#Breaking@WorldHistoryDaily កាលពីថ្ងៃទី ៣ ខែមេសា ឆ្នាំ ២០២៦ មានព្រឹត្តិការណ៍ដ៏កម្រមួយបានកើតឡើង គឺសហរដ្ឋអាមេរិកបានបញ្ជូនជនសង្ស័យជនជាតិចិនម្នាក់ត្រឡប់ទៅប្រទេសចិនវិញ ពាក់ព័ន្ធនឹងបទល្មើសគ្រឿងញៀន។

ករណីនេះត្រូវបានគេចាត់ទុកថាជា ព្រឹត្តិការណ៍កម្រ និងជាជំហានវិជ្ជមានថ្មីមួយ ក្នុងទំនាក់ទំនងច្បាប់រវាងប្រទេសទាំងពីរ ខណៈដែលកន្លងមកពួកគេតែងតែមានភាពតានតឹងជាមួយគ្នា។

នៅក្នុងបទសម្ភាសន៍តាមកញ្ចក់ទូរទស្សន៍ជាតិកាលពីថ្ងៃទី២ ខែមេសា ឆ្នាំ២០២៦ មេដឹកនាំយោធាប៊ូគីណាហ្វាសូ (Burkina Faso) លោក អ៊ីប្រាហ៊ីម ត្រាអូរេ (Ibrahim Traoré) បានប្រាប់ពលរដ្ឋយ៉ាងច្បាស់ថា ឱ្យ "បំភ្លេចចោលរឿងប្រជាធិបតេយ្យ" ដោយបញ្ជាក់ថា របបនេះមិនស័ក្តិសមសម្រាប់ប្រទេសរបស់លោកនោះទេ។

នៅថ្ងៃទី០៤ ខែមេសា ឆ្នាំ១៩៦៨ លោក Martin Luther King Jr ត្រូវបានគេធ្វើឃាត។

លោក គឺជាសកម្មជនទាមទារសិទ្ធិមនុស្សម្នាក់ដ៏លេចធ្លោរបស់អាមេរិក ដោយលោកចង់អោយមានសិទ្ធិស្មើគ្នារវាងជនជាតិអាមេរិកស្បែកស និងស្បែកខ្មៅ។

នៅដើមពាក់កណ្តាលទសវត្សឆ្នាំ ១៩៥០ លោក បានទទួលការគំរាមកំហែងសម្លាប់ដោយសារតែភាពលេចធ្លោរបស់លោកនៅក្នុងចលនាសិទ្ធិមនុស្ស។

លោក បានប្រឈមមុខនឹងហានិភ័យនៃការស្លាប់រួមទាំងការចាក់ជិតស្លាប់នៅឆ្នាំ១៩៥៨ និងបានក្លាយជាផ្នែកមួយនៃទស្សនវិជ្ជារបស់គាត់។ គាត់បានបង្រៀនថា "ឃាតកម្មមិនអាចបញ្ឈប់ការតស៊ូដើម្បីសិទ្ធិស្មើគ្នាទេ"។

បន្ទាប់ពីការធ្វើឃាតលោកប្រធានាធិបតី Kennedy ក្នុងឆ្នាំ ១៩៦៣ King បានប្រាប់ប្រពន្ធរបស់គាត់គឺលោកស្រី Coretta Scott King ថា“ នេះជាអ្វីដែលនឹងកើតឡើងចំពោះបងផងដែរ។ បងនៅតែប្រាប់អូនថានេះជាសង្គមឈឺមួយ។

ជាចុងក្រោយ នៅថ្ងៃទី០៤ មេសា លោក Martin Luther King Jr ត្រូវបានគេធ្វើឃាត ហើយឃាតករនោះគឺ ជាជនជាតិអាមេរិកស្បែកសម្នាក់ឈ្មោះ James Earl Ray នៅក្រុងMemphis រដ្ឋTennessee សហរដ្ឋអាមេរិក។ ចំណែកឃាតកត្រូវបានគេកាត់ទោសជាប់ពន្ធនាគារ ៩៩ ឆ្នាំ និងបានស្លាប់នៅ ១៩៩៨។ #USA #Assassination

© ប្រវត្តិសាស្ត្រពិភពលោក
https://t.me/WorldHistoryDaily

នៅថ្ងៃទី០៥ ខែមេសា ឆ្នាំ១៩៥៥ ជ័យលាភីរង្វាន់ណូបែលផ្នែកអក្សរសាស្ត្រ Bertrand Russell បានសរសេរលិខិតទៅកាន់ជ័យលាភីរង្វាន់ណូបែលផ្នែករូបវិទ្យា Albert Einstein ដើម្បីស្នើសុំការគាំទ្ររបស់គាត់ក្នុងកិច្ចខិតខំប្រឹងប្រែងប្រឆាំងនឹងអាវុធនុយក្លេអ៊ែរ។

លិខិតនេះជាផ្នែកមួយនៃការរៀបចំសម្រាប់អ្វីដែលក្រោយមកត្រូវបានគេស្គាល់ថាជា "ប្រកាស Russell-Einstein" ដែលត្រូវបានចេញផ្សាយនៅថ្ងៃទី០៩ ខែកក្កដា ឆ្នាំ១៩៥៥។ ឯកសារនេះបានគូសបញ្ជាក់ពីគ្រោះថ្នាក់នៃអាវុធនុយក្លេអ៊ែរ និងបានអំពាវនាវឱ្យមានការដោះស្រាយជម្លោះអន្តរជាតិដោយសន្តិវិធី ដោយទទួលបានការគាំទ្រពីអ្នកវិទ្យាសាស្ត្រល្បីៗជាច្រើនទៀត។

Einstein បានចុះហត្ថលេខាលើប្រកាសនេះតែបន្មានថ្ងៃប៉ុណ្ណោះមុនពេលគាត់ទទួលមរណភាពនៅថ្ងៃទី១៨ ខែមេសា ឆ្នាំ១៩៥៥ ដែលធ្វើឱ្យវាក្លាយជាសកម្មភាពសំខាន់ចុងក្រោយមួយរបស់គាត់ក្នុងការជំរុញសន្តិភាពពិភពលោក។

© ប្រវត្តិសាស្ត្រពិភពលោក
https://t.me/WorldHistoryDaily

#Breaking@WorldHistoryDaily រោងចក្រថាមពល និងរោងចក្រទឹករបស់ប្រទេសគុយវ៉ែត រងការខូចខាត ខណៈដែលអ៊ីរ៉ង់នៅតែបន្តវាយប្រហារលើបណ្តាប្រទេសនៅតំបន់ឈូងសមុទ្រ។

#Update អាកាសយានិកអាមេរិកម្នាក់ដែលបានបាត់ខ្លួន បន្ទាប់ពីអ៊ីរ៉ង់បានបាញ់ទម្លាក់យន្តហោះចម្បាំងរបស់គាត់ ត្រូវបានជួយសង្គ្រោះហើយ ក្រោយពីមាន "ការបាញ់ប្រហារគ្នាយ៉ាងខ្លាំងក្លា"

#Breaking@WorldHistoryDaily ប្រទេសចិនបានប្រហារជីវិតជនជាតិបារាំងម្នាក់ ដែលត្រូវបានកាត់ទោសប្រហារជីវិតកាលពីឆ្នាំ២០១០ ពីបទជួញដូរគ្រឿងញៀន នេះបើយោងតាមសេចក្តីថ្លែងការណ៍របស់ស្ថានទូតចិនប្រចាំនៅប្រទេសបារាំង នៅលើគណនី WeChat ផ្លូវការរបស់ខ្លួន។

នៅថ្ងៃទី០៥ ខែមេសា ឆ្នាំ១៩៤៥ មេដឹកនាំយូហ្គោស្លាវី លោក យ៉ូស៊ីប ប្រូហ្ស ទីតូ (Josip Broz Tito) បានចុះហត្ថលេខាលើកិច្ចព្រមព្រៀងជាមួយសហភាពសូវៀត ដែលអនុញ្ញាតឱ្យកងទ័ពសូវៀតចូលទឹកដីយូហ្គោស្លាវី "ជាបណ្ដោះអាសន្ន"។

កិច្ចព្រមព្រៀងនេះកើតឡើងក្នុងបរិបទនៃសង្គ្រាមលោកលើកទីពីរ ដែលកងកម្លាំងសូវៀតកំពុងជួយគាំទ្រដល់ការតស៊ូរបស់ក្រុមបដិវត្តន៍ (Partisans) របស់ទីតូ ប្រឆាំងនឹងកងកម្លាំងអាល្លឺម៉ង់និងសម្ព័ន្ធមិត្តរបស់ពួកគេនៅក្នុងតំបន់បាល់កង់។ ការអនុញ្ញាតនេះបានជួយពង្រឹងកិច្ចសហប្រតិបត្តិការរវាងសហភាពសូវៀតនិងយូហ្គោស្លាវី ដើម្បីបណ្តេញកងទ័ពណាស៊ីចេញពីទឹកដីយូហ្គោស្លាវី។

ទោះជាយ៉ាងណា ក្រោយសង្គ្រាម ទីតូបានបង្កើតគោលនយោបាយឯករាជ្យភាព ដោយបដិសេធមិនធ្វើជាផ្នែកនៃប្លុកសូវៀតទាំងស្រុង ដែលនាំឱ្យមានភាពតានតឹងជាមួយស្តាលីននៅឆ្នាំ១៩៤៨។ #USSR #Yogoslavia

© ប្រវត្តិសាស្ត្រពិភពលោក
https://t.me/WorldHistoryDaily

នៅថ្ងៃទី០៦ ខែមេសា ឆ្នាំ១៩៤១ ណាស៊ីអាល្លឺម៉ង់បានឈ្លានពានយូហ្គោស្លាវី ក្នុងប្រតិបត្តិការឈ្មោះ សង្រ្គាមខែមេសា ឬ ប្រតិបត្តិការ ២៥។

ប្រតិបត្តិការនេះត្រូវបានធ្វើឡើងបន្ទាប់ពីរដ្ឋាភិបាលយូហ្គោស្លាវីចាស់ដែលមានសម្ព័ន្ធភាពនឹងអាឡឺម៉ង់ត្រូវបានធ្វើរដ្ឋប្រហារ។

សូមបញ្ជាក់ថា យូហ្គោស្លាវីទោះបីជាមានការប្រកាសពីអព្យាក្រឹតភាពដំបូងក៏ដោយតែបានចុះហត្ថលេខាលើកិច្ចព្រមព្រៀងត្រីភាគីបង្កើតសម្ព័ន្ធភាពជាមួយអាឡឺម៉ង់ អ៊ីតាលី និងជប៉ុន កាលពី ២៥ មីនា ១៩៤១។ #WW2 #Yugoslavia #Germany

© ប្រវត្តិសាស្ត្រពិភពលោក
https://t.me/WorldHistoryDaily

អង្គការសុខភាពពិភពលោកត្រូវបានបង្កើតឡើងនៅថ្ងៃទី០៧ ខែមេសា ឆ្នាំ១៩៤៨ ហើយកិច្ចប្រជុំមហាសន្និបាតដំបូងរបស់ខ្លួនបានធ្វើឡើងនៅថ្ងៃទី២៤ ខែកក្កដា ឆ្នាំ១៩៤៨។ បច្ចុប្បន្ន អង្គការនេះមានទីស្នាក់ការនៅទីក្រុងហ្សឺណែវ ប្រទេសស្វីស ដឹកនាំដោយលោក Tedros Adhanom និងមានសមាជិកចំនួន១៩៤ប្រទេស។

នៅថ្ងៃទី២០ ខែមករា ឆ្នាំ២០២៥ ដែលជាថ្ងៃដំបូងនៃអាណត្តិទីពីររបស់លោក ដូណាល់ ត្រាំ បានចុះហត្ថលេខាលើបទបញ្ជាប្រតិបត្តិមួយ ដើម្បីចាប់ផ្តើមដំណើរការដកសហរដ្ឋអាមេរិកចេញពីអង្គការសុខភាពពិភពលោក (WHO) ជាថ្មីម្តងទៀត។

នេះជាលើកទីពីរហើយដែលលោកព្យាយាមធ្វើបែបនេះ បន្ទាប់ពីការប៉ុនប៉ងលើកទីមួយក្នុងឆ្នាំ២០២០ ដែលត្រូវបានបញ្ឈប់ដោយលោក ចូ បៃឌិន (Joe Biden) នៅពេលលោកចូលកាន់តំណែងក្នុងឆ្នាំ២០២១។

លោកត្រាំបានលើកឡើងថា ហេតុផលនៃការដកខ្លួននេះគឺដោយសារតែ WHO "គ្រប់គ្រងមិនបានល្អ" ចំពោះជំងឺរាតត្បាតកូវីដ-១៩ ដែលផ្តើមចេញពីទីក្រុងវូហាន ប្រទេសចិន និងវិបត្តិសុខភាពអន្តរជាតិផ្សេងទៀត។ លោកក៏បានរិះគន់ថា WHO មិនឯករាជ្យពី "ឥទ្ធិពលនយោបាយមិនសមស្រប" ពីប្រទេសជាសមាជិក និងទាមទារការបង់ប្រាក់ "មិនសមហេតុផល" ពីសហរដ្ឋអាមេរិក ដែលច្រើនជាងប្រទេសដទៃទៀតដូចជាចិន។
© ប្រវត្តិសាស្ត្រពិភពលោក
https://t.me/WorldHistoryDaily

ក្រុមអវកាសយានិកនៃបេសកកម្ម Artemis II បានដាក់ឈ្មោះរណ្ដៅមួយនៅលើព្រះច័ន្ទថា "Carroll" ដើម្បីជាការផ្ដល់កិត្តិយស និងការចងចាំដល់ភរិយារបស់លោក Reid Wiseman។ លោកស្រី Carroll បានទទួលមរណភាពកាលពីឆ្នាំ ២០២០ បន្ទាប់ពីបានតស៊ូជាមួយជំងឺមហារីកអស់រយៈពេល ៥ ឆ្នាំ។

នេះគឺជាការគោរពវិញ្ញាណក្ខន្ធដ៏រំជួលចិត្ត និងមានអត្ថន័យបំផុតមួយ ដែលបង្ហាញពីមនោសញ្ចេតនាយ៉ាងជ្រាលជ្រៅនៅពីក្រោយបេសកកម្មរុករកក្នុងលំហអវកាស។

#Breaking@WorldHistoryDaily នាយករដ្ឋមន្ត្រីប៉ាកីស្ថាន លោក Shehbaz Sharif បានអំពាវនាវដល់ប្រធានាធិបតី Trump ឱ្យពន្យារពេលឱសានវាទសម្រាប់ការព្រមព្រៀងជាមួយអ៊ីរ៉ង់ចំនួន ២ សប្តាហ៍ទៀត ហើយក៏បានស្នើឱ្យអ៊ីរ៉ង់បើកច្រកសមុទ្រ Hormuz ក្នុងអំឡុងពេលដូចគ្នានេះដែរ ដោយលោកបានបញ្ជាក់ថា កិច្ចខិតខំប្រឹងប្រែងផ្នែកការទូតនាពេលបច្ចុប្បន្នកំពុងមានសញ្ញាវិជ្ជមាន។

កាលពីថ្ងៃទី៧ ខែមេសា ឆ្នាំ២០២៦ ប្រទេសរុស្ស៊ី និងចិន បានប្រើប្រាស់សិទ្ធិវេតូ (Veto) នៅក្នុងក្រុមប្រឹក្សាសន្តិសុខអង្គការសហប្រជាជាតិ ដើម្បីច្រានចោលសេចក្តីព្រាងសេចក្តីសម្រេចមួយដែលរៀបចំឡើងដោយប្រទេសបារ៉ែន។ សេចក្តីព្រាងនេះមានគោលបំណងស្វែងរកការបើកច្រកសមុទ្រ ហ័រមូស (Strait of Hormuz) ឡើងវិញ និងជំរុញឱ្យមានកិច្ចការពារដល់នាវាដឹកទំនិញនានា ទោះបីជាខ្លឹមសារនៃសេចក្តីព្រាងនេះត្រូវបានគេបន្ធូរបន្ថយជាមុន ដោយមិនបញ្ចូលការអនុញ្ញាតឱ្យប្រើប្រាស់កម្លាំងយោធាក៏ដោយ។

ទាក់ទិននឹងការច្រានចោលនេះ ទីក្រុងម៉ូស្គូ និងទីក្រុងប៉េកាំង បានលើកឡើងនូវហេតុផលថា សេចក្តីព្រាងនោះមានភាពលម្អៀងប្រឆាំងនឹងប្រទេសអ៊ីរ៉ង់ ហើយមិនបានដោះស្រាយបញ្ហាដែលជាឫសគល់ពិតប្រាកដនៃជម្លោះនោះឡើយ។ អ្វីដែលគួរឱ្យកត់សម្គាល់នោះគឺ ការបោះឆ្នោតវេតូនេះបានធ្វើឡើងតែប៉ុន្មានម៉ោងប៉ុណ្ណោះ មុនពេលឈានដល់ឱសានវាទរបស់សហរដ្ឋអាមេរិក ដែលបានទាមទារយ៉ាងដាច់អហង្ការឱ្យអ៊ីរ៉ង់បើកច្រកសមុទ្រដ៏សំខាន់នេះឡើងវិញ។ ជារួម ព្រឹត្តិការណ៍នេះបានឆ្លុះបញ្ចាំងយ៉ាងច្បាស់អំពីភាពជាប់គាំងនៅក្នុងក្រុមប្រឹក្សាសន្តិសុខអ.ស.ប ដែលបណ្តាលមកពីការខ្វែងគំនិតគ្នាយ៉ាងស៊ីជម្រៅរវាងប្លុកលោកខាងលិច និងភាពជាដៃគូយុទ្ធសាស្ត្ររវាងរុស្ស៊ីនិងចិន។

កាលពីថ្ងៃអង្គារ ទី៧ ខែមេសា ប្រជាជនអ៊ីរ៉ង់រាប់ម៉ឺននាក់ រួមមានទាំងយុវជន សិល្បករ និងអត្តពលិក បាននាំគ្នាបង្កើត "ខ្សែច្រវាក់មនុស្ស" (Human Chains) នៅតាមបណ្តារោងចក្រអគ្គិសនី និងស្ពានសំខាន់ៗនៅទូទាំងប្រទេស។ ការធ្វើបែបនេះគឺដើម្បីឆ្លើយតបនឹងការអំពាវនាវរបស់រដ្ឋាភិបាលអ៊ីរ៉ង់ ក្រោមយុទ្ធនាការឈ្មោះថា "ខ្សែច្រវាក់មនុស្សរបស់យុវជនអ៊ីរ៉ង់ ដើម្បីអនាគតដ៏ភ្លឺស្វាង"។

នៅថ្ងៃទី០៨ ខែមេសា ឆ្នាំ១៩៣៨ ជាថ្ងៃខែឆ្នាំកំណើតរបស់លោក Kofi Annan អតីតអគ្គលេខាធិការអង្គការសហប្រជាជាតិ។

លោក Annan ជាជនជាតិអាហ្រិ្វកស្បែកខ្មៅទីមួយដែលជាមេដឹកនាំរបស់អង្គការពិភពលោកនេះដោយលោកបានបម្រើការពីឆ្នាំ១៩៩៧ទៅដល់ឆ្នាំ២០០៦។ លោកក៏ជាអគ្គលេខាធិការដំបូងគេដែលបានលេចចេញពីជួរបុគ្គលិកអ.ស.ប.ដែរ។

កាលពីឆ្នាំ២០០១ លោកបានទទួលរង្វាន់ Nobel សន្តិភាពរួមគ្នាជាមួយអ.ស.ប.សម្រាប់ការងារខាងមនុស្សធម៌។

នៅថ្ងៃទី ១៨ សីហា ២០១៨ លោក កូហ្វី អាណាន់ បានលាចាកលោក ! ហ្កាណាប្រទេសកំណើតបានប្រកាសកាន់ទុក្ខជាតិមួយសប្តាហ៍។#Birthday

© ប្រវត្តិសាស្ត្រពិភពលោក
https://t.me/WorldHistoryDaily

អុីរ៉ង់នឹងតម្រូវឱ្យក្រុមហ៊ុនដឹកជញ្ជូនទំនិញបង់ប្រាក់ពន្ធជាប្រភេទរូបិយបណ្ណគ្រីបតូ (Cryptocurrency) សម្រាប់នាវាដឹកប្រេងដែលឆ្លងកាត់ច្រកសមុទ្រ Hormuz ខណៈពេលដែលប្រទេសនេះព្យាយាមរក្សាការគ្រប់គ្រងលើការធ្វើដំណើរតាមផ្លូវទឹកដ៏សំខាន់មួយនេះ ក្នុងអំឡុងពេលឈប់បាញ់គ្នារយៈពេលពីរសប្តាហ៍។

© ប្រវត្តិសាស្ត្រពិភពលោក
https://t.me/WorldHistoryDaily

#Breaking@WorldHistoryDaily អ៊ីរ៉ង់គំរាមដកខ្លួនចេញពីបទឈប់បាញ់ប្រសិនបើអ៊ីស្រាអែលបន្តវាយប្រហារលើលីបង់ទៀត។

នៅថ្ងៃទី០៩ ខែមេសា ឆ្នាំ២០០៣ ត្រឹមតែបីសប្តាហ៍នៃការលុកលុយប្រទេសអ៊ីរ៉ាក់ កងកម្លាំងសហរដ្ឋអាមេរិកបានទាញរូបសំណាកសំរិទ្ធរបស់ Saddam Hussein នៅទីលាន Firdos នៃទីក្រុង Baghdad ដែលជានិមិត្តរូបនៃការបញ្ចប់រជ្ជកាលដ៏យូរ និងដ៏ឃោរឃៅរបស់ប្រធានាធិបតីអ៊ីរ៉ាក់ និងជាជ័យជំនះដំបូងដ៏សំខាន់សម្រាប់ សហរដ្ឋអាមេរិក។ #USA #Iraq #War

© ប្រវត្តិសាស្ត្រពិភពលោក
https://t.me/WorldHistoryDaily

ម្ចាស់កប៉ាល់នានាកំពុងដាក់សំណើយ៉ាងច្រើនសន្ធឹកសន្ធាប់សម្រាប់ការធានារ៉ាប់រង ខណៈដែលពួកគេត្រៀមខ្លួនធ្វើដំណើរឆ្លងកាត់ច្រកសមុទ្រ Hormuz បន្ទាប់ពីមានបទឈប់បាញ់រវាងសហរដ្ឋអាមេរិក និងអ៊ីរ៉ង់។