លោកស្រី Marie Curie ពិតជាអ្នកវិទ្យាសាស្ត្រដ៏ល្បីល្បាញម្នាក់ដែលបានរកឃើញធាតុវិទ្យុសកម្ម (radioactivity) និងបានរួមចំណែកយ៉ាងសំខាន់ក្នុងវិស័យរូបវិទ្យា និងគីមីវិទ្យា។ លោកស្រីបានឈ្នះរង្វាន់ណូបែលផ្នែករូបវិទ្យានៅឆ្នាំ ១៩០៣ រួមជាមួយស្វាមីរបស់លោកស្រី លោក Pierre Curie និងលោក Henri Becquerel សម្រាប់ការស្រាវជ្រាវលើវិទ្យុសកម្ម។ ក្រោយមក នៅឆ្នាំ ១៩១១ លោកស្រីបានឈ្នះរង្វាន់ណូបែលផ្នែកគីមីវិទ្យាម្តងទៀត សម្រាប់ការរកឃើញធាតុរ៉ាដ្យូម (radium) និងប៉ូឡូញ៉ូម (polonium) ព្រមទាំងការសិក្សាលើលក្ខណៈសម្បត្តិរបស់វា។

លោកស្រី Marie Curie មិនមែនជា "មនុស្សតែម្នាក់គត់" ដែលឈ្នះរង្វាន់ណូបែល ២ ដងនោះទេ ប៉ុន្តែលោកស្រីជាមនុស្សដំបូង និងជាស្ត្រីតែម្នាក់គត់រហូតមកដល់សព្វថ្ងៃ ដែលឈ្នះរង្វាន់ណូបែលក្នុងវិស័យវិទ្យាសាស្ត្រចំនួន ២ ផ្សេងគ្នា (រូបវិទ្យា និងគីមីវិទ្យា)។ ទោះជាយ៉ាងណា មានមនុស្សផ្សេងទៀតដែលឈ្នះរង្វាន់ណូបែល ២ ដង ដូចជា លោក Linus Pauling ដែលឈ្នះផ្នែកគីមីវិទ្យា (១៩៥៤) និងសន្តិភាព (១៩៦២)។

© ប្រវត្តិសាស្ត្រពិភពលោក
https://t.me/WorldHistoryDaily

លោកស្រី Maria Goeppert Mayer គឺជាអ្នករូបវិទ្យាដ៏ឆ្នើមមួយរូបដែលបានទទួលរង្វាន់ណូបែលផ្នែករូបវិទ្យានៅឆ្នាំ ១៩៦៣ ដោយសារការងាររបស់លោកស្រីលើគំរូម៉ូដែលសែលនុយក្លេអ៊ែរ (nuclear shell model)។ លោកស្រីកើតនៅថ្ងៃទី ២៨ ខែមិថុនា ឆ្នាំ ១៩០៦ នៅទីក្រុង Katowice ដែលស្ថិតនៅប្រទេសប៉ូឡូញសព្វថ្ងៃ (ពេលនោះជាផ្នែកមួយនៃប្រទេសអាឡឺម៉ង់) ហើយក្រោយមកបានធ្វើចំណាកស្រុកទៅសហរដ្ឋអាមេរិក។

ការរកឃើញរបស់លោកស្រីបានផ្តល់ការយល់ដឹងថ្មីអំពីរចនាសម្ព័ន្ធនៃស្នូលអាតូម ដោយពន្យល់ពីរបៀបដែលប្រូតុង និងនឺត្រុងត្រូវបានរៀបចំជាស្រទាប់ (shells) ស្រដៀងនឹងគំរូអេឡិចត្រុងនៅជុំវិញស្នូល។ គំរូនេះបានជួយពន្យល់ពីលក្ខណៈសម្បត្តិមួយចំនួននៃធាតុ ជាពិសេសអំពី "លេខវេទមន្ត" (magic numbers) ដែលបង្ហាញពីស្ថេរភាពពិសេសនៃស្នូលអាតូមមួយចំនួន។

លោកស្រីគឺជាស្ត្រីទីពីរដែលឈ្នះរង្វាន់ណូបែលផ្នែករូបវិទ្យា បន្ទាប់ពីលោកស្រី Marie Curie និងជាស្ត្រីអាមេរិកាំងដំបូងគេដែលទទួលបានកិត្តិយសនេះ។

© ប្រវត្តិសាស្ត្រពិភពលោក
https://t.me/WorldHistoryDaily

លោកស្រី Donna Strickland បានទទួលរង្វាន់ណូបែលផ្នែករូបវិទ្យាក្នុងឆ្នាំ ២០១៨ ដោយសារការរួមចំណែកដ៏អស្ចារ្យរបស់លោកស្រីក្នុងការអភិវឌ្ឍបច្ចេកទេសទាក់ទងនឹងកាំរស្មីឡាស៊ែរ (Laser)។ លោកស្រីបានទទួលរង្វាន់នេះរួមគ្នាជាមួយលោក Gérard Mourou និងលោក Arthur Ashkin ដោយការងាររបស់លោកស្រីជាមួយលោក Mourou ផ្តោតលើការបង្កើតបច្ចេកទេស "Chirped Pulse Amplification" (CPA)។

លោកស្រី Donna Strickland គឺជាស្ត្រីទីបីគត់ដែលទទួលបានរង្វាន់ណូបែលផ្នែករូបវិទ្យា បន្ទាប់ពីលោកស្រី Marie Curie (១៩០៣) និងលោកស្រី Maria Goeppert Mayer (១៩៦៣)។ ការងាររបស់លោកស្រីមិនត្រឹមតែជួយជំរុញវិទ្យាសាស្ត្រមូលដ្ឋានប៉ុណ្ណោះទេ ប៉ុន្តែថែមទាំងបានបើកផ្លូវឱ្យមានការអនុវត្តជាក់ស្តែងដែលផ្តល់ផលប្រយោជន៍ដល់មនុស្សជាតិ ជាពិសេសក្នុងវេជ្ជសាស្ត្រ។

© ប្រវត្តិសាស្ត្រពិភពលោក
https://t.me/WorldHistoryDaily

#Update យោងតាមការចុះផ្សាយរបស់ប្រព័ន្ធផ្សព្វផ្សាយរដ្ឋអ៊ីរ៉ង់ លោក Mojtaba Khamenei ដែលជាកូនប្រុសទីពីររបស់លោក Ayatollah Ali Khamenei ត្រូវបានតែងតាំងជាមេដឹកនាំកំពូលថ្មីរបស់ប្រទេសអ៊ីរ៉ង់ជាផ្លូវការហើយ។

លោក Macron ធ្វើដំណើរទៅកាន់ប្រទេសស៊ីប ក្នុងគោលដៅជំរុញឱ្យប្រទេសបារាំងដើរតួនាទីឈានមុខគេក្នុងកិច្ចខិតខំប្រឹងប្រែងផ្នែកយោធារបស់អឺរ៉ុប ដើម្បីឆ្លើយតបទៅនឹងជម្លោះជាមួយអ៊ីរ៉ង់ដែលកំពុងរីករាលដាលកាន់តែខ្លាំង។

ប្រទេសស៊ីប គឺជាចំណុចភូមិសាស្ត្រនយោបាយដ៏សំខាន់សម្រាប់ប្រតិបត្តិការយោធានៅតំបន់មជ្ឈិមបូព៌ា ដោយសារទីតាំងនេះនៅជិតតំបន់ជម្លោះ។

ខណៈពេលដែលលោក Macron បង្ហាញវត្តមានយ៉ាងសកម្មក្នុងតំបន់ នាយករដ្ឋមន្ត្រីអង់គ្លេស លោក Keir Starmer ត្រូវបានគេរាយការណ៍ថា មិនទាន់មានគម្រោងធ្វើដំណើរទៅកាន់ទីនោះនៅឡើយទេ ដែលនេះបង្ហាញពីវិធីសាស្ត្រខុសគ្នារវាងមហាអំណាចអឺរ៉ុបទាំងពីរចំពោះវិបត្តិមួយនេះ។

នៅថ្ងៃទី០៩ ខែមីនា ឆ្នាំ២០១១ កម្មវិធីវិធី Space Shuttle Discovery របស់ទីភ្នាក់ងារអវកាសណាសា ត្រូវបានបិទបញ្ចប់បេសកកម្មរបស់ខ្លួនជាផ្លូវការបន្ទាប់ពីបានបង្ហោះទៅទីអវកាសជាជើងចុងក្រោយនៅថ្ងៃទី២៤ កុម្ភៈ និងបានចុះចតមកដល់ផែនដីវិញនៅថ្ងៃទី០៩ មីនា ២០១១។

STS-41-D គឺជាបេសកកម្មទីមួយរបស់ Space Shuttle Discovery ដែលត្រូវបានបាញ់បង្ហោះនៅ៣០ សីហា ១៩៨៤ ហើយក្នុងរយៈពេល២៧ឆ្នាំនៃបេសកកម្មរបស់វា Space Shuttle Discovery បានប្រតិបត្តិការអស់៣៩ដង គោចរជុំវិញផែនដី ៥៨៣០ ដង ក្នុងចម្ងាយគន្លង ២៣៨,៥៣៩,៦៦៣ គម។

សូមបញ្ជាក់ថាបន្ទាប់ពីបេសកកម្ម Space Shuttle Discovery នេះ អាមេរិកបានពឹងផ្អែកស្ទើរតែទាំងស្រុងលើកម្មវិធីយានសូយូស របស់រូស្ស៊ីដើម្បីដឹកជញ្ជូនសម្ភារៈ ឬយានិកទៅកាន់ស្ថានីយ៍អវកាសអន្តរជាតិ។ #Space

© ប្រវត្តិសាស្ត្រពិភពលោក
https://t.me/WorldHistoryDaily

លោក John Swinney រដ្ឋមន្ត្រីទី១ របស់ស្កុតឡែន បានមានប្រសាសន៍ថា លោកនឹងពិចារណាលើការហាមឃាត់យន្តហោះយោធាអាមេរិក មិនឱ្យប្រើប្រាស់ព្រលានយន្តហោះដែលជាកម្មសិទ្ធិរបស់រដ្ឋស្កុតឡែន ប្រសិនបើយន្តហោះទាំងនោះមានការពាក់ព័ន្ធនឹងការវាយប្រហារតាមអាកាសលើប្រទេសអ៊ីរ៉ង់។

© ប្រវត្តិសាស្ត្រពិភពលោក
https://t.me/WorldHistoryDaily

កងទ័ពអ៊ីរ៉ង់បាននិយាយថា មនុស្សយ៉ាងហោចណាស់ ១០៤ នាក់ បានស្លាប់នៅក្នុងការវាយប្រហាររបស់សហរដ្ឋអាមេរិកលើនាវាចម្បាំងអ៊ីរ៉ង់កាលពីសប្តាហ៍មុន។

តាមសេចក្តីរាយការណ៍ នាវាដែលត្រូវបានវាយប្រហារនោះគឺជានាវាចម្បាំងប្រភេទ Frigate ឈ្មោះ IRIS Dena ដែលត្រូវបានលិចដោយសារការបាញ់មីស៊ីលពីនាវាមុជទឹកអាមេរិក USS Charlotte កាលពីថ្ងៃទី ៤ ខែមីនា ឆ្នាំ ២០២៦ នៅជិតឆ្នេរសមុទ្រនៃប្រទេសស្រីលង្កា។ នាវានេះកំពុងធ្វើដំណើរត្រឡប់មកពីសមយុទ្ធយោធាអន្តរជាតិនៅប្រទេសឥណ្ឌាវិញ នៅពេលដែលវាត្រូវបានវាយប្រហារ។

© ប្រវត្តិសាស្ត្រពិភពលោក
https://t.me/WorldHistoryDaily

អ៊ីរ៉ង់បានបាញ់មីស៊ីលទៅលើអ៊ីស្រាអែល និងប្រទេសនៅឈូងសមុទ្រអារ៉ាប់នៅព្រឹកថ្ងៃចន្ទ បន្ទាប់ពីសាធារណៈរដ្ឋឥស្លាមបានតែងតាំងលោក Mojtaba Khamenei ជាមេដឹកនាំថ្មី ដើម្បីស្នងតំណែងពីឪពុករបស់គាត់ដែលបានស្លាប់ ទោះបីជាមានការគំរាមកំហែងពីសហរដ្ឋអាមេរិក និងអ៊ីស្រាអែលក៏ដោយ។

ប្រាំបួនថ្ងៃបន្ទាប់ពីការវាយប្រហារដោយអាមេរិក និងអ៊ីស្រាអែលបានសម្លាប់ Ayatollah Ali Khamenei និងធ្វើឱ្យមជ្ឈឹមបូព៌ាធ្លាក់ចូលទៅក្នុងសង្គ្រាម ឥស្សរជនសាសនាអ៊ីរ៉ង់បានជ្រើសរើសមេដឹកនាំកំពូលទីបីរបស់ប្រទេសចាប់តាំងពីការបដិវត្តន៍អ៊ីស្លាមឆ្នាំ១៩៧៩។

អ៊ីស្រាអែលបានបើកការវាយប្រហារជាច្រើនលើកទៀត ដោយលើកនេះបានកំណត់គោលដៅទៅលើហេដ្ឋារចនាសម្ព័ន្ធនៅកណ្តាលអ៊ីរ៉ង់ ខណៈដែលសង្គ្រាមដែលកំពុងពង្រីកបានធ្វើឱ្យទីផ្សារភាគហ៊ុនធ្លាក់ចុះយ៉ាងខ្លាំង និងតម្លៃប្រេងឆៅកើនឡើង ៣០% ដោយសារការភ័យខ្លាចការរំខានដល់ការផ្គត់ផ្គង់។

#Update ប្រធានគណបក្សប្រឆាំងលើកឡើងថា ជប៉ុនគួរប្រើប្រាស់រោងចក្រថាមពលនុយក្លេអ៊ែរ ដើម្បីប៉ះប៉ូវវិបត្តិអ៊ីរ៉ង់។

ឃ្លាំងប្រេងចំនួនបួន និងទីតាំងភស្តុភារប្រេងកាតមួយកន្លែង បានរងការវាយប្រហារដោយការបាញ់ប្លោងពីសំណាក់អ៊ីស្រាអែល ដែលបណ្តាលឱ្យទីក្រុងតេអេរ៉ង់ (Tehran) គ្របដណ្តប់ទៅដោយផ្សែងខ្មៅយ៉ាងក្រាស់ឃ្មឹក និងធ្វើឱ្យរអាក់រអួលដល់ការចែកចាយប្រេងឥន្ធនៈជាបណ្តោះអាសន្ន។
ការវាយប្រហារលើឃ្លាំងប្រេងនេះ គឺជាលើកដំបូងហើយដែលហេដ្ឋារចនាសម្ព័ន្ធប្រេងរបស់អ៊ីរ៉ង់ត្រូវបានកំណត់គោលដៅ ក្នុងអំឡុងពេលសង្រ្គាមដែលកំពុងបន្តនៅមជ្ឈិមបូព៌ា។
ការប្រយុទ្ធគ្នាបានចាប់ផ្តើមឡើង នៅពេលដែលសហរដ្ឋអាមេរិក និងអ៊ីស្រាអែលបានបើកការវាយប្រហារលើប្រទេសអ៊ីរ៉ង់ កាលពីថ្ងៃទី ២៨ ខែកុម្ភៈ ហើយបន្ទាប់មកវាបានរីករាលដាលពេញតំបន់ទាំងមូល។

🎥 វីដេអូពីបណ្តាញសង្គម, AFP

ការថ្លែងនេះត្រូវបានធ្វើឡើងដោយលោក S. Jaishankar រដ្ឋមន្ត្រីការបរទេសឥណ្ឌា កាលពីថ្ងៃទី ៩ ខែមីនា ឆ្នាំ ២០២៦ នេះ។ លោកបានបញ្ជាក់ថា ការអនុញ្ញាតឱ្យនាវាចម្បាំងអ៊ីរ៉ង់ IRIS Lavan ចូលចតនៅកំពង់ផែ Kochi គឺជា "កាយវិការមនុស្សធម៌" ដោយសារនាវានោះមានបញ្ហាបច្ចេកទេស បើទោះបីជាមានភាពតានតឹងនៃសង្រ្គាមដែលកំពុងកើតឡើងក៏ដោយ។

នៅថ្ងៃអាទិត្យ ទី០៩ ខែមីនា ឆ្នាំ១៩៩៧ មានបាតុភូតសូរ្យគ្រាសពេញលក្ខណៈ (total solar eclipse) មួយបានកើតឡើង ដែលអាចមើលឃើញនៅតំបន់អាស៊ីកណ្តាល និងអាស៊ីខាងកើត ជាពិសេសនៅប្រទេសដូចជា ចិន ម៉ុងហ្គោលី និងផ្នែកខ្លះនៃរុស្ស៊ី។ បាតុភូតនេះបានធ្វើឱ្យមេឃងងឹតបណ្តោះអាសន្ន ដែលជាលក្ខណៈធម្មតានៃសូរ្យគ្រាសពេញលក្ខណៈ នៅពេលដែលព្រះច័ន្ទគ្របដណ្តប់ព្រះអាទិត្យទាំងស្រុង។

អ្វីដែលគួរឱ្យចាប់អារម្មណ៍ជាងនេះទៀត គឺការពិតដែលថា នៅអំឡុងពេលនោះ ផ្កាយដុះកន្ទុយ Hale-Bopp ក៏កំពុងស្ថិតនៅក្នុងភាពភ្លឺច្បាស់ខ្លាំងបំផុតរបស់វា ដែលធ្វើឱ្យមនុស្សអាចមើលឃើញវាដោយភ្នែកទទេបានយ៉ាងងាយស្រួល។

ផ្កាយដុះកន្ទុយនេះបានឈានដល់ចំណុចជិតផែនដីបំផុត (perihelion) នៅខែមីនា និងខែមេសា ឆ្នាំ១៩៩៧ ហើយវាជាផ្កាយដុះកន្ទុយដ៏ភ្លឺច្បាស់បំផុតមួយនៅសតវត្សរ៍ទី២០។ ការរួមផ្សំគ្នានៃសូរ្យគ្រាស និងការមើលឃើញផ្កាយដុះកន្ទុយ Hale-Bopp បានធ្វើឱ្យថ្ងៃនោះក្លាយជាព្រឹត្តិការណ៍តារាសាស្ត្រដ៏គួរឱ្យចងចាំមួយសម្រាប់អ្នកដែលបានឃើញវា។

© ប្រវត្តិសាស្ត្រពិភពលោក
https://t.me/WorldHistoryDaily

នៅថ្ងៃទី០៩ ខែមីនា ឆ្នាំ១៩៣៤ ជាថ្ងៃខែឆ្នាំកំណើតរបស់លោក Yuri Alekseevich Gagarin ជាអ្នកបើកយន្តហោះ និង អវកាសយានិក សូវៀត ដែលបានក្លាយជាមនុស្សដំបូងគេដែលធ្វើដំណើរទៅកាន់ ទីអវកាសកាលពីថ្ងៃទី១២ ខែមេសា ឆ្នាំ១៩៦១។ #Birthday #USSR

© ប្រវត្តិសាស្ត្រពិភពលោក
https://t.me/WorldHistoryDaily

នៅថ្ងៃទី៩ ខែមីនា ឆ្នាំ១៩៧៩ លោកស្រី Linda A. Morabito តារាវិទូអាមេរិកបានរកឃើញភ្នំភ្លើងសកម្មជាលើកដំបូងនៅក្រៅផែនដី។ ភ្នំភ្លើងនេះស្ថិតនៅលើព្រះចន្ទ Io របស់ភពព្រហស្បតិ៍ ដែលជាភពឧស្ម័នយក្សធំជាងគេក្នុងប្រព័ន្ធព្រះអាទិត្យ។ #Space

© ប្រវត្តិសាស្ត្រពិភពលោក
https://t.me/WorldHistoryDaily

នៅថ្ងៃទី១០ ខែមីនា ឆ្នាំ១៩៤៥ អាមេរិកបានវាយប្រហារតាមផ្លូវអាកាស ដោយទម្លាក់គ្រាប់បែកលើទីក្រុងតូក្យូ ប្រទេសជប៉ុន។

ប្រតិបត្តិការនេះត្រូវបានដាក់ឈ្មោះថា "Operation Meetinghouse" និងត្រូវបានចាត់ទុកជាការវាយប្រហារជាប្រវត្តិសាស្ត្រទៅលើប្រទេសជប៉ុន ដែលជប៉ុនបានហៅថា "Night of the Black Snow"។

ការវាយប្រហារនេះធ្វើលើផ្ទៃដីជាង៤១ គីឡូម៉ែត្រការ៉េ និងបានបណ្ដាលអោយមានមនុស្សស្លាប់ជាង ១០០ ពាន់នាក់ មនុស្សជាង១ លាននាក់គ្មានផ្ទះសំបែង និងអាគារចំនួន ២៦៧,១៧១ ត្រូវបានបំផ្លិចបំផ្លាញ។ #WW2 #USA #Japan

© ប្រវត្តិសាស្ត្រពិភពលោក
https://t.me/WorldHistoryDaily

ប្រធានាធិបតីរុស្ស៊ី លោក វ៉្លាឌីមៀ ពូទីន បានមានប្រសាសន៍កាលពីថ្ងៃចន្ទថា សង្គ្រាមអាមេរិក-អ៊ីស្រាអែល លើអ៊ីរ៉ង់ បានបង្កឱ្យមានវិបត្តិថាមពលសកល ហើយលោកបានព្រមានថា ការផលិតប្រេងដែលពឹងផ្អែកលើការដឹកជញ្ជូនតាមច្រកសមុទ្រ Hormuz អាចនឹងត្រូវបញ្ឈប់ក្នុងពេលឆាប់ៗខាងមុខនេះ។

នៅ​ថ្ងៃ​ទី១០ ខែ​មីនា ឆ្នាំ២០១៧ តុលាការធម្មនុញ្ញរបស់កូរ៉េខាងត្បូងបានសម្រេចជាឯកច្ឆន្ទដោយដកហូតតំណែងប្រធានាធិតីពី លោកស្រី Park Geun-hye។

លោកស្រីត្រូវ​បាន​កាត់ទោស​ឱ្យ​ជាប់​ពន្ធនាគារ​ជា​ផ្លូវ​ការ​រយៈពេល ២៤ឆ្នាំ​នៅ​ថ្ងៃ​ទី៦ ខែ​មេសា ឆ្នាំ២០១៨ បន្ទាប់​ពី​ត្រូវ​បាន​រក​ឃើញ​ថា​មាន​ទោស​ពី​បទ​រំលោភ​អំណាច និង​ពីបទពុករលួយ។ ក្រោយមកត្រូវបានដំឡើងដល់ ២៥ឆ្នាំ និងពិន័យជាប្រាក់ចំនួន ₩20 ពាន់លាន (17.86 លានដុល្លារអាមេរិក)។

នៅចុងឆ្នាំ២០២១ លោកស្រីក៏ត្រូវបានលើកលែងទោសពីប្រធានាធិបតី។

© ប្រវត្តិសាស្ត្រពិភពលោក
https://t.me/WorldHistoryDaily

អូស្ត្រាលីបានសម្រេចចិត្តបញ្ជូនយន្តហោះប្រភេទ E-7A Wedgetail ដែលជាយន្តហោះបញ្ជាការ និងត្រួតពិនិត្យដែនអាកាសកម្រិតខ្ពស់ (Early Warning and Control - AEW&C) ទៅកាន់អារ៉ាប់រួម (UAE)។

យន្តហោះនេះនឹងជួយផ្ដល់ទិន្នន័យស៊ើបការណ៍ក្នុងពេលជាក់ស្ដែង (Real-time surveillance) ដើម្បីការពារដែនអាកាសពីការវាយប្រហារដោយយន្តហោះដ្រូន (Drones) និងមីស៊ីល។

ប្រទេសវៀតណាមជំរុញឱ្យប្រជាជនធ្វើការពីផ្ទះដើម្បីសន្សំសំចៃប្រេងឥន្ធនៈ ខណៈសង្គ្រាមនៅអ៊ីរ៉ង់បង្អាក់ដល់ការផ្គត់ផ្គង់។

សម្ដេចព្រះមហាសុមេធាធិបតី ជួន ណាត ជោតញ្ញាណោ សម្ដេចព្រះសង្ឃរាជថ្នាក់ទី១ នៃគណៈមហានិកាយ ទ្រង់ប្រសូត នៅថ្ងៃទី១១ ខែមីនា ព.ស.២៤២៧/គ.ស.១៨៨៣។

© ប្រវត្តិសាស្ត្រពិភពលោក
https://t.me/WorldHistoryDaily