شاید تعجب کنید اگر بدانید بسیاری از سمت‌های مهم در شرکت‌های بزرگ کامپیوتری و همچنین بخش‌های شبیه سازی در شرکت‌های بزرگ طراحی و مهندسی، نه فقط مهندسان کامیپوتر، بلکه ریاضیدان هستند. البته منظور از ریاضیدان، بیشتر فارغ التحصیلان رشته‌های علوم کامپیوتر (computer science) است که مشخصا روی توسعه‌ی الگوریتم‌ها و روش‌های حل مسائل کار می‌کنند. اما متاسفانه در ایران این مساله برای شرکت‌های حوزه‌های تکنولوژی و فناوری، چندان جا نیفتاده است و از همین بابت، فارغ التحصیلان رشته‌های ریاضی و علوم کامپیوتر را دست کم می‌گیرند. از طرف دیگر، مشاوران کم‌سواد در سطح مدارس نیز به اشتباه به دانش‌آموزان می‌گویند که علوم کامپیوتر همان ریاضی‌ست و به درد نمی‌خورد و دانش آموزان را از رفتن به این رشته‌ها منع می‌کنند. به این شکل، بسیاری از استعدادهای واقعی از رفتن به این حوزه منصرف می‌شوند.


وقتی شما توسعه‌ی فناوری‌های محاسباتی را می‌بینید، مثلا با خوشحالی از چت جی پی تی استفاده می‌کنید، باید بدانید که بخش مهمی از الگوریتم‌های پایه ای این مدل های زبانی، توسط دانشمندان حوزه‌ی علوم کامپیوتر توسعه داده‌ شده است. هرچند که رشته‌های علوم کامپیوتر و مهندسی نرم افزار، همپوشانی‌های زیادی دارند، اما محاسبات، تجزیه و تحلیل و توسعه‌ی الگوریتم‌های جدید، عمدتا توسط دانشمندان علوم کامپیوتر صورت می‌گیرد و مهندسان نرم افزار، این الگوریتم‌ها و روش‌های جدید را گرفته و شکل کاربردی به آن‌ها می‌دهند. در واقع دانشمندان علوم کامپیوتر، علم و دانش ریاضیاتی پشت عملکرد کامپیوترها را توسعه می‌دهند و مهندسان نرم افزار، این اصول علمی‌ و ریاضی را در طراحی و‌ توسعه‌ی نرم افزارها به کار می‌گیرند و به این شکل، نقشی مکمل برای یکدیگر دارند.


به عنوان مثال، هم اکنون که روش‌های محاسبات کوانتومی (quantum computing) و همچنین کامپیوترهای کوانتومی (quantum computers) در مرکز توجهات است و کمپانی‌های بزرگی مانند گوگل و آی بی ام، سرمایه گذاری‌های کلانی روی این حوزه انجام داده اند، این حوزه توسط دانشمندان علوم کامپیوتر و فیزیکدانان در حال توسعه است و مهندسان کامپیوتر، هنوز نقش آنچنان جدی در توسعه‌ی آن ایفا نمی‌کنند. چرا که هنوز اصول ریاضیاتی و الگوریتم‌ های پایه‌ای آن در حال توسعه است. اما زمانی که پایه‌ی آن توسط ریاضی‌دانان و فیزیکدانان گذاشته شود، آنوقت مهندسان نرم افزار و سخت افزار به شکلی جدی، به این الگوریتم‌ها شکلی کاربردی خواهند داد. با توجه به این موضوع، به کسانی که به انجام کارهای بسیار اساسی و پایه‌ای در حوزه‌ی کامپیوتر علاقه مندند، توصیه می‌شود که به سمت‌ رشته‌های ریاضیات و علوم کامپیوتر بروند.




تصویر : از کلاس غیرحضوری فلسفه‌ی کاربردی دانشجوی گرامی‌ام سپیده. سپیده علاقه‌ی زیادی به ریاضیات و علوم کامپیوتر دارد و دوست دارد، یکی از دانشمندان بزرگ این عرصه شود. سپیده همچنین به فهم موضوعات فلسفی اشتیاق زیادی داشته و به شکلی منظم‌ و فعال در دوره های فلسفه‌ی کاربردی شرکت می‌کند.



- اَبا اِباد




@AbaEbad




#physics #science #mathematics #computerscience #philosophy #ebadism #abaebad

امشب می‌خواهم که برای تک تک شما یارانم چند آرزو کنم:
.
.
.
.
.
آرزوی ویژه کنم که بزودی (در همین هفته های پایانی سال) یکی - دو تا از آن آرزوهای نابی که مَشعل شان را همواره در دلتان حمل کرده اید، تلألو و درخشش ویژه ای گرفته و ما دوستان و دوستدارانتان نیز شاهد این درخشش ها باشیم و در جهانتان گرم و روشن شویم.

همچنین:

آرزو کنم که تن و روانتان سالم و درست باشد.

آرزو کنم که اگر شغلی ندارید، آن را بیابید.

آرزو کنم که دوستانتان بیشتر و بیشتر شوند و دشمنانتان کمتر و کمتر.

آرزو کنم که خوش، آرام و شاد باشید و درد و رنج و غمِ زندگی یا از شما دور باشد، یا اگر هم نیست، قدرت و تابِ تحملشان را داشته باشید.

آرزو کنم که حسرت نخورید و به آنچه که هستید و نیستید افتخار کنید.

آرزو کنم که همه ی ضعف هایتان قوت شوند و همه ی تهدیدها برایتان فرصت باشند.

آرزو کنم که کسی را دوست بدارید و از این رهگذر دوست داشته شوید.

آرزو کنم که به اندازه ی نیازهای برحقتان دارا باشید.

آرزو کنم که حب و بغض و کینه ای در دلتان حمل نکنید که این شما را زود پیر می کند... و این خیلی حیف است که شخص یگانه ای چون شما رنجور باشد.

و سرآخر اگرچه با مهاجرت غریبانه‌ی هموطنان‌مان خشنود نمی‌شوم؛ اما پا بر رای خود بگذارم و آرزو کنم که همگی‌تان در همان نقطه ای از دنیا که می خواهید، ساکن باشید و زندگی کنید (و خوشبخت شوید).

- دِی‌داد

(آرزو می کنم که به همه ی آرزوهایتان برسید...)

Daydaad | دِی‌داد

___

در تصویر: از نخستین جلسه‌ی ترم صفرم سال سوم دوره ی تلفیقی فلسفه‌ی محض و کاربردی دوست و دانشجوی گرامی‌ام "اَبا اِباد" گرامی.

امروز روز خاصی برای اَبا و من بود و اَبا توانست ۱۱۱ هفته بدون کنسلی در دوره شرکت کند و سال دوم دوره را نیز همچون سال اول بی هیچ غیبتی به پایان بَرَد.

(رکوردی که در یک و نیم دهه سابقه‌ی تدریس فلسفه بتوسط من بی‌سابقه بوده و بعید می‌دانم که دانشجوی دیگری به این زودی‌ها از عهده‌ی آن برآید‌.)

اَبا جان... تحقق همه‌ی آرزوهای بالا را برایت به‌شکل ویژه‌ای خواهانم.

@AbaEbad

___

#دی_داد #دانش #فلسفه #علم #هنر #ادبیات #جهان_بینی #دی_دادیسم #فلسفه_کاربردی #کاردل #کار_دل #مسئول_ارشد_فلسفه #فراساختار #شوالیه_فرهنگ #مکتب_عقل_و_تجربه #لیگ_فلاسفه_کاربردی

#daydaad #knowledge #philosophy #science #art #literature #ideology #daydaadism #appliedphilosophy #karedel #chiefphilosophyofficer #cpo #metastructure

___

@DaydaadDotCom

یکی از پیش‌بینی‌های مهم نسبیت عام اینشتین، وجود سیاه‌ چاله ها بود که البته در سال ۲۰۱۹، با ثبت اولین تصویر مستقیم از سیاه چاله ها، وجود این اجرام بسیار اعجاز انگیز کیهان، کاملا اثبات شد. طبق محاسبات، در شعاع خاصی از سیاه چاله که به شعاع شوارتزشیلد (Schwartzchild radius) شناخته می‌شود، هیچ راه فراری وجود ندارد. بدین معنی که اگر جرمی وارد این شعاع شود، دیگر شانسی برای خارج شدن از سیاهچاله ندارد، حتی اگر موتورهای موشک آنقدر قوی باشد که به فضاپیما اجازه دهد، با سرعت نور حرکت کند، باز هم قادر نخواهد بود که از سیاهچاله بگریزد. شخصی که وارد این شعاع شده است، حتی نمی‌تواند به بیرون نور بتاباند یا با امواج رادیویی با بیرون ارتباط برقرار کند. چرا که در این فاصله گرانش سیاهچاله آنقدر قوی‌ست که حتی امواج الکترومغناطیس نیز نمی‌توانند از آن بگریزند.


پس اگر کسی از بیرون سیاهچاله منتظر دوستش که وارد شعاع شوارتزشیلد شده است، باقی بماند، هیچگاه هیچ خبری از او نخواهد شنید. به همین علت، به این شعاع، افق رویداد (event horizon) گفته می‌شود. چرا که شما هیچگاه نخواهید توانست رویدادهای فراسوی این مرز یا افق سیاهچاله را مشاهده کنید. اما یکی از تئوری‌های جالبی که در رابطه با سیاهچاله‌ها ارائه شده و هنوز نیز، به شکلی تجربی اثبات نشده است، تئوری تابش هاوکینگ است که توسط استیون هاوکینگ بزرگ در سال ۱۹۷۴ ارائه شد. هاوکینگ در این تئوری، با پیوند نسبیت عام و کوانتوم، پیش‌بینی می‌کند که سیاهچاله‌ها می‌توانند ذراتی را به بیرون از خود ساطع کنند.


ما می‌دانیم که ذرات و پادذرات به محض اینکه با یکدیگر ملاقات کنند، در واکنش نابودی، به فوتون‌های نور تبدیل می‌شوند. اما مطابق مکانیک کوانتوم، ذره و پادذره می‌توانند در شرایطی، در مدت زمان بسیار کوتاهی همراه یکدیگر و به صورت یک جفت، به وجود آیند. اما برای اینکه این جفت به وجود بیاید، نیاز به انرژی دارد که این انرژی از سمت سیاهچاله تامین می‌شود. این جفت‌های ذره-پادذره برای لحظات بسیار کوتاهی می‌توانند در افق رویداد سیاهچاله ایجاد شوند و سپس مجددا به انرژی تبدیل شده و به داخل سیاهچاله سقوط کنند. اما گاهی اوقات، یکی از این دو ذره، انرژی کافی برای فرار از سیاهچاله را پیدا می‌کند. ذرات تابش هاوکینگ، در واقع از طریق پدیده‌ی تونل زنی کوانتومی، می‌توانند از افق رویداد سیاهچاله خارج شوند و وارد کیهان شوند.




پی‌نوشت : البته تاکنون تابش هاوکینگ، مشاهده نشده است و جستجو برای یافتن آن‌ ادامه دارد. یافتن تابش هاوکینگ، یک دستاورد علمی بزرگ خواهد بود، چرا که یکی از جاهایی‌ست که کوانتوم و نسبیت همدیگر را ملاقات خواهند کرد.



- اَبا اِباد



@AbaEbad



#physics #science #cosmology #cosmology #astrophysics #blackhole #ebadism #abaebad

تصویر : شیطانک ماکسول که عملکرد آن در این پست توضیح داده شد. البته ماکسول فردی بسیار مذهبی بود و هیچگاه از اصطلاح شیطانک استفاده نکرد؛ به جای آن، ماکسول از اصطلاح موجودات بسیار کوچک یا finite being استفاده نمود.



@AbaEbad

مطابق قانون دوم ترمودینامیک، آنتروپی یک سیستم ایزوله، هیچگاه کاهش نمی‌یابد. بیان دیگر قانون دوم ترمودینامیک این است که گرما هیچگاه از جسم سرد به جسم گرم منتقل نمی‌شود مگر با انجام کار. به همین خاطر است که یخچال خانه‌ی شما انرژی مصرف می‌کند تا محتویات درون آن را خنک نگه دارد. اگر شما یخچال را از برق بکشید، محتویات درون یخچال به جای اینکه سرد شود، رفته رفته گرم تر می‌شود. در تاریخ علم، دانشمندان زیادی سعی کردند با طراحی آزمایشاتی، این قانون را نقض کنند. یکی از این دانشمندان، فیزیکدان بزرگ جیمز کلرک ماکسول بود که در سال ۱۸۷۱ با طراحی آزمایشی تحت عنوان شیطانک ماکسول (Maxwell's Demon)، میرفت که قانون دوم ترمودینامیک را نقض کند که البته موفق نشد.


آزمایش شیطانک ماکسول به این صورت است که ظرفی حاوی مولکول های داریم که این ظرف توسط یک دیواره در وسط، به دو نیمه تقسیم شده است. مانند تصویر، روی این دیواره در وسط ظرف یک دریچه‌ی خیلی کوچک وجود دارد و این دریچه‌ی خیلی کوچک یک نگهبان خیلی کوچک هم دارد که همان شیطانک ماکسول است. شیطانک ماکسول آنجا نشسته است و هر مولکولی که در محفظه‌ی سمت راست به دریچه نزدیک می‌شود نگاه می‌کند، اگر مولکول سرعت بالایی داشته باشد، شیطانک دریچه را باز می‌کند تا مولکول به محفظه‌ی سمت چپ برود. اگر سرعت مولکول پایین باشد، شیطانک فورا دریچه را می‌بندد. شیطانک عکس این کار را برای محفظه‌ی سمت چپ انجام می‌دهد. او آنجا نشسته است تا با باز کردن و بستن دریچه‌، همه‌ی مولکول‌های پرسرعت را به محفظه‌‌ی سمت چپ و همه‌ی مولکول‌های کم سرعت را به محفظه‌ی سمت راست بفرستد. او این کار را تنها با باز و بسته کردن دریچه انجام می‌دهد.


شیطانک‌ بعد از مدتی موفق می‌شود و خب قاعدتا حالا محفظه‌ی سمت چپ دارای مولکول‌هایی با سرعت بالا یا همان دمای بالاست و محفظه‌ی سمت راست، دارای مولکول‌هایی با دمای پایین است. خب تا به اینجا، به ظاهر این نقض قانون دوم ترمودینامیک است‌. چرا که شیطانک موفق شده بدون انجام کاری، بی‌نظمی کل سیستم را کاهش دهد. اما پاسخ به این‌ پارادوکس اینگونه داده شده است که شیطانک هر بار که می‌خواهد دریچه را باز کند یا ببندد، بایستی اندازه گیری انجام دهد و نتیجه‌ی این اندازه‌گیری را در حافظه‌ی خود ذخیره کند. اما از آنجایی که هر حافظه‌ای در جهان محدود است، شیطانک باید بالاخره برای اندازه گیری های جدید، حافظه را پاک کند تا جایی برای اطلاعات جدیدش باز شود. این پاک‌ کردن اطلاعات از حافظه، خود باعث افزایش آنتروپی کل سیستم محفظه+شیطانک می‌گردد و به این شکل، تئوری اطلاعات در ریاضیات (علوم کامپیوتر)، مانع نقض قانون دوم ترمودینامیک می‌گردد.




- اَبا اِباد




@AbaEbad



#physics #science #thermodynamics #information #mathematics #ebadism #abaebad

لینک ورژن کامل این مصاحبه در یوتیوب



https://youtu.be/GXgEnSkNqWs?si=KwkVm7Yn8ueiBvAA

تصویر: این جایی بود که مالک آمازون، جف بزوس، توسعه‌ی آمازون را آغاز کرد. فقط یک آفیس ساده، یک کامپیوتر معمولی و ۵۰۰ هزار دلار ناقابل که پدر و مادرش به او داده بودند کمی هم اعتبار و ارتباط که از خانواده‌ی خود گرفته بودند. حالا عده‌ای می‌روند و جملات جف بزوس در باب موفقیت را برای دیگران بازگو می‌کنند. بیچاره خودش هم باورش شده و کلی کتاب راجع به موفقیت در زندگی نوشته است.



@AbaEbad

همین مانده بود که این ثروتمندان و سرمایه داران بی‌سواد و دوزاری برای مردم دنیا نسخه بپیچند! یعنی دنیا اینقدر از فیلسوف و اندیشمند و دانشمند خالی شده که حالا مردم به دنبال افرادی مثل ایلان ماسک و مارک زاکربرگ و جف بزوس راه بیفتند و ببینند که از دهان بی‌سواد اینها چه چیزی خارج می‌شود و راه و رسم زندگی را از اینها بیاموزند؟ مگر اینها انسان را به قدر فیلسوف می‌شناسند یا جهان را به قدر دانشمند می‌شناسند که برای انسان‌ها نسخه هم می‌پیچند؟ آیا داشتن یک ثروت عظیم به انسان خرد و جهان بینی خاصی می‌دهد که کسی که ثروتمند است، تصور کند که در شناخت انسان و جهان از دیگران پیشروتر است؟ اتفاقا تاریخ نشان داده که ثروت و قدرت به انسان، بیشتر توهم دانایی می‌دهد تا خود دانایی.


یک سرمایه دار از آن جهت که سرمایه دارد، بینشی برتر از دیگران عائدش نشده است که عده‌ای اینچنین به دنبال اینها راه می‌افتند و سخنان تهی و بی‌مغز اینها را برای نصیحت دیگران بازنشر می‌کنند. اگر سرمایه داران، به معنای واقعی کلمه تاثیرگذار بودند، چرا هیچیک از ما ثروتمندترین افراد کره‌ی زمین حتی در یکی دو قرن گذشته را نمی‌شناسیم، اما تا دلتان بخواهد نام اندیشمندان و فیلسوفان و دانشمندان مختلف، به ذهنمان خطور می‌کند. تاثیرگذار راستین پس از مداقه در احوالات جهان و انسان، چیزی خلق می‌کند و به واسطه‌ی این تاثیر تا قرن‌ها در ذهن‌ها و قلب‌ها باقی می‌ماند. ثروت سعدی، گلستان و بوستان است نه پولی که در آن زمان داشته است. هیچکس هم یادش نمی‌آید ثروتمندترین فرد در زمان سعدی که بوده است.


از طرف دیگر خیلی از این سرمایه دارانی که می‌بینید، نه در اثر هوش و ذکاوت و تلاش و پشتکارشان، بلکه بر اثر شانس و احتمال، به چنین سرمایه هایی دست یافته اند. بسیاری از اینها از ارث و میراث، بعضی از سوار شدن بر موج تکنولوژی‌های جدید و برخی دیگر هم از نقص‌های قانونی، به این ثروت‌های بادآورده دست یافته اند. پس صرف داشتن سرمایه‌ی زیاد، نشان از دانایی و نبوغ فرد نیست. این سرمایه داران، اگر خودشان بینشی از آن خود نسازند، در بهترین حالت می‌توانند مانند آلفرد نوبل، سرمایه‌‌شان را وقف توسعه‌ی علم و دانش کنند و به این شکل و به اعتبار تاثیرگذاران واقعی این عرصه‌ها، در صفحات تاریخ، جایی برای خود دست و پا کنند.



- اَبا اِباد




@AbaEbad



#science #philosophy #wisdom #fakepeople #society #ebadism #abaebad

لینک ورژن کامل این قسمت از برنامه‌ی فراساختار در وبسایت ابا اباد دات کام، بدون نیاز به فیلترشکن

https://abaebad.com/videos/

ریچارد دوکینز، رفتارشناس و زیست شناس بریتانیایی، در کتاب بی‌نظیر ژن خودخواه، یک بازی جالب را مطرح می‌کند. در این بازی که به بازی بانکدار شناخته می‌شود، دو نفر مثلا شما و دوستتان در مقابل یک بانکدار به بازی مشغول هستید. یک کارت سبز (صداقت) و یک کارت قرمز (دروغ) در اختیار شما قرار دارد. مشابه همین کارت‌ها در اختیار دوستتان نیز قرار دارد. حالا شما مقابل بانکدار قرار می‌گیرید و بایستی به صورت همزمان با هم، به انتخاب خودتان یک کارت را مقابل بانکدار قرار دهید. شما اختیاری روی حرکت دوستتان ندارید. قرار است این کار را تکرار کنید و مشخص نیست که بازی چه زمانی به پایان می‌رسد. این بازی به صورت کاملا تصادفی ممکن است پس از هر دور تمام شود. قوانین بازی به این صورت است:


۱ - اگر هر دو نفرتان کارت سبز (صداقت) را روی میز بگذارید، از آنجایی که هر دو صداقت نشان داده‌اید، بانکدار به هرکدام از شما ۲۰ دلار جایزه می‌دهد.


۲ - اگر یکی از شما کارت سبز (صداقت) و دیگری کارت قرمز (دروغ) را روی میز بگذارد، بانکدار از کسی که کارت سبز گذاشته، ۱۰۰ دلار می‌گیرد و آن را به کسی که کارت قرمز گذاشته، می‌دهد. چرا که کسی که کارت قرمز گذاشته، توانسته دیگری را گول بزند.


۳- اگر هر دو کارت قرمز (دروغ) بگذارید، بانکدار از هرکدام از شما، ۱۰۰ دلار بابت جریمه می‌گیرد. چرا که هردوی شما دروغ گفته اید و در دروغتان نیز موفق نشده اید.



دوکینز در این کتاب می‌گوید که این مساله برای محققان مختلف فرستاده شد تا هریک، یک فرمول یا یک استراتژی ارائه کنند که بیشترین عائدی را برای دو طرف داشته باشد. یعنی اینکه شما و دوستتان، بیشتر از اینکه پولتان را از دست بدهید، بتوانید از بانکدار پول بیشتری دریافت کنید. دانشمندان و محققان، استراتژی‌های مختلفی برای پیروزی در این بازی ارائه دادند، اما بهترین استراتژی تا به امروز استراتژی زیر بوده است:


"ابتدا با کارت سبز وارد بازی شوید و پس از آن، در هر مرحله، حرکت قبلی رقیب را تکرار کنید."


این استراتژی جنبه های جالبی دارد. اینکه شما ابتدا با حسن نیت وارد شده اید. سپس اگر دوستتان کلک زده و کارت قرمز رو کرده، در مرحله‌ی بعد یک انتقام متناسب از او می‌گیرید تا تنبیه شود. اما اگر دوستتان سرش به سنگ خورد و در دور بعد با کارت سبز وارد شد، شما کینه نمی‌ورزید و مجددا با کارت سبز بازی می‌کنید. این استراتژی، تا به امروز بهترین استراتژی بوده است. حالا این را به بهترین حالت برای بقا انطباق دهید. این بهترین استراتژی، استراتژی پایدار تکاملی (Evolutionary Stable Strategy یا ESS) نامیده می‌شود.



پی‌نوشت ۱: این استراتژی برای به کارگیری در زندگی، یک مشکل اساسی دارد و استاد دی‌داد Day daad قسمتی به آن اضافه کردند که من فکر می‌کنم، بسیار مهم است. این بازی فقط در مورد دو کارت سبز و قرمز تعریف شده و اشاره‌ای به اشتباهات مهلک ندارد. اگر اشتباه مهلک با کارت بنفش نشان داده شود، با ارائه‌ی کارت بنفش بایستی بازی را ترک کنید و ادامه دادن بازی معنی ندارد.



پی‌نوشت ۲: مساله‌ی فوق، مثال خوبی از مسائل نظریه‌ی بازی‌ها (game theory) در ریاضیات است.




- اَبا اِباد




@AbaEbad



#science #gametheory #mathematics #richarddawkins #selfishgene #ebadism #abaebad

ژن‌ها اجزای سازنده‌ی حیات هستند. آن‌ها اطلاعات موردنیاز برای ساخت موکلو‌ل‌ها و پروتئین‌های ضروری حیات را در خود دارند. مولکول‌ها و پروتئین‌هایی که وجود آن‌ها به سلول های بدن اجازه‌ی فعالیت می‌دهد و به بدن ما می‌گوید که چطور عمل کند و چطور رشد کند. حتی ویژگی‌های ظاهری ما مانند رنگ مو و رنگ چشم نیز از ژن‌های ما نشات می‌گیرد. اما این ژن‌ها همیشه هم خوب کار نمی‌کنند. معیوب بودن برخی از ژن‌ها منجر به بیماری‌های ژنتیکی می‌شود. حدود ۸۰ درصد از بیماری‌های نادر، اساسی ژنتیکی دارند. به طوریکه از هر ۲۱ نفر روی زمین، یک نفر مبتلا به اختلالات ژنتیکی است. از بین این بیماری‌های نادر نیز، ۹۵ درصد آن‌ها هنوز هیچ درمان تایید شده ای ندارند. اما علم روز بروز در حال گشودن روزنه‌های امید در این بخش است.


یکی از این روزنه‌های امید که چند سالی‌ست توجه محققان زیادی را به خود جلب کرده است، روش‌ ژن درمانی (gene therapy) است. ژن درمانی روشی است که در آن محققان به کمک اصلاح مشکلات ژنتیکی در پس بیماری‌ها، آن‌ها را درمان یا از آن‌ها پیشگیری می‌کنند. ژن درمانی به پزشکان این امکان را می‌دهد که بدون استفاده از داروها یا بدون انجام عمل جراحی، تنها با تغییر ساختار ژنتیکی فرد، او را درمان کنند. این مکانیزم چیزی شبیه مکانیزم عملکرد یک ویروس است، اما این بار به جای اینکه آن ویروس مضر باشد، یک ویروس مفید وارد بدن شخص می‌شود و دی ان ای او را به گونه‌ای اصلاح می‌کند که دیگر مشکلی ایجاد نکند. حتی ممکن است یک ژن خاص وارد سلول‌های بدن فرد شود و به سلول در مبارزه با یک‌ بیماری کمک کند.


اما در روش‌های جدید ژن درمانی، دانشمندان ژنوم فرد را تغییر می‌دهند که به آن genome editing گفته می‌شود. در این روش‌ها به جای اینکه ژن جدیدی وارد بدن فرد شود، به کمک‌ سیستم‌هایی ژنوم فرد بازنویسی و اصلاح می‌شود. این روش شبیه این است که یک برنامه‌نویس، بخشی از کدهای یک برنامه را تغییر دهد و خروجی‌های جدیدی دریافت کند. تغییر در ژنوم یک فرد، می‌تواند ژن‌هایی که درست کار نمی‌کند را اصلاح کند، ژن‌هایی را فعال یا غیر فعال کند و یا حتی قسمتی از ژنوم فرد که مشکل آفرین شده است را به کلی از بین ببرد. البته هنوز بیماری‌های زیادی به کمک این روش جدید درمان نشده است، اما تحقیقات زیادی که در این حوزه صورت می‌گیرد و پیشرفت‌هایی که تاکنون در این حوزه اتفاق افتاده است، بسیار نویدبخش است.




-اَبا اِباد




@AbaEbad




#science #biology #lifesciences #molecularlifesciences #genetics #ebadism #abaebad

تصویر : تاسیسات شیرین سازی آب در حوزه‌ی خلیج فارس، دایره‌های سبز تاسیسات فعال و شش ضلعی‌های زرد، تا سال ۲۰۳۰ به بهره برداری خواهد رسید.


@AbaEbad

برخی کشورهای حاشیه‌ی خلیج فارس در چند دهه‌ی اخیر شاهد یک‌ رشد اقتصادی بسیار سریع بوده اند و به دنباله‌ی این رشد اقتصادی چشم‌گیر، جمعیت آن‌ها رشد بسیار فزاینده‌ای داشته است. از طرفی این‌ جمعیت بالا برای ادامه‌ی توسعه نیاز به منابع عظیم آب شیرین دارد و از بین این کشورها، تنها ایران و عراق هستند که به منابع طبیعی آب شیرین دسترسی دارند. سایر کشورهای حوزه‌ی خلیج فارس، آب شیرین مورد نیاز خود را از خلیج فارس و از طریق شیرین سازی آب شور، تامین می‌کنند. این کشورها بزرگ‌ترین کاربران تکنولوژی‌های شیرین‌ سازی آب هستند و حدود ۴۵ درصد شیرین‌ سازی آب دنیا در اینجا صورت می‌گیرد. روند رشد میزان شیرین‌ سازی آب در خلیج فارسی، به سرعت در حال افزایش است.


بله کشورهای حوزه‌ی خلیج فارس به سرعت در حال توسعه هستند، اما این توسعه پایدار نیست. رشد فعالیت‌های شیرین سازی آب در خلیج فارس، منجر به افزایش غیرقابل اغماض شوری آب در خلیج فارس شده و خواهد شد و این شوری آب، تاثیرات بسیار مخربی بر اکوسیستم دریایی خلیج فارس خواهد گذاشت. از طرف دیگر، با افزایش شوری آب خلیج فارس، هزینه های شیرین‌ سازی آب روز به‌ روز افزایش می‌یابد. چرا که برای شیرین سازی آب شورتر، تکنولوژی بالاتر و هزینه و انرژی بیشتری مورد نیاز است. از طرفی صنعت شیلات در خلیج فارس به شدت تحت تاثیر قرار خواهد گرفت. احتمالا عده ای بگویند که خلیج فارس به آب‌های آزاد متصل است و افزایش شوری آن، خیلی زود با جایگزین شدن آب‌های تازه از طریق جریان‌های اقیانوسی جبران می‌شود.


اما بایستی بدانیم که تبادل آب بین خلیج فارس و اقیانوس هند در مقایسه با خلیج‌ها و دریاهای مشابه، چندان بالا نیست. چرا که خلیج فارس از طریق تنگه‌ی باریک هرمز با اقیانوس هند در ارتباط است و جهت حرکت جریان آب به گونه‌ای است که آب‌های شور و سنگین از قسمت‌های عمیق تنگه‌ی هرمز خارج می‌شوند و آب تازه با شوری کمتر از قسمت‌های کم‌عمق تنگه‌ی هرمز، وارد خلیج فارس می‌شوند. به همین علت، افزایش شوری آب خلیج فارس به راحتی از طریق جریان‌های اقیانوسی جبران نمی‌شود. البته تاثیر منفی این حجم از شیرین سازی آب، فقط یک پیش‌بینی نیست و تاکنون با کاهش تنوع زیستی مرجان‌ها، خارپوستان و حتی کاهش سایز ماهی‌ها همراه بوده است. اسم این توسعه که با نابودی محیط زیست همراه است، هرچیزی که باشد، توسعه‌ی پایدار نیست.




- اَبا اِباد



@AbaEbad




#science #sustianability #sustainable #development #sustainabledevelopment #ebadism #abaebad

لینک مرجع اطلاعات ذکر شده در نوشتار فوق در مقاله ای که در سال ۲۰۲۲ در مجله‌ی نیچر به چاپ رسیده است

https://www.nature.com/articles/s41598-022-25167-5

تصویر : معلولانی که از بابت مفید نبودن برای جامعه، به سوی مرگ می‌روند. در پروژه‌ی T-4، بین سال‌های ۱۹۳۹ تا ۱۹۴۵، حدود ۲۰۰ هزار معلول، توسط نازی ها به قتل رسیدند. تنها با این استدلال که با وجود اینها "جامعه پیشرفتی نخواهد کرد".



@AbaEbad

این حقیقتا یک ضعف فرهنگی‌ست که بسیاری از ایرانیان علاقه دارند از هرچیزی و هرکسی بت بسازند و آن را آنقدر بالا ببرند که کسی نتواند از آن‌ها کوچک‌ترین انتقادی بکند. البته در اینجا منظور از بت، آن چیزی نیست که پیروان برخی ادیان آن را می‌پرستند. بت یا idol هرچیزی یا هرکسی‌ست که ارزشی بیشتر از ارزش واقعی‌اش به آن داده شده باشد. در جامعه‌ی ایران هم تا دلتان بخواهد از این بت‌ها سبز شده، از‌ مجید سمیعی و محمود حسابی و فیروز نادری گرفته تا کسانی مثل ایلان ماسک و جف بزوس و مارک زاکربرگ. اگر در برابر طرفداران و سینه چاکان این‌ بت‌ها کوچک‌ترین انتقادی به بت‌هایشان بکنید، یا با پاسخ‌هایی پرت و پلا مواجه می‌شوید و یا بدون دریافت هیچ پاسخ روشنی، می‌بینید که صرفا عصبانی شده و شروع به توهین می‌کنند. البته این عصبانیت چیز بدی‌ نیست، چرا که به گفته‌ی فیلسوف بزرگ دی‌داد، فلسفه‌ی حقیقی بایستی جهل و نادانی را به درد آورد.


محض مثال اینجا به یک نمونه‌ از هزاران نمونه‌ی موجود از حاکمیت جهل و حماقت می‌پردازم. مدتی قبل در یک مصاحبه از ایلان ماسک که برای عده‌ی زیادی اکنون حکم منجی جهان را دارد، سوال شد که چرا روی پروژه‌ی افزایش طول عمر انسان سرمایه گذاری نمی‌کنید؟ پاسخ این شخص که البته از بابت ثروت زیادش، قدرت زیادی نیز دارد و از بابت ضعف فرهنگی، در ایران طرفداران ویژه ای نیز دارد، این بود که "من فکر نمی‌کنم که باید برای افزایش طول عمر انسان، تلاش کنیم. چرا که اکثر انسان‌ها بعد از مدتی در نظرات خود تغییری ایجاد نمی‌کنند. آن‌ها فقط می‌میرند. پس اگر انسان‌ها عمر طولانی داشته باشند و‌ نمیرند، ما در نظرات و ایده های قدیمی گیر خواهیم افتاد و جامعه دیگر پیشرفتی نخواهد کرد." حالا شاید عده‌ای بی‌خرد بگویند که ایلان ماسک چه دیدگاه رفیعی راجع به انسان دارد، اما حقیقت پشت چنین پاسخی چیست؟


می‌توان از این پاسخ چنین برداشت کرد که گویی هدف انسان‌ها از زندگی این است که پیشرفت‌های مدنظر ایلان ماسک را اعمال کنند و اگر زمانی نتوانستند نظرشان را تغییر دهند، بهتر است که بمیرند تا افرادی با ایده های جدید جای آن‌ها را بگیرند. چرا که آن‌ها جلوی پیشرفت جامعه را خواهند‌ گرفت. چنین دیدگاهی شبیه دیدگاه پشت پروژه‌ی T-4 یا پروژه‌ی مرگ آسان (euthanasia) است که توسط رژیم نازی‌ در سال ۱۹۳۹ آغاز شد. در این پروژه که بخشی از هلوکاست است که کمتر بدان پرداخته شده، افراد دارای معلولیت جسمی یا ذهنی، به صورت سیستماتیک، به قتل می‌رسیدند. چرا که وجود چنین افرادی برای پیشرفت جامعه بی‌فایده تلقی می‌شد. از طرف دیگر نگهداری از این افراد برای جامعه پرهزینه بود. همچنین آن‌ها تهدیدی برای ژن آریایی بودند. نازی ها همچنین معتقد بودند، معلولان و انسان‌های ناتوان، دیگر ارزش زندگی ندارند یا unworthy of life هستند.



- اَبا اِباد




@AbaEbad




#philosophy #society #wisdom #idol #ebadism #abaebad

توضیح ویدئو : نحوه‌ی قرارگیری سه ماهواره‌ی مربوط به پروژه‌ی لیزا یا آنتن فضایی تداخل سنج لیزری (Laser Interferometer Space Antenna یا LISA) که شرحش در بالا گفته شد


@AbaEbad