🔰انجمن علمی دانشجویی بهداشت و بیماری‌های طیور و انجمن فیزیولوژی، رفتارشناسی و حقوق حیوانات دانشکده دامپزشکی دانشگاه تهران برگزار می‌کنند:

کارگاه با عنوان «رفتارشناسی کاربردی در پرندگان
بخش اول) رفتارشناسی در طیور»

📌 با سخنرانی:
دکتر امیر نیکوکار
رزیدنت بخش بهداشت و بیماری های پرندگان دانشکده دامپزشکی دانشگاه تهران

امیر رضا حسینی نیا
دانشجوی دوره دکتری عمومی دانشکده دامپزشکی دانشگاه تهران

🏥 محل برگزاری کارگاه:
سالن کنفرانس بیمارستان دام های کوچک دانشکده دامپزشکی دانشگاه تهران
و به صورت همزمان در بستر گوگل میت

🗓️ تاریخ برگزاری: پنجشنبه ۱۳ آذرماه ۱۴۰۴
ساعت برگزاری: ۱۰ الی ۱۲

لطفاً جهت ثبت نام و کسب اطلاعات بیشتر با آیدی Amir_Arshia_Lotfi@ در تلگرام در ارتباط باشید🙏🏻🌷

🏥دانشکده دامپزشکی تهران با همکاری جمعی از انجمن های علمی دانشکده برگزار می کند:
«سلسله نشست‌های تخصصی مدیریت بحران در حیوانات همراه»
(Crisis Management in Companion Animals)

📌 برنامه جلسه اول: آشنایی با انواع بحران‌ها و اصول مواجهه با کیس‌های اورژانسی
با همکاری: انجمن‌های علمی جراحی، داخلی و حیات‌وحش دانشگاه تهران
🎙 ارائه‌دهندگان:
● دکتر محمد شهبازی دستجردی | دستیار تخصصی جراحی دانشگاه تهران
● نیایش محمدی | دانشجوی دکتری عمومی و عضو شورای مرکزی انجمن جراحی
⏰ زمان: شنبه ۹ خرداد ۱۴۰۵ | ساعت ۱۳ الی ۱۵
🏢 مکان: سالن کنفرانس بیمارستان دانشکده دامپزشکی (حضوری)
🌐 پخش آنلاین: لینک دسترسی در کانال‌های اطلاع‌رسانی ارسال خواهد شد.
در صورت بروز هرگونه تغییر در نحوه برگزاری نشست‌ها،اطلاع‌رسانی از طریق کانال رسمی انجام خواهد.
«اطلاع رسانی نشست مدیریت بحران دامپزشکی»
https://ble.ir/crsut
https://t.me/crisisut
👥 ویژه کلیه دانشجویان و دانش‌آموختگان دامپزشکی سراسر کشور
🧬 ساختار: هیبرید (حضوری و آنلاین)
📨 ثبت‌نام و اطلاعات بیشتر:
https://ble.ir/spk2001
@spk1380

🏥دانشکده دامپزشکی تهران با همکاری جمعی از انجمن های علمی دانشکده برگزار می کند:

«سلسله نشست‌های تخصصی مدیریت بحران در حیوانات همراه»

(Crisis Management in Companion Animals)

تجربیات اخیر از تنش‌های منطقه‌ای و بحران‌های زیست‌محیطی، ضرورت آمادگی استراتژیک دامپزشکان در شرایط اضطراری را بیش از پیش نمایان کرده است. این دوره با نگاهی علمی به «مدیریت جامع بحران»، از پیش‌بینی خطر و اقدامات فوری در زمان طلایی، تا بازسازی پسا‌ بحران را در حیوانات همراه بررسی می‌کند.

📌 آشنایی با انواع بحران‌ها و اصول مواجهه با کیس‌های اورژانسی
با همکاری: انجمن‌های علمی دانشجویی جراحی، داخلی، بهداشت و بیماری های طیور و حیات‌وحش دانشگاه تهران

🎙 ارائه‌دهندگان:
● امیر عرشیا لطفی | دبیر انجمن بهداشت و بیماری های طیور دانشکده دامپزشکی دانشگاه تهران
● دکتر زهرا طالبی | دانشجوی دکتری تخصصی دانشکده دامپزشکی دانشگاه تهران و عضو شورای مرکزی انجمن

⏰ زمان برگزاری: پنجشنبه ۲۸ خرداد ۱۴۰۵ | ساعت ۱۳ الی ۱۵

🌐 پخش آنلاین: لینک دسترسی در کانال‌های اطلاع‌رسانی ارسال خواهد شد.

📍در صورت بروز هرگونه تغییر در نحوه برگزاری نشست‌ها، اعم از برگزاری آنلاین یا هیبرید، اطلاع‌رسانی از طریق کانال رسمی انجام خواهد شد.
📍خواهشمند است جهت دریافت اخبار و اطلاعیه‌های تکمیلی، در کانال اطلاع‌رسانی عضو شوید.

📢«اطلاع رسانی نشست مدیریت بحران دامپزشکی»
*https://ble.ir/crsut*
*https://t.me/crisisut*

📌 جزئیات دوره:

✅ تعداد جلسات: ۵ جلسه تخصصی

👥 مخاطبین: ویژه کلیه دانشجویان و دانش‌آموختگان دامپزشکی سراسر کشور

📨 لطفاً برای ثبت نام و کسب اطلاعات بیشتر با آیدی amir_arshia_lotfi@ در ارتباط باشید 🙏🏻🌷

✍️جلسه سوم سلسله نشست های مدیریت بحران در دامپزشکی
به میزبانی انجمن بیماری های داخلی دام کوچک و ارائه آقای دکتر وثیق
جهت کسب اطلاعات بیشتر به آیدی
@spk1380
پیام دهید🙏

🔰انجمن علمی دانشجویی بهداشت و بیماری‌های طیور دانشکده دامپزشکی دانشگاه تهران برگزار می‌کنند:

📍کارگاه رفتارشناسی در پرندگان زینتی با رویکردی تشخیصی 🦜


📌 مدرسین کارگاه:
امیر عرشیا لطفی
دبیر انجمن بهداشت و بیماری های طیور دانشکده دامپزشکی دانشگاه تهران

خانم دکتر نرگس نجفی
رزیدنت بهداشت و بیماری های طیور دانشکده دامپزشکی دانشگاه تهران

🏥 زمان و مکان برگزاری:
سه شنبه ۲ تیرماه ۱۴۰۵ بصورت آنلاین در بستر گوگل میت 🙏🏻🌷

لطفاً جهت ثبت نام و کسب اطلاعات بیشتر با آیدیBezzziii_Vet@ در تلگرام در ارتباط باشید🙏🏻🌷

سلام و عرض ادب و احترام خدمت همه همراهان عزیز
وقتتون بخیر
📍انجمن فیزیولوژی، رفتارشناسی و حقوق حیوانات دانشکده دامپزشکی دانشگاه تهران در نظر دارد از اعضا محترم کانال در پروژه ترجمه چند کتاب و اساسنامه در زمینه حقوق حیوانات استفاده کند🙏🏻🌷
از تمامی عزیزانی که مایل به شرکت در این طرح هستند تقاضا می شود با آیدی spk1380@ در ارتباط باشند🙏🏻🌷

دعوت به نخستین همایش تخصصی «گام به گام تا سلامت و مراقبت آگاهانه از اسب‌های ورزشی»

با افتخار از تمامی سوارکاران، مربیان، دامپزشکان، دانشجویان، مالکان باشگاه‌ها و علاقه‌مندان به صنعت اسب دعوت می‌کنیم در نخستین نشست از مجموعه همایش‌های آموزشی «گام به گام» حضور یابند.

موضوع همایش اول:
آناتومی و رفتارشناسی؛ بنیان سلامت اسب ورزشی

🎓 با سخنرانی:
🔹 دکتر احمد احمدی
🔹 دکتر امید زهتاب‌ور
(اعضای هیئت علمی دانشکده دامپزشکی دانشگاه تهران)

📅 زمان: ۱۱ مرداد ۱۴۰۵
📍 مکان: باشگاه سوارکاری آلفا

✅ همراه با اعطای امتیاز بازآموزی دامپزشکی از سازمان دامپزشکی کشور

این همایش آغاز مجموعه‌ای از نشست‌های علمی و کاربردی در حوزه سلامت اسب‌های ورزشی است و در ادامه به موضوعات مهمی همچون تغذیه، بیماری‌های گوارشی و مشکلات اندام حرکتی پرداخته خواهد شد.
برای ثبت‌نام، لطفاً از طریق QR Code یا لینک https://B2n.ir/gw2770 اقدام فرمایید.

خواهشمندیم با اشتراک‌گذاری این اطلاعیه، به ارتقای دانش و فرهنگ مراقبت علمی از اسب‌های ورزشی کمک فرمایید.
ایدی بله، تلگرام و اینستاگرام هیأت شمال غرب تهران
@nwthorse

خطاب به آقایِ وزیر علوم

آزمون تخصص دامپزشکی به شیوه اصلی خود بازگردد!

🔹گام دوم مطالبه دانشجویی بازنگری آزمون دستیار تخصص دامپزشکی

🔹مطالبه ۳۹ تشکل دانشجویی دامپزشکی کشور از دکتر سیمایی صراف وزیر محترم علوم در خصوص بازنگری شیوه برگزاری آزمون تخصص دامپزشکی!

🔹پ‌ن_نامه در دبیرخانه وزارتی جهت پیگیری ثبت شده است.

@vet_lane|رسانه‌تخصصی کوچه دامپزشکی

🐾 اصلاح رفتار در حیوانات؛ از شناخت مشکل تا تغییر رفتار

گاهی یک رفتار نامطلوب در سگ یا گربه، فقط یک «عادت بد» نیست؛ بلکه می‌تواند با ترس، اضطراب، برانگیختگی، یادگیری، محیط زندگی و حتی بیماری‌های جسمی ارتباط داشته باشد.

در این مجموعه ۵ قسمتی، بر اساس مقاله:
📚 Common Sense Behavior Modification: A Guide for Practitioners

به اصول کاربردی اصلاح رفتار در حیوانات می‌پردازیم؛ از شناخت علت رفتار و نحوه یادگیری حیوان گرفته تا انتخاب روش‌های مناسب برای مدیریت و تغییر آن.

🔹 قسمت اول | شناخت مشکل رفتاری
چگونه یک مشکل رفتاری را ارزیابی کنیم؟
چه زمانی باید به دنبال علت پزشکی باشیم؟
و چرا قبل از شروع اصلاح رفتار، بررسی وضعیت جسمی حیوان اهمیت دارد؟

🔹 قسمت دوم | حیوانات چگونه یاد می‌گیرند؟
با مفاهیمی مانند:
▫️ شرطی‌سازی کلاسیک
▫️ شرطی‌سازی عامل
▫️ تقویت مثبت و منفی
▫️ تنبیه
▫️ خاموشی رفتار

آشنا می‌شویم و می‌بینیم پیامدهای یک رفتار چگونه بر تکرار آن در آینده تأثیر می‌گذارند.

🔹 قسمت سوم | چرا تنبیه همیشه راه‌حل نیست؟
در این قسمت درباره محدودیت‌ها و پیامدهای روش‌های تنبیهی، اهمیت تقویت مثبت و ایجاد ارتباط قابل پیش‌بینی بین حیوان و صاحب صحبت می‌کنیم.

🔹 قسمت چهارم | مدیریت محرک‌ها و اصلاح رفتار
گاهی اولین قدم برای اصلاح رفتار، حذف یا کاهش مواجهه با محرک مشکل‌ساز است.
در این قسمت با اجتناب از محرک، حساسیت‌زدایی، شرطی‌سازی متقابل و اهمیت زمان‌بندی صحیح پاداش آشنا می‌شویم.

🔹 قسمت پنجم | ابزارهای مدیریت و کنترل حیوان
از بند و انواع قلاده‌ها گرفته تا Head Collar، هارنس، پوزه‌بند و روش‌های ایمن محدود کردن حیوان؛ ابزارهایی که می‌توانند در تأمین ایمنی و اجرای برنامه اصلاح رفتار نقش داشته باشند.

در پایان، از دوستان عزیزی که در ترجمه و آماده‌سازی این مقاله همکاری کردند، صمیمانه تشکر می‌کنیم:

ریحانه بیگلو، پرنیا شمس، کوثر محسنی، سارا محمدسلطانی و فهیمه سعیدی‌نیا

از وقتی که برای ترجمه و انتقال این مطالب آموزشی گذاشتید، سپاسگزاریم. 🙏🐾

🧠 اصلاح رفتار از کجا شروع می‌شود؟
در بررسی یک مشکل رفتاری، ابتدا باید مشخص شود که دقیقاً چه رفتاری قرار است تغییر کند و رفتار مطلوب چه شکلی است.
سؤالات مهم در ارزیابی اولیه عبارت‌اند از:
🔹 چه رفتاری باید تغییر کند؟
🔹 رفتار مطلوب دقیقاً چگونه باید باشد؟
🔹 این رفتار مشکل‌ساز کجا و چه زمانی رخ می‌دهد؟
🔹 آیا این رفتار ذاتاً طبیعی است اما در شرایط خاص نامطلوب شده است؟
🔹 چه راهکارهایی برای مدیریت این رفتار وجود دارد؟
🔹 آیا صاحب حیوان تمایل و زمان کافی برای اجرای برنامه اصلاح رفتار دارد؟
🔹 آیا برای این مشکل نیاز به کمک متخصص رفتارشناسی یا مربی وجود دارد؟
🔹 آیا انتظارات واقع‌بینانه‌ای از تغییر رفتار وجود دارد؟
در بسیاری از مشکلات رفتاری، مهم است که احساسات زمینه‌ای حیوان نیز شناسایی شوند. بسیاری از مشکلات رفتاری می‌توانند ناشی از ترس، اضطراب، برانگیختگی زیاد یا هیجان باشند.
تعاملات قابل پیش‌بینی و ایجاد یک محیط ساختارمند می‌توانند به حیوان کمک کنند.
به جای اینکه فقط بر روی «این کار را نکن» تمرکز کنیم، بهتر است رویکرد خود را به سمت «این کار را انجام بده» تغییر دهیم.
⚠️ اما قبل از شروع اصلاح رفتار، باید علل پزشکی را بررسی کرد.
تغییر ناگهانی رفتار یا بروز یک رفتار جدید، به‌خصوص در حیوانات مسن‌تر، می‌تواند با مشکلات پزشکی مرتبط باشد. درد، اختلالات غدد درون‌ریز، اختلال عملکرد اندام‌ها و سرطان می‌توانند باعث تغییرات رفتاری شوند.
بنابراین، ابتدا باید تشخیص پزشکی مناسب انجام شود و در صورت نیاز، معاینه فیزیکی، آزمایش‌های آزمایشگاهی و تصویربرداری انجام گیرد.
حداقل ارزیابی پزشکی رفتاری می‌تواند شامل موارد زیر باشد:
🩺 CBC
🩺 بیوشیمی خون
🩺 Total T4
🩺 Free T4 با روش equilibrium dialysis در صورت پایین بودن Total T4
🩺 آزمایش ادرار
🩺 معاینه فیزیکی
🩺 معاینه ارتوپدی
🩺 معاینه عصبی پایه
مشکلات پزشکی باید پیش از شروع اصلاح رفتار درمان شوند.

🐾 مدیریت رفتارهای نامطلوب
کمک کردن به صاحبان حیوانات برای مدیریت رفتارهای نامطلوب، درواقع کار دشواری نیست.چند اقدام ساده و ابزارهای مدیریتی می توانند موجب تسهیل تغییرات رفتاری بزرگی شوند.مداخلات زیر، چه به‌صورت ترکیبی و چه به‌تنهایی، می‌توانند به ایجاد تغییرات پایدار در حیوان کمک کنند و هر یک در ادامه با جزئیات بیشتری توضیح داده شده‌اند:
· اجتناب از محرک های برانگیزاننده
· آموزش مبتنی بر دریافت پاداش و تعاملات و پیامدهای قابل پیش‌بینی
· ابزار ها و محصولات رفتاری
· اصلاح رفتار(تغییر رفتار نامطلوب و جایگزینی آن با رفتار مطلوب)
· محصولات مکمل
📌 حداقل اطلاعات برای ارزیابی رفتار
اجتناب از محرک های برانگیزاننده
هنگام گرفتن سابقه رفتاری، مهم است که تمام محرک های ایجادکننده یک رفتار مشکل ساز شناسایی شوند. اگرچه اجتناب رفتار جدیدی را به حیوان نمی آموزد، اما یک مداخله ضروری می باشد. اجتناب می‌تواند در مواردی که محرک‌های شناخته‌شدهٔ پرخاشگری وجود دارند، ایمنی را فراهم کند، از تشدید رفتار مشکل‌ساز جلوگیری کند، فرصت تمرین و تثبیت رفتار نامطلوب را در حیوان کاهش دهد، واکنش‌پذیری حیوان نسبت به آن موقعیت را کم کند، و یادگیری را در محیطی با سطح برانگیختگی پایین تسهیل نماید. ممکن است مفید باشد که فهرستی از تمام موقعیت‌های محرک تهیه شود و سپس این فهرست از خطرناک‌ترین یا ترس‌برانگیزترین موقعیت تا کم‌خطرترین آن‌ها اولویت‌بندی شود تا صاحبان حیوان بتوانند مشخص کنند کدام موارد به بیشترین توجه آن‌ها نیاز دارند.
استراتژی های اجتناب
شامل موارد زیر هستند:
· دور نگه داشتن حیوان از افراد خاص یا سایر حیوانات خانگی
· پرهیز از حضور در جمعیت های شلوغ
· پیاده روی و گرداندن حیوان در مناطق و زمان های کم تردد
· نصب حصار یا فنس در حیاط برای حفظ حریم دید حیوان
با توجه به محیط، ترکیب اعضای خانواده و نیازهای هر خانواده ممکن است به استراتژی های دیگری نیاز پیدا کرد. بعضی از مراجعان ساده ترین راه را اجتناب و دوری از عامل محرک‌زا می دانند و تمایلی به ادامه دادن برنامه های بیشتر در جهت اصلاح رفتار ندارند. اگر صاحب حیوان بتواند حیوان را به‌طور ایمن مدیریت کند و تکنیک‌های اجتناب از محرک را به‌کار گیرد، بسیاری از موقعیت‌های مشکل‌ساز قابل تحمل شده و حتی به‌طور کامل برطرف می‌شوند.

🐾 آموزش مبتنی بر دریافت پاداش و تعاملات و پیامدهای قابل پیش‌بینی
گاهی صاحبان حیوان از پیش با استفاده از راهنمایی های کتاب ها، تلویزیون، اینترنت یا یک مربی خودشان اقدام به اصلاح رفتار کرده‌اند. متاسفانه این روش ها معمولا تکنیک های تقابلی و مبتنی بر تنبیه هستند که افراد را در معرض پاسخ های پرخاشگرانه حیوان نسبت به صاحبشان قرار می دهند، پیوند میان انسان و حیوان را ضعیف می کنند و باعث ایجاد ترس و سردرگمی در حیوان می شوند.
مطالعات متعدد نشان داده‌اند که روش‌های تقابلی و مبتنی بر تنبیه، ترس و اضطراب و پرخاشگری را تشدید می‌کنند و موجب کاهش رفتارهای بازیگوشانه می‌شوند؛ همهٔ این موارد به پیوند انسان و حیوان آسیب می‌زنند و ممکن است در نهایت به واگذاری حیوان یا حتی یوتاناز منجر شوند.
نشان داده شده که آموزش مبتنی بر تقویت مثبت و پاداش، عملکرد حیوان را در یک تکلیف آموزشی جدید بهبود می‌بخشد و پاسخ‌دهی بهتر به تمرین‌های فرمان‌پذیری را تسهیل می‌کند؛ موضوعی که می‌تواند نشان‌دهندهٔ توانایی کلی بهتر حیوان در یادگیری باشد.
یک مطالعه روی ۱۴۰ سگ نشان داد که آموزش مبتنی بر پاداش، صرف‌نظر از مشکل اصلی که حیوان به‌دلیل آن مراجعه کرده بود، به‌ندرت باعث بروز پرخاشگری می‌شود.آموزش مبتنی بر تقویت مثبت برای ایجاد تغییرات پایدار در رفتار، بدون افزایش اضطراب یا پرخاشگری و بدون آسیب رساندن به پیوند میان انسان و حیوان، ضروری است.
مراجعانی که پیش‌تر دربارهٔ مزایای واضح آموزش مبتنی بر پاداش آگاهی نیافته‌اند، ممکن است تمایل چندانی به تغییر روش خود نداشته باشند، به‌ویژه با توجه به محبوبیت چهره‌های رسانه‌ای که استفاده از تنبیه را تحت عنوان نظریهٔ سلطه (Dominance Theory) ترویج می‌کنند.
صاحبان حیوان ممکن است همچنین تصور کنند که تنبیه مؤثر است، زیرا شاهد آن بوده اند که می‌تواند از ادامهٔ یک رفتار نامطلوب جلوگیری کند.
یکی از خطرات استفاده از تنبیه این است که نمودهای بیرونی رفتار ممکن است کاهش یابند، اما انگیزهٔ اصلی و زیربنایی آن رفتار همچنان باقی بماند.
وقتی مشکل، پاسخ‌های پرخاشگرانه باشد که اغلب ناشی از ترس یا اضطراب هستند، ممکن است سگ دیگر با تهدیدهای خفیف‌ترِ پرخاشگرانه هشدار ندهد؛ اما اگر بارها در همان موقعیت قرار گیرد مستقیماً گاز بگیرد.
در نتیجه، سگ علائم هشداردهندهٔ اولیهٔ پرخاشگری را سرکوب کرده است و همین باعث می‌شود پرخاشگری آن غیرقابل ‌پیش‌بینی‌تر، تصادفی‌تر و شدیدتر به نظر برسد.
برای جبران آسیب‌های ناشی از این نوع روش‌های آموزشی و ایجاد تغییرات پایدار، حیوان و صاحب آن باید یاد بگیرند که به شیوه‌ای روشن، قابل پیش‌بینی و همراه با پاداش با یکدیگر ارتباط برقرار کنند.
این نوع تعامل در طول سال‌ها با نام‌های مختلفی شناخته شده است؛ از جمله "هیچ چیز در زندگی رایگان نیست" و "یاد بگیر تا به دست آوری" و نام‌های دیگری مانند "Doggy please" .
نویسندگان این مقاله از مفهوم «Doggy Please» استفاده می‌کنند تا به صاحبان کمک کنند که هدف اصلی را درک کنند؛ وجود پیامدهای قابل پیش‌بینی برای رفتارهای درخواستی.
این روش می‌تواند به بازسازی اعتماد میان صاحب حیوان و حیوان کمک کند و ارتباطی روشن و واضح ایجاد نماید.
در ساده‌ترین شکل، با استفاده از آموزش مبتنی بر تقویت مثبت، به سگ یا گربه یک پاسخ پایه مانند «بنشین» یا «صبر کن» آموزش داده می‌شود.
سپس، هرگاه حیوان برای چیزی که می‌خواهد درخواست کند؛ مانند غذا خوردن، بیرون رفتن یا پریدن روی مبل، صاحب حیوان از او می‌خواهد ابتدا آن دستور را انجام دهد.
دستور فقط یک بار داده می‌شود و سپس صاحب حیوان منتظر پاسخ مناسب می‌ماند.
اگر حیوان پاسخ مناسب را ندهد (در حالی که معمولاً قادر به انجام آن دستور است)، آنچه درخواست کرده بود در اختیارش قرار نمی گیرد.
برای مثال، سگی به سمت صاحب خود می‌رود و با پنجه زدن توجه او را جلب می‌کند (یا دست‌ کم صاحب حیوان تصور می‌کند هدف سگ همین است).
پاسخ صاحب حیوان این است که از سگ بخواهد «بنشین».
سگ از دستور اطاعت می‌کند؛ صاحب حیوان چند بار او را نوازش می‌کند و سپس متوقف می‌شود.
در مقابل، اگر سگ ننشیند، صاحب حیوان نیز او را نوازش نمی‌کند.
هدف دستیابی به سه نتیجه است:
نخست، به حیوان آموزش می‌دهد که هرگاه صاحبش از او چیزی بخواهد باید از دستور اطاعت کرده و آرام بنشیند.
دوم، به حیوان یاد می‌دهد که در هر موقعیتی برای فهمیدن اینکه چه کاری باید انجام دهد، به صاحب خود توجه و رجوع کند.دوم، به حیوان یاد می‌دهد که در هر موقعیتی برای فهمیدن اینکه چه کاری باید انجام دهد، به صاحب خود توجه و رجوع کند؛ و سوم، نوعی ارتباط روشن و قابل پیش‌بینی را ایجاد می‌کند که پایه‌ای برای تعاملات پایدار و بدون اضطراب خواهد بود.

چهارمین پیامد که اغلب ناخواسته است، این است که صاحبان حیوان متوجه می‌شوند سگ در واقع به دنبال دریافت راهنمایی است (یعنی «الان باید چه کار کنم؟») و هنگامی که این راهنمایی را دریافت می‌کند، آرام‌تر می‌شود.

🐾 ابزار ها و محصولات رفتاری
دسترس هستند که نه‌ تنها به صاحبان حیوان کمک می‌کنند حیوان خود را کنترل کنند، بلکه رفتار آن را نیز به سمت راه‌های قابل‌قبول‌تر هدایت می کنند. توانایی صاحب حیوان در کنترل حیوان، گام ضروری اولیه برای تأمین ایمنی، اجتناب از محرک‌ها و اجرای برنامهٔ اصلاح رفتار است. راه‌های متعددی وجود دارد که از طریق آن‌ها صاحب حیوان می‌تواند کنترل مؤثر و مثبتی بر حیوان خود داشته باشد؛ به‌گونه‌ای که این کنترل بدون تقابل و برای همهٔ افراد درگیر ایمن باشد.
1) بند قلاده ها
همیشه استفاده از بند قلاده‌های با طول ثابت نسبت به قلاده‌های انعطاف‌پذیر و قابل‌تنظیم توصیه می‌شود. بند قلاده‌های قابل‌تنظیم دست‌وپاگیر هستند و در مواقع ضروری، بازگرداندن سریع سگ به سمت صاحبش سخت می شود. بند مورد استفاده در قلاده‌های قابل‌ تنظیم نازک است و اگر حیوان ناگهان به جلو جهش کند، به‌راحتی ممکن است پاره شود؛ همچنین ممکن است به دور اندام‌ها بپیچد و باعث آسیب‌های جدی شود. یک بند قلاده با طول ثابت ۴ تا ۶ فوت، برای حفظ کنترل مثبت و مداوم روی سگ ایده‌آل است.
قلاده‌های انعطاف‌پذیر (قابل‌تنظیم) شاید برای آموزش یا پیاده‌روی انتخاب مناسبی نباشند، بلکه بیشتر برای این طراحی شده‌اند که به سگ‌ها به‌ویژه نژادهای کوچک که بند آن‌ها استحکام کافی دارد، آزادی بیشتری برای کاوش محیط بدهند؛ در حالی که همچنان امکان کنترل فیزیکی توسط صاحب حیوان حفظ شود.
2) قلاده ها
قلاده تخت(معمولی):
این نوع قلاده، یک قلاده سنتی است که برای نصب پلاک شناسایی مناسب است؛ اما اگر سگ هنگام راه رفتن بند قلاده را بکشد کنترل کافی روی حیوان فراهم نمی‌کند.
قلاده مارتینگل:
این قلاده در ابتدا برای سگ‌های تازیِ بینایی (Sight hounds) مانند گری‌هاوند طراحی شد، زیرا گردن این سگ‌ها از سرشان بزرگ‌تر است. قلادهٔ مارتینگل با سفت شدن حلقهٔ کوچک هنگام کشیدن بند توسط سگ، کنترل بهتری ایجاد می‌کند و از فرار حیوان جلوگیری می‌کند؛ در نتیجه حلقهٔ بزرگ‌تر نیز در اطراف گردن تنگ‌تر می‌شود. زمانی که سگ بند را نمی‌کشد، این قلاده به‌صورت آزاد و شل دور گردن قرار می‌گیرد.
قلاده خفه‌کن:
قلاده‌ای شبیه حلقهٔ دار است که با وارد شدن کشش تنگ‌تر شده و باعث خفه شدن حیوان می‌شود. استفاده از این نوع قلاده به دلیل درد و آسیب‌هایی که در صورت استفاده مداوم ممکن است ایجاد کند، توصیه نمی‌شود.
قلاده پینچ:
این قلاده با نام قلاده پرانگ نیز شناخته می‌شود. این قلاده از تعدادی حلقهٔ فلزیِ نوک‌تیز و به‌هم‌متصل تشکیل شده است که هنگام کشیده شدن بند قلاده، با فشار در پوست سگ فرو می‌روند. نویسندگان استفاده از قلاده‌ های پینچ را توصیه نمی‌کنند، زیرا دردناک هستند و باعث ایجاد زخم‌های سوراخ‌شدگی شدید شده‌اند (شکل ۱).
قلاده شوک:
این قلاده‌ها هنگام فعال شدن، یک شوک الکتریکی به حیوان وارد می‌کنند؛ این فعال‌سازی می‌تواند از راه دور توسط صاحب حیوان یا به‌طور خودکار در پاسخ به رفتار حیوان (مانند پارس کردن یا عبور از مرز تعیین‌شده) انجام شود. قلاده‌های شوک ابزارهای تنبیهی هستند که غیرانسانی محسوب می‌شوند، می‌توانند ترس و اضطراب را افزایش دهند و هرگز توصیه نمی‌شوند.
قلاده های هدایت کننده سر
قلاده‌ های هدایت‌کنندهٔ سر جایگزینی انسانی و مؤثر برای قلاده‌های رایج گردنی، مانند قلاده‌های پینچ (Pinch)، پرانگ (Prong) یا خفه‌کن (Choke) هستند که برای ایجاد کنترل، بر تنبیه متکی‌اند.
قلاده‌ های هدایت‌کنندهٔ سر (که گاهی به آن‌ها Head Halter نیز گفته می‌شود)، اثربخشی خود را از کنترل سر حیوان به دست می‌آورند.
یک قلادهٔ هدایت‌کنندهٔ سر که به‌درستی روی حیوان تنظیم شده باشد (اشکال ۲ و ۳)، با امکان هدایت پوزهٔ سگ به سمت دلخواه عمل می‌کند که باعث می‌شود بدن سگ نیز همان جهت را دنبال کند.
این قلاده‌ها همچنین بر پایهٔ «رفلکس مقابله‌ای» سگ عمل می‌کنند؛ یعنی تمایل طبیعی سگ به کشیدن در خلاف جهت فشار.
بنابراین هنگامی که بند به سمت جلو و بالا کشیده می‌شود، سگ در پاسخ، به سمت عقب و پایین حرکت می‌کند. (در وضعیت نشسته قرار می‌گیرد)

🐾 اصلاح رفتار در عمل؛ چند نمونه بالینی
در قسمت پایانی این مجموعه، چند نمونه از مشکلات رفتاری رایج و نحوه استفاده از اصول اصلاح رفتار در برخورد با آن‌ها را بررسی می‌کنیم.
🐾 حیوانات حق دارند «نه» بگویند
وظیفه صاحبان حیوانات خانگی تنها فراهم کردن غذا، آب، سرپناه امن و مراقبت‌های دامپزشکی برای حیوانات خانگی نیست، بلکه محافظت از آن‌ها در برابر چیزهایی که باعث ترس یا اضطرابشان می‌شود نیز هست.
دامپزشکان باید به صاحبان حیوانات کمک کنند تا درک کنند که همه حیوانات با محدودیت‌هایی همراه هستند و به عنوان موجوداتی هشیار و دارای احساس، باید حق داشته باشند که «نه» بگویند.
اگر سگ یا گربه‌ای در حال استراحت است و انسانی به آن نزدیک می‌شود و حیوان یک علامت برای آرام کردن یا دور شدن نشان می‌دهد، این علامت باید مورد احترام قرار گیرد.
اگر حیوان از سلام‌کردن به افراد جدید و ناآشنا احساس راحتی نمی‌کند، صاحبانش باید نقش محافظ او را داشته باشند و وقتی حیوان آشکارا نشان می‌دهد که تمایلی به معاشرت ندارد، او را مجبور به تعامل نکنند.
همچنین اگر حیوان در محیط‌هایی با حیوانات دیگر، مانند پارک‌های سگ، گروه‌های بازی یا کافه‌های فضای باز راحت نیست، صاحبان باید به نیاز او برای ماندن در خانه احترام بگذارند.
طبیعتاً برخی حیوانات را می‌توان به رفتارهای جدید آموزش داد، اما همیشه مهم است بررسی شود که آیا یک موقعیت، چیزی است که حیوان «می‌خواهد» انجام دهد یا «نیاز» دارد انجام دهد و بر اساس واکنش او تصمیم گرفته شود که تا چه حد لازم است او را به انجام آن وادار کرد.
🐕 پرخاشگری بین سگ‌های آشنا
چرا اتفاق می‌افتد؟
پرخاشگری بین دو سگ آشنا معمولاً بر سر منابع شکل می‌گیرد؛ منابعی مانند:
🍖 غذا
🧸 اسباب‌بازی‌ها
🛏 محل استراحت
👤 توجه انسان
🏠 دسترسی به فضاهای محدود
این سگ‌ها اغلب در بیشتر مواقع با هم خوب کنار می‌آیند و بازی می‌کنند، اما درگیری‌ها زمانی رخ می‌دهند که دسترسی به یک منبع مورد علاقه به چالش کشیده شود یا از آن جلوگیری شود.
این درگیری‌ها ممکن است با رسیدن یک یا چند سگ به بلوغ اجتماعی، کاهش توانایی یک سگ سالمند در پاسخ مناسب به نشانه‌های اجتماعی، یا ایجاد مشکلات سلامتی آغاز شوند.
👤 نقش صاحب
صاحبان می‌توانند نقش مهمی در شکل‌گیری و تداوم پرخاشگری داشته باشند.
برای مثال، غذا دادن به سگ‌ها در فاصله نزدیک از یکدیگر یا تذکر کلامی برای نشانه‌های طبیعی گونه‌ایِ بر سر منابع می‌تواند به جای کاهش، اضطراب و واکنش‌پذیری را افزایش دهد.
همچنین دادن تشویقی یا گوش خوک به هر دو سگ در حضور یکدیگر، با این تصور که «اگر هرکدام مال خودش را داشته باشد دعوا نمی‌کنند»، می‌تواند مشکل‌ساز باشد.
حتی تلاش برای رفتار کاملاً «منصفانه» با سگ‌ها، زمانی که خود سگ‌ها نشان می‌دهند این وضعیت برایشان ناخوشایند است، می‌تواند مشکل را تشدید کند.
🛡 چه باید کرد؟
پرهیز از محرک‌ها و تأمین ایمنی در اولویت است.
سگ‌ها هرگز نباید بدون نظارت رها شوند و زمانی که صاحب نمی‌تواند تعاملات را زیر نظر داشته باشد، باید جدا و مهار شوند.
هر سگ باید جدا از سگ دیگر و بدون دسترسی دیداری یا فیزیکی غذا بخورد.
تشویقی‌ها بهتر است کوچک باشند و سریع خورده شوند. اگر خوراکی‌های ماندگار مانند گوش خوک یا اسباب‌بازی‌های لاستیکی پرشده داده می‌شود، سگ‌ها باید با استفاده از دروازه کودک، درِ بسته یا قفس از هم جدا شوند.
در برخی موارد ممکن است هر سگ یک منبع ترجیحی داشته باشد که سگ دیگر به آن علاقه‌ای نداشته باشد. بنابراین می‌تواند مفید باشد که به هر سگ دسترسی ترجیحی به منبعی داده شود که بیشترین تمایل را به آن دارد.
در نهایت، صاحب باید بر دسترسی به منابع و همچنین بر خود سگ‌ها کنترل داشته باشد تا منابع بتوانند به صورت ایمن و آرام در اختیارشان قرار گیرند.
🎯 اصلاح رفتار
پس از دوره‌های درگیری، می‌توان سگ‌ها را با استفاده از کلارهای سری و قلاده دوباره به هم معرفی کرد تا از رفتارهای ناخواسته جلوگیری شود.
عادت‌دهی به پوزه‌بند و آموزش ماندن در محدوده مشخص نیز می‌تواند لایه دیگری از ایمنی را به تعاملات اضافه کند.
هر سگ باید کنترل کلامی بسیار خوبی داشته باشد؛ برای مثال بتواند:
🔹 منتظر بماند تا سگ دیگر از در خارج شود.
🔹 منتظر بماند تا سگ دیگر توجه انسان را دریافت کند.
🔹 پس از پایان نوبت تعامل با صاحب، به محل خود برود.
🐕‍🦺 پرخاشگری ناشی از ترس نسبت به سگ‌های ناآشنا
چرا رخ می‌دهد؟
مانند هر پرخاشگری مبتنی بر ترس، عوامل مختلفی می‌توانند در آن نقش داشته باشند؛ از جمله:

🧬 شخصیت و ژنتیک
🐕 نبود اجتماعی‌سازی مناسب با سگ‌های دیگر
⚠️ تجربه‌های آسیب‌زای قبلی با سگ‌ها
👤 نقش صاحب
در بسیاری از موارد، مسئله بیشتر مشکل صاحب است تا خود حیوان؛ بنابراین باید انتظارات صاحبان مدیریت شودهرچند پارک‌های سگ و مهدهای سگ می‌توانند راهی آسان برای تخلیه انرژی سگ باشند، اما بعضی سگ‌ها اصلاً تحمل حضور در کنار سگ‌های دیگر را ندارند و ممکن است هرگز هم نداشته باشند؛ به‌خصوص سگ‌هایی که آن‌ها را نمی‌شناسند.
یکی از مشکلات این محیط‌ها این است که هر بار ممکن است سگ‌های متفاوتی در آنجا حضور داشته باشند. این موضوع برای بعضی سگ‌ها استرس‌زا است، زیرا باید دائماً رفتار سگ‌های دیگر را ارزیابی کنند.
همچنین این تصور که «بردن سگ به جایی که سگ‌های دیگر حضور دارند، او را اجتماعی می‌کند» همیشه درست نیست.
برای سگ‌هایی که نسبت به سگ‌های ناآشنا پرخاشگری ناشی از ترس دارند، حتی پیاده‌روی با قلاده نیز ممکن است مشکل‌ساز باشد؛ به‌خصوص زمانی که صاحبان آن‌ها را به مکان‌های شلوغ، پارک‌ها یا رویدادهای عمومی می‌برند.
🚫 اجتناب از محرک‌ها
ساده‌ترین روش مدیریت، پذیرش محدودیت‌های سگ و اجتناب از موقعیت‌هایی است که باعث ترس و پرخاشگری او می‌شوند.
یک سگ ترسو یا پرخاشگرِ ترسو نیازی به رفتن به پارک سگ‌ها، مهدکودک سگ‌ها یا رویدادهای سالانه سگ‌ها ندارد.
با این حال، بسیاری از سگ‌ها یک یا دو «دوست سگی» دارند. می‌توان تعامل اجتماعی با این سگ‌ها را به شکل برنامه‌ریزی‌شده و کنترل‌شده انجام داد تا برای صاحب و سگ رضایت‌بخش باشد.
🎯 اصلاح رفتار
وقتی واکنش‌پذیری با قلاده مسئله اصلی باشد، می‌توان از روش‌هایی مانند:
🔹 فرمان خروج اضطراری
🔹 «بنشین»
🔹 «بمان»
🔹 «به من نگاه کن»
🔹 یا حتی عبور از خیابان برای افزایش فاصله از محرک
استفاده کرد.
🐈 فعالیت شبانه در گربه‌ها
چرا رخ می‌دهد؟
گربه‌سانان وحشی معمولاً شب‌فعال‌اند و گربه‌های خانگی نیز اغلب این ریتم روزانه گرگ‌ومیشی را حفظ می‌کنند.
این رفتار می‌تواند به شکل:
🌙 بازی بیش از حد در شب
🐈 درگیری با سایر گربه‌های خانه
🔊 آوازخوانی یا میو‌میوی بیش از حد
🍽 تمایل به خوردن غذا
ظاهر شود.
در گربه‌های مسن باید اختلال عملکرد شناختی نیز در نظر گرفته شود.
👤 نقش صاحب
صاحبان ممکن است ناخواسته این رفتار را با توجه کردن به گربه یا غذا دادن به او تقویت کنند؛ حتی اگر هدفشان فقط این باشد که مشکل همان لحظه ساکت شود.
این تقویت متناوب می‌تواند به تشدید فعالیت شبانه منجر شود.
همچنین ممکن است گربه در طول روز به اندازه کافی ورزش، بازی و تحریک ذهنی دریافت نکند.
🛠 چه باید کرد؟
می‌توان گربه را شب‌ها در اتاقی تنها نگه داشت یا او را از اتاق‌های خواب دور کرد تا رفتار آزاردهنده کاهش پیدا کند و امکان تقویت مثبت ناخواسته از بین برود.
همچنین می‌توان از:
🍽 دستگاه‌های تغذیه زمان‌دار
🧩 اسباب‌بازی‌های غذادهنده
🎾 اسباب‌بازی‌های فعال‌شونده با حرکت
استفاده کرد تا نیاز گربه به غذا، بازی و فعالیت در طول شب به شکل مناسب‌تری مدیریت شود.
📌 جمع‌بندی مجموعه
دامپزشکان با درک ابتدایی اصول یادگیری می‌توانند در بسیاری از مشکلات رفتاری به صاحبان حیوانات کمک کنند.
ترسیم یک برنامه مناسب برای مدیریت و ایمنی که خانواده، سایر حیوانات خانگی و بازدیدکنندگان را ایمن نگه دارد، می‌تواند حتی دشوارترین مشکلات رفتاری را نیز قابل‌حل‌تر کند.
اصلاح رفتار فقط به معنای «متوقف کردن رفتار بد» نیست؛ بلکه شامل درک علت رفتار، احترام به محدودیت‌های حیوان، مدیریت محیط و آموزش رفتارهای مناسب‌تر است.
🐾 گاهی بهترین کاری که می‌توانیم برای یک حیوان انجام دهیم، این نیست که او را مجبور کنیم با یک موقعیت کنار بیاید؛ بلکه این است که به علامت «نه» او توجه کنیم.
📚 منبع:
Common Sense Behavior Modification: A Guide for Practitioner

🐴 چرا اسب‌ها بعد از ورزش غلت می‌زنند؟
شاید غلت‌زدن فقط یک رفتار طبیعی نباشد!
اگر تا به حال اسب یا قاطری را دیده باشید که بعد از فعالیت بدنی خودش را روی زمین می‌اندازد و شروع به غلت‌زدن می‌کند، احتمالاً این سؤال برایتان پیش آمده که:
این رفتار صرفاً برای آسایش است یا دلیل دیگری هم دارد؟ 🤔
غلت‌زدن یکی از رفتارهای طبیعی اسب‌سانان است و برای رفاه آن‌ها اهمیت دارد. اما پژوهشگران در یک مطالعه جالب بررسی کردند که آیا این رفتار می‌تواند در تنظیم دمای بدن پس از ورزش هم نقش داشته باشد یا نه.
🔬 چه چیزی را بررسی کردند؟
۸ اسب و ۸ قاطر در اختیار پژوهشگران قرار گرفتند و سه بستر مختلف برای غلت‌زدن در اختیارشان قرار گرفت:
چمن
شن
کود
هم‌زمان، دمای سطح بدن حیوانات قبل و بعد از ورزش و همچنین بعد از غلت‌زدن اندازه‌گیری شد.
🐎 اسب‌ها چه چیزی را انتخاب کردند؟
اسب‌ها به‌طور واضح چمن را بیشتر انتخاب کردند؛ ۷۵٪ اسب‌ها چمن را ترجیح دادند.
اما قاطرها انتخاب متفاوتی داشتند:
🫏 ۶۵٪ قاطرها شن را ترجیح دادند.
این تفاوت جالب نشان می‌دهد که حتی بین اسب و قاطر نیز می‌تواند تفاوت قابل‌توجهی در ترجیحات رفتاری وجود داشته باشد.
🌡 اما قسمت جالب‌تر ماجرا...
بعد از ورزش، دمای سطح بدن اسب‌ها و قاطرها افزایش پیدا کرد.
اما پس از غلت‌زدن، دمای سطح بدن هر دو گروه به‌طور معنی‌داری کاهش یافت.
از طرف دیگر، دمای بسترها هم متفاوت بود:
شن: حدود 26°C
چمن: حدود 28°C
کود: حدود 37°C
بنابراین شن و چمن نسبت به بستر کود خنک‌تر بودند و حیوانات نیز عمدتاً همین بسترهای خنک‌تر را برای غلت‌زدن انتخاب کردند.
🧠 پس غلت‌زدن چه فایده‌ای دارد؟
نتایج این مطالعه نشان می‌دهد که غلت‌زدن پس از ورزش می‌تواند در کمک به دفع گرما و تنظیم حرارت بدن نقش داشته باشد.
در واقع، حیوان فقط «دلش نمی‌خواهد روی زمین بغلتد»؛ ممکن است بدنش پس از فعالیت بدنی به دنبال بستری مناسب برای این رفتار باشد.
و شاید مهم‌ترین پیام این مطالعه همین باشد:
رفتارهای طبیعی حیوانات را نباید صرفاً حرکات اضافی یا تفریحی در نظر گرفت؛ بعضی از آن‌ها ممکن است عملکردهای فیزیولوژیک مهمی داشته باشند.
از طرف دیگر، تفاوت ترجیح اسب و قاطر نشان می‌دهد که در طراحی محیط نگهداری، بهتر است به تفاوت‌های گونه‌ای و حتی تفاوت‌های فردی توجه شود.
🐴 در نهایت، فراهم کردن محیطی که حیوان بتواند رفتارهای طبیعی خود را در آن بروز دهد، می‌تواند بخشی مهم از مدیریت صحیح و ارتقای رفاه اسب‌سانان باشد.
🙏با تشکر از خانم فاطمه محمدزاده برای ترجمه و آماده سازی این مطلب.
📚 منبع:
Equine Rolling Behavior: Thermoregulation Mechanism After Exercise and Substrate Preference.
Journal of Applied Animal Welfare Science, 2022.