کتابخانه مرکزی دانشگاه تهران
23.7K subscribers
7.69K photos
303 videos
3.31K files
4.84K links
وب سايت کتابخانه مرکزی:
Library.ut.ac.ir

آدرس:
خیابان انقلاب، خیابان ۱۶ آذر، داخل پردیس مرکزی دانشگاه تهران، کتابخانه مرکزی، مرکز اسناد و تامین منابع علمی.
Download Telegram
راهنمای زبان پهلوی.pdf
6.7 MB
روبن تادئوسی آبراهامیان (۱۸۸۱-[فوریه]۱۹۵۱م) ایران‌شناس، زبان‌شناس و مترجم اهل ارمنستان

آبراهامیان پایه‌گذار کرسی زبان‌های باستانی ایران و زبان پهلوی در دانشگاه تهران بود‌.

آب‍راه‍ام‍ی‍ان‌، روبن (١٣١٦). راهنمای زبان  پهلوی. تهران: شرکت چاپخانه علمی.

شماره بازیابی: ١٦٩٣٥-٦

کتاب حاضر چاپ سنگی کتاب راهنمای زبان پهلوی است که دارای مهر مستطیلی به سجع "کتابخانه مرکز تربیت معلم دارالفنون شماره کتاب مرجع ۲۴" ، مهر بیضی با سجع "غیر قابل خروج دارالفنون" و مهری به شکل دو بال به سجع "کتب مرجع دارالفنون" در صفحات مختلف است که با هدف تقویت آموزش این زبان تالیف شده است‌.

#گشت_و_گذار_در_تاریخ_ایران
#ایران_شناسی
#سازمان_اسناد_و_کتابخانه_ملی_ایران

@etelaresaniiran
دستاورد جدید Wiley: بیش از ۱۲۵ «توافق تحولی» جهانی برای تسریع انتشار علم باز

شرکت Wiley، ناشر علمی و آموزشی بین‌المللی، اعلام کرده است که بیش از ۱۲۵ توافق تحولی (Transformational Agreements) را با دانشگاه‌ها، کنسرسیوم‌های کتابخانه‌ای و مؤسسات علمی در ۴۵ کشور جهان امضا کرده که یکی از بزرگ‌ترین شبکه‌های همکاری برای توسعه انتشار علمی باز (Open Access) به‌شمار می‌رود.
این توافق‌ها که به‌عنوان مدل‌های «Read and Publish» تعریف می‌شوند، از مؤسسات پشتیبانی می‌کنند که هم دسترسی به نشریات علمی Wiley داشته باشند و هم اعضایشان بتوانند بدون هزینه مستقیم برای نویسنده، نتایج پژوهشی خود را به‌صورت باز منتشر کنند.
تاکنون بیش از ۳۵۰۰ مؤسسه علمی در این توافق‌ها مشارکت دارند، که نمایانگر گسترش جهانی این مدل همکاری از اروپا و آمریکا تا آسیا، آفریقا و آمریکای جنوبی است.
طبق گزارش، این توافق‌ها تا امروز منجر به بیش از ۹۵,۰۰۰ مقاله منتشر شده به‌صورت باز شده‌اند، که به افزایش دسترسی، دیده‌شدن و استفاده از نتایج علمی کمک می‌کنند.
نمونه‌های برجسته این همکاری‌ها شامل پیمان‌های چندساله با DEAL در آلمان، CAPES در برزیل، JISC در بریتانیا، CAUL در استرالیا و TUBITAK در ترکیه است که نشان‌دهنده تعهد Wiley به ارتقای پژوهش باز در مقیاس بین‌المللی است.
آموزش در مورد توافق‌های تحولی به این معناست که سیستم‌های سنتی اشتراک محور به مدل‌های پشتیبانی انتشار OA تبدیل می‌شوند تا پژوهشگران بتوانند نتایج کار خود را سریع‌تر و بدون موانع مالی در دسترس جامعه علمی قرار دهند.
در این مدل‌ها، هزینه‌های چاپ مقاله (APC) معمولاً توسط مؤسسه یا کنسرسیوم پوشش داده می‌شود و پژوهشگران می‌توانند بدون پرداخت هزینه شخصی، یافته‌هایشان را منتشر کنند، که با روند رو به رشد سیاست‌های تأمین‌کننده و الزامات بودجه‌ای برای OA هم‌راستاست.
این رویداد خبری و آموزشی برای کتابداران و مدیران پژوهشی اهمیت دارد، زیرا فهم نحوه کار توافق‌های تحولی به آنها کمک می‌کند تا استراتژی‌های نشر باز در مؤسسات خود را بهتر طراحی و مدیریت کنند.
همچنین این همکاری‌ها می‌تواند به افزایش شفافیت علمی، تسهیل دسترسی جهانی به دانش و تقویت اثرگذاری پژوهش‌های دانشگاهی کمک نماید. به‌ویژه هنگامی که منابع علمی در حوزه‌های کلیدی مانند سلامت، فناوری و توسعه پایدار مورد نیاز سریع قرار می‌گیرند.
در مجموع، این گسترش شبکه توافق‌های تحولی Wiley نشان می‌دهد که چگونه مدل‌های نوین نشر علمی می‌توانند با مشارکت کتابخانه‌ها و موسسات، حرکت به سمت دسترسی آزاد و منصفانه به دانش را تسریع کنند.

منبع: Wiley، منتشر شده ۲۰۲۶

https://www.researchinformation.info/news/wiley-tops-125-global-transformational-agreements/

گزارشگر: فرزانه قنادی‌نژاد
کارمند کتابخانه مرکزی دانشگاه تهران

@UT_Central_Library
قابل توجه دانشجویان و پژوهشگران گرامی


🌱دریافت فایل منابع موجود در کتابخانه مرکزی از طریق ایتا🌱
جهت  تسهیل در امر مطالعه و پژوهش دانشجویان و پژوهشگران گرامی، کتابخانه مرکزی و مرکز اسناد به اطلاع می‌رساند:

🔹پژوهشگران گرامی می‌توانند برای دریافت فایل اسکن کتاب‌ها و منابع موجود در کتابخانه مرکزی و مرکز اسناد دانشگاه تهران درخواست خود را به
پیام رسان ایتا به شماره ۵۴۰۸۰۷۳ ۰۹۰۲  ارسال فرمایند.
نحوه درخواست و دریافت:
1) ارسال مشخصات کتاب درخواستی در سامانه آذرسا (عنوان، نویسنده، سال نشر، شماره راهنما)
2) بررسی درخواست از نظر رعایت حق مولف و اعلام هزینه درخواست
3) پرداخت هزینه به شماره حساب، شماره شبا IR830100004001070103006825 نزد بانک مرکزی به نام «تمرکز وجوه اختصاصی دانشگاه تهران» با شناسه واریز 313070174140120000000003700800
4)  ارسال تصویر فیش درخواستی به پیام رسان ایتا همان شماره
5) دریافت فایل

🔸نکته: کلیه اقدامات فوق با رعایت قانون حمايت از حقوق مولفان و مصنفان و هنرمندان انجام می‌پذیرد.
https://t.me/UT_Central_Library
‏پول به هوش مصنوعی ندید !
با این برنامه به همه ai های پولی دسترسی دارید (از نانو بنانا مکس تا gpt5 و...)
برید داخلش مدل و ai مد نظرتونو انتخاب کنید و استفاده کنید
میتونید از چند مدل همزمان استفاده کنید و هر کدوم خروجی بهتری داد انتخاب کنید
تهش یادتون نره به مدلی ک ازش خوشتون اومد رای بدید

yupp.ai/join/mustard-m…‎

🇺🇸 @US_REVIEW 📍پایش آمریکا 📍
رفع موانع دسترسی به منابع علمی با OpenAthens: وبیناری آموزشی برای کتابداران

شرکت EBSCO از برگزاری وبینار آموزشی‌ای بنام Breaking Down Barriers to Knowledge with OpenAthens در ۱۶ فوریه ۲۰۲۶ خبر داد که هدف آن آموزش نحوه‌ی بهبود دسترسی امن و بدون اختلال به منابع دیجیتال علمی برای کتابداران و مدیران اطلاعاتی است. در این رویداد، کارشناسان و کتابداران تجربه‌های عملی خود را درباره روش‌های احراز هویت کاربران و حذف موانع ورود به منابع الکترونیک به اشتراک خواهند گذاشت. وبینار به شرکت‌کنندگان یاد می‌دهد که چگونه بین سیستم‌های احراز هویت مبتنی بر پراکسی/IP و روش‌های مدرن‌تر مانند SAML تفاوت قائل شوند و بهترین راهکار را برای مؤسسه‌ی خود انتخاب کنند.
موضوع دیگری که در این نشست مطرح خواهد شد، ارائه دسترسی امن، یکپارچه و بدون وقفه (SSO) به پایگاه‌های اطلاعاتی به‌گونه‌ای بود که کاربران فقط با یک بار ورود بتوانند به همه‌ی منابع دسترسی داشته باشند، امری که برای تجربه‌ی پژوهشی روان ضروری است.
سخنرانان وبینار همچنین اسطوره‌های رایج درباره‌ی احراز هویت دیجیتال را نقد خواهند کرد و نشان می‌دهند که کدام ادعاها درباره‌ی امنیت و سادگی سیستم‌های قدیمی معتبر نیستند.
بخشی از برنامه‌ی آموزشی این خواهد بود که چگونه OpenAthens می‌تواند تجربه‌ی کاربری را برای دانشجویان و پژوهشگران بهبود دهد و به‌طور همزمان مدیریت دسترسی را برای کارکنان کتابخانه ساده‌تر سازد.
کتابداران از داستان‌های واقعی پیاده‌سازی OpenAthens در دانشگاه‌ها شنیده‌اند که نشان می‌دهد این فناوری چگونه مشکلات پیچیده‌ی مدیریت دسترسی را حل و سطح امنیت و تحلیل استفاده از داده‌ها را ارتقاء می‌دهد.
این وبینار فرصتی فراهم خواهد کرد تا شرکت‌کنندگان در بخش پرسش و پاسخ زنده سوالات خود را درباره‌ی چگونگی به‌کارگیری و بهینه‌سازی راهکارهای احراز هویت مطرح کنند.
از نظر آموزشی، این رویداد به کتابداران کمک می‌کند درک عمیق‌تری از راهکارهای مدرن مدیریت دسترسی، مزایای SSO و نقش آن در خدمات پژوهشی به‌دست آورند.
در نهایت، وبینار نشان می‌دهد که فناوری احراز هویت امن و یکپارچه نه‌فقط ابزار فنی، بلکه عامل کلیدی در ارتقای دسترسی و تجربه پژوهشی کاربران است.

منبع: EBSCO، فوریه ۲۰۲۶


https://more.ebsco.com/US-CA-2026-02-16-WBN-OpenAthens-Mythbusting-Webinar-3657050_openathens-breaking-barriers-3657050_lp.html?utm_medium=social&utm_source=linkedin&utm_campaign=0_ww_academic_saas-resellers_openathens_webinar_linkedin_0_0_0_202601

گزارشگر: فرزانه قنادي‌نژاد
كارمند كتابخانه مركزي دانشگاه تهران

@UT_Central_Library
راهنمای نشریات برای استفاده از هوش مصنوعی مولد در نشر علمی: تحلیل وضعیت جهانی

مطالعه‌ای که در British Medical Journal (BMJ) منتشر شد، وضعیت دستورالعمل‌های ناشران و مجلات علمی درباره استفاده از هوش مصنوعی مولد (Generative AI) در نگارش و انتشار آثار پژوهشی را بررسی می‌کند و نشان می‌دهد که هنوز روندی نامتوازن و متفاوت در این زمینه وجود دارد.
این تحلیل کتاب‌سنجی به بررسی ۱۰۰ ناشر بزرگ علمی و ۱۰۰ نشریه برتر علمی پرداخت تا مشخص شود چه تعداد از آن‌ها راهنمایی رسمی برای نویسندگان در مورد استفاده از ابزارهای AI ارائه می‌دهند.
نتایج نشان داد که تنها ۲۴٪ از ناشران بزرگ راهنمایی مشخص درباره استفاده از هوش مصنوعی مولد دارند، در حالی که ۸۷٪ از نشریات تأثیرگذار، چنین دستورالعمل‌هایی ارائه کرده‌اند، که حاکی از آگاهی بیشتری در سطح نشریات نسبت به ناشران است.
بیشتر دستورالعمل‌ها استفاده از AI را در نقش نویسنده غیرمجاز دانسته‌اند، به‌طوری‌که در حدود ۹۶٪ از ناشران و ۹۸٪ از نشریات بر این باورند که هوش مصنوعی نمی‌تواند به عنوان نویسنده شناخته شود.
با این حال، فقط تعداد کمی نشریه یا ناشر (حدود ۱٪) استفاده کامل از AI را در تولید متن مقاله ممنوع کرده‌اند، که نشان‌دهنده تنوع دیدگاه‌ها و سیاست‌هاست.
در مواردی که راهنمایی وجود دارد، معیارها برای افشای استفاده از AI نیز متفاوت است؛ مثلاً برخی جایگاه ارائه‌ی آن را در بخش روش‌ها، برخی در بخش تقدیرها یا نامه همراه مقاله تعیین می‌کنند.
این عدم انسجام و استانداردسازی در راهنمایی‌ها می‌تواند برای نویسندگان بار اضافی و سردرگمی ایجاد کند و بهره‌گیری صحیح از ابزارهای هوش مصنوعی را دشوار سازد.
گزارش آموزشی تأکید می‌کند که با توجه به رشد سریع استفاده از ابزارهای AI در پژوهش و نگارش علمی، لزوم تدوین دستورالعمل‌های مشترک و استاندارد برای همه ناشران و نشریات وجود دارد تا صداقت و کیفیت علمی آثار حفظ شود.
در نهایت، این بررسی به‌عنوان یک چارچوب آموزشی برای پژوهشگران و سردبیران قابل استفاده است تا درک بهتری از وضعیت فعلی راهنمایی‌های استفاده از هوش مصنوعی در نشر علمی داشته باشند و در تدوین سیاست‌های داخلی نقش فعال‌تری ایفا کنند.

منبع: British Medical Journal (BMJ)، منتشر شده ۳۱ ژانویه ۲۰۲۴

https://www.bmj.com/content/384/bmj-2023-077192

گزارشگر: فرزانه قنادي‌نژاد
كارمند كتابخانه مركزي دانشگاه تهران

@UT_Central_Library
✈️ روز نیروی هوایی
🏢 چند واژۀ مصوب فرهنگستان زبان و ادب فارسی


هوایاد (مقلوب و کوتاه‌شدۀ «یادداشت هوایی»): notice for airman
دستورالعمل‌های سازمان هواپیمایی کشوری دربارۀ نحوۀ عمل فرودگاه‌ها و خطوط هوایی و هواپیماها

هوانگار دَمشی: aspiration meteorograph
هوانگاری که با هواکش تهویه می‌‏شود

هواگَرد فراسبک (مترادف: فراسبک): microlight aircraft/ microlight
هواگَرد کوچک با یک سرنشین با وزن بیشینۀ برخاست ۳۰۰ کیلوگرم در خشکی و ۳۳۰ کیلوگرم در دریا و با دو سرنشین با وزن بیشینۀ برخاست ۴۵۰ کیلوگرم در خشکی و ۴۹۵ کیلوگرم در دریا

هواگرد رادارشناخته: radar-identified aircraft
هواگردی که موقعیت آن با نشانۀ مشاهده‌شده بر روی صفحۀ رادار متناظر است

هوازِه: slat
صفحۀ متحرکی بر روی لبۀ حملۀ بال که با باز شدن آن شکافی بین صفحه و لبۀ بال ایجاد می‏شود و هوا به‌آرامی از زیر به روی بال حرکت می‌‏کند

هواراهۀ سوخت: fuel vent, fuel tank vent

هواکش یا لوله‌ای برای سرریز سوخت از مخزن و متعادل‌سازی فشار درون و بیرون آن

هواپویه: aerodyne
وسیله‌‏ای پرنده، سنگین‌‏تر از هوا، که با تولید نیروی آئرودینامیکی، ازجمله نیروی رانش مستقیم موتور، خود را در جوّ نگه ‏می‌‏دارد

هم‌شانه‌پَر: line abreast/ line-abreast, line-abreast formation
وضعیتی که در آن هواگردها یا شناورها پهلوبه‌پهلو در یک خط حرکت می‌کنند

واگویی: calling out
بازخوانی داده‌های گفتاری به‌وسیلۀ خدمه یا ناظر زمینی برای کمک به خلبان یا دیگر خدمه

🔴 اعضای گروه واژه‌گزینی حمل‌ونقل هوایی که تاکنون با فرهنگستان زبان و ادب فارسی همکاری کرده‌اند: مهندس ابراهیم ارتفاعی، مرحوم مهندس اکبر اسدالله‌خان والی، مهندس علی‌اکبر اکبرزاده، کاپیتان سید محمود تدیّن، سرهنگ اردشیر حسامی، مرحوم مهندس علی‌محمد خان‌محمدی، مهندس محمدتقی دیانی، جواد رستمی، دکتر حمید کتابی، مهندس ذبیح‌الله کریمی، مهندس فرج‌الله کریمی مجد، کاپیتان مهندس محمد گنجوی‌نیا، کاپیتان علیرضا مرتضی‌زاده، مهندس حسن هوشنگی

گروه‌های واژه‌گزینی #حمل‌_و_نقل_هوایی، #حمل‌_و‌نقل_دریایی، #علوم_نظامی، #حمل‌_ونقل_ریلی، #علوم_جوّ
#واژه
#گروه_واژه_گزینی_فرهنگستان_زبان_و_ادب_فارسی
@cheshmocheragh
📚 #معرفی_کتاب #تازه‌های_نشر

🔺هندو، مسلمان و پویایی‌های هویت در جنوب آسیا: تعلق و کشمکش از دیرباز تا امروز

🔺Hindu, Muslim, and the Dynamics of Identity in South Asia: Belonging and Conflict from the Past to the Present

👈🏻 ویراستار: Peter Gottschalk
👈🏻 ناشر:  Bloomsbury
👈🏻 سال انتشار : (2026)
👈🏻شابک: 9781350569171

معرفی ناشر

از قرن‌ها پیش، بسیاری مردمان جنوب آسیا و غربی‌ها بر این پندارند که تنش ذاتی میان هندوها و مسلمانان، واقعیتی اجتماعی است که از دیرباز تاریخ شبه‌قاره را رقم زده است. مجلد حاضر گنجینه‌ای از نوشتارها را گرد هم آورده تا نشان دهد که چگونه برای بسیاری افراد و گروه‌ها، «هندو» و «مسلمان»، چه امروز و چه در گذشته، چیزی فراتر از برچسب‌های مذهبی از پیش تعیین‌‌شده بوده است. در واقع، این واژگان بازتاب‌دهنده‌ی مجموعه‌ای از هویت‌ها، تعلقات، جوامع، قومیت‌ها، روایت‌های تاریخی، مناطق، محله‌ها و سیاست‌های مناقشه‌انگیز، و همچنین سنت‌های گوناگون هنری، ادبی و موسیقایی‌اند. نویسندگان این اثر با این استدلال که «مذهب» به تنهایی قادر به تبیین این اصطلاحات نیست، یادآور می‌شوند که با وجود تمام این تکثرها، مفاهیم «هندو» و «مسلمان» دیرزمانی است که به مثابه نشانگرهای مشترک جهت‌گیری در هویت و تعلق عمل کرده‌اند.

این کتاب با زیر سوال بردنِ پنداره‌ی «جنوب آسیای دوپاره» و تبارشناسی تاریخی دوگانه‌های مفروض هندو-مسلمان، نقطه‌ی عزیمتی حیاتی فراهم می‌آورد برای درکی عمیق‌تر از این هویت‌ها؛ هویت‌هایی که چنان درهم‌تنیده، برهم‌بسته و حتی «هم‌برساخته» هستند که تمایز میانشان گاه ناممکن می‌نماید. هر فصل به واکاوی موردی تعاملات، واگرایی‌ها و همگرایی‌های میان «هندو» و «مسلمان» از سده‌ی هشتم تاکنون می‌پردازد تا سیر تکامل آن‌ها را در طول بیش از یک هزاره ترسیم کند. این اثر همچنین فعالانه به چالش‌های نظری و روش‌شناختی و رویکردهای سازنده‌ای می‌پردازد که برای مباحثات جاری درباره‌ی رابطه‌ی تاریخی پیچیده میان «هندوها» و «مسلمانان» ضروری‌اند.

فهرست مطالب
۱) هندو، مسلمان، هویت‌ها، هویت‌یابی‌ها، تعلقات و طردها: درآمدی بر بحث
۲) شورش ماتیا و مقولات مذهبی در گجراتِ اوایلِ دوران مدرن
۳) پانی‌پت در یادها: پیش از دژ کالینجار، ۲۳ اوت ۱۸۰۳
۴) آموزه‌های اقلیت: آموزش، شهروندی و مذهب در هند
۵) روابط هندو-مسلمان و کهن‌ترین جشنواره موسیقی شمال هند: «هربالاب مِلا» در جلندر
۶) شرح سفری از ویجایاناگارا به گلکنده: در باب همگرایی فرهنگ‌های سانسکریت‌مآب و فارسی‌مآب در دکن
۷) فرهنگ ادبی اردو و یک سنت اخلاقیِ مشترک در هند اواخر عهد استعمار
۸) گذشته‌های پرطنین: موسیقی، حافظه و فرقه‌گرایی در شمال هند
۹) چراغ حکمت: تشبیهات و فضامندی نمادین مشترک در غرب هند (سده‌های پانزدهم و شانزدهم)
۱۰) به صف کردن شاعران برای ملت: آزمونی در دو بال پاکستان، ۱۹۴۷-۱۹۷۱
۱۱) پایان هندوئیسم فارسی‌مآب
۱۲) دوستی‌های میان‌فرهنگی در سرزمینی پاره‌پاره: یک گفتگو
۱۳) عشق و مذهب: زنان هندو، مردان مسلمان و صمیمیت‌های سرکش در هند مدرن

📌مرکز و کتابخانه مطالعات اسلامی به زبان‌های اروپایی

@Islamicstudies
کتابداران دانشگاهی پیشگامان کاربرد هوش مصنوعی در مدیریت داده‌ها و خدمات علمی

بر اساس وبلاگ Ex Libris Group، کتابداران دانشگاهی در حال رهبری استفاده از هوش مصنوعی آکادمیک (Academic AI) برای بهینه‌سازی عملکرد کتابخانه‌ها هستند، به‌ویژه در زمینه مدیریت داده‌های کتابخانه‌ای و متادیتا (metadata) که یکی از چالش‌های عمده در خدمات اطلاعاتی است.
این فناوری به‌ویژه در خودکارسازی فرآیندهای فهرست‌نویسی و سازمان‌دهی مجموعه‌ها کاربرد دارد؛ برای مثال در دانشگاه تگزاس در آستین، AI زمان پردازش بایگانی صوتی را به‌طرز قابل‌توجهی کاهش داده است.
در دانشگاه تورنتو نیز استفاده از ابزارهای AI باعث استخراج و به‌روزرسانی دقیق اطلاعات نسخ سریالی و تبدیل توصیفات غیرساخت‌یافته به داده‌های قابل‌استفاده شده است.
این تجربه‌های عملی نشان می‌دهد که AI می‌تواند دقت متادیتا را افزایش و بار کارهای تکراری کارکنان را کاهش دهد، در حالی که تخصص انسانی همچنان در مرکز فرآیند قرار دارد.
مقاله آموزشی تأکید دارد که AI باید به‌عنوان همراه و تسهیل‌کننده کار حرفه‌ای مورد استفاده قرار گیرد نه جایگزین انسان، و کتابداران با هدایت فرآیند و نظارت بر کیفیت نقش کلیدی را حفظ می‌کنند.
این رویکرد شامل شفافیت در استفاده از ابزارها، حفظ یکپارچگی علمی و اعتماد کاربران است، زیرا شفافیت و کنترل انسانی اطمینان از کیفیت خروجی‌های AI را تضمین می‌کند.
وبلاگ همچنین اشاره می‌کند که مشارکت در وبینارهای تخصصی با حضور همکاران از سایر مؤسسات می‌تواند به انتقال تجربه‌ها و استراتژی‌های عملی در کاربرد AI کمک کند.
این گفتگوهای آموزشی، شامل مثال‌های واقعی و راهکارهای قابل‌اجرا، برای کتابداران، مدیران فناوری اطلاعات و کارکنان خدمات علمی منبع الهام و راهنمای عمل فراهم می‌آورد.
در مجموع، گزارش نشان می‌دهد که کتابخانه‌های دانشگاهی نه تنها AI را پذیرفته‌اند، بلکه در هدایت و توسعه کاربردهای آن پیشرو هستند تا خدمات دقیق‌تر، سریع‌تر و کاربرمحورتر ارائه دهند.
استفاده از Academic AI به‌عنوان ابزار کمکی برای حل چالش‌های عملی در مدیریت اطلاعات و ارتقای قابلیت‌های کشف علمی، یکی از روندهای کلیدی تحول در کتابخانه‌های مدرن است.

منبع: exlibrisgroup، منتشر شده 4 دسامبر 2025

https://exlibrisgroup.com/blog/how-academic-librarians-are-leading-with-academic-ai/?


گزارشگر: فرزانه قنادي‌نژاد
كارمند كتابخانه مركزي دانشگاه تهران

@UT_Central_Library
ب‍رن‍ام‍ه‌ دروس‌ م‍درس‍ه‌ ع‍ال‍ی‌ ح‍ق‍وق‌ ب‍ه‌ ه‍م‍راه‌ ن‍ام‌ اس‍ات‍ی‍د (۱۳۰۴)

علی‌اکبر داور، استاد درس حقوق بین‌الملل خصوصی بود.

شناسه سند: ۲۹۷/۱۷۰۷۷

#گشت_و_گذار_در_تاریخ_ایران
#ایران_شناسی
#سازمان_اسناد_و_کتابخانه_ملی_ایران

@etelaresaniiran
گوگل قابلیت خلاصه‌سازی صوتی مبتنی بر جمینای را به Google Docs اضافه کرد

🔸#گوگل قابلیت جدیدی را به نسخه وب Google Docs اضافه کرده که با کمک جمینای، چکیده‌ای صوتی و کوتاه از اسناد تولید می‌کند. این ویژگی از ۱۲ فوریه در حال انتشار است و به کاربران اجازه می‌دهد بدون خواندن متن‌های طولانی، خلاصه شنیداری سند را دریافت کنند؛ حتی در اسنادی که چند تب دارند. گزینه «Listen to document summary» از مسیر Tools > Audio در دسترس است و امکان تنظیم سرعت پخش و انتخاب نوع صدای گوینده نیز فراهم شده است.

🔸خلاصه‌های صوتی معمولاً چند دقیقه طول می‌کشند و با لحن طبیعی ارائه می‌شوند تا مرور نکات کلیدی سریع‌تر انجام شود. این قابلیت برای برخی طرح‌های Workspace فعال خواهد شد و نیازی به تنظیمات اضافی ندارد، هرچند ممکن است فعال‌سازی آن برای همه مشترکان واجد شرایط چند روز زمان ببرد.

🇺🇸 @US_REVIEW 📍پایش آمریکا 📍
🔵 تاریخ‌نگاری رسانه در کانون نقد و گفت‌وگو
بررسی «تاریخ جراید و مجلات ایران» در چهل‌وهفتمین نشست صد کتاب ماندگار قرن

🔷 چهل‌وهفتمین نشست از سلسله‌نشست‌های «صد کتاب ماندگار قرن» روز یکشنبه ۲۶ بهمن‌ماه ۱۴۰۴، از ساعت ۱۰ تا ۱۲، در تالار فرهنگ مرکز همایش‌های بین‌المللی کتابخانه ملی ایران با محوریت کتاب «تاریخ جراید و مجلات ایران» برگزار می‌شود.

🔷 این نشست با حضور سید فرید قاسمی و مسعود کوهستانی‌نژاد، نویسنده و پژوهشگر حوزه تاریخ مطبوعات، برگزار خواهد شد و حوریه سعیدی، عضو هیئت علمی سازمان اسناد و کتابخانه ملی ایران، دبیری نشست را بر عهده دارد.

🔷 کتاب تاریخ جراید و مجلات ایران نوشته محمد صدرهاشمی حاصل بیش از یک دهه پژوهش میدانی و آرشیوی نویسنده است که در چهار جلد و در فاصله سال‌های ۱۳۲۷ تا ۱۳۳۲ منتشر شد.

🔷 برگزاری این نشست، فرصتی برای بازخوانی انتقادی یکی از مهم‌ترین متون مرجع تاریخ مطبوعات ایران و گفت‌وگو درباره نسبت رسانه، قدرت و آگاهی عمومی در تجربه تاریخی ایران به‌شمار می‌آید

🌐 مشاهده خبر کامل

#سازمان_اسناد_و_کتابخانه_ملی_ایران

🆔 @nali_ir
📚 #معرفی_کتاب #تازه‌های_نشر

🔺زنان مسلمان در عرصه‌ی علم: از گذشته تا امروز

🔺Muslim Women in Science, Past and Present

👈🏻 نویسنده: Elmira Akhmetova
👈🏻 ناشر:  Cambridge University Press
👈🏻 سال انتشار : (2025)
👈🏻شابک: 9781009539425

معرفی ناشر

در این جستار، چگونگی حضور و مشارکت زنان مسلمان در عرصه‌های علم و دانش، در گذر تاریخ و دوران معاصر، واکاوی می‌شود. دو بخش آغازین، به نقش‌آفرینی و سهم زنان مسلمان در پیشبرد دستاوردهای علمی، پژوهشی و فناوری اختصاص دارد. در بخش سوم، علل افول فعالیت‌های علمی زنان در تمدن اسلامی، اعتبار‌سنجی روایت‌های تاریخی و موانع موجود بر سر راه تولید دانش بدیع در جوامع اسلامی معاصر به بحث گذارده می‌شود. یافته‌های این اثر نشان می‌دهد که در قرآن کریم هیچ‌گونه منع شرعی برای اشتغال زنان به علم، چه در کسوت دانش‌پژوه و چه در قامت دانشمند، وجود ندارد. با این وجود، پاره‌ای از شرایط اقتصادی و سیاسی، اقتضائات فرهنگی و برداشت‌های کهنه از اسلام، زمینه‌ساز تبعیض علیه زنان در جوامع اسلامی شده و به حضور کم‌رنگ آنان در حوزه‌های پژوهشی و دانشگاهی انجامیده است.

فهرست مطالب
‍۱) مقدمه
۲) سیری در تاریخچه سهم زنان مسلمان در علوم
۳) زنان مسلمان معاصر در عرصه علوم
۴) زنان مسلمان و مباحث پیرامونی علم
۵) جمع‌بندی

📌مرکز و کتابخانه مطالعات اسلامی به زبان‌های اروپایی

@Islamicstudies
راهنمای عملی برای محافظت از ایده‌های علمی و برخورد با سرقت ادبی در پژوهش

تحلیل منتشر شده در Nature به‌صورت آموزشی به پرسش بسیاری از پژوهشگران پاسخ می‌دهد: چه‌کار باید کرد اگر ایده علمی شما سرقت شود یا در معرض سرقت ادبی قرار گیرد؟ مقاله بر اهمیت ثبت رسمی مالکیت فکری و انتشار شواهد پژوهشی تأکید می‌کند تا ایده‌ها در چارچوب علمی و قانونی محافظت شوند.
در این راهنمای خبری تأکید شده که ایده‌ها به‌خودی‌خود قابل‌سرقت نیستند؛ آنچه به لحاظ حقوقی و اخلاقی اهمیت دارد، ثبت و انتشار رسمی نتایج یا پیش‌نویس‌های پژوهشی است که نشان می‌دهد چه زمانی و توسط چه کسی اقدام به کار شده است.
یکی از توصیه‌های کلیدی برای پژوهشگران، استفاده از پیش‌چاپ (preprint) یا ثبت ایده در سامانه‌های معتبر است تا تاریخ دقیقی برای مالکیت فکری تعیین شود و در صورت اختلاف، بتوان به آن استناد کرد.
نویسندگان مقاله همچنین بر این نکته تأکید دارند که ایمن نگه داشتن ایده‌های اولیه تا زمان انتشار رسمی گاهی می‌تواند بهترین روش برای پیشگیری از سوء‌استفاده باشد، مخصوصاً در مواردی که احتمال رقابت علمی وجود دارد.
در این چارچوب، ثبت ایده‌ها از طریق پایگاه‌های داده معتبر، پیش‌چاپ‌ها، پتنت‌ها یا گزارش‌های کاری می‌تواند مدرک‌ معتبری برای زمان‌بندی و اعتبار ایده فراهم آورد و از ادعاهای بی‌پایه جلوگیری کند.
همچنین مقاله آموزشی تأکید می‌کند که گفت‌وگو با همکاران و مشاوران حقوقی در مراحل اولیه می‌تواند به تدوین استراتژی محافظت از ایده‌ها کمک کند، به‌ویژه زمانی که قصد دارید نتایج را در قالب مقاله، قرارداد صنعتی یا همکاری علمی منتشر کنید.
در سطح آکادمیک، بخش دیگری از راهنما به اهمیت رعایت اخلاق در نگارش و انتشار اشاره می‌کند و یادآور می‌شود که حتی ارجاع ندادن مناسب به ایده‌های دیگران نیز می‌تواند به‌عنوان سرقت ادبی تلقی شود و باید از آن اجتناب کرد.
راهنمای Nature به پژوهشگران یادآوری می‌کند که ایجاد رکورد روشن از کار خود از ابتدا تا انتشار، بخش مهمی از فرآیند پژوهش است و در صورت بروز اختلاف می‌تواند به‌عنوان سند معتبر علمی عمل کند.
این متن آموزشی همچنین توصیه می‌کند که پژوهشگران به‌روزرسانی‌های هر حوزه علمی و سیاست‌های نشریات درباره مالکیت فکری را دنبال کنند تا در مواجهه با چالش‌های نوظهور بتوانند تصمیمات حرفه‌ای و آگاهانه بگیرند.
در مجموع، این راهنمای خبری– آموزشی نقشه عملی برای مدیریت و محافظت از ایده‌های علمی ارائه می‌دهد و ابزارهای مختلف را برای اطمینان از اعتبار و مالکیت پژوهشی توضیح می‌دهد، که برای هر پژوهشگر در تمام مراحل کار پژوهشی ضروری است.

منبع: Nature، منتشر شده ۱۰ فوریه ۲۰۲۶،

https://www.nature.com/articles/d41586-025-04165-3

گزارشگر: فرزانه قنادي‌نژاد
كارمند كتابخانه مركزي دانشگاه تهران

@UT_Central_Library