នៅថ្ងៃទី០៥ ខែមេសា ឆ្នាំ១៩៥៥ ជ័យលាភីរង្វាន់ណូបែលផ្នែកអក្សរសាស្ត្រ Bertrand Russell បានសរសេរលិខិតទៅកាន់ជ័យលាភីរង្វាន់ណូបែលផ្នែករូបវិទ្យា Albert Einstein ដើម្បីស្នើសុំការគាំទ្ររបស់គាត់ក្នុងកិច្ចខិតខំប្រឹងប្រែងប្រឆាំងនឹងអាវុធនុយក្លេអ៊ែរ។

លិខិតនេះជាផ្នែកមួយនៃការរៀបចំសម្រាប់អ្វីដែលក្រោយមកត្រូវបានគេស្គាល់ថាជា "ប្រកាស Russell-Einstein" ដែលត្រូវបានចេញផ្សាយនៅថ្ងៃទី០៩ ខែកក្កដា ឆ្នាំ១៩៥៥។ ឯកសារនេះបានគូសបញ្ជាក់ពីគ្រោះថ្នាក់នៃអាវុធនុយក្លេអ៊ែរ និងបានអំពាវនាវឱ្យមានការដោះស្រាយជម្លោះអន្តរជាតិដោយសន្តិវិធី ដោយទទួលបានការគាំទ្រពីអ្នកវិទ្យាសាស្ត្រល្បីៗជាច្រើនទៀត។

Einstein បានចុះហត្ថលេខាលើប្រកាសនេះតែបន្មានថ្ងៃប៉ុណ្ណោះមុនពេលគាត់ទទួលមរណភាពនៅថ្ងៃទី១៨ ខែមេសា ឆ្នាំ១៩៥៥ ដែលធ្វើឱ្យវាក្លាយជាសកម្មភាពសំខាន់ចុងក្រោយមួយរបស់គាត់ក្នុងការជំរុញសន្តិភាពពិភពលោក។

© ប្រវត្តិសាស្ត្រពិភពលោក
https://t.me/WorldHistoryDaily

#Breaking@WorldHistoryDaily រោងចក្រថាមពល និងរោងចក្រទឹករបស់ប្រទេសគុយវ៉ែត រងការខូចខាត ខណៈដែលអ៊ីរ៉ង់នៅតែបន្តវាយប្រហារលើបណ្តាប្រទេសនៅតំបន់ឈូងសមុទ្រ។

#Update អាកាសយានិកអាមេរិកម្នាក់ដែលបានបាត់ខ្លួន បន្ទាប់ពីអ៊ីរ៉ង់បានបាញ់ទម្លាក់យន្តហោះចម្បាំងរបស់គាត់ ត្រូវបានជួយសង្គ្រោះហើយ ក្រោយពីមាន "ការបាញ់ប្រហារគ្នាយ៉ាងខ្លាំងក្លា"

#Breaking@WorldHistoryDaily ប្រទេសចិនបានប្រហារជីវិតជនជាតិបារាំងម្នាក់ ដែលត្រូវបានកាត់ទោសប្រហារជីវិតកាលពីឆ្នាំ២០១០ ពីបទជួញដូរគ្រឿងញៀន នេះបើយោងតាមសេចក្តីថ្លែងការណ៍របស់ស្ថានទូតចិនប្រចាំនៅប្រទេសបារាំង នៅលើគណនី WeChat ផ្លូវការរបស់ខ្លួន។

នៅថ្ងៃទី០៥ ខែមេសា ឆ្នាំ១៩៤៥ មេដឹកនាំយូហ្គោស្លាវី លោក យ៉ូស៊ីប ប្រូហ្ស ទីតូ (Josip Broz Tito) បានចុះហត្ថលេខាលើកិច្ចព្រមព្រៀងជាមួយសហភាពសូវៀត ដែលអនុញ្ញាតឱ្យកងទ័ពសូវៀតចូលទឹកដីយូហ្គោស្លាវី "ជាបណ្ដោះអាសន្ន"។

កិច្ចព្រមព្រៀងនេះកើតឡើងក្នុងបរិបទនៃសង្គ្រាមលោកលើកទីពីរ ដែលកងកម្លាំងសូវៀតកំពុងជួយគាំទ្រដល់ការតស៊ូរបស់ក្រុមបដិវត្តន៍ (Partisans) របស់ទីតូ ប្រឆាំងនឹងកងកម្លាំងអាល្លឺម៉ង់និងសម្ព័ន្ធមិត្តរបស់ពួកគេនៅក្នុងតំបន់បាល់កង់។ ការអនុញ្ញាតនេះបានជួយពង្រឹងកិច្ចសហប្រតិបត្តិការរវាងសហភាពសូវៀតនិងយូហ្គោស្លាវី ដើម្បីបណ្តេញកងទ័ពណាស៊ីចេញពីទឹកដីយូហ្គោស្លាវី។

ទោះជាយ៉ាងណា ក្រោយសង្គ្រាម ទីតូបានបង្កើតគោលនយោបាយឯករាជ្យភាព ដោយបដិសេធមិនធ្វើជាផ្នែកនៃប្លុកសូវៀតទាំងស្រុង ដែលនាំឱ្យមានភាពតានតឹងជាមួយស្តាលីននៅឆ្នាំ១៩៤៨។ #USSR #Yogoslavia

© ប្រវត្តិសាស្ត្រពិភពលោក
https://t.me/WorldHistoryDaily

នៅថ្ងៃទី០៦ ខែមេសា ឆ្នាំ១៩៤១ ណាស៊ីអាល្លឺម៉ង់បានឈ្លានពានយូហ្គោស្លាវី ក្នុងប្រតិបត្តិការឈ្មោះ សង្រ្គាមខែមេសា ឬ ប្រតិបត្តិការ ២៥។

ប្រតិបត្តិការនេះត្រូវបានធ្វើឡើងបន្ទាប់ពីរដ្ឋាភិបាលយូហ្គោស្លាវីចាស់ដែលមានសម្ព័ន្ធភាពនឹងអាឡឺម៉ង់ត្រូវបានធ្វើរដ្ឋប្រហារ។

សូមបញ្ជាក់ថា យូហ្គោស្លាវីទោះបីជាមានការប្រកាសពីអព្យាក្រឹតភាពដំបូងក៏ដោយតែបានចុះហត្ថលេខាលើកិច្ចព្រមព្រៀងត្រីភាគីបង្កើតសម្ព័ន្ធភាពជាមួយអាឡឺម៉ង់ អ៊ីតាលី និងជប៉ុន កាលពី ២៥ មីនា ១៩៤១។ #WW2 #Yugoslavia #Germany

© ប្រវត្តិសាស្ត្រពិភពលោក
https://t.me/WorldHistoryDaily

អង្គការសុខភាពពិភពលោកត្រូវបានបង្កើតឡើងនៅថ្ងៃទី០៧ ខែមេសា ឆ្នាំ១៩៤៨ ហើយកិច្ចប្រជុំមហាសន្និបាតដំបូងរបស់ខ្លួនបានធ្វើឡើងនៅថ្ងៃទី២៤ ខែកក្កដា ឆ្នាំ១៩៤៨។ បច្ចុប្បន្ន អង្គការនេះមានទីស្នាក់ការនៅទីក្រុងហ្សឺណែវ ប្រទេសស្វីស ដឹកនាំដោយលោក Tedros Adhanom និងមានសមាជិកចំនួន១៩៤ប្រទេស។

នៅថ្ងៃទី២០ ខែមករា ឆ្នាំ២០២៥ ដែលជាថ្ងៃដំបូងនៃអាណត្តិទីពីររបស់លោក ដូណាល់ ត្រាំ បានចុះហត្ថលេខាលើបទបញ្ជាប្រតិបត្តិមួយ ដើម្បីចាប់ផ្តើមដំណើរការដកសហរដ្ឋអាមេរិកចេញពីអង្គការសុខភាពពិភពលោក (WHO) ជាថ្មីម្តងទៀត។

នេះជាលើកទីពីរហើយដែលលោកព្យាយាមធ្វើបែបនេះ បន្ទាប់ពីការប៉ុនប៉ងលើកទីមួយក្នុងឆ្នាំ២០២០ ដែលត្រូវបានបញ្ឈប់ដោយលោក ចូ បៃឌិន (Joe Biden) នៅពេលលោកចូលកាន់តំណែងក្នុងឆ្នាំ២០២១។

លោកត្រាំបានលើកឡើងថា ហេតុផលនៃការដកខ្លួននេះគឺដោយសារតែ WHO "គ្រប់គ្រងមិនបានល្អ" ចំពោះជំងឺរាតត្បាតកូវីដ-១៩ ដែលផ្តើមចេញពីទីក្រុងវូហាន ប្រទេសចិន និងវិបត្តិសុខភាពអន្តរជាតិផ្សេងទៀត។ លោកក៏បានរិះគន់ថា WHO មិនឯករាជ្យពី "ឥទ្ធិពលនយោបាយមិនសមស្រប" ពីប្រទេសជាសមាជិក និងទាមទារការបង់ប្រាក់ "មិនសមហេតុផល" ពីសហរដ្ឋអាមេរិក ដែលច្រើនជាងប្រទេសដទៃទៀតដូចជាចិន។
© ប្រវត្តិសាស្ត្រពិភពលោក
https://t.me/WorldHistoryDaily

ក្រុមអវកាសយានិកនៃបេសកកម្ម Artemis II បានដាក់ឈ្មោះរណ្ដៅមួយនៅលើព្រះច័ន្ទថា "Carroll" ដើម្បីជាការផ្ដល់កិត្តិយស និងការចងចាំដល់ភរិយារបស់លោក Reid Wiseman។ លោកស្រី Carroll បានទទួលមរណភាពកាលពីឆ្នាំ ២០២០ បន្ទាប់ពីបានតស៊ូជាមួយជំងឺមហារីកអស់រយៈពេល ៥ ឆ្នាំ។

នេះគឺជាការគោរពវិញ្ញាណក្ខន្ធដ៏រំជួលចិត្ត និងមានអត្ថន័យបំផុតមួយ ដែលបង្ហាញពីមនោសញ្ចេតនាយ៉ាងជ្រាលជ្រៅនៅពីក្រោយបេសកកម្មរុករកក្នុងលំហអវកាស។

#Breaking@WorldHistoryDaily នាយករដ្ឋមន្ត្រីប៉ាកីស្ថាន លោក Shehbaz Sharif បានអំពាវនាវដល់ប្រធានាធិបតី Trump ឱ្យពន្យារពេលឱសានវាទសម្រាប់ការព្រមព្រៀងជាមួយអ៊ីរ៉ង់ចំនួន ២ សប្តាហ៍ទៀត ហើយក៏បានស្នើឱ្យអ៊ីរ៉ង់បើកច្រកសមុទ្រ Hormuz ក្នុងអំឡុងពេលដូចគ្នានេះដែរ ដោយលោកបានបញ្ជាក់ថា កិច្ចខិតខំប្រឹងប្រែងផ្នែកការទូតនាពេលបច្ចុប្បន្នកំពុងមានសញ្ញាវិជ្ជមាន។

កាលពីថ្ងៃទី៧ ខែមេសា ឆ្នាំ២០២៦ ប្រទេសរុស្ស៊ី និងចិន បានប្រើប្រាស់សិទ្ធិវេតូ (Veto) នៅក្នុងក្រុមប្រឹក្សាសន្តិសុខអង្គការសហប្រជាជាតិ ដើម្បីច្រានចោលសេចក្តីព្រាងសេចក្តីសម្រេចមួយដែលរៀបចំឡើងដោយប្រទេសបារ៉ែន។ សេចក្តីព្រាងនេះមានគោលបំណងស្វែងរកការបើកច្រកសមុទ្រ ហ័រមូស (Strait of Hormuz) ឡើងវិញ និងជំរុញឱ្យមានកិច្ចការពារដល់នាវាដឹកទំនិញនានា ទោះបីជាខ្លឹមសារនៃសេចក្តីព្រាងនេះត្រូវបានគេបន្ធូរបន្ថយជាមុន ដោយមិនបញ្ចូលការអនុញ្ញាតឱ្យប្រើប្រាស់កម្លាំងយោធាក៏ដោយ។

ទាក់ទិននឹងការច្រានចោលនេះ ទីក្រុងម៉ូស្គូ និងទីក្រុងប៉េកាំង បានលើកឡើងនូវហេតុផលថា សេចក្តីព្រាងនោះមានភាពលម្អៀងប្រឆាំងនឹងប្រទេសអ៊ីរ៉ង់ ហើយមិនបានដោះស្រាយបញ្ហាដែលជាឫសគល់ពិតប្រាកដនៃជម្លោះនោះឡើយ។ អ្វីដែលគួរឱ្យកត់សម្គាល់នោះគឺ ការបោះឆ្នោតវេតូនេះបានធ្វើឡើងតែប៉ុន្មានម៉ោងប៉ុណ្ណោះ មុនពេលឈានដល់ឱសានវាទរបស់សហរដ្ឋអាមេរិក ដែលបានទាមទារយ៉ាងដាច់អហង្ការឱ្យអ៊ីរ៉ង់បើកច្រកសមុទ្រដ៏សំខាន់នេះឡើងវិញ។ ជារួម ព្រឹត្តិការណ៍នេះបានឆ្លុះបញ្ចាំងយ៉ាងច្បាស់អំពីភាពជាប់គាំងនៅក្នុងក្រុមប្រឹក្សាសន្តិសុខអ.ស.ប ដែលបណ្តាលមកពីការខ្វែងគំនិតគ្នាយ៉ាងស៊ីជម្រៅរវាងប្លុកលោកខាងលិច និងភាពជាដៃគូយុទ្ធសាស្ត្ររវាងរុស្ស៊ីនិងចិន។

កាលពីថ្ងៃអង្គារ ទី៧ ខែមេសា ប្រជាជនអ៊ីរ៉ង់រាប់ម៉ឺននាក់ រួមមានទាំងយុវជន សិល្បករ និងអត្តពលិក បាននាំគ្នាបង្កើត "ខ្សែច្រវាក់មនុស្ស" (Human Chains) នៅតាមបណ្តារោងចក្រអគ្គិសនី និងស្ពានសំខាន់ៗនៅទូទាំងប្រទេស។ ការធ្វើបែបនេះគឺដើម្បីឆ្លើយតបនឹងការអំពាវនាវរបស់រដ្ឋាភិបាលអ៊ីរ៉ង់ ក្រោមយុទ្ធនាការឈ្មោះថា "ខ្សែច្រវាក់មនុស្សរបស់យុវជនអ៊ីរ៉ង់ ដើម្បីអនាគតដ៏ភ្លឺស្វាង"។

នៅថ្ងៃទី០៨ ខែមេសា ឆ្នាំ១៩៣៨ ជាថ្ងៃខែឆ្នាំកំណើតរបស់លោក Kofi Annan អតីតអគ្គលេខាធិការអង្គការសហប្រជាជាតិ។

លោក Annan ជាជនជាតិអាហ្រិ្វកស្បែកខ្មៅទីមួយដែលជាមេដឹកនាំរបស់អង្គការពិភពលោកនេះដោយលោកបានបម្រើការពីឆ្នាំ១៩៩៧ទៅដល់ឆ្នាំ២០០៦។ លោកក៏ជាអគ្គលេខាធិការដំបូងគេដែលបានលេចចេញពីជួរបុគ្គលិកអ.ស.ប.ដែរ។

កាលពីឆ្នាំ២០០១ លោកបានទទួលរង្វាន់ Nobel សន្តិភាពរួមគ្នាជាមួយអ.ស.ប.សម្រាប់ការងារខាងមនុស្សធម៌។

នៅថ្ងៃទី ១៨ សីហា ២០១៨ លោក កូហ្វី អាណាន់ បានលាចាកលោក ! ហ្កាណាប្រទេសកំណើតបានប្រកាសកាន់ទុក្ខជាតិមួយសប្តាហ៍។#Birthday

© ប្រវត្តិសាស្ត្រពិភពលោក
https://t.me/WorldHistoryDaily

អុីរ៉ង់នឹងតម្រូវឱ្យក្រុមហ៊ុនដឹកជញ្ជូនទំនិញបង់ប្រាក់ពន្ធជាប្រភេទរូបិយបណ្ណគ្រីបតូ (Cryptocurrency) សម្រាប់នាវាដឹកប្រេងដែលឆ្លងកាត់ច្រកសមុទ្រ Hormuz ខណៈពេលដែលប្រទេសនេះព្យាយាមរក្សាការគ្រប់គ្រងលើការធ្វើដំណើរតាមផ្លូវទឹកដ៏សំខាន់មួយនេះ ក្នុងអំឡុងពេលឈប់បាញ់គ្នារយៈពេលពីរសប្តាហ៍។

© ប្រវត្តិសាស្ត្រពិភពលោក
https://t.me/WorldHistoryDaily

#Breaking@WorldHistoryDaily អ៊ីរ៉ង់គំរាមដកខ្លួនចេញពីបទឈប់បាញ់ប្រសិនបើអ៊ីស្រាអែលបន្តវាយប្រហារលើលីបង់ទៀត។

នៅថ្ងៃទី០៩ ខែមេសា ឆ្នាំ២០០៣ ត្រឹមតែបីសប្តាហ៍នៃការលុកលុយប្រទេសអ៊ីរ៉ាក់ កងកម្លាំងសហរដ្ឋអាមេរិកបានទាញរូបសំណាកសំរិទ្ធរបស់ Saddam Hussein នៅទីលាន Firdos នៃទីក្រុង Baghdad ដែលជានិមិត្តរូបនៃការបញ្ចប់រជ្ជកាលដ៏យូរ និងដ៏ឃោរឃៅរបស់ប្រធានាធិបតីអ៊ីរ៉ាក់ និងជាជ័យជំនះដំបូងដ៏សំខាន់សម្រាប់ សហរដ្ឋអាមេរិក។ #USA #Iraq #War

© ប្រវត្តិសាស្ត្រពិភពលោក
https://t.me/WorldHistoryDaily

ម្ចាស់កប៉ាល់នានាកំពុងដាក់សំណើយ៉ាងច្រើនសន្ធឹកសន្ធាប់សម្រាប់ការធានារ៉ាប់រង ខណៈដែលពួកគេត្រៀមខ្លួនធ្វើដំណើរឆ្លងកាត់ច្រកសមុទ្រ Hormuz បន្ទាប់ពីមានបទឈប់បាញ់រវាងសហរដ្ឋអាមេរិក និងអ៊ីរ៉ង់។

#Breaking@WorldHistoryDaily រដ្ឋបាលលោក Trump បង្ហាញសញ្ញាថា កំពុងពិចារណាដកខ្លួនចេញពីអង្គការ NATO បន្ទាប់ពីសង្គ្រាមអ៊ីរ៉ង់។

នៅថ្ងៃសុក្រ ទី១០ ខែមេសា ឆ្នាំ២០២៦ យានអវកាស Artemis II Orion នឹងជ្រៀតចូលបរិយាកាសផែនដីវិញ ក្នុងល្បឿនប្រមាណ ៣៨ ៣៦៧ គីឡូម៉ែត្រក្នុងមួយម៉ោង (ឬកៀកនឹង ៣៨ ៦២៤ គីឡូម៉ែត្រក្នុងមួយម៉ោង)។ ដំណើរជ្រៀតចូលក្នុងល្បឿនដ៏លឿននេះ ត្រូវបានគ្រោងទុកថានឹងចាប់ផ្តើមនៅម៉ោង ៧:៥៣ នាទីយប់ (ម៉ោងនៅតំបន់ EDT) ហើយនឹងបញ្ចប់ដោយការចុះចតលើផ្ទៃទឹកក្នុងមហាសមុទ្រប៉ាស៊ីហ្វិក ក្បែរឆ្នេរ San Diego ក្នុងរយៈពេលត្រឹមតែ ១៤ នាទីក្រោយមក ពោលគឺនៅម៉ោង ៨:០៧ នាទីយប់ (ម៉ោង EDT)។

ដើម្បីការពារអវកាសយានិកទាំងបួនរូបពីសីតុណ្ហភាពដែលអាចកើនឡើងដល់ ២ ៧៦០ អង្សាសេ (2,760°C) អង្គការ NASA បានកែសម្រួលគន្លងហោះហើររបស់យានអវកាសនេះឱ្យមានមុំកាន់តែចោតជាងមុន។ ការកែសម្រួលនេះអាចជួយគ្រប់គ្រងកម្តៅ និងសម្ពាធដ៏ខ្លាំងក្លាទៅលើរបាំងការពារកម្តៅ (Heat shield) បានយ៉ាងមានប្រសិទ្ធភាព។

ការវិលត្រឡប់មកកាន់មាតុភូមិផែនដីវិញនេះ គឺជាការបិទបញ្ចប់ដោយជោគជ័យនូវបេសកកម្មបំបែកកំណត់ត្រា ដែលបាននាំមនុស្សជាតិធ្វើដំណើរទៅកាន់ទីអវកាសបានឆ្ងាយជាងពេលណាៗទាំងអស់ក្នុងប្រវត្តិសាស្ត្រ។

🇨🇳🇹🇼 ប្រធានាធិបតីចិន លោក ស៊ី ជីនពីង បានជួបពិភាក្សាការងារជាមួយមេដឹកនាំគណបក្សប្រឆាំងតៃវ៉ាន់ នៅទីក្រុងប៉េកាំង។

ប្រមុខរបបយោធាមីយ៉ាន់ម៉ា លោក មីន អ៊ុងឡាំង (Min Aung Hlaing) បានស្បថចូលកាន់តំណែងជាប្រធានាធិបតី ដោយបន្តការគ្រប់គ្រងរបស់លោកពីតំណែងស៊ីវិល រយៈពេល ៥ ឆ្នាំបន្ទាប់ពីបានដណ្តើមអំណាចនៅក្នុងរដ្ឋប្រហារយោធា។