزگار بوون گرانەو کۆتایی هاتنی یەکێکیان حەتمییە.
بەڵام هــورمــز پێش موبارەزەکە فێڵێکی داڕشتبوو؛ پێنج لە ســوارچــاکــە بەهێزەکانی ئامادە کردبوو تا لەگەڵ دەسپێکی شــەڕەکــە هــێــرش بکەنە سەر خــالــیــد..
هەر کە شمشێرەکان بە یەک دا هەڵشاخان، هــورمــز ئاماژەکەی دا و پێنج سوارچاکەکە بە غــار بەرەو خــالــیــد چوون تا بە ناپاکانە بــیــکــوژن..
لەو ساتە دا خــالیــد (رضی الــلّٰــهُ عنه) هەستی بە مەترسییەکە کرد؛ موسڵمانان لێی دوور بوون و ئەو سوارانە پێش ئەوەی کەس بگاتە هانای، دەیگەیشتنێ..
بەڵام چاودێری الــــلّٰــــهیی نزیکتر بوو!
قــەعــقــاعــی کــوڕی عــەمــری تــەمــیــمــی هەستی بە جوڵەی سوارچاکەکان کرد و دەستبەجێ زانــی کە پیلانێکە بۆ کـوشــتـنــی خــالــیــد، بۆیە وەک تــیــر لە کــەوان دەرچوو بەرەو گۆڕەپانــی شــەڕەکــە..
قــەعــقــاع لە ساتە یەکلاکەرەوەکە دا گەیشت، یەکەم سوارچاکی کــوشــت و دووەمیشی بێ دەنگ کردو لە ناوی برد. لەو کاتە دا چەند سوارچاکێکی تری موسڵمانان گەیشتن و گۆڕەپانەکە بوو بە چەندین شــەڕی دوو بە دوو..
سەبارەت بە خــالیــدی کــوڕـی وەلــیــد، دوای ئەوەی لەو تــەڵــەیــە ڕزگــاری بــوو، گەڕایەوە سەر شــەڕەکــەی لەگەڵ هــورمــز و لێهاتووییەکی بێ وێنەی نیشان دا. چەند خولەکێکی پێ نەچوو خــالــیــد بە پێوە وەستا بوو و شمشێرەکەی خوێنی هــورمــزـی ســەرکــردەی فــارســی لێ دەچــۆڕا.
بە کــوژرانــی سەرکردەکەیان، فارسەکان تووشــی شۆکێکی گــەورە بــوون؛ چونکە ئەوان عەرەبیان بە کەمتر لە دەوڵەتە مەزنەکەی خۆیان و سوپا ڕێکخراوەکانیان دەزانی. بەڵام خــالــیــد کاتی پێ نەدان تا لەو شۆکە بە ئاگا بێنەوەو فەرمانی هێرشی گشتی بە سوپاکەی دا..
بەهۆی کوژرانــی سەرکردەکەیان و تێکچوونی ڕیزەکانیان، ســوپــای فــارس نەیتوانی زۆر بەرگری بکات و ڕیزەکانیان لێک ترازرا. موسڵمانان بە ناو سوپاکەیان دا چوون و جەنگەکە بە سەرکەوتنی موسڵمانان لە (ذات السلاسل) کۆتایــی هات، بە سەرکردایەتی یەکێک لە گەورەترین سەرکردە سەربازییەکانی مێژوو!
ئەو شمشێرە هەڵکێشراوەی الــــلّٰــــهیە - خــالیــدی کــوڕـی وەلــیــد (رضی الــلّٰــهُ عنه)، کە بەشــداری زیاتر لە 100 جــەنــگــی کردووە و لە هیچ کامیان دا نەدۆڕاوە..
#چیرۆکــی_گــەرووی_هــورمــز ؟!☟☟
شێواندنــی ڕاستییەکان؛ ناوی ڕەســەن گــەرووی خــالیــدی کــوڕـی وەلــیــدە نەک هــورمــز!
هــورمــز کابرایەکــی مــەجــوســی بوو کەوا دەوڵەتی ئــێــران بە یادی ئەوەوە ئەو ناوەی ناوە وەک ئازارێک بە لاشەیەوە کەوا خەفەتێکی چەندین ساڵەیە بۆ سڕینەوەی دەوڵەتی ســاســانــی مــەجــوســی کە زۆر هەوڵیان دا لە ژێر ناوی ئالی بەیتا دروستی بکەنەوە و دوبارە ببنەوە بە کــیــســرا بەڵام بۆی نەبوو😉
خــالیــدی کــوڕـی وەلــیــد وه مــوبــارەزە مێژووییەکەی بەرامبەر هــورمــز ⚔️..☟☟
لە سەرەتای فتوحاتە ئیسلامییەکان بۆ سەر عێراق، سوپای موسڵمانان و سوپای فــارس لە جــەنــگــی (ذات السلاسل) لە ساڵی "12ـی کــۆچــی / 633ـی زاینی" بە یەک گەیشتن. وەک نەریتی جەنگەکانی ئەو سەردەمە، سەرەتا سەرکردەکان بۆ موبارەزە (دوو بە دوو) لە بەردەم هەردوو ســوپـا دا دەهاتنە پێش..
خــالیــدی کــوڕـی وەلــیــد (رضی الــلّٰــهُ عنه) وەک سەرکردەی سوپای موسڵمانان هاتە پێش، لە بەرامبەریش دا هــورمــز وەک سەرکردەی سوپای فــارس هاتە مەیدان..
هەردوو سەرکردە لە یەکتر نزیک بوونەوە تا گەیشتنە شوێنێک کە لە ڕیزەکانی فارسەوە نزیکتر بوو وەک لە ڕیزەکانی موسڵمانان. پاشان هــورمــز لە ئەسپەکەی دابەزی و ئاماژەی بۆ خــالــیــد کرد کە ئەگەر پاڵەوانە با لەسەر زەوی شــــەڕ بکەن. خــالیــدی کــوڕـی وەلــیــد تەحهداکەی قبوڵ کردو ئەویش لە ئەسپەکەی دابەزی، هەردووکیان ئەسپەکانیان ناردەوە بۆ ناو سوپاکانیان.
هەردوو سوپا بە گرژییەکی زۆرەوە سەیری دیمەنەکەیان دەکرد:
بــەرزتــریــن سەرکردەی موسڵمانان بەرامبەر بــەرزتــریــن سەرکردەی فــارس! ئەمە شتێکی دەگمەن بوو لە مێژووی جەنگەکان دا. شــەڕەکــە بە پێیان بوو، ئەمەش واتای ئەوە بوو ڕزگار بوون گرانەو کۆتایی هاتنی یەکێکیان حەتمییە.
بەڵام هــورمــز پێش موبارەزەکە فێڵێکی داڕشتبوو؛ پێنج لە ســوارچــاکــە بەهێزەکانی ئامادە کردبوو تا لەگەڵ دەسپێکی شــەڕەکــە هــێــرش بکەنە سەر خــالــیــد..
هەر کە شمشێرەکان بە یەک دا هەڵشاخان، هــورمــز ئاماژەکەی دا و پێنج سوارچاکەکە بە غــار بەرەو خــالــیــد چوون تا بە ناپاکانە بــیــکــوژن..
لەو ساتە دا خــالیــد (رضی الــلّٰــهُ عنه) هەستی بە مەترسییەکە کرد؛ موسڵمانان لێی دوور بوون و ئەو سوارانە پێش ئەوەی کەس بگاتە هانای، دەیگەیشتنێ..
بەڵام چاودێری الــــلّٰــــهیی نزیکتر بوو!
قــەعــقــاعــی کــوڕی عــەمــری تــەمــیــمــی هەستی بە جوڵەی سوارچاکەکان کرد و دەستبەجێ زانــی کە پیلانێکە بۆ کـوشــتـنــی خــالــیــد، بۆیە وەک تــیــر لە کــەوان دەرچوو بەرەو گۆڕەپانــی شــەڕەکــە..
قــەعــقــاع لە ساتە یەکلاکەرەوەکە دا گەیشت، یەکەم سوارچاکی کــوشــت و دووەمیشی بێ دەنگ کردو لە ناوی برد. لەو کاتە دا چەند سوارچاکێکی تری موسڵمانان گەیشتن و گۆڕەپانەکە بوو بە چەندین شــەڕی دوو بە دوو..
سەبارەت بە خــالیــدی کــوڕـی وەلــیــد، دوای ئەوەی لەو تــەڵــەیــە ڕزگــاری بــوو، گەڕایەوە سەر شــەڕەکــەی لەگەڵ هــورمــز و لێهاتووییەکی بێ وێنەی نیشان دا. چەند خولەکێکی پێ نەچوو خــالــیــد بە پێوە وەستا بوو و شمشێرەکەی خوێنی هــورمــزـی ســەرکــردەی فــارســی لێ دەچــۆڕا.
بە کــوژرانــی سەرکردەکەیان، فارسەکان تووشــی شۆکێکی گــەورە بــوون؛ چونکە ئەوان عەرەبیان بە کەمتر لە دەوڵەتە مەزنەکەی خۆیان و سوپا ڕێکخراوەکانیان دەزانی. بەڵام خــالــیــد کاتی پێ نەدان تا لەو شۆکە بە ئاگا بێنەوەو فەرمانی هێرشی گشتی بە سوپاکەی دا..
بەهۆی کوژرانــی سەرکردەکەیان و تێکچوونی ڕیزەکانیان، ســوپــای فــارس نەیتوانی زۆر بەرگری بکات و ڕیزەکانیان لێک ترازرا. موسڵمانان بە ناو سوپاکەیان دا چوون و جەنگەکە بە سەرکەوتنی موسڵمانان لە (ذات السلاسل) کۆتایــی هات، بە سەرکردایەتی یەکێک لە گەورەترین سەرکردە سەربازییەکانی مێژوو!
ئەو شمشێرە هەڵکێشراوەی الــــلّٰــــهیە - خــالیــدی کــوڕـی وەلــیــد (رضی الــلّٰــهُ عنه)، کە بەشــداری زیاتر لە 100 جــەنــگــی کردووە و لە هیچ کامیان دا نەدۆڕاوە..
📚- الطبري ، تاريخ الأمم والملوك.
- ابن الأثير ، الكامل في التاريخ.
- ابن كثير ، البداية والنهاية.
❤2💯1
[عَذَابُ النَّارِ وَشَفَاعَةُ الْمُوَحِّدِينَ]
#واتــــــە: |سزای ئاگر و شەفاعەت بۆ موەحیدەکان|
• قَالَ أَبُو عَبْدِاللهِ بْنُ بَطَّةَ العُكْبَرِيُّ:
"وَأَمَّا عَذَابُ النَّارِ: فَدَائِمٌ بِدَوَامِ اللهِ -عَزَّ وَجَلَّ-، وأَهْلُهَا فِيهَا مُخَلَّدُونَ خَالِدُونَ: مَن خَرَجَ مِنَ الدُّنيَا غَيرَ مُعتَقِدٍ التَّوحِيدَ ولَا مُتَمَسِّكٍ بالسُّنَّةِ، فَأَمَّا المُوَحِّدُونَ: فَإِنَّهُم يَخرُجُونَ مِنهَا بالشَّفَاعَةِ".
#واتــــــە: أبو عبدالــلّٰــه ابن بطة العكبري دەفەرموێت: «سەبارەت بە ســزای ئــاگــــر: ئەوا بەردەوامە بە بەردەوامی الــــلّٰــــه ﷻ، وه ئــەهــلــی ئــاگــــر تێیدا جێگیر و هەتاهەتایین؛ ئەوانەی کە لە دونیا دەرچوون (مــردن) لە کاتێک دا باوەڕیان بە تــەوحــیــد نەبووەو دەستیان بە سوننەتەوە نەگرتووە. بەڵام مــوەحــیــدەکان (ئەوانەی تەنها الــــلّٰــــه دەپەرستن): ئەوا بە هۆی شەفاعەتەوە لە ئــاگــــر دەردەچــن».
#واتــــــە: |سزای ئاگر و شەفاعەت بۆ موەحیدەکان|
• قَالَ أَبُو عَبْدِاللهِ بْنُ بَطَّةَ العُكْبَرِيُّ:
"وَأَمَّا عَذَابُ النَّارِ: فَدَائِمٌ بِدَوَامِ اللهِ -عَزَّ وَجَلَّ-، وأَهْلُهَا فِيهَا مُخَلَّدُونَ خَالِدُونَ: مَن خَرَجَ مِنَ الدُّنيَا غَيرَ مُعتَقِدٍ التَّوحِيدَ ولَا مُتَمَسِّكٍ بالسُّنَّةِ، فَأَمَّا المُوَحِّدُونَ: فَإِنَّهُم يَخرُجُونَ مِنهَا بالشَّفَاعَةِ".
#واتــــــە: أبو عبدالــلّٰــه ابن بطة العكبري دەفەرموێت: «سەبارەت بە ســزای ئــاگــــر: ئەوا بەردەوامە بە بەردەوامی الــــلّٰــــه ﷻ، وه ئــەهــلــی ئــاگــــر تێیدا جێگیر و هەتاهەتایین؛ ئەوانەی کە لە دونیا دەرچوون (مــردن) لە کاتێک دا باوەڕیان بە تــەوحــیــد نەبووەو دەستیان بە سوننەتەوە نەگرتووە. بەڵام مــوەحــیــدەکان (ئەوانەی تەنها الــــلّٰــــه دەپەرستن): ئەوا بە هۆی شەفاعەتەوە لە ئــاگــــر دەردەچــن».
📚«الإبانة الصغرى – ت عادل آل حمدان (374)»
أزداد بن أفلح المقرائي دەڵێت:
کە ئەو و جابر بن أزداد المقرائي کەمێک دوای ڕاهط دەگەڕانەوە بۆ ماڵەکانیان، واتا دوای جەنگێک کە پێی دەوترێت راهط .
جــابــر پێــی وت : ئایا پێت باشە سەردانی عمرو البكالي بکەین ؟
وتــــی : بەڵێ .
وتــــی: ڕۆیشتین تا چوینە ناو ماڵەکەی، بینیمان سەربازەکان سەردانیان کردبوو، ئەویش دانیشتبوو و قسەی بۆ دەکردن . پیاوێک باسی ئەژدیها (دراگۆن، تنين) ـی کرد، عــمــرو وتــــی: ئایا دەزانن ئەژدیها چۆن دروست دەبێت ؟ وتیان: چــۆن ؟ وتــــی: مارێکە پەلاماری مارێکی تر دەدات و دەیخوات، پاشان دەست دەکات بە خواردنی مارەکان و گەورە دەبێت و هەڵدەئاوسێت، و ژەهرەکەی زیاد دەکات تا دەگاتە ئاستی سووتێنەری .
کاتێک پەلاماری زیندەوەرانی سەر زەوی دەدات و لە ناویان دەبات، الــــلّٰــــه ڕای دەسپێرێت (ڕای دەئاژوژێت) تا دەگاتە ڕووبارێک بۆ ئەوەی لێی بپەڕێتەوە، شەپۆلی ئاوەکە لێی دەدات تا دەیکاتە ناو دەریاوە .
لەوێ دا هەمان ئەو کارە بەرامبەر زیندەوەرانی دەریا دەکات کە بەرامبەر زیندەوەرانی وشکانی کردبووی؛ ئیتر گەورە دەبێت و ژەهرەکەی زیاد دەکات تا زیندەوەرانی ناو دەریا لای الــــلّٰــــه دەست دەکەن بە هاوار و ناڵە لێی .
ئەوکات الــــلّٰــــه فریشتەیەکی بۆ دەنێرێت و پەلەکێشی دەکات (یان لێی دەدات) تا سەری لە ئاوەکە دەردەهێنێت، پاشان هەور و بروسکەی لێ نزیک دەکاتەوە تا هەڵی دەگرێت و فڕێی دەداتە ناو یــأجــــووج و مــأجــــووج؛ دەبێت بە ڕزق و ڕۆزییان و ئەوانیش وەک چۆن ئێوە وشتر و مانگا ســەر دەبڕن د، ئاوا ســەری دەبڕن و گۆشتەکەی پارچــە پارچــە دەکەن .
کە ئەو و جابر بن أزداد المقرائي کەمێک دوای ڕاهط دەگەڕانەوە بۆ ماڵەکانیان، واتا دوای جەنگێک کە پێی دەوترێت راهط .
جــابــر پێــی وت : ئایا پێت باشە سەردانی عمرو البكالي بکەین ؟
وتــــی : بەڵێ .
وتــــی: ڕۆیشتین تا چوینە ناو ماڵەکەی، بینیمان سەربازەکان سەردانیان کردبوو، ئەویش دانیشتبوو و قسەی بۆ دەکردن . پیاوێک باسی ئەژدیها (دراگۆن، تنين) ـی کرد، عــمــرو وتــــی: ئایا دەزانن ئەژدیها چۆن دروست دەبێت ؟ وتیان: چــۆن ؟ وتــــی: مارێکە پەلاماری مارێکی تر دەدات و دەیخوات، پاشان دەست دەکات بە خواردنی مارەکان و گەورە دەبێت و هەڵدەئاوسێت، و ژەهرەکەی زیاد دەکات تا دەگاتە ئاستی سووتێنەری .
کاتێک پەلاماری زیندەوەرانی سەر زەوی دەدات و لە ناویان دەبات، الــــلّٰــــه ڕای دەسپێرێت (ڕای دەئاژوژێت) تا دەگاتە ڕووبارێک بۆ ئەوەی لێی بپەڕێتەوە، شەپۆلی ئاوەکە لێی دەدات تا دەیکاتە ناو دەریاوە .
لەوێ دا هەمان ئەو کارە بەرامبەر زیندەوەرانی دەریا دەکات کە بەرامبەر زیندەوەرانی وشکانی کردبووی؛ ئیتر گەورە دەبێت و ژەهرەکەی زیاد دەکات تا زیندەوەرانی ناو دەریا لای الــــلّٰــــه دەست دەکەن بە هاوار و ناڵە لێی .
ئەوکات الــــلّٰــــه فریشتەیەکی بۆ دەنێرێت و پەلەکێشی دەکات (یان لێی دەدات) تا سەری لە ئاوەکە دەردەهێنێت، پاشان هەور و بروسکەی لێ نزیک دەکاتەوە تا هەڵی دەگرێت و فڕێی دەداتە ناو یــأجــــووج و مــأجــــووج؛ دەبێت بە ڕزق و ڕۆزییان و ئەوانیش وەک چۆن ئێوە وشتر و مانگا ســەر دەبڕن د، ئاوا ســەری دەبڕن و گۆشتەکەی پارچــە پارچــە دەکەن .
📚[الفتن لنعيم بن حماد المروزي/١٦٣٦]
❤1
ابــن عــبــاس دەڵێت:
ئــاوی #بــاران لە دەریایەکەوە دێت کە لە نێوان ئــاســمــان و زەوی دایــە، ئاوێکی زۆری تێدایە و ماســی و بـۆقـیـشــی تێدایە، لە هەندێک ســاڵ دا لەگەڵ بــاران دا بــۆقــی بــچــووک و مــاســی بــچــووکیش دەبارێتە سەر زەوی .
ئــاوی #بــاران لە دەریایەکەوە دێت کە لە نێوان ئــاســمــان و زەوی دایــە، ئاوێکی زۆری تێدایە و ماســی و بـۆقـیـشــی تێدایە، لە هەندێک ســاڵ دا لەگەڵ بــاران دا بــۆقــی بــچــووک و مــاســی بــچــووکیش دەبارێتە سەر زەوی .
📚[قصص الأنبياء لابن إياس القاهري ص/4]
👏1
وهب بن منبه دەڵێت:
لە هەندێک لە پەرتووکەکان دا خوێندمەوە کە الــــلّٰــــه تـعـالــــیٰ دەفەرمووێت: ئەی کــوڕی ئــادەم، دادپەروەر نیت لەگەڵم ! خەڵکی بە بیر دەهێنیتەوە کەچی منت لەبیر دەچێت، بانگی خەڵک دەکەیت بۆ لای من، کەچی خۆت لێم ڕا دەکەیت، خــێــرو چــاکــەی من بۆ تۆ دێتە خــوارێ، کەچــی شــــەڕو خــراپــەی تۆ بۆ من بــــەرز دەبێتەوە، هەمیشە فریشتەیەکی بەڕێز کارێکی ناشرین و قێزەونی تۆم بۆ بــــەرز دەکاتەوە،
ئهی کــوڕی ئــادەم، خۆشەویستترین کات لای مــن و نزیکترینت لێم ئەو کاتەیە کە ڕازیت بەو بــەشــەی بــۆم بڕیوی .
وە بێزراوترین کات لای مــن و دوورترینت لێم ئەو کاتەیە کە تــووڕەو ناڕازیت بەو بــەشــەی بــۆم بڕیوی،
ئەی کــوڕی ئــادەم، لەو شتانەی فرمانت پێ دەکەم گوێڕایەڵم بە، و فــێــرم مەکە چــی بۆ تــۆ باشە ! من بە دروستکراوەکانی خــۆم زاناترم، من تەنها ڕێــز لەوە دەگرم کە ڕێــزم لێ دەگرێت، و سووکایەتی بەوە دەکەم کە فەرمانەکانی منی لا ســووکــە .
من ناڕوانمە مافی بەندەکەم (بۆ جێبەجێکردنی)، هەتاوەکو بەندەکە نەنواڕێتە مــافــی مــن (بۆ جێبەجێکردنی) .
لە هەندێک لە پەرتووکەکان دا خوێندمەوە کە الــــلّٰــــه تـعـالــــیٰ دەفەرمووێت: ئەی کــوڕی ئــادەم، دادپەروەر نیت لەگەڵم ! خەڵکی بە بیر دەهێنیتەوە کەچی منت لەبیر دەچێت، بانگی خەڵک دەکەیت بۆ لای من، کەچی خۆت لێم ڕا دەکەیت، خــێــرو چــاکــەی من بۆ تۆ دێتە خــوارێ، کەچــی شــــەڕو خــراپــەی تۆ بۆ من بــــەرز دەبێتەوە، هەمیشە فریشتەیەکی بەڕێز کارێکی ناشرین و قێزەونی تۆم بۆ بــــەرز دەکاتەوە،
ئهی کــوڕی ئــادەم، خۆشەویستترین کات لای مــن و نزیکترینت لێم ئەو کاتەیە کە ڕازیت بەو بــەشــەی بــۆم بڕیوی .
وە بێزراوترین کات لای مــن و دوورترینت لێم ئەو کاتەیە کە تــووڕەو ناڕازیت بەو بــەشــەی بــۆم بڕیوی،
ئەی کــوڕی ئــادەم، لەو شتانەی فرمانت پێ دەکەم گوێڕایەڵم بە، و فــێــرم مەکە چــی بۆ تــۆ باشە ! من بە دروستکراوەکانی خــۆم زاناترم، من تەنها ڕێــز لەوە دەگرم کە ڕێــزم لێ دەگرێت، و سووکایەتی بەوە دەکەم کە فەرمانەکانی منی لا ســووکــە .
من ناڕوانمە مافی بەندەکەم (بۆ جێبەجێکردنی)، هەتاوەکو بەندەکە نەنواڕێتە مــافــی مــن (بۆ جێبەجێکردنی) .
📚[سير السلف الصالحين لإسماعيل الأصبهاني ٩٤٩/٣]
#ئاوی_زەمزەم
وهب بن منبه دەڵێت:
ئێمە لە پەرتووکی الــــلّٰــــهدا دەیبینن #واتــــــە: زەمزەم: خواردنەوەی چاکەکارانە #واتــــــە: زەمزەم پارێزراو و بە نرخە، وەک خــــواردن تێرت دەکات و چاک بوونەوەیە بۆ نەخۆشی، نە ئاوی لێ دەبڕێت و کەم دەبێتەوە، نە سەرزەنشت و لۆمەش دەکرێت .
ووتــــــی: وهب ووتــــی: هەر کەسێک لە ئاوی زەمزەم بخواتەوە تا ئەو کاتەی پڕ دەبێت و تێر دەخواتەوە، ئەوا چارەسەری بۆ پەیدا دەکات و دەرد و نەخۆشی لە جەستەی دەردەکات .
وهب بن منبه دەڵێت:
ئێمە لە پەرتووکی الــــلّٰــــهدا دەیبینن #واتــــــە: زەمزەم: خواردنەوەی چاکەکارانە #واتــــــە: زەمزەم پارێزراو و بە نرخە، وەک خــــواردن تێرت دەکات و چاک بوونەوەیە بۆ نەخۆشی، نە ئاوی لێ دەبڕێت و کەم دەبێتەوە، نە سەرزەنشت و لۆمەش دەکرێت .
ووتــــــی: وهب ووتــــی: هەر کەسێک لە ئاوی زەمزەم بخواتەوە تا ئەو کاتەی پڕ دەبێت و تێر دەخواتەوە، ئەوا چارەسەری بۆ پەیدا دەکات و دەرد و نەخۆشی لە جەستەی دەردەکات .
📚[المصنف لعبد الرزاق الفارسي ٣١٤/٥]
[شيء من الحكمة]
#حــیــکــمــەت لە تایبەتکردنــی #ئافــرەت بە #ســــوڕی_مــانـگـانـە
قال ابن هبيرة الحنبلي: الحِكْمَةُ فِي اخْتِصَاصِ المَرْأَةِ بِالحَيْضِ: أَنَّهَا تَحْمِلُ الوَلَدَ، وَالوَلَدُ مُفْتَقَرٌ إِلَى الغِذَاءِ، فَلوْ شَارَكَهَا فِي غِذَائِهَا لَضَعُفَتْ قُوَاهَا، وَلكِنْ جَعَلَتْ لَهُ فَضْلَةً مِنْ فَضَلَاتِهَا، إِنْ حَمَلَتْ فَهِيَ قُوْتُهُ، وَإِنْ لَمْ تَحْمِلْ انْدَفَعَتْ، فَإِذَا وَلَدَتْ تَوَفَّرَتْ تِلْكَ الفَضْلَةُ عَلَى اللَّبَنِ.
#واتــــــە: ابن هبيرة الحنبلي دەڵێت:
حــیــکــمــەت لە تایبەتکردنــی ئافــرەت بە ســــوڕی مــانـگـانـە ئەوەیە: کە ئافــرەت مــنــداڵ هەڵدەگرێت -دووگیان دەبێت-، منداڵیش پێویستی بە خــۆراک هەیە، ئەگەر بێت و منداڵەکە لەو خــۆراکەی دایـکــی دەیخوات هاوبەشی پێ بکردایە، ئەوا هــێــزی دایکی لاواز دەبــوو، بەڵام الــــلّٰــــه ﷻ بڕێک خــوێـنــی زیادەی لە جەستەی دا بۆ دروستکردووە ئەگەر دووگیان بوو، دەبێتە خــۆراک بۆ کــۆرپــەکــە ئەگەر دووگیانیش نەبوو، ئەوا -وەک ســــوڕی مانگانە- لە جەستە دێتە دەرەوە، کاتێکیش منداڵی دەبێت ئەو زیادەیە دەگۆڕێت بۆ شــیــر -بۆ شیرپێدانی کۆرپەکە-.
📚«"ذيل طبقات الحنابلة لابن رجب" ٢/١٥٧»
#حــیــکــمــەت لە تایبەتکردنــی #ئافــرەت بە #ســــوڕی_مــانـگـانـە
قال ابن هبيرة الحنبلي: الحِكْمَةُ فِي اخْتِصَاصِ المَرْأَةِ بِالحَيْضِ: أَنَّهَا تَحْمِلُ الوَلَدَ، وَالوَلَدُ مُفْتَقَرٌ إِلَى الغِذَاءِ، فَلوْ شَارَكَهَا فِي غِذَائِهَا لَضَعُفَتْ قُوَاهَا، وَلكِنْ جَعَلَتْ لَهُ فَضْلَةً مِنْ فَضَلَاتِهَا، إِنْ حَمَلَتْ فَهِيَ قُوْتُهُ، وَإِنْ لَمْ تَحْمِلْ انْدَفَعَتْ، فَإِذَا وَلَدَتْ تَوَفَّرَتْ تِلْكَ الفَضْلَةُ عَلَى اللَّبَنِ.
#واتــــــە: ابن هبيرة الحنبلي دەڵێت:
حــیــکــمــەت لە تایبەتکردنــی ئافــرەت بە ســــوڕی مــانـگـانـە ئەوەیە: کە ئافــرەت مــنــداڵ هەڵدەگرێت -دووگیان دەبێت-، منداڵیش پێویستی بە خــۆراک هەیە، ئەگەر بێت و منداڵەکە لەو خــۆراکەی دایـکــی دەیخوات هاوبەشی پێ بکردایە، ئەوا هــێــزی دایکی لاواز دەبــوو، بەڵام الــــلّٰــــه ﷻ بڕێک خــوێـنــی زیادەی لە جەستەی دا بۆ دروستکردووە ئەگەر دووگیان بوو، دەبێتە خــۆراک بۆ کــۆرپــەکــە ئەگەر دووگیانیش نەبوو، ئەوا -وەک ســــوڕی مانگانە- لە جەستە دێتە دەرەوە، کاتێکیش منداڵی دەبێت ئەو زیادەیە دەگۆڕێت بۆ شــیــر -بۆ شیرپێدانی کۆرپەکە-.
📚«"ذيل طبقات الحنابلة لابن رجب" ٢/١٥٧»
بَابٌ فِيمَنْ كَانَ يَخَافُ النِّفَاقَ وَيُشْفِقُ مِنْهُ وَلَا يَأْمَنُهُ عَلَى نَفْسِهِ
- عَنْ يَزِيدَ بْنِ مَرْثَدٍ، قَالَ: ذُكِرَ الدَّجَّالُ فِي مَجْلِسٍ فِيهِ أَبُو الدَّرْدَاءِ فَقَالَ نَوْفٌ الْبِكَالِيُّ: لَغَيْرُ الدَّجَّالِ أَخْوَفُ مِنِّي مِنَ ⦗١١٥⦘ الدَّجَّالِ، فَقَالَ أَبُو الدَّرْدَاءِ: مَا هُوَ؟ فَقَالَ نَوْفٌ: أَخَافُ أَنْ أُسْلَبَ إِيمَانِي وَأَنَا لَا أَشْعُرُ فَقَالَ أَبُو الدَّرْدَاءِ: ثَكِلَتْكَ أُمُّكَ يَا ابْنَ الْكِنْدِيَّةِ وَهَلْ فِي الْأَرْضِ خَمْسُونَ يَتَخَوَّفُونَ مَا تَتَخَوَّفُ؟ ثُمَّ قَالَ: وَثَلَاثُونَ ثُمَّ قَالَ: وَعِشْرُونَ؟ ثُمَّ قَالَ: وَعَشَرَةٌ ثُمَّ قَالَ: وَخَمْسَةٌ ثُمَّ قَالَ: وَثَلَاثَةٌ؟ كُلُّ ذَلِكَ يَقُولُ: ثَكِلَتْكَ أُمُّكَ ثُمَّ قَالَ أَبُو الدَّرْدَاءِ: وَالَّذِي نَفْسِي بِيَدِهِ مَا أَمِنَ عَبْدٌ عَلَى إِيمَانِهِ إِلَّا سُلِبَهُ أَوِ انْتُزِعَ مِنْهُ فَيَفْقِدُهُ وَالَّذِي نَفْسِي بِيَدِهِ مَا الْإِيمَانُ إِلَّا كَالْقَمِيصِ يَتَقَمَّصُهُ مَرَّةً وَيَضَعُهُ أُخْرَى.
- حَدَّثَنَا قُتَيْبَةُ بْنُ سَعِيدٍ، حَدَّثَنَا ابْنُ لَهِيعَةَ، عَنْ يَزِيدَ بْنِ أَبِي حَبِيبٍ، عَنْ أَسْلَمَ أَبِي عِمْرَانَ، قَالَ: سَمِعْتُ أَبَا أَيُّوبَ الْأَنْصَارِيَّ، يَقُولُ: لَيَأْتِيَنَّ عَلَى الرَّجُلِ أَحَايِينُ وَمَا فِي جِلْدِهِ مَوْضِعُ إِبْرَةٍ مِنْ نِفَاقٍ وَإِنَّهُ لَيَأْتِي عَلَيْهِ أَحَايِينُ وَمَا فِي قَلْبِهِ مَوْضِعُ إِبْرَةٍ مِنْ إِيمَانٍ.
- حَدَّثَنَا قُتَيْبَةُ بْنُ سَعِيدٍ، حَدَّثَنَا ابْنُ لَهِيعَةَ، عَنِ الْحَارِثِ بْنِ يَزِيدَ، عَنْ عَلِيِّ بْنِ رَبَاحٍ، عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ عَمْرِو بْنِ الْعَاصِ، قَالَ: كَانَ النِّفَاقُ غَرِيبًا فِي الْإِيمَانِ وَيُوشِكُ أَنْ يَكُونَ الْإِيمَانُ غَرِيبًا فِي النِّفَاقِ.
- حَدَّثَنَا الْعَبَّاسُ بْنُ الْوَلِيدِ النَّرْسِيُّ، حَدَّثَنَا بِشْرُ بْنُ السَّرِيِّ، عَنْ مُحَمَّدِ بْنِ مُسْلِمٍ، عَنْ يَزِيدَ بْنِ يَزِيدَ بْنِ جَابِرٍ عَنْ أَبِي إِدْرِيسَ الْخَوْلَانِيِّ، أَنَّهُ قَالَ: مَا عَلَى ظَهْرِهَا مِنْ بَشَرٍ لَا يَخَافُ عَلَى إِيمَانِهِ أَنْ يَذْهَبَ إِلَّا ذَهَبَ.
- حَدَّثَنَا قُتَيْبَةُ بْنُ سَعِيدٍ، حَدَّثَنَا جَعْفَرُ بْنُ سُلَيْمَانَ، عَنِ الْجَعْدِ أَبِي عُثْمَانَ، قَالَ: قُلْتُ لِأَبِي رَجَاءٍ الْعُطَارِدِيِّ: هَلْ أَدْرَكْتَ مِمَّنْ أَدْرَكْتَ مِنْ أَصْحَابِ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَعَلَى آلِهِ وَسَلَّمَ يَخْشَوْنَ النِّفَاقَ؟ وَكَانَ قَدْ أَدْرَكَ عُمَرَ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُ قَالَ: نَعَمْ إِنِّي أَدْرَكْتُ مِنْهُمْ بِحَمْدِ اللَّهِ صَدْرًا حَسَنًا، نَعَمْ شَدِيدًا نَعَمْ شَدِيدًا.
- حَدَّثَنَا عَبْدُ الْأَعْلَى بْنُ حَمَّادٍ النَّرْسِيُّ، حَدَّثَنَا حَمَّادُ بْنُ سَلَمَةَ، عَنْ حَبِيبِ بْنِ الشَّهِيدِ، أَنَّ الْحَسَنَ، كَانَ يَقُولُ: إِنَّ الْقَوْمَ لَمَّا رَأَوْا هَذَا النِّفَاقَ يَغُولُ الْإِيمَانَ لَمْ يَكُنْ لَهُمْ هَمٌّ غَيْرَ النِّفَاقِ.
- حَدَّثَنَا هِشَامُ بْنُ عَمَّارٍ، حَدَّثَنَا أَبُو سَعِيدٍ أَسَدُ بْنُ مُوسَى حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ سُلَيْمٍ وَهُوَ أَبُو هِلَالٍ قَالَ: سَأَلَ أَبَانُ الْحَسَنَ فَقَالَ: هَلْ تَخَافُ النِّفَاقَ؟ قَالَ: وَمَا يُؤَمِّنُنِي وَقَدْ خَافَ عُمَرُ بْنُ الْخَطَّابِ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُ.
- حَدَّثَنَا شَيْبَانُ بْنُ فَرُّوخَ، حَدَّثَنَا أَبُو الْأَشْهَبِ، عَنْ طَرِيفٍ، قَالَ: قُلْتُ لِلْحَسَنِ: يَا أَبَا سَعِيدٍ إِنَّ نَاسًا يَزْعُمُونَ أَنْ لَا نِفَاقَ أَوْ لَا يَخَافُونَ النِّفَاقَ - شَكَّ أَبُو الْأَشْهَبِ - فَقَالَ: وَاللَّهِ لَأَنْ أَكُونَ أَعْلَمُ أَنِّي بَرِيءٌ مِنَ النِّفَاقِ أَحَبُّ إِلَيَّ مِنْ طِلَاعَ الْأَرْضِ ذَهَبًا.
- حَدَّثَنَا هِشَامُ بْنُ عَمَّارٍ، حَدَّثَنَا أَبُو سَعِيدٍ أَسَدُ بْنُ مُوسَى حَدَّثَنَا عَوْنُ بْنُ مُوسَى الْبَصْرِيُّ، سَمِعْتُ مُعَاوِيَةَ بْنَ قُرَّةَ، يَقُولُ: أَنْ لَا يَكُونَ فِيَّ نِفَاقٌ أَحَبُّ إِلَيَّ مِنَ الدُّنْيَا وَمَا فِيهَا كَانَ عُمَرُ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُ يَخْشَاهُ وَآمَنُهُ أَنَا؟.
- حَدَّثَنَا قُتَيْبَةُ، حَدَّثَنَا جَعْفَرُ بْنُ سُلَيْمَانَ، عَنِ الْمُعَلَّى بْنِ زِيَادٍ، قَالَ: سَمِعْتُ الْحَسَنَ، يَحْلِفُ فِي هَذَا الْمَسْجِدِ بِاللَّهِ الَّذِي لَا إِلَهَ إِلَّا هُوَ مَا مَضَى مُؤْمِنٌ قَطُّ وَلَا بَقِيَ إِلَّا هُوَ مِنَ النِّفَاقِ مُشْفِقٌ وَلَا مَضَى مُنَافِقٌ قَطُّ وَلَا بَقِيَ إِلَّا هُوَ مِنَ النِّفَاقِ آمِنٌ قَالَ: وَكَانَ يَقُولُ: مَنْ لَمْ يَخَفِ النِّفَاقَ فَهُوَ مُنَافِقٌ.
- عَنْ يَزِيدَ بْنِ مَرْثَدٍ، قَالَ: ذُكِرَ الدَّجَّالُ فِي مَجْلِسٍ فِيهِ أَبُو الدَّرْدَاءِ فَقَالَ نَوْفٌ الْبِكَالِيُّ: لَغَيْرُ الدَّجَّالِ أَخْوَفُ مِنِّي مِنَ ⦗١١٥⦘ الدَّجَّالِ، فَقَالَ أَبُو الدَّرْدَاءِ: مَا هُوَ؟ فَقَالَ نَوْفٌ: أَخَافُ أَنْ أُسْلَبَ إِيمَانِي وَأَنَا لَا أَشْعُرُ فَقَالَ أَبُو الدَّرْدَاءِ: ثَكِلَتْكَ أُمُّكَ يَا ابْنَ الْكِنْدِيَّةِ وَهَلْ فِي الْأَرْضِ خَمْسُونَ يَتَخَوَّفُونَ مَا تَتَخَوَّفُ؟ ثُمَّ قَالَ: وَثَلَاثُونَ ثُمَّ قَالَ: وَعِشْرُونَ؟ ثُمَّ قَالَ: وَعَشَرَةٌ ثُمَّ قَالَ: وَخَمْسَةٌ ثُمَّ قَالَ: وَثَلَاثَةٌ؟ كُلُّ ذَلِكَ يَقُولُ: ثَكِلَتْكَ أُمُّكَ ثُمَّ قَالَ أَبُو الدَّرْدَاءِ: وَالَّذِي نَفْسِي بِيَدِهِ مَا أَمِنَ عَبْدٌ عَلَى إِيمَانِهِ إِلَّا سُلِبَهُ أَوِ انْتُزِعَ مِنْهُ فَيَفْقِدُهُ وَالَّذِي نَفْسِي بِيَدِهِ مَا الْإِيمَانُ إِلَّا كَالْقَمِيصِ يَتَقَمَّصُهُ مَرَّةً وَيَضَعُهُ أُخْرَى.
- حَدَّثَنَا قُتَيْبَةُ بْنُ سَعِيدٍ، حَدَّثَنَا ابْنُ لَهِيعَةَ، عَنْ يَزِيدَ بْنِ أَبِي حَبِيبٍ، عَنْ أَسْلَمَ أَبِي عِمْرَانَ، قَالَ: سَمِعْتُ أَبَا أَيُّوبَ الْأَنْصَارِيَّ، يَقُولُ: لَيَأْتِيَنَّ عَلَى الرَّجُلِ أَحَايِينُ وَمَا فِي جِلْدِهِ مَوْضِعُ إِبْرَةٍ مِنْ نِفَاقٍ وَإِنَّهُ لَيَأْتِي عَلَيْهِ أَحَايِينُ وَمَا فِي قَلْبِهِ مَوْضِعُ إِبْرَةٍ مِنْ إِيمَانٍ.
- حَدَّثَنَا قُتَيْبَةُ بْنُ سَعِيدٍ، حَدَّثَنَا ابْنُ لَهِيعَةَ، عَنِ الْحَارِثِ بْنِ يَزِيدَ، عَنْ عَلِيِّ بْنِ رَبَاحٍ، عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ عَمْرِو بْنِ الْعَاصِ، قَالَ: كَانَ النِّفَاقُ غَرِيبًا فِي الْإِيمَانِ وَيُوشِكُ أَنْ يَكُونَ الْإِيمَانُ غَرِيبًا فِي النِّفَاقِ.
- حَدَّثَنَا الْعَبَّاسُ بْنُ الْوَلِيدِ النَّرْسِيُّ، حَدَّثَنَا بِشْرُ بْنُ السَّرِيِّ، عَنْ مُحَمَّدِ بْنِ مُسْلِمٍ، عَنْ يَزِيدَ بْنِ يَزِيدَ بْنِ جَابِرٍ عَنْ أَبِي إِدْرِيسَ الْخَوْلَانِيِّ، أَنَّهُ قَالَ: مَا عَلَى ظَهْرِهَا مِنْ بَشَرٍ لَا يَخَافُ عَلَى إِيمَانِهِ أَنْ يَذْهَبَ إِلَّا ذَهَبَ.
- حَدَّثَنَا قُتَيْبَةُ بْنُ سَعِيدٍ، حَدَّثَنَا جَعْفَرُ بْنُ سُلَيْمَانَ، عَنِ الْجَعْدِ أَبِي عُثْمَانَ، قَالَ: قُلْتُ لِأَبِي رَجَاءٍ الْعُطَارِدِيِّ: هَلْ أَدْرَكْتَ مِمَّنْ أَدْرَكْتَ مِنْ أَصْحَابِ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَعَلَى آلِهِ وَسَلَّمَ يَخْشَوْنَ النِّفَاقَ؟ وَكَانَ قَدْ أَدْرَكَ عُمَرَ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُ قَالَ: نَعَمْ إِنِّي أَدْرَكْتُ مِنْهُمْ بِحَمْدِ اللَّهِ صَدْرًا حَسَنًا، نَعَمْ شَدِيدًا نَعَمْ شَدِيدًا.
- حَدَّثَنَا عَبْدُ الْأَعْلَى بْنُ حَمَّادٍ النَّرْسِيُّ، حَدَّثَنَا حَمَّادُ بْنُ سَلَمَةَ، عَنْ حَبِيبِ بْنِ الشَّهِيدِ، أَنَّ الْحَسَنَ، كَانَ يَقُولُ: إِنَّ الْقَوْمَ لَمَّا رَأَوْا هَذَا النِّفَاقَ يَغُولُ الْإِيمَانَ لَمْ يَكُنْ لَهُمْ هَمٌّ غَيْرَ النِّفَاقِ.
- حَدَّثَنَا هِشَامُ بْنُ عَمَّارٍ، حَدَّثَنَا أَبُو سَعِيدٍ أَسَدُ بْنُ مُوسَى حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ سُلَيْمٍ وَهُوَ أَبُو هِلَالٍ قَالَ: سَأَلَ أَبَانُ الْحَسَنَ فَقَالَ: هَلْ تَخَافُ النِّفَاقَ؟ قَالَ: وَمَا يُؤَمِّنُنِي وَقَدْ خَافَ عُمَرُ بْنُ الْخَطَّابِ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُ.
- حَدَّثَنَا شَيْبَانُ بْنُ فَرُّوخَ، حَدَّثَنَا أَبُو الْأَشْهَبِ، عَنْ طَرِيفٍ، قَالَ: قُلْتُ لِلْحَسَنِ: يَا أَبَا سَعِيدٍ إِنَّ نَاسًا يَزْعُمُونَ أَنْ لَا نِفَاقَ أَوْ لَا يَخَافُونَ النِّفَاقَ - شَكَّ أَبُو الْأَشْهَبِ - فَقَالَ: وَاللَّهِ لَأَنْ أَكُونَ أَعْلَمُ أَنِّي بَرِيءٌ مِنَ النِّفَاقِ أَحَبُّ إِلَيَّ مِنْ طِلَاعَ الْأَرْضِ ذَهَبًا.
- حَدَّثَنَا هِشَامُ بْنُ عَمَّارٍ، حَدَّثَنَا أَبُو سَعِيدٍ أَسَدُ بْنُ مُوسَى حَدَّثَنَا عَوْنُ بْنُ مُوسَى الْبَصْرِيُّ، سَمِعْتُ مُعَاوِيَةَ بْنَ قُرَّةَ، يَقُولُ: أَنْ لَا يَكُونَ فِيَّ نِفَاقٌ أَحَبُّ إِلَيَّ مِنَ الدُّنْيَا وَمَا فِيهَا كَانَ عُمَرُ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُ يَخْشَاهُ وَآمَنُهُ أَنَا؟.
- حَدَّثَنَا قُتَيْبَةُ، حَدَّثَنَا جَعْفَرُ بْنُ سُلَيْمَانَ، عَنِ الْمُعَلَّى بْنِ زِيَادٍ، قَالَ: سَمِعْتُ الْحَسَنَ، يَحْلِفُ فِي هَذَا الْمَسْجِدِ بِاللَّهِ الَّذِي لَا إِلَهَ إِلَّا هُوَ مَا مَضَى مُؤْمِنٌ قَطُّ وَلَا بَقِيَ إِلَّا هُوَ مِنَ النِّفَاقِ مُشْفِقٌ وَلَا مَضَى مُنَافِقٌ قَطُّ وَلَا بَقِيَ إِلَّا هُوَ مِنَ النِّفَاقِ آمِنٌ قَالَ: وَكَانَ يَقُولُ: مَنْ لَمْ يَخَفِ النِّفَاقَ فَهُوَ مُنَافِقٌ.
باۆکــی ئیلێاس
بَابٌ فِيمَنْ كَانَ يَخَافُ النِّفَاقَ وَيُشْفِقُ مِنْهُ وَلَا يَأْمَنُهُ عَلَى نَفْسِهِ - عَنْ يَزِيدَ بْنِ مَرْثَدٍ، قَالَ: ذُكِرَ الدَّجَّالُ فِي مَجْلِسٍ فِيهِ أَبُو الدَّرْدَاءِ فَقَالَ نَوْفٌ الْبِكَالِيُّ: لَغَيْرُ الدَّجَّالِ أَخْوَفُ مِنِّي مِنَ…
.
#واتــــــە: ئەوەی گێڕدراوەتەوە سەبارەت بەو کەسەی کە لە نیفاق دەترسێت و دڵنیا نییە لێی [ لەسەر نەفسی خــۆی ].☟☟☟
#یەزیدی_کوڕی_مەڕثەد دەڵێت:
لە مەجلیسێڪ دا بە ئامادەبوونی أبو الدرداء رضي الــلّٰــه عنه باسۍ دەجــال ڪرا نوف البکالی ووتــــی: شتێڪ هەیە ڪە من زیاتر لە دەجــال لێی دەترسم
أبو الدرداء گــوتــی: ئەو شتە چیە ؟
گــوتــی: ئەوەیە ڪە ئیمانم لە دەست بدەم و هەستیشۍ پێ نەکەم .
أبو الدرداء گــوتــی: دایڪت ڕۆڕۆت بۆ بڪات ئەۍ ڪوڕۍ الڪندیة مەگەر لەسەر زەوۍ 100 ڪەس هەیە لەوە بترسێت ڪە تۆ لێۍ دەترسۍ ؟
پاشان گــوتــی: دایڪت ڕۆڕۆت بۆ بڪات ئەۍ ڪوڕۍ الڪندیة مەگەر لەسەر زەوۍ 50 ڪەس هەیە لەوە بترسێت ڪە تۆ لێۍ دەترسۍ ؟
پاشان گــوتــی: وە 30 ڪەس ؟
پاشان گــوتــی: وە 20 ؟
پاشان گــوتــی: وە 10 ؟
پاشان گــوتــی: وە 5 ؟
پاشان گــوتــی: وە 3 ؟
هەموو جارێڪیش ئەۍ گوت: دایڪت ڕۆڕۆت بۆ بڪات،
پاشان گــوتــی: سوێند بەو زاتەۍ نەفسۍ منۍ بە دەستە هەر بەندەیەڪ لە ئیمانۍ خۆۍ دڵنیا بێت ئەوا ئیللا داۍ دەڪەنێت و لە دەستۍ دەدات، سوێند بەو زاتەۍ نەفسۍ منۍ بە دەستە ئیمان وەڪو قەمیسێڪ وایە جارێڪ بیڪەی بە بەرت و جارێڪ داۍ بڪەنۍ و وازۍ لێ بهێنیت.
#ئەسلەمۍ_ڪوڕۍ_عیمران دەڵێت:
بیستم أبو ئەیوبۍ ئەنصارۍ رضي الــلّٰــه عنه دەۍگوت:
سەردەمانێڪ بەسەر پیاو دا دێت ڪە بە ئەندازەۍ نوڪۍ دەرزۍ نیفاق لە پێستی دا نیە، بەڵام ڪات و بارۍ ترۍ بەسەردا دێن ڪە بە ئەندازەۍ نوڪە دەرزییەڪ ئیمان له دڵــی دا نییە.
#عبداللەـۍ ڪوڕۍ عەمرۍ ڪوڕۍ عاص رضي الــلّٰــه عنهما دەفەرمووێت:
پێشتر نیفاق نامۆ بوو لە ناو ئیمان دا، بەڵام نزیڪە ئیمان نامۆ ببێت لە ناو نیفاق دا .
#أبو_ٳدریسۍ خەولانی دەڵێت:
هەر بەشەرێڪ لەسەر ڕووی زەوی نەترسێت لەوەۍ ئیمانۍ لە دەست بدات، ئەوا ئیللا لە دەستی دەدات.
#أبو_عثمان دەڵێت:
گوتم بە أبو رجاء العطاردي ئایا گەیشتووی بە هاوەڵانی پێغەمبەر صلى الــلّٰــه عليه وسلم ڪە لە نیفاق بترسن لەسەر نەفسۍ خۆیان ؟ لە ڪاتێڪدا گەیشتبوو بە عومەری ڪوڕۍ خطاب رضي الــلّٰــه عنه، گــوتــی: بە فەزڵۍ الــــلّٰــــه گەیشتم بە سەردەمێڪۍ چاڪ و باش [لە هاوەڵان]، بەڵێ زۆر بە توندۍ، بەڵێ زۆر ب ەتوندۍ [دەترسان لە نیفاق].
#حەسەن رحمە الــلّٰــه دەیگوت:
هاوەڵان ڪاتێڪ بینیان ڪە نیفاق ئیمان لە ناو دەبات و لاۍ دەدات، هیچ خەم و خەفەتێڪیان نەبوو جگە لە نیفاق .
#أبو_هلال دەڵێت:
ئەبان پرسیارۍ لە حەسەن ڪرد: ئایا لە نیفاق دەترسۍ ؟
گــوتــی: چۍ ئەمینم دەڪات لە ڪاتێڪ دا عومەر رضي الــلّٰــه عنه دەترسا .
#بە_حەسەن_ووترا:
خەڵڪانێڪ بانگەشە دەڪەن نیفاق بونۍ نیە یان ناترسن لە نیفاق، حەسەن ووتــــی: والــلّٰــه ئەگەر بزانم من بێ بەریم لە نیفاق ئەوا پێم خۆشترە نەوەڪ هەموو زەویم بۆ ببێت بە زێڕ .
#إبن_موسۍ_البصري دەڵێت:
بیستم موعاویەۍ ڪوڕۍ قوڕە دەیگوت: ئەگەر نیفاقم تیا نەبێت بەلامەوە خۆشەویسترە لە دونیاو ئەوەۍ تیایەتۍ، عومەر رضی الــلّٰــه عنه لێۍ ترساوە جا من لێۍ دڵنیا بم ؟
#موعەللاۍ_ڪوڕۍ_زیاد دەڵێت:
حەسەن لەم مزگەوتە سوێندۍ خوارد بە الــلّٰــه ئەو زاتەۍ ڪە هیچ پەرستراوێڪ بە حەق نییە ئەو نەبتت، گــوتــی: هیچ ئیماندارێڪ نەمردووە وە هیچ یەڪێڪیان نەماوە لە ژیان دا ئیلا لە نیفاق ترساون، وه هیچ مونافقێڪ نەمردووە وە هیچ یەڪێڪیان نەماوە لە ژیان دا ئیللا لە نیفاق دڵنیا بووە و لێۍ نەترساوە، وە دەۍگوت: ئەوەۍ لە نیفاق نەترسێت ئەوا مونافیقە.
#واتــــــە: ئەوەی گێڕدراوەتەوە سەبارەت بەو کەسەی کە لە نیفاق دەترسێت و دڵنیا نییە لێی [ لەسەر نەفسی خــۆی ].☟☟☟
#یەزیدی_کوڕی_مەڕثەد دەڵێت:
لە مەجلیسێڪ دا بە ئامادەبوونی أبو الدرداء رضي الــلّٰــه عنه باسۍ دەجــال ڪرا نوف البکالی ووتــــی: شتێڪ هەیە ڪە من زیاتر لە دەجــال لێی دەترسم
أبو الدرداء گــوتــی: ئەو شتە چیە ؟
گــوتــی: ئەوەیە ڪە ئیمانم لە دەست بدەم و هەستیشۍ پێ نەکەم .
أبو الدرداء گــوتــی: دایڪت ڕۆڕۆت بۆ بڪات ئەۍ ڪوڕۍ الڪندیة مەگەر لەسەر زەوۍ 100 ڪەس هەیە لەوە بترسێت ڪە تۆ لێۍ دەترسۍ ؟
پاشان گــوتــی: دایڪت ڕۆڕۆت بۆ بڪات ئەۍ ڪوڕۍ الڪندیة مەگەر لەسەر زەوۍ 50 ڪەس هەیە لەوە بترسێت ڪە تۆ لێۍ دەترسۍ ؟
پاشان گــوتــی: وە 30 ڪەس ؟
پاشان گــوتــی: وە 20 ؟
پاشان گــوتــی: وە 10 ؟
پاشان گــوتــی: وە 5 ؟
پاشان گــوتــی: وە 3 ؟
هەموو جارێڪیش ئەۍ گوت: دایڪت ڕۆڕۆت بۆ بڪات،
پاشان گــوتــی: سوێند بەو زاتەۍ نەفسۍ منۍ بە دەستە هەر بەندەیەڪ لە ئیمانۍ خۆۍ دڵنیا بێت ئەوا ئیللا داۍ دەڪەنێت و لە دەستۍ دەدات، سوێند بەو زاتەۍ نەفسۍ منۍ بە دەستە ئیمان وەڪو قەمیسێڪ وایە جارێڪ بیڪەی بە بەرت و جارێڪ داۍ بڪەنۍ و وازۍ لێ بهێنیت.
#ئەسلەمۍ_ڪوڕۍ_عیمران دەڵێت:
بیستم أبو ئەیوبۍ ئەنصارۍ رضي الــلّٰــه عنه دەۍگوت:
سەردەمانێڪ بەسەر پیاو دا دێت ڪە بە ئەندازەۍ نوڪۍ دەرزۍ نیفاق لە پێستی دا نیە، بەڵام ڪات و بارۍ ترۍ بەسەردا دێن ڪە بە ئەندازەۍ نوڪە دەرزییەڪ ئیمان له دڵــی دا نییە.
#عبداللەـۍ ڪوڕۍ عەمرۍ ڪوڕۍ عاص رضي الــلّٰــه عنهما دەفەرمووێت:
پێشتر نیفاق نامۆ بوو لە ناو ئیمان دا، بەڵام نزیڪە ئیمان نامۆ ببێت لە ناو نیفاق دا .
#أبو_ٳدریسۍ خەولانی دەڵێت:
هەر بەشەرێڪ لەسەر ڕووی زەوی نەترسێت لەوەۍ ئیمانۍ لە دەست بدات، ئەوا ئیللا لە دەستی دەدات.
#أبو_عثمان دەڵێت:
گوتم بە أبو رجاء العطاردي ئایا گەیشتووی بە هاوەڵانی پێغەمبەر صلى الــلّٰــه عليه وسلم ڪە لە نیفاق بترسن لەسەر نەفسۍ خۆیان ؟ لە ڪاتێڪدا گەیشتبوو بە عومەری ڪوڕۍ خطاب رضي الــلّٰــه عنه، گــوتــی: بە فەزڵۍ الــــلّٰــــه گەیشتم بە سەردەمێڪۍ چاڪ و باش [لە هاوەڵان]، بەڵێ زۆر بە توندۍ، بەڵێ زۆر ب ەتوندۍ [دەترسان لە نیفاق].
#حەسەن رحمە الــلّٰــه دەیگوت:
هاوەڵان ڪاتێڪ بینیان ڪە نیفاق ئیمان لە ناو دەبات و لاۍ دەدات، هیچ خەم و خەفەتێڪیان نەبوو جگە لە نیفاق .
#أبو_هلال دەڵێت:
ئەبان پرسیارۍ لە حەسەن ڪرد: ئایا لە نیفاق دەترسۍ ؟
گــوتــی: چۍ ئەمینم دەڪات لە ڪاتێڪ دا عومەر رضي الــلّٰــه عنه دەترسا .
#بە_حەسەن_ووترا:
خەڵڪانێڪ بانگەشە دەڪەن نیفاق بونۍ نیە یان ناترسن لە نیفاق، حەسەن ووتــــی: والــلّٰــه ئەگەر بزانم من بێ بەریم لە نیفاق ئەوا پێم خۆشترە نەوەڪ هەموو زەویم بۆ ببێت بە زێڕ .
#إبن_موسۍ_البصري دەڵێت:
بیستم موعاویەۍ ڪوڕۍ قوڕە دەیگوت: ئەگەر نیفاقم تیا نەبێت بەلامەوە خۆشەویسترە لە دونیاو ئەوەۍ تیایەتۍ، عومەر رضی الــلّٰــه عنه لێۍ ترساوە جا من لێۍ دڵنیا بم ؟
#موعەللاۍ_ڪوڕۍ_زیاد دەڵێت:
حەسەن لەم مزگەوتە سوێندۍ خوارد بە الــلّٰــه ئەو زاتەۍ ڪە هیچ پەرستراوێڪ بە حەق نییە ئەو نەبتت، گــوتــی: هیچ ئیماندارێڪ نەمردووە وە هیچ یەڪێڪیان نەماوە لە ژیان دا ئیلا لە نیفاق ترساون، وه هیچ مونافقێڪ نەمردووە وە هیچ یەڪێڪیان نەماوە لە ژیان دا ئیللا لە نیفاق دڵنیا بووە و لێۍ نەترساوە، وە دەۍگوت: ئەوەۍ لە نیفاق نەترسێت ئەوا مونافیقە.
📚«الكتاب: صفة النفاق وذم المنافقين
المؤلف: أبو بكر جعفر بن محمد بن الحسن بن المُسْتَفاض الفِرْيابِي (ت ٣٠١هـ) رحمە الــلّٰــه.»
یەکێک لەو شتانەی خەڵکی لای ئاسایــی بوتەوە سهییرکردنی دراماو هەندێک باسی کۆمیدی کە تێیدا ســوێــنــد خــواردن بە غهیری الــــلّٰــــه تـعـالــــیٰ، بەندایەتی کردن بۆ غهیری الــــلّٰــــهی تێدایە لە لایەن بە ناو موسوڵمان بە حیساب کە لە ناو دراماو فیلمەکان دا ئەنجامی دەدەن، خەڵکی بە دەمیەوە پێ دەکەنێت و ئاساییه لای تەنانەت ناشڵێت ئەوا بۆ وای کرد !!
جا بۆیە ئاگاداربن لە هەر جێیەک بــوون شتێکی واتان دی ئەو کــوفــــرو گومڕاییانە بەیان بکەن بۆ خەڵکی تا لایان ئاسایی نەبێتەوە بە جۆرێک پێبکەنن بە دەمیەوە هەستی پێ نەکەن .
جا بۆیە ئاگاداربن لە هەر جێیەک بــوون شتێکی واتان دی ئەو کــوفــــرو گومڕاییانە بەیان بکەن بۆ خەڵکی تا لایان ئاسایی نەبێتەوە بە جۆرێک پێبکەنن بە دەمیەوە هەستی پێ نەکەن .
#بۆ_پیاوان...
نــەڕەو هــاواری مـێـیـنـەکــە بــەســەر نــێــریــنــە دا لە پاشایەتــی دارستانــی نــەخــســت و نــایــخــات .....
نــەرم و نیانــی تــۆش بۆ خــێــزانــت و گــوێ نــەدان بە هــەنــدێــک شــت و ئــارام گــرتنت بەڵــگــەی لاوازی تــۆ نییە، بــەڵــکــو بەڵــگــەی دانــایــی و بــەهــێــزیــتــە ...
ئــێ شــێــر هەر شــێــرە ...
مـێـیـنـە هەر وایە لە بەرامبەر نــێــر دا نە تۆ دەتوانی چاکی بکەیت نە ئەویش دەتوانێت وا نەکات سروشتێکە دەبێت لەگەڵی بڕۆیت، گەر وا نەکەیت سەرکەوتوو نابیت!
نــەڕەو هــاواری مـێـیـنـەکــە بــەســەر نــێــریــنــە دا لە پاشایەتــی دارستانــی نــەخــســت و نــایــخــات .....
نــەرم و نیانــی تــۆش بۆ خــێــزانــت و گــوێ نــەدان بە هــەنــدێــک شــت و ئــارام گــرتنت بەڵــگــەی لاوازی تــۆ نییە، بــەڵــکــو بەڵــگــەی دانــایــی و بــەهــێــزیــتــە ...
ئــێ شــێــر هەر شــێــرە ...
مـێـیـنـە هەر وایە لە بەرامبەر نــێــر دا نە تۆ دەتوانی چاکی بکەیت نە ئەویش دەتوانێت وا نەکات سروشتێکە دەبێت لەگەڵی بڕۆیت، گەر وا نەکەیت سەرکەوتوو نابیت!
👍2
كان الشافعي جيد الرمي، كان يرمي عشرة أسهم فيصيب تسعة، ويخطئ العاشر عمدًا “مخافة العين”.
#ئیمامــی_شــافــعــی لە تــیــرهــاوێــژی دا زۆر لێهاتوو بوو، 10 تیری دەهاوێشت 9 دانەی دەپێکا، بە ئەنقەست 10یەم تیری نەدەپێکا لە “تــرســــی چــاوی پــیــس”
«بویه لە ســەرت پێویست نییە هــەمــوو کات لە ٪100 ـی تواناکانی خــۆت دەربخەیت، هەندێک کات پێویستە بە ئەنقەست هــەڵــە بکەیت لەبەر چــواردەورەکــەت.»
👏1
#عەمەلێڪۍ_شــیــرڪــۍ_و
#وتــەیــەڪــۍ_ڪــوفــــرۍ
#بــەســە_بــۆ_ڪــافــــر_بــــوون...
📌دڵۆپێڪ مــیــز دەستنوێژ بەتاڵ دەڪاتەوەو نوێژەڪەت قبوڵ نابێت، بە هەمان شێوەش یەڪ ڪردارۍ شــیــرڪــۍ و ڪــوفــــرۍ ئیمانەڪەت هەڵدەوەشێنێتەوەو پووچەڵی دەڪاتەوە.
زۆربەۍ خەڵڪۍ پێیان وایە ڪــوفــــر و شــیــرڪ خاوەنەڪەۍ دەبێت لە تەختۍ تەوێڵۍ بنوسرێت ڪــافــــر ئەنجا پێۍ ڪــافــــر دەبێت و بۆت هەیە پێۍ بڵێۍ ڪــافــــر! ئەمەش نیشانەۍ جەهلیانە دەنا بەس دەجــالــە ڪــوێــر لە نێوچەوانۍ نوسراوە ڪــافــــر، جا ئەمە فیڪرەو بیردۆزۍ باتڵە چووەتە مێشڪتان ڪە پێتان وایە ناتوانۍ و نابێت تەڪفیرۍ ڪەسانێڪ بڪەۍ ڪە خاوەنۍ ڪــوفــــرۍ بــواح ـن ئەگەر هاتوو نوسەرو زاناو خاوەن ڪتێب بێت، هەر چەندە بە زمانۍ حاڵتان وا نەڵێن، بەڵام لە حەقیقەت دا ئەوە تێگەیشتنۍ ئێوەیەو هەڵسوڪەوتتان ئەوە دەردەخات.
تۆ سەرنج بدە الــــلّٰــــه ﷻ لە ئایەتۍ 65 ـۍ سورەتۍ الــزمــــر ـدا دەفەرموێت: وەحــیــم بــۆ تــۆ و ئــەوانــەۍ پــێــش تــۆش ڪــردووە ئــەگــەر شــیــرڪ ئــەنــجــام بــدەۍ ڪــردەوەڪــانــت پــووچــەڵ دەبــنــەوە = ﴿ وَلَقَدْ أُوحِيَ إِلَيْڪَ وَإِلَۍ الَّذِينَ مِن قَبْلِڪَ لَئِنْ أَشْرَڪْتَ لَيَحْبَطَنَّ عَمَلُڪَ ﴾
ئــەمــە بە ڪــێ وا دەڵــێــت ؟؟
بە ڕەسول الــلّٰــه ﷺ وا دەفەرموێت!
ڪاتێڪ هــەڕەشــەۍ شــیــرګ لەسەر ڕەسولەڪان هێندە تــونــد بێت ئەگەر تــووشــۍ ببن جا دەبێت حــاڵــۍ خەڵڪێڪۍ گــومــــڕا چــۆن بێت ڪە نوێژێڪۍ ڕەق و تەق دەڪات و سێ چوار سەعات تواناۍ قسە ڪردنۍ هەیە، بەڵام ئاسایۍ بێت عەمەلێڪۍ شــیــرڪــۍ یاخود وتەیەڪۍ ڪــوفــــرۍ لێ دەربچێت!!
وە جارێڪۍ تریش الــــلّٰــــه ﷻ لە ئایەتۍ 88 ـۍ ســورەتــۍ الأنــعــام ـدا دواۍ ئەوەۍ ناوۍ 18 لە پێغەمبەرەڪانۍ دەهێنێت ئەنجا دەفەرمووێت: ئــەگــەر شــیــرڪــیــان ئــەنــجــام بــدایــە ئــەوە هــەرچــۍ عــەمــەلــە ئــەنــجــامــیــان داوە پــووچــەڵ دەبــوویــەوە = ﴿ وَلَوْ أَشْرَڪُوا لَحَبِطَ عَنْھُم مَّا ڪَانُوا يَعْمَلُونَ ﴾
جا بەڕێزەڪانم شــیــرڪ و ڪــوفــــر بە ڪــەم تەماشا مەڪەن خاوەنەڪەۍ هەرچەندە خانەدان و قسەزان و زانا بێت یەڪ ڪردەوە لەوانە ئەنجام بدات هەرچۍ ڪردووە هــەمــووۍ هەڵدەوەشێتەوەو پێۍ لە دیــــن دەردەچێت، ئەمە وتەۍ ئێمە نییە هەتا تۆمەتبار بڪرێین بە تــونــدۍ و توندڕەوۍ، بەڵڪو ڪەلامۍ الــــلّٰــــه تـعـالــــیٰ ـیە لە مــوصــحــەف ـدا هاتــووەو دابەزیوە بۆ ڕەسولەڪەۍ و دینە بۆ ئوممەتەڪەشۍ هەتا قیامۍ ساعە.
#وتــەیــەڪــۍ_ڪــوفــــرۍ
#بــەســە_بــۆ_ڪــافــــر_بــــوون...
📌دڵۆپێڪ مــیــز دەستنوێژ بەتاڵ دەڪاتەوەو نوێژەڪەت قبوڵ نابێت، بە هەمان شێوەش یەڪ ڪردارۍ شــیــرڪــۍ و ڪــوفــــرۍ ئیمانەڪەت هەڵدەوەشێنێتەوەو پووچەڵی دەڪاتەوە.
زۆربەۍ خەڵڪۍ پێیان وایە ڪــوفــــر و شــیــرڪ خاوەنەڪەۍ دەبێت لە تەختۍ تەوێڵۍ بنوسرێت ڪــافــــر ئەنجا پێۍ ڪــافــــر دەبێت و بۆت هەیە پێۍ بڵێۍ ڪــافــــر! ئەمەش نیشانەۍ جەهلیانە دەنا بەس دەجــالــە ڪــوێــر لە نێوچەوانۍ نوسراوە ڪــافــــر، جا ئەمە فیڪرەو بیردۆزۍ باتڵە چووەتە مێشڪتان ڪە پێتان وایە ناتوانۍ و نابێت تەڪفیرۍ ڪەسانێڪ بڪەۍ ڪە خاوەنۍ ڪــوفــــرۍ بــواح ـن ئەگەر هاتوو نوسەرو زاناو خاوەن ڪتێب بێت، هەر چەندە بە زمانۍ حاڵتان وا نەڵێن، بەڵام لە حەقیقەت دا ئەوە تێگەیشتنۍ ئێوەیەو هەڵسوڪەوتتان ئەوە دەردەخات.
تۆ سەرنج بدە الــــلّٰــــه ﷻ لە ئایەتۍ 65 ـۍ سورەتۍ الــزمــــر ـدا دەفەرموێت: وەحــیــم بــۆ تــۆ و ئــەوانــەۍ پــێــش تــۆش ڪــردووە ئــەگــەر شــیــرڪ ئــەنــجــام بــدەۍ ڪــردەوەڪــانــت پــووچــەڵ دەبــنــەوە = ﴿ وَلَقَدْ أُوحِيَ إِلَيْڪَ وَإِلَۍ الَّذِينَ مِن قَبْلِڪَ لَئِنْ أَشْرَڪْتَ لَيَحْبَطَنَّ عَمَلُڪَ ﴾
ئــەمــە بە ڪــێ وا دەڵــێــت ؟؟
بە ڕەسول الــلّٰــه ﷺ وا دەفەرموێت!
ڪاتێڪ هــەڕەشــەۍ شــیــرګ لەسەر ڕەسولەڪان هێندە تــونــد بێت ئەگەر تــووشــۍ ببن جا دەبێت حــاڵــۍ خەڵڪێڪۍ گــومــــڕا چــۆن بێت ڪە نوێژێڪۍ ڕەق و تەق دەڪات و سێ چوار سەعات تواناۍ قسە ڪردنۍ هەیە، بەڵام ئاسایۍ بێت عەمەلێڪۍ شــیــرڪــۍ یاخود وتەیەڪۍ ڪــوفــــرۍ لێ دەربچێت!!
وە جارێڪۍ تریش الــــلّٰــــه ﷻ لە ئایەتۍ 88 ـۍ ســورەتــۍ الأنــعــام ـدا دواۍ ئەوەۍ ناوۍ 18 لە پێغەمبەرەڪانۍ دەهێنێت ئەنجا دەفەرمووێت: ئــەگــەر شــیــرڪــیــان ئــەنــجــام بــدایــە ئــەوە هــەرچــۍ عــەمــەلــە ئــەنــجــامــیــان داوە پــووچــەڵ دەبــوویــەوە = ﴿ وَلَوْ أَشْرَڪُوا لَحَبِطَ عَنْھُم مَّا ڪَانُوا يَعْمَلُونَ ﴾
جا بەڕێزەڪانم شــیــرڪ و ڪــوفــــر بە ڪــەم تەماشا مەڪەن خاوەنەڪەۍ هەرچەندە خانەدان و قسەزان و زانا بێت یەڪ ڪردەوە لەوانە ئەنجام بدات هەرچۍ ڪردووە هــەمــووۍ هەڵدەوەشێتەوەو پێۍ لە دیــــن دەردەچێت، ئەمە وتەۍ ئێمە نییە هەتا تۆمەتبار بڪرێین بە تــونــدۍ و توندڕەوۍ، بەڵڪو ڪەلامۍ الــــلّٰــــه تـعـالــــیٰ ـیە لە مــوصــحــەف ـدا هاتــووەو دابەزیوە بۆ ڕەسولەڪەۍ و دینە بۆ ئوممەتەڪەشۍ هەتا قیامۍ ساعە.
💯2
ابــن عــبــاس دەڵێت:
لە ووتەی عز وجل: ﴿وَإِنَّا لَنَرَاكَ فِينَا ضَعِيفًا﴾ {وە ئێمە تۆ بە لاواز دەبینین لەناو خۆمان دا} #ووتــــی: شــعــيــب کــوێــــر بــوو .
لە ووتەی عز وجل: ﴿وَإِنَّا لَنَرَاكَ فِينَا ضَعِيفًا﴾ {وە ئێمە تۆ بە لاواز دەبینین لەناو خۆمان دا} #ووتــــی: شــعــيــب کــوێــــر بــوو .
📚[المستدرك علی الصحيحين للحاكم النيسابوري ٦٢٠/٢]
▫️کۆمەڵێك ھــەڵــە دەربــارەی ئــیــمــان
🔻چەند قسەیەك دەکرێت سەبارەت بە ئــیــمــان کە لە سەردەمی سەلەف تەنھا گومڕاکان کردوویانە، لەو قسە باوانە:☟
#ئــیــمــان تەنھا لە دڵ دایــە،
#ئــیــمــان تەنھا وتــەیــە،
یان #ئــیــمــان تەنھا نیەت و وتەیە،
یان #ئــیــمــان زیــاد و کــەم ناکات،
کــردەوە لــە #ئــیــمــان نــیــیــە،
کــردەوە شــەرتــی کــەمــاڵــە .
ــــــــــــــــــــــ
ئەم ووتانە ھــەمــــووی ووتــەی گروپە گومڕاکانن ئاگاداریان بن .
- حــرب الــکــرمــانــي (٢٨٠ ھـ) دەڵێت:
ھەر کەس لافی ئەوەی لێدا کە ئــیــمــان وتەیە بە بێ کردەوە؛ ئەوا موڕجیئەیە .
وە ھەر کەس لافی ئەوەی لێدا ئــیــمــان ووتەیەو کردەوەکانیش شرائعن - #واتــــــە: شەرتی کەمالن - ئەوا موڕجیئەیە .
وە ھەر کەس لافی ئەوەی لێدا کە ئــیــمــان زیاد و کەم ناکات؛ ئەوا موڕجیئەیە .
وە ئەگەر ووتــــی: ئــیــمــان زیاد دەکاو کەم ناکات؛ ئەوا قسەی موڕجیئەکانی کردووەتەوە .
وە ھەر کەس لافی ئەوە لێ بدات کە خەڵکی لە ڕووی زیاد و کەمی ئــیــمــانــەوە جیاوازیان نییە ئەوا درۆی کردووە .
وە ھەر کەس لافی ئەوە لێ بدات کە ناسین بە دڵ سوود دەگەیەنێت، ئەگەر چی دەریشی نەبڕێت؛ ئەوا جەھمییە .
ــــــــــــــــــــــــــــــــ
#موڕجیئەکان کۆمەڵەیەکی گــومــــڕا بوون، #جەھمیەکان کۆمەڵەیەکی کــافــــر بوون بوون، إِنْ شَاءَ الــلّٰــه تـعـالــــیٰ لە داھاتوو دا باسیان لێوە دەکەین .
🔻ھەروەھا نابێت بوترێت:
فڵان کەس ئــیــمــانــی کــامــڵ بــووە:
- إسحاق الکوسج (٢٥١ ھـ) وتــــی:
بە إسحاقی کوڕی راھویەم (٢٣٨ ھـ) ووت:
ئایا ئــیــمــان کۆتایی ھەیە تاکو بتوانین بڵێین: ئەو پیاوە ئــیــمــانــی کامڵە ؟
وتــــی: نەخێر؛ چونکە ھەموو گوێڕایەڵیەکان لە ئــیــمــانــن، بۆیە ناکرێت شاھێدی کامڵ بوونی ئــیــمــان بۆ ھیچ کەس بدەین جگە لە پێغەمبەران، یان ئەو کەسانەی پێغەمبەران شاھێدی بەھەشتیان بۆ داون، چونکە پێغەمبەران ئەگەر گوناھیشیان کردبێت ئەوا الــــلّٰــــه لێیان خۆش بووە پێش ئەوەی دروست بکرێن .
ـــــــــــــــــــــــــــ
کەس ئــیــمــانــی کامڵ نابێت، چونکە مــرۆڤ بەردەوام ھەڵەو تاوان دەکات، ھەر کەسیش ھەڵە و تاوان بکا ئــیــمــانــی کەم دەکات بە پێی ھەڵە و تاوانەکەی، جا بۆیە بە کەس نابێت بوترێت ئــیــمــانــی کامڵە، چونکە ئــیــمــان کۆتاییەکی نییە، وە هەموو گوێڕایەڵیەکان لە ئــیــمــانــن، جا ناتوانیت شایەتی بدەیت بۆ کەسێک بڵێیت هەموو گوێڕایەڵیەکان ئەنجام دەدات، جگە لەوانەی لە ئەثەرەکەی سەرەو دا باس کراوە .
🔻ھەروەھا کۆمەڵێك وتیان کردەوە شەرتی کەماڵە لە ئــیــمــان دا، ئەم وتەیە بە مانای ئەوە دێت کە بڵێت: ئەگەر کردەوەش نەکات ئــیــمــانــی ھەیە بەڵام ئەگەر کردەوە بکات ئەوا ئــیــمــانــی کامڵ دەبێت!!
ئەم ووتانەو ھاوشێوەکانیان ھــەمــــووی وتــەی گروپــە گومڕاکانن، ئینسانی موسڵمان بۆ ئەوەی لە ســونــنــەت لا نەدات دەبێت خــۆی لەو وتانەو ئەھلەکەشی بە دوور بگرێت و بە گومڕایان بزانێت .
🔻چەند قسەیەك دەکرێت سەبارەت بە ئــیــمــان کە لە سەردەمی سەلەف تەنھا گومڕاکان کردوویانە، لەو قسە باوانە:☟
#ئــیــمــان تەنھا لە دڵ دایــە،
#ئــیــمــان تەنھا وتــەیــە،
یان #ئــیــمــان تەنھا نیەت و وتەیە،
یان #ئــیــمــان زیــاد و کــەم ناکات،
کــردەوە لــە #ئــیــمــان نــیــیــە،
کــردەوە شــەرتــی کــەمــاڵــە .
ــــــــــــــــــــــ
ئەم ووتانە ھــەمــــووی ووتــەی گروپە گومڕاکانن ئاگاداریان بن .
- حــرب الــکــرمــانــي (٢٨٠ ھـ) دەڵێت:
ھەر کەس لافی ئەوەی لێدا کە ئــیــمــان وتەیە بە بێ کردەوە؛ ئەوا موڕجیئەیە .
وە ھەر کەس لافی ئەوەی لێدا ئــیــمــان ووتەیەو کردەوەکانیش شرائعن - #واتــــــە: شەرتی کەمالن - ئەوا موڕجیئەیە .
وە ھەر کەس لافی ئەوەی لێدا کە ئــیــمــان زیاد و کەم ناکات؛ ئەوا موڕجیئەیە .
وە ئەگەر ووتــــی: ئــیــمــان زیاد دەکاو کەم ناکات؛ ئەوا قسەی موڕجیئەکانی کردووەتەوە .
وە ھەر کەس لافی ئەوە لێ بدات کە خەڵکی لە ڕووی زیاد و کەمی ئــیــمــانــەوە جیاوازیان نییە ئەوا درۆی کردووە .
وە ھەر کەس لافی ئەوە لێ بدات کە ناسین بە دڵ سوود دەگەیەنێت، ئەگەر چی دەریشی نەبڕێت؛ ئەوا جەھمییە .
📚«بڕوانە کتێبی السنة لحرب الکرماني : ئەثەری 6 تا 13»
ــــــــــــــــــــــــــــــــ
#موڕجیئەکان کۆمەڵەیەکی گــومــــڕا بوون، #جەھمیەکان کۆمەڵەیەکی کــافــــر بوون بوون، إِنْ شَاءَ الــلّٰــه تـعـالــــیٰ لە داھاتوو دا باسیان لێوە دەکەین .
🔻ھەروەھا نابێت بوترێت:
فڵان کەس ئــیــمــانــی کــامــڵ بــووە:
- إسحاق الکوسج (٢٥١ ھـ) وتــــی:
بە إسحاقی کوڕی راھویەم (٢٣٨ ھـ) ووت:
ئایا ئــیــمــان کۆتایی ھەیە تاکو بتوانین بڵێین: ئەو پیاوە ئــیــمــانــی کامڵە ؟
وتــــی: نەخێر؛ چونکە ھەموو گوێڕایەڵیەکان لە ئــیــمــانــن، بۆیە ناکرێت شاھێدی کامڵ بوونی ئــیــمــان بۆ ھیچ کەس بدەین جگە لە پێغەمبەران، یان ئەو کەسانەی پێغەمبەران شاھێدی بەھەشتیان بۆ داون، چونکە پێغەمبەران ئەگەر گوناھیشیان کردبێت ئەوا الــــلّٰــــه لێیان خۆش بووە پێش ئەوەی دروست بکرێن .
📚«بڕوانە کتێبی السنة للخلال: ئەثەری (957)»
ـــــــــــــــــــــــــــ
کەس ئــیــمــانــی کامڵ نابێت، چونکە مــرۆڤ بەردەوام ھەڵەو تاوان دەکات، ھەر کەسیش ھەڵە و تاوان بکا ئــیــمــانــی کەم دەکات بە پێی ھەڵە و تاوانەکەی، جا بۆیە بە کەس نابێت بوترێت ئــیــمــانــی کامڵە، چونکە ئــیــمــان کۆتاییەکی نییە، وە هەموو گوێڕایەڵیەکان لە ئــیــمــانــن، جا ناتوانیت شایەتی بدەیت بۆ کەسێک بڵێیت هەموو گوێڕایەڵیەکان ئەنجام دەدات، جگە لەوانەی لە ئەثەرەکەی سەرەو دا باس کراوە .
🔻ھەروەھا کۆمەڵێك وتیان کردەوە شەرتی کەماڵە لە ئــیــمــان دا، ئەم وتەیە بە مانای ئەوە دێت کە بڵێت: ئەگەر کردەوەش نەکات ئــیــمــانــی ھەیە بەڵام ئەگەر کردەوە بکات ئەوا ئــیــمــانــی کامڵ دەبێت!!
ئەم ووتانەو ھاوشێوەکانیان ھــەمــــووی وتــەی گروپــە گومڕاکانن، ئینسانی موسڵمان بۆ ئەوەی لە ســونــنــەت لا نەدات دەبێت خــۆی لەو وتانەو ئەھلەکەشی بە دوور بگرێت و بە گومڕایان بزانێت .