የበታችነት ኮምፕሌክስ
==============
የበታችነት ኮምፕሌክስ ተገቢ ባልሆነ መልኩ ራስን ከሌላ ሰው ጋር በማወዳደር እንደሌሎች መሆን ባለመቻል የሚፈጠር ስነልቦናዊ ችግር ነው። የበታችነት በተፈጥሮ ሁሉም ሰው ላይ ይከሰታል። ህፃናት ወላጆቻቸውና ሌሎች ትልቅ ሰዎችን ሲመለከቱ በእውቀት፣ በጉልበት...ወዘተ ያነሱ እንደሆኑ ይሰማቸዋል።
ነገር ግን ይህን ሂደት ስለሚቀበሉት ወደ የበታችነት ኮምፕሌክስ አይመራም። አንዳንዳንድ ሰዎች አስተዳደግ ላይ የሚከሰቱ ነገሮች ይደማመሩበትና ህይወታቸውን ሌሎች ከደረሱበት ደረጃ በማወዳደር ይጠመዳሉ። ጥናቶች እንደሚያሳዩት ልጆች በሚያድጉበት ጊዜ "እከሌን አታየውም?" እየተባሉ ከሌሎች ልጆች ወይም ከእህት/ወንድም ጋር እየተነፃፀሩ የሚያድጉ ከሆነ ወይም ያልተቀበሉት አካላዊ እክል ካለባቸው እድሜያቸው ከፍ ሲል የበታችነት ኮምፕሌክስ ሊፈጥርባቸው ይችላል።
'የበታችነት ኮምፕሌክስ' የሚለውን ሀረግ ለመጀመሪያ ጊዜ የጠራው አልፍሬድ አድለር ነው። አድለር የበታችነት ኮምፕሌክስ የሚሰማቸው ሰዎች ሳይታወቃቸው ለማካካስ የሚደረግ ሀይለኝነት ወይም የበላይ ለመሆን የሚደረግ ከፍተኛ ጥረት ውስጥ እንደሚገቡ ይገልፃል። የበታችነት ኮምፕሌክስ ከፍ ሲል የበላይ መሆንን ለማረጋገጥ ሌሎችን የበታችነት ስሜት እንዲሰማቸው ወደ ማድረግ ሊገፋፋ ይችላል።
የንግግር የስነ ልቦና ህክምና ሰዎች ራሳቸውን ከሌሎች ጋር ከማወዳደር ይልቅ ልዩ የሆነውን እምቅ ችሎታቸውን በማውጣት ላይ እንዲያተኩሩ ያግዛል።
ምንጭ፡ Mental wellness

የታላቁ ሳይንሳዊ እሳቤ መነሻ
***
ግዜው የ አስራሰባተኛው ክፍለዘመን ማገባደጃ አካባቢ ነበር። በግሪጎርያኑ አቆጣጠር 1687። የ 22 አመቱ የብሪታኒያ ተወላጁ አይዛክ ኒውተን በመኖሪያ ቤት ግቢው ከሚገኘው የአትክልት ስፍራ ውስጥ አንዱ የፖም ዛፍ ስር ተቀምጧል። እንደድንገት ከደረሱት ፖሞች ውስጥ አንዱዋ ከዛፉ ላይ ወድቃ የአይዛክ ኒውተን ራስ ላይ ታርፋለች። ያቺ ቅፅበት አሁን ላለንባት የፊዚክስ የላቀ ምጥቀት ምክንያት ሆነች።
አይዛክ ኒውተን ከተቀመጠበት ተነስቶ ማሰላሰል ጀመረ። 'ፍሬዋ እንዴት ልትወድቅ ቻለች?'፤ 'ወደመሬቱስ እንድትወድቅ ያደረጋት ምንድነው?' እነዚህ ጥያቄዎች አእምሮውን ይከነክኑት ጀመር። ከወራት ጥናት ቡሀላ ፍሬዋን እንድትወድቅ ያደረጋት የስበት ሀይል (Gravity) እንደሆነ አረጋገጠ።
ከጥቂት አስርት አመታት በፊት ታዋቂው ተወላጁ የጠፈር ተመራማሪ ጋሊሊዮ ጋሊሊ እንዲሁ ስለ ስበት ሀይል መኖር ሲያስተምር የነበር ቢሆንም የኒውተን ግን በሂሳባዊ ቀመር የተደገፈ እና የተብራራ በመሆኑ ተቀባይነትን አገኘ። የጣልያንኒውተን በዛው አመት 'ፕሪንሲፖ ማትማቲካ' የተባለ መጣጥፍ አሳተመ። በዚህ መጣጥፍ ውስጥ ስለ ስበት ሀይል አብራርቶ ከሂሳባዊ ቀመር ጋር አስደግፎ ፅፎ ነበር።
ኒውተን የስበት ሀይልን ያየበት አቅጣጫ በግዜው የነበሩ ሌሎች ተመራማሪዎችን ያስደመመ ነበር። ፍሬዋን ከዛፉ ላይ እንድትወድቅ ያደረጋት ሀይል እና ምድራችን በፀሀያችን ዙሪያ እንድትዞር ያደረጋት ሀይል አንድ አይነት ናቸው ብሎ አሰበ፤ ይህ ሀይል የስበት ሀይል (Gravity) እንደሆነ አመነ። ፀሀይን ለአብንችልጥፋት ብንችል በቅፅበት ምድራችንም ሌሎች ፕላኔቶች ከምህዋራቸው ይወጣሉ ብሎ አሰበ። ይህ ንድፈሀሳብ ለ 250 አመታት ያክል ተቀባይነት አግኝቶ ነበር።
ምንጭ፡ Airtable universe እና E.A

የኮምፒዩቲንግ ዘርፍ እና ምንነት
*******************************

ኮምፒዩቲንግ የተለያዩ ስልተ-ቀመሮች በመፍጠርና በመጠቀም አንድን አላማ ለማሳካት የሚከናወን ሂደት ነው። የተለያዩ ሶፍት ዌሮች ከማበልፀግና ሀርድዌሮች ከማምረት ጀምሮ፣ የተለያዩ መረጃዎችን በቀላሉ መቆጣጠርና ማደራጀት፣ ቅርፅ ማስያዝና ማስተዳደር፣ ሳይንሳዊ ምርምሮችን በኮምፒዩተር መስራት እና የኮምፒተሮችን የማከናወን አቅም ማሳደግን ያጠቃልላል። በየጊዜው አቅሙን እያሳደገ በተለየዩ ፕላት-ፎርሞችና ዓይነቶች በመቅረብ ለተለያዩ የሳይንሳዊ ምርምሮች ቴክኖሎጂያዊ ድጋፍ በመስጠትም ላይ ይገኛል፤ ስለ ኮምፒውተሮችና የኮምፒውተር ሲስተሞች እንዴት እንደሚሰሩ፣ እንዴት እንደተገነቡ እና ፕሮግራም እንደተደረጉ በተለይም ደግሞ ከጀርባ ስላለዉ ስልተ ቀመር (አልጎሪዝም)፣ ንድፍ፣ ፕራይቬሲ እና ደህንነት የሚያጠና መስክ ነው።

ኮምፒዩቲንግ እና ኢንፎርሜሽንና ኮምኒኬሽን ቴክኖሎጂ በተለያየ ደረጃ እየተቀያየሩ ጥቅም ላይ የሚውሉ ቃላት ቢሆኑም አይ.ሲ.ቲ የሚያተኩረው ኮምፒውተርንና በውስጡ ያሉ አፕሊኬሽኖችን እንዴት መጠቀም እንዳለብን ሲሆን ኮምፒዩቲንግ ደግሞ በአንፃሩ ንድፍና አፈፃፀማቸው (ኢምፕሊመንቴሽን) ላይ ነው።

ከ15ኛው ክፍለ ዘመን በኋላ እየተስፋፋ የመጣው የኮምፒውቲንግ ፅንሰ ሀሳብና በ18ኛው ክፍለ ዘመን የኮምፒውቲንግ ማሽን ስራ መጀመር የኢንፎርሜሽንና ኮምኒኬሽን ቴክኖሎጂ በዓለም እንዲንሰራፋ ምክንያት ሆኗል። የመጀመሪያው ኮምፒውቲንግ መሳሪያ ሒሳብ የሚሰራ ባለጥርስ ማሽን ነበር። ይህንን ለማሻሻል በተደረገ ያላሰለሰ ጥረት ቀስ በቀስ የኮምፒውቲንግ ስራዎችን በተቀላጠፈ መልኩ የሚያከናውኑ ማሽኖች ሊበለፅጉ ችለዋል። በተለይም ደግሞ የሰው ልጅ ለስራው በእነዚህ ማሽኖች ላይ መደገፍ በመጀመሩ የኮምፒውቲንግ ዘርፍ ዛሬ ያለበት ደረጃ ላይ ደርሷል። ጎን ለጎንም የተለያዩ አይነት የኮምፒውቲንግ አፈፃፀሞች እድገታቸው ጨምሯል።

በዓለማችን ውስጥ ያለው የቴክኖሎጂ ምጥቀት ብዛት ያላቸው የኮምፒውቲንግ አይነቶች እንዲፈጠሩ ምክንያት ሆኗል። ከብዙው በጥቂቱ እንደ ዩቲሊቲ ኮምፒዉቲንግ፣ ዲስትሪቢዩትድ ኮምፒዉቲንግ፣ ክላስተር ኮምፒዉቲንግ፣ ፓራሌል ኮምፒዉቲንግ፣ ግሪድ ኮምፒዉቲንግ፣ ሱፐር ኮምፒዉቲንግ፣ እንዲሁም ክላዉድ ኮምፒዉቲንግ የመሳሰሉትን መጥቀስ ይቻላል። እነዚህ የኮምፒውቲንግ አይነቶች ከተለምዶው የአንድ ኮምፒውተር ተግባር ወጣ ብለው ብዛት ባላቸው ፕሮሰሰሮች አማካኝነት ስራን የሚያቀላጥፉ ናቸው። ሁለትና ከዚያ በላይ የሆኑ ኮምፒውተሮችን ከማገናኘት ጀምሮ በሺዎች የሚቆጠሩ ፕሮሰሰሮችን አንድ ቦታ በማስቀመጥ ተፈላጊውን ስራ በፍጥነት ለማቅረብ ያስችላሉ። ከእነዚህ አሰራሮች መካከል ሱፐር ኮምፒውቲንግ በሀገር ደረጃ ትልቅ ቦታ እየተሰጠው ያለ የአገልግሎት ዘርፍ ሆኗል።
ምንጭ፡ tech viral እና si tech bufe

አርቴፊሻል ቆዳ ተሰራ
************

እንደ ማየት እና ማዳመጥም ሁሉ መዳሰስም ከሰዎች እና ከዓለማችን ጋር ባለን ግንኙነት ውስጥ የማይተካ ሚናን ይጫወታል፡፡የመዳደሰስ ህዋሳችንን መልሶ ሊገነባልን የሚችለው ቴክኖሎጂ haptic feedback በመባል ይወቃል፡፡

በጄሚ ፓይክ የሚመራው የReconfigurable Robotics Lab ሳይንቲስቶች ቡድን ስሜትን የሚለይ እና ለስሜት ምላሽ መስጠት የሚችል ቆዳን መስራት ችለዋል፡፡ ለምሳሌ ያህል ንዝረትን እና ግፊትን የሚለይ እና ለእነሱም ተገቢ ምላሽን የሚሰጥ ሲሆን ከዛ በተጨማሪም ማኛውም አደጋ ቢደርስበት እንደማንኛውም ቆዳ እራሱን የሚተካ እና የሚያክም ነው ሲሉም ተናግረዋል፡፡

ሳይቲስቶቹ እንዳሉት ከሆነ እንዲህ ያለ የተቀናጀ ስራን መስራት የሚችል አርቴፊሻል ቆዳ ሲሰራ የመጀመሪያው ከመሆኑም በላይ ጥቅመ ብዙ እና ታላቅ የህክምና አብዮትም ጭምር ነው ሲሉ አስረግጠዋል፡፡ በማከልም በተለይ በህክምና ወቅት ታማሚው እራሱን መግለጥ የማይችልበት ሁኔታ ውስጥ ሲሆን የቆዳውን የግፊት እና የንዝረት ሁኔታ በመከታተል ተገቢውን ምላሽ እንድንሰጥ ይረዳናል ብለዋል፡፡

አርቴፊሻል ቆዳው ከመጀመሪያ አቋሙ እስከ 4 እጥፍ ድረስ መለጥጥ የሚችል ነው ያሉ ሲሆን ይህ ለተጠቃሚው ምቾት እንዲሰጥ ይረዳል ብለዋል፡፡ ምንም እንኳ አሁን ላይ ጣት ላይ ሊጠለቅ የሚችል አርቴፊሻል ቆዳን የሰሩ ቢሆንም በቅርቡ መላ ሰውነት መሸፈን የሚችል የቆዳ ፕሮቶታይፕ እንደሚሰሩ አሳውቀዋል፡፡

ምንች፡- ScienceDaily

የ2019 3ቱ የፊዚክስ አዋርድ ተሸላሚዎችን አውቀዋቸዋል?
**********************************
የፕሪሴንትን ዩኒቨርስቲው ጀምስ ፒብል ፣ የጄኔቫ ዩኒቨርስቲው ማይክል ማየር እና የካምብሪጅ እና የጄኔቫ ዩኒቨርስቲ ተመራማሪ የሆነው ዲዲየር ክዌሎዝ የህዋን አዲስ ሚስጥር በማወቅ በሚል የኖቤል ፕራይዝ ተሸላሚ ሁነዋል፡፡
የዘንድሮው የፊዚክስ ኖቤል ሽልማት በሁለት ዋና የአከፋፈል መንገድ ነበር የተሸለመው፡፡ የመጀመሪያው ግማሽ ሽልማት የስዊዲሽ 9 ሚሊዮን ክሮኖር ማለትም 9መቶ ሺህ የአሜሪካን ዶላር ለፕሪሴንትን ዩኒቨርስቲው ጀምስ ፒብል የተሰጠ ሲሆን ይህም ለህዋ ሳይንስ አዲስ የአጠናን መንግድ በመቀየሱ እና አዳዲስ የምርምር አካሄዶችን በማሳየቱ ነው፡፡
ጥናቱ የፍጥረተዓለሙ የብራሀን ሁኔታ ላይ ትኩረት ያደረገ የነበረ ሲሆን የመጀመሪያውን የፍጥረተ ዓለሙን ብርሃ ምንነት የመረመረ ነበር፡፡
ሁለተኛው የፊዚክስ ኖቤል ሽልማት ደግሞ ለጄኔቫ እና ለካምብሪጅ ዩኒቨርስቲ ተመራማሪዎቹ ለዲዲየር ክዌሎዝ እና ማይክል ማየር የተበረከተ ሲሆን ይህም ከሶላር ሲስተሙ ውጭ ያለ ፕላኔጊዜትን ለመጀመሪያ በማግኘታቸው ምክኒያት ለሳይቲስቶች ፈርቀዳጅ እና መንገድ ጠቋሚ የሆነ ግኝት ሆኗል በሚል ሳቢያ ነበር፡፡
ምንጭ፡- Science News

የወርክሾፕ ጥሪ
**************
October, 15 2019
Foundation of Big Data Analysis and Advanced Computing
# አዲስአበባ #ኢትዮጵያ
# AddisAbeba # Ethiopia
የቴክኖሎጂ እና ኢኖቬሽን ኢንስቲትዩት ከዜነሲስ ቴክኖሎጂስ ጋር በመተባበር Foundation of Big Data Analysis and Advanced Computing በሚል የአንድ ቀን ወርክሾፕ አዘጋጅቷል፡፡ ወርክሾፑ ቴክኖሎጂ እና ኢኖቬሽን ኢንስቲትዩት መሰብሰቢያ አዳራሽ የሚካሄድ ሲሆን በጉዳዩ ላይ ከከፍተኛ ልምድ ያላቸው ባሉሙያዎች እና ጥሪ የተደረገላቸው እንግዶች ይሳተፋሉ ተብሎ ይጠበቃል፡፡
በመሆኑም በዚህ ወርክሾፕ ላይ መሳተፍ የምትፈልጉ ከታች በተቀመጠው የመመዝገቢያ ሊንክ በመጠቀም መመዝገብ እንደምትችሉ ማሰወቅ እንወዳለን፡፡ ከአርባዎቹ እድለኛ ተሳታፊዎች መካከል ከሆኑም የ # UDEMY ስልጠናን በነፃ የሚያገኙ ይሆናል፡፡
ቀን፡- ጥቅምት 4 2012 (October 15 2019)
የመመዝገቢያ ሊንክ፡- https://docs.google.com/
forms/d/e/1FAIpQLSe6iJ-htk2LfOHQkRdxBXVc-
5UpG9Vsmj--jd2LwGs5LJ_gfg/viewform

ብሎክቼን ቴክኖሎጂ ለግብርና
*******************************************************************
ብሎክ ቼን ቴክኖሎጂ የብዙ ነገሮችን መልክ እያስቀየረ ያለ ጆከር ነው ሲሉ ይጠሩታል፡፡ ብሎክ ቼን በግብርና ላይም ከባድ የሚባልን ለውጥ እያመጣ ያለ ሲሆን የገበሬዎችን ምርታማነት ከማሳደጉም በላይ በንግዱ ዘርፍ የሚኖረውን ቀጥተኛ ተሳታፊነት እያሳደገ ነው፡፡

ብሎክ ቼን ቴክኖሎጂ ያልተማከለ የመረጃ ቅብብሎሽ እንዲኖር የሚያደርግና ማንኛውንም መረጃ በመረጃ መረብ ውስጥ ለተሳሰረ አካል ክፍት እና ግልፅ አድርጎ የሚያቀብል ተክኖሎጂ ነው፡፡

ብሎክቼን ቴክኖሎጂ ከባድ የሚባል የቴክኖሎጂ ዓይነት አይደለም በዚህ ቴክኖሎጂ ውስጥ የሚጠበቀው ነገር መረጃዎች ክፍት በሆነ ዳታ ቤዝ ላይ እንዲቀመጡ በማድረግ እና በመረጃ መረብ በማስተሳሰር ለእይታ ክፍት ማድረግ ነው፡፡

ይህ አሰራር በግብርናው ዘርፍ ያለው ፋይዳም ብዙ ነው፡፡ የገበሬዎችን ምርታማነት ማሳደግ ፤ገበያው የሚፈልገውን ምርት ማወቅ፣ የገንዘብ ፍሰቱን መለየት እና የምግብ ዋስታናን እንዲረጋገጥ ማድረግ የሚሉት በጥቂቱ የሚጠቀሱ ሲሆን ከዛ በተጨማሪም ጥንቃቄ የተሞላው አሰራር እንዲከተሉ በማድረግ የዘመናዊነትን በር እንዲከፍቱ ያስገድዳል፡፡

ምንም እንኳን ይህ ዓይነት አሰራር ለአፍሪካ አዲስ ቢሆንም አሁን ላይ የገበሬዎችን የአሰራር ሁኔታ በመቀየር ገበሬዎች በገያው ላይ ቀጥተኛ ተሳታፊ እንዲሆኑ እየረዳ ነው፡፡ ይሁንና የብሎክቼን ወርክስፔስ መስራች የሆኑት ሄንክ ቫን ካን እንዳሉት ከሆነ ቴክኖሎጂው ስማርት ስልከ፣ የመብራት ሃይል ፤ የኢንተርኔት ኮኔክሽን እና የተወሰነ የስልክ አጠቃቀም ስልጠና የሚፈልግ በመሆኑ ስራው በአፍሪካ ውስጥ በተቀላጠፈ መልኩ እንዳይከናወን ሆኗል፡፡

በዩጋንዳ ኤቢ አንቤቭ የተሰኘ ቢራ አምራች ድርጅት በዛምቢያ እና በዩጋንዳ ወደ አራት ሺህ የሚጠጉ ገበሬዎች የዚህ ቴክኖሎጂ ተጠቃሚ እንዲሆኑ ያስቻለ ሲሆን ስማርት ስልክን በመጠቀም ብቻ ገበሬዎች ብድር ሊያገኙ የሚችሉበትን ሁኔታ እና ምርቶቻቸውን በቀጥታ ወደ ገበያ እንዲያስገቡ የሚችሉበትን አሰራር እንዲከተሉ አመቻችቶላቸዋል፡፡

ምንጭ፡- The African Green Revolution Forum