ኢትዮጵያዊው ምሁር ዓለም አቀፍ ሽልማት አሸነፉ
=============
ኢትዮጵያዊው የጂኦፊዚክስ ምሁር ፕ/ር አታላይ አየለ የአሜሪካን ጂኦፊዚካል አሶሴሽን የ2021 ዓለም አቀፍ ሽልማት ተሸላሚ ሆነዋል፡፡ ፕ/ር አየለ ሽልማቱን የተቀዳጁት በምድር እና ህዋ ሳይንስ ዘርፍ ባደረጉት አስተዋፅዖ እና በታዳጊ ሀገራት ዘንድ ሳይንስን ተጠቅመው ማህበረሰብን ለመጥቀም ባደረጉት ከፍተኛ እንቅስቀዋሴ ነው፡፡

የአሜሪካን ጂፊዚካል ዩኒየን ፕሬዘዳንቷ ሱዛን ሎዜር እንዳስቀመጡት ፕ/ር አታላይ ሳይንስን ወደ አዲስ ከፍታ በማሳደግ ከፍተኛ አስተዋፅዖ እና ስኬትን አስመዝግበዋል፡፡

ከምርምር ስራቸው በተጓዳኝ በአዲስ አበባ ዩኒቨርሲቲ በተለያዩ ኃላፊነቶች ያገለገሉት ፕ/ር አታላይ ከወራት በፊት በጂኦፊዚክስ ዘርፍ ከዚያው ከአዲስ አበባ ዩኒቨርሲቲ የሙሉ ፕሮፌሰርነት ማዕረግን አግኝተዋል፡፡ በተጨማሪም በርካታ ኢትዮጵያዊያን ምሁራንን ባቀፈው የኢትዮጵያ ሳይንስ ውስጥ አካዳሚ አባል ናቸው፡፡

የአሜሪካን ጂፊዚካል ዩኒየን (AGU) ለትርፍ ያልተቋቋማ ዓለም አቀፍ የሳይንስ ማህበር ነው፡፡ ለማህበረሰብ የሚጠቅም የምድር እና ህዋ ሳይንስ አሰሳን ለማበረታታት አልሞ የሚንቀሳቀሰው ተቋሙ ከ100 ዓመታት በፊት በአውሮፓውያኑ 1919 ነበር የተመሰረተው፡፡ ተቋሙ ከሚሰጣቸው የተለያዩ ሽልማቶች አንዱ የሆነው ይህ ሽልማትም ከአውሮፓውያኑ 2007 አንስቶ ላለፉት 15 ዓመታት በምድር እና ህዋ ሳይንስ ዘርፍ ከፍተኛ አስተዋፅዖ ላደረጉ ምሁራን ሲበረከት ቆይቷል፡፡

ምንጭ፤ የኢትዮጵያ ሳይንስ አካዳሚ

የዘመናዊ ባዮቴክኖሎጂ እድገት እና መሰረታዊ ሀሳቦች
=======================
የባዮቴክኖሎጂን የምርምር እድገት ከሰው ልጅ ዝግመታዊ እና ማሕበራዊ አመጣጥ ጋር የሚያይዙት ምሁራን ብዙ ናቸው፡፡ የምንመገበው ምግብ እና ከሰው ልጅ ጋር የሚኖሩ እንስሳት ጭምር የዚህ ውጤት ናቸው ይላሉ እንደ ዴሊ ሮወላንድ ያሉ የዘርፉ ምሁራን፡፡ ይህ ማለት የሰው ልጅ ለኑሮው ይጠቅመኛል ያለው የእህልና የጥራጥሬ ዘር እና እንስሳትን መርጦ ከራሱ እና ከአካባቢው ጋር አላምዶ ለተሻለ የህይወት አኗኗር ዘይቤ የሚሰራው ስራ ተጠቃሽ ይሆናል፡፡
በ1919 እ.አ.አ የስነ እርሻ ምሁሩ ካርል ኢረኪ እንደገለፀው ባዮ ቴክኖሎጂ ሰዎች ህይወት ባላቸው ነገሮች አማካይነት በሚያደርጉት ምርምር የተሻለ ምርት የማግኘት ሳይንስ ነው፡፡ በዘመናዊ ባዮ ቴክኖሎጂ ፅንሰ ሐሳብ ደግሞ ተመራማሪዎች ህይወት ያላቸው እፅዋትን፣ እንስሳትም ሆነ ሴሎች እና ፕሮቲኖችን ለሰው ልጅ ወደ ተሻለ ጥቅም የሚያስገኙበት ቅርፅ እና መጠን መቀየር ነው፡፡
በቀጣዩ ዘመንም ዲኤንኤዎችን ከነበራቸው ይዘት እና ቅርፅ በመቀየር እና በተሻለ መልኩ በማስተካከል የሴሎችን ሁለንተናዊ ምህዋር በመቆጣጠር አስደናቂ ምናልባትም አሁን የአለምን ህልውና እየተፈታተነ ያለው የአየር ንብረት ለውጥን ለመከላከል ይጠቅማል፡፡ ሌሎች ለሰው ልጅ የአኗኗር ምቾት የሚቆረቁሩ ነገሮችን ማስወገድ እና መቆጣጥር የሚያስችሉ የተፈጥሮ ውጤቶችን እና መድሀኒቶችን ለማምረትም ያስችላል፡፡
በሌላ መልኩ ስናየው ደግሞ በዚህ ዘርፍ አማካኝነት የሰው ልጆች አመቺ አካባቢ እና ስነ-ምህዳር ለመፍጠር ጥረት በሚደረግበት ወቅት ተገቢውን ጥንቃቄ እና ኃላፊነት ካልተደረገበት በተቃራኒው ሊሆን ይችላል ተብሎ ይታሰባል፡፡ ለምሳሌ ያህል በሽታ የሚያመጡ ታህዋስያን፣ ነፍሳት እና ሌሎች ነገሮች ለማጥፋት በሚሰራበት ጊዜ የተፈጥሮ ስነ-ምህዳራዊ ሚዛን ሊያዛባ እና የሞርፊ ህግ ሊቃረን ይችላል፡፡ ክትባት እና መድሀኒት ያልተገኘላቸው በሽታዎችን ለማጥፋት በዚህ ዘርፍ አማካኝነት እነኚህ በሽታዎችን የሚዋጉ ወይም ሊያጠፉ የሚችሉ ሌሎች የተሻለ ሐይል እና ጉልበት ያላቸው ቫይረሶች ወይም በክቴርያዎች ይፈጠራሉ፡፡ በዚህ ጊዜ እነሱ ራሳቸው ለሰው ልጅ በተለያየ መልኩ አደጋ የሚሆኑበት አጋጣሚ እንዳለ የዘርፉ ባለሙያዎች ስጋታቸውን ይገልፃሉ፡፡
ቴክኖሎጂ በነገሰበት በዚህ በ 21ኛው ክፍለ ዘመን ደግሞ ብዙ ሀገራት ልማት የባዮ-ቴክኖሎጂ ዘርፍ ወሳኝ ሚናዎችን የሚጫወት የሳይንስ ዘርፍ ቢሆንም እንደ ኢትዮጵያ ያሉ ታዳጊ ሃገራት ደግሞ ሩቅ ሆኖ መቆየቱ ይታወቃል፡፡ ይህ በአንድ ሀገር ኢኮኖሚያዊ አቅም ግምባታ ላይ የጀርባ አጥንት ሆኖ ትልቅ አስተዋፅኦ ማድረግ የሚችል ወሳኝ ዘርፍ በሀገራችን ኢትዮጵያ ግን ለረዥም ዘመናት ዝቅተኛ ትኩረት በመሰጠቱ ምክንያት ሳይሰራበት ቆይቷል፡፡ ከቅርብ ጊዜ ወዲህ ግን የተሸለ ማህበራዊ ግንዛቤ፣ አቅምና ተሳትፎ ለመፍጠር እንቅስቃሴዎች ተጀምረው በተለይ በግብርና ኢኮኖሚው ላይ ጉልህ አስተዋፅዖ እደረገ ከመምጣቱ አንጻር ወደፊት በዘርፉ ሊገኙ የሚችል ብዙ አድሎችን በአግባቡ መጠቀም ያስፈልጋል፡፡
https://www.biotechnologynotes.com/.../risks-and.../10

ዩትዩብ 130 ሺህ ፀረ ኮቪድ 19 ክትባት ቪዲዮዎችን ማንሳቱን አስታወቀ
================
ዩትዩብ በአንድ ዓመት ውስጥ ብቻ የኮቪድ 19 ክትባት ፖሊሲዬን ተላልፈው ተገኝተዋል ያላቸው 130 ሺህ ፀረ ክትባት ቪዲዮዎችን ከገፁ ማንሳቱን ትናንት ይፋ አደረገ፡፡ ኩባንያው ከአሁን በኋላም በታዋቂ ሰዎች የሚሰሩትን ጨምሮ ማንኛውም አይነት ፍቃድ የተሰጣቸው የኮቪድ 19 ክትባቶችን የሚተቹ ቪዲዮዎችን ከገፁ እንደሚያነሳ ገልጿል፡፡

ዩትዩብ ከዚህ ቀደምም በኮቪድ 19 ህክምና ላይ ሀሰተኛና የተዛቡ መረጃዎችን የሚያሰራጪ ቪዲዮዎችን ከልክሎ ቆይቷል፡፡ ሆኖም እንደ ድርጅቱ ከሆነ እነዚህ ሀሰተኛ ወሬዎች ከኮቪድ 19ኝም አልፈው በማንኛውም ክትባት ላይ ጭምር ሀሰተኛ ወሬን ወደመንዛት ተሸጋግሯል፡፡ ታድያ የኩባንያው ቃል አቀባይ እንደገለፁት ከአሁን በኋላ አንደዚህ ዓይነት ሀሰተኛ ፀረ ክትባት ወሬዎች የሚነዙባች ቻናሎችም ጭምር የሚታገዱ ይሆናል፡፡

ዬትዩብ እንዳስታወቀው እገዳው በዓለም ጤና ድርጅት እና የየሀገራቱ ጤና ቢሮዎች አማካኝነት ስለ ውጤታማነታቸውና ደህንነታቸው ፈቃድ የተሰጣቸው ክትባቶች ላይ ብቻ የሚሰነዘሩ አሉታዊ ቪዲዮዎችን የሚመለከት ነው፡፡ በተጨማሪም በሜዝልስ እና ሄፒታይተስ ቢ ላይ የሚሰራጩ ሀሰተኛ የህክምና ወሬዎችም ቁጥጥር የሚደረግባቸው ይሆናል፡፡

ይህ በእንዲህ እንዳለ ግን ክትባቱን ተከትበው ስለደረሰባቸው የጎንዮሽ ጉዳት አስተያየት የሚሰጡ ሰዎች ክልከላው አይመለከታቸውም፡፡ ነገር ግን እነዚህ ከግል ልምዳቸው አንፃር አስተያየት የሚሰጡ ሰዎች የሚያሰራጯቸው ቪዲዮዎች ጥብቅ ቁጥጥር የሚደረግባቸውና ሰዎች ክትባትን እንዳይወስዱ የሚያበረታቱ ሆነው ከተገኙም እነርሱም ቢሆን የሚነሱ ይሆናል፡፡

ዩትዩብ ከሁለት ቀናት በፊትም የኮቪድ 19 ክትባትን አስመልክቶ ፖሊሲዬን የጣሱ ቪዲዮዎችን አሰራጭቷል ያለውን የሩስያው የዜና ማረሳጫ ተቋም አርቲ የጀርመንኛ ቻናልን ማገዱን አስታውቆ ነበር፡፡ እንደ ኩባንያው ከሆነ ቻናሉን ከመዝጋቱ አስቀድሞ ለሚዲያ ተቋሙ በተደጋጋሚ ማስጠንቀቂያዎችን ሲልክ ቆይቷል፡፡

ምንጭ፤ ቴክስፕሎር
ለተጨማሪ፤ https://techxplore.com/news/2021-09-youtube-anti-vax-videos.html

ከፎቶ ላይ ያለን ጽሁፍ ማንቀሳቀስ የሚያስችለው iOS 15

ከፎቶ ላይ ያለን ጽሁፍ ማንቀሳቀስ የሚያስችለው iOS 15
*********************************
በአዲሲ የአፕል ምርት በሆነው አይፎን ስልክ ላ የተካተተው iOS 15 የተሰኘው ቴክኖሎጂ ከፎቶ ላይ ያለን ጽሁፍ ወደፈለግነው ቦታ ማንቀሳቀስ እንድንችል የሚያደርግ ብቃት እንዳለው ታውቋል፡፡ ይህ የተለያዩ ብቃቶች እንዳሉት የተነገረለት ስርዓት ሰው ሰራሽ አስተውሎትን በመጠቀም በአንድ ፎቶ ላይ ያሉ ይዘቶችን በመተንተን ተጠቃሚው የሚፈልገውን እንዲያደርግ (copy and paste) ያስችላዋል ተብሏል፡፡

ይህ ነገሮችን (ጽሁፎችን) አይቶ የመረዳት ስርዓት ከዚህ በፊትም የነበረ ቢሆንም እንደ አፕል ማብራሪያ ከሆነ የአሁኑ ቴክኖሎጂ እንደ ከዚህ ቀደሙ ክላውድ ሰርቨር ላይ ያለ ሳሆን ስልኩ ላይ የተቀመጠ ነው፡፡

ይህ ቴክኖሎጂ ከሚሰጠው ጥቅም ውስጥ ተጠቃሚዎች አንድን ጽሁፍ ወይም ገጽ ፎቶ በማንሳት ካነሱት ፎቶ ላይ ያለውን ጽሁፍ በቀላሉ መገልበጥ (copy and paste) ማድረግ መቻሉ ዋነኛው ነው፡፡ ከዚህም በተጨማሪ እንደ ቢዝነስ ካርድ ካሉ የመረጃ ወረቀቶች ላይ የተጻፉ ስልክ ቁጥሮችንና የኢሜል አድራሻዎችን በቀላሉ ፎቶ በማንሳት ስልክ መደወልም ሆነ ኢሜል መላክ ያስችላል፡፡

ሌላውና ይህ አዲሱ ቴክኖሎጂ ከሚሰጣቸው አገልግሎቶች ውስጥ የእጅ ጽሁፍን በፎቶ አማካኝነት ወደ ዲጂታል መቀየር የሚያስችል መሆኑ ነው፡፡
ምንጭ CNBC Technology
ተጨማሪ ንባብ https://www.cnbc.com/2021/09/29/ios-15-live-text-how-to-copy-and-paste-text-from-a-photo.html?utm_content=Tech&utm_medium=Social&utm_source=Facebook&fbclid=IwAR2ieGiSW7cBjJ5GKzPNkI5LEYJ0hgcCRLLTD2EBsbUoSbRYQkmoHaHfgp4#Echobox=1632951279

ትውስታን በመግነጢሳዊ የማነቃቃት ዘዴ

ትውስታን በመግነጢሳዊ የማነቃቃት ዘዴ
***************
መግነጢሳዊ የማነቃቃት ዘዴን በመጠቀም የአእምሮን የትውስታ አቅም ማሳደግ እንደሚቻል አንድ ጥናት አመላከተ፡፡ ጥናቱ በ2012 መከናወን የጀመረ ሲሆን በወቅቱ DLPFC የተሰኘው የጭንቅላት የግራ ክፍል ከመርሳት ጋር የተያያዙ ችግሮች የሚስተዋሉበት ክፍል እንደሆነ አረጋግጧል፡፡

አሁን ላይ በድጋሜ በተሰራው ጥናት ይህንን የጭንቅላት ክፍል ተመጣጣኝ መግነጢሳዊ ሀይል በመጠቀም ማነቃቃት ትውስታን መመለስ እንደሚችል ተረጋግጧል፡፡

የዚህ ግኝት ሙከራ በግሎስጎው የኒቨርሲቲ የተሰራ ሲሆን የተገኘው ውጤትም አስደናቂ እንደሆነ የዩኒቨርሲቲው ተመራማሪ የሆኑት ሲሚን ሀንሰልማይር ተናግረዋል፡፡ በሙከራው 24 ጤነኛ ሰዎች እንዲሳተፉ የተደረገ ሲሆን እያንዳንዳቸው 10 ቃላት ያሏቸው በሁለት ምድብ የተከፈሉ የቃላት ዝርዝሮችን አንብበው እንዲሸመድዱ ተደርጓል፡፡ ሁለቱ ዝርዝሮችም በተደጋጋሚ ተሳታፊዎቹ እንዲመለከቷቸው ተደርጓል፡፡

በመካከል ላይ ተሳታፊዎቹን ሌላ ስራ እንዲሰሩ በማድረግ ከቆይታ በኋላ የምርምሩ ተሳታፊዎች ከተመለከቷቸው ቃላት ውስጥ የሚችሉትን እንዲያስታውሱ ተደርገዋል፡፡

በዚህ ጊዜ ከተሳታፊዎቹ መካከል ግማሾቹ በጭንቅላታቸው የግራ ክፍል አካባቢ መጠነኛ መግነጢሳዊ ማነቃቂያ እንዲያገኙ ተደርገዋል፡፡ ቀሪዎቹ ደግሞ ተመሳሳይ መጠን ያለው መግነጢሳዊ ማነቃቂያ በላይኛው ጭንቅላታቸው ክፍል እንዲያገኙ ተደርገዋል፡፡

ከመግነጢሳዊ ማነቃቂየው በኋላ በጭንቅላታቸው የግራ ክፍል እገዛ የተደረገላቸው ተሳታፊዎች የተሻለ የማስታወስ ብቃት አስመዝግበዋል፡፡
ምንጭ science alert
ተጨማሪ ንባብ https://www.sciencealert.com/a-certain-type-of-magnetic-stimulation-could-help-the-brain-remember?fbclid=IwAR0mFsmxU65PuQ6gwGQCyrRd6XqtXJEmS46da6XqqnZnRDJtzhMIF9hkO7Y

የዌቢናር ጥሪ
========
የኢትዮ-ጀርመን ኢንኪዩቤሽን እና ስታርታፕ ፕሮሞሽን ፕሮግራም በሚል የተዘጋጀው አዲሱ የዌቢናር መርሃ ግብር የፊታችን መስከረም 27 እና ጥቅምት 25 የሚከናወን ይሆናል፡፡ የቴክኖሎጂ እና ኢኖቬሽን ኢንስቲትዩት ከጀርመን የኢነርጂና ኢኮኖሚ ጉዳዮች ሚኒስቴር ጋር በመተባበር ያዘጋጀው ይህ የበይነ-መረብ ሴሚናር ከዚህ ቀደም በኢንስቲትዩት የቅድመ ኢንኪዩቤሽን ፕሮግራም የተካፈሉ ጀማሪ ኢኖቬተሮች፣ በቴክኖሎጂ ስታርታፕ ለሚሰሩ ባለሙያዎች እና በዘርፉ እየተንቀሳቀሱ ላሉ የኢትዮጵያ የፈጠራ ባለሙያዎች ማህበር አባላት የልምድ ማግኛ መድረክ እንዲሆን በሚል የተዘጋጀ መርሃ-ግብር ነው፡፡

በዚህ ዌቢናር በስታርታፕ ፕሮሞሽን ዘርፉ ላይ የብዙ ዓመት ልምድ ያላቸው የጀርመን ስታርታፖች በቢዝነስ ሞዴል፣ የፋይናስ አቅም በመፍጠር እና በጀርመን ስላለው የኢንኪዩቤሽን ፕሮግራም ድጋፍ ተሞክሮዎችን በማንሳት በዘርፉ ላይ እንዴት ስኬት ማምጣት እንደሚቻል ሰፊ ውይይት እንደሚያደርጉ የሚጠበቅ ሲሆን ከተሳታፊዎች የሚነሱ ሃሳቦችን በሰፊው ለመመልከትም የጥያቄና መልስ ክፍል በመርሃ-ግብሩ ተካቷል፡፡
You are all kindly invited to participate in the Ethio-German Incubation and Startups Program.
1. Start-up Split Tech Technologies GmbH, Frankfurt, Germany
• Speaker: Mr. Carsten Bock, CEO
• Date and Time: 07 October, 2021, 10:00 AM -12:00 PM (Nairobi Time)
2. Start-up Regiothek GmbH, Passau, Germany
• Speaker: Mr. Simon Nestmeier, CEO
• Date and Time: 04 November, 2021, 10:00 AM - 12:00 PM (Nairobi Time)

በሁለት የተለያዩ ቀናት በሚደረገው በዚህ ዌቢናር መሳተፍ የምትፈልጉ ከታች ያሉትን ሊንኮች በመጠቀም መመዝገብ ትችላላቹ
1 https://us04web.zoom.us/j/75691666980?pwd=M2FFNElqZlV0aHlGdVFlNnN5RHhZUT09

2 https://us04web.zoom.us/j/75075017679?pwd=a1VHZWVSWEFBVG0xR1YxY1BqSTE0dz09

የቻይና ህዝብ ቁጥር በግማሽ ሊቀንስ ነው ተባለ

የቻይና ህዝብ ቁጥር በግማሽ ሊቀንስ ነው ተባለ
=================
አዲስ የወጣ ጥናት እንዳመላከተው በዓለማችን በህዝብ ብዛቷ ቀዳሚ የሆነችው ቻይና በሰላሳ ዓመታት ውስጥ ብቻ ለሀገሪቱ አሳሳቢ በሚባል ሁኔታ የህዝብ ቁጥሯ በግማሽ ሊቀንስ እንደሚችል አመላክቷል፡፡

በሀገሪቱ እየተስተዋለ ያለው ዕድሜያቸው የገፉ ሰዎች መጨመር እና የውልጃ ምጣኔ የማሽቆልቆል ሁናቴ የቻይናን መንግስት ሲያስጨንቀው የቆየ ሲሆን ይህን ጭንቀት በሚያብስ መልኩ አዲሱ የህዝብ ቆጠራ ውጤትም አዳዲስ የሚወለዱ ህፃናት ቁጥር ከሚጠበቀው በላይም እንደሚያሽቆለቁል አመላክቷል፡፡ ይህ ማሽቆልቆል ህዝቡ እያሳየው ካለው ልጅ የመውለድ ፍላጎት ማጣት ጋር ተዳምሮ ነው የህዝብ ቁጥሯ በአውሮፓውያኑ 2050 በግማሽ ሊቀንስ ይችላል የተባለው፡፡

ምንም እንኳን ጥናቱ የተመራማሪዎቹ ጥርጣሬንም ትንሽ በማይባል መጠን ያካተተ ቢሆንም ውጤቱ ግን ቻይና በተለይ ወደፊት የዓለማችን ቀዳሚ ልዕለ ኃያል ሀገር ሆና ለመውጣት በምታደርገው ጉዞ ላይ በጎ ያልሆነ ተፅዕንዖ እንደሚኖረው ይጠበቃል፡፡

ከቅርብ ጊዜያት ወዲህ ሀገሪቱ ጥንዶች ቤተሰባቸውን እንዲያሰፉ በማሰብ ሁለት ልጆችን ብቻ እንዲወልዱ የሚያበረታታው ፖሊሲዋን በመቀየር ወደ ሦስት ልጆች ከፍ አድርጋለች፡፡ ሆኖም እንደ አጥኚዎቹ ከሆነ ጥንዶች ብዙ ልጆችን እንዳይወልዱ የሚያደርጋቸው የፖሊሲ እና መንግስታዊ ክልከላ ጉዳይ ሳይሆን በምጣኔ ሐብታዊ ስጋት እና ማህበራዊ ድጋፍ እጦት ምክንያቶች መነሻነት ነው፡፡ ለዚህ ችግር ምላሽ ይሆን ዘንድ መንግስት የቤት አቅርቦት እና ትምህርትን በተመጣጣኝ ዋጋ ለማዳረስ ጥረት ቢያደርግም እርምጃዎቹ ግን ብዙም የሚረዱ አልሆኑም፡፡

በሌላ መልኩ አዲሱ የህዝብ ቆጠራ እንዳመላከተው በአሁኑ ሰዓት በቻይና የህፃናት ቁጥር ከአጠቃላይ ህዝቡ 17 በመቶ መሆኑን ነው፡፡ ይህ ታድያ ከህዝብ ቁጥሩ የ18 በመቶ ድርሻ ካላቸው ዕድሜያቸው ከ60 ዓመት በላይ የሆኑ ዜጎች ጋር ሲነፃፀር አነስተኛ ሆኗል፡፡ እንደ አጥኚዎች ከሆነ ዕድሜያቸው የገፉ ዜጎች ቁጥር ከህፃናት በልጦ ሲገኝ ይህ በሀገሪቱ ታሪክ ለመጀመሪያ ጊዜ ነው፡፡

ምንጭ፤ ፊውቸሪዝም
ለተጨማሪ፤ https://futurism.com/the-byte/china-population-half-30-years

በቻይና የተገነባው የዓለማችን ትልቁ የስነ ፈለክ ሙዚየም
==================
በቅርቡ ግንባታው ተጠናቆ ለህዝብ ክፍት የሆነውና የቻይና የንግድ ከተማ በሆነችው ሻንጋይ ውስጥ የተገነባው አዲስና አስደናቂ ቤተ-መዘክር (ሙዚየም) በሆነ የህዋ ምርምር ሳይንስን ከውብ ኪነ-ህንፃ ጋር አዋዶ የተገነባ ነው፡፡ የሻንጋይ ስነ ፈለክ ቤተ-መዘክር የሚል ስያሜ የተሰጠው ይህ አስደናቂ ህንፃ የኮስሞስን ጂኦሜትሪ እንዲያንፀባርቅ ተደርጎ ተገንብቷል፡፡ በዚህም ምንም አይነት ቀጥተኛ መስመርም ሆነ 90 ዲግሪ ያለው ጥግ ጥቅም ላይ ያልዋሉበት ነው፡፡

39 ሺክ ካሬ ስፋት ያለው ቤተ-መዘክሩ የሻንጋይ ሳይንስ እና ቴክኖሎጂ ቤተ-መዘክር አካል ነው፡፡ በውስጡም የአወደ ርዕይ፣ ጠፈርን መመልከቻ (planetarium)፣ ኦብዘርቫቶሪ እና ወደ 24 ሜትር የሚጠጋ ቁመት ያለው ፀሐይን መመልከቻ ቴሌስኮፕን ይዟል፡፡

የቤተ-መዘክሩ ንድፍ አውጪዎች እንደሚሉት ህንፃው ስነ-ፈለክን (ህዋ ምርምር) በኪነ-ህንፃ ለመግለፅ ያለመና ያለ ምንም ቀጥተኛ መስመሮች በክብ ቅርፅ ብቻ መገንባቱ በዩኒቨርስ ውስጥ ሁሉም ነገር በተለያዩ ኃይላት ቁጥጥር ስር ሆኖ በማያቋርጥ እንቅስቃሴ ውስጥ መገኘቱን ለማሳየት የሚጥር ነው፡፡ በተጨማሪም “ስሪ ቦዲ ፕሮብሌም” ተብሎ በሚታወቀውና እስካሁንም ምላሽ ያላገኘው የሦስቱ አካላት ማለትም የከዋክብት፣ ፕላኔቶች እና ጨረቃዎች በስበት ላይ የተመሰረተ ሦስትዮሻዊ የጋራ እንቅስቃሴያቸውን ከሚመለከተው ሒሳባዊ ስሌትን መነሻ ሀሳብ ስለማገግኘታቸውም የኪነ-ህንፃ ባለሙያዎቹ ይናገራሉ፡፡ ይህም ሙዚየሙ ላይ በሦስቱ የህንፃው አካላት ተገልጿል፡፡

በዚህም ጎብኚዎች ወደ ህንፃው ሲገቡ ሰዓቱ በተለዋወጠ ቁጥር ጊዜ እና ወቅትን በሚያመላክት መልኩ የሚሽከረከር የፀሐይ ብርሃንን በክብ ቅርፅ ወለሉ ላይ በሚያስተላልፈው ክፍል ይገባሉ (ምስል ሁለትን ይመልከቱ)፡፡ ከዚህ በመቀጠል ግዙፍና በኳስ ቅርፅ ተሰርቶ እየተንሳፈፈ ያለ የሚመስል መዋቅር ወዳለበት ክፍል ይገባሉ (ምስል ሦስትን ይመልከቱ)፡፡ በስተመጨረሻም ጎብኚዎች ከላይ ወደታች የተገለበጠ የመስታወት ጉልላት ወዳለበት ክፍል በመግባት በተለይ የምሽቱን ሰማይ ሽቅብ መመልከት ይችላሉ (ምስል ሦስትን ይመልከቱ)፡፡

የሙዚየሙን ንድፍ የሰራውና በቻይና እንዲሁም አሜሪካን ቢሮዎች ያሉት ኤናድ አርክቴክትስ ከዚህ ቀደም በኒው ዮርክ የሚገኘውን እውቁን ሮስ የመሬት እና ህዋ ማዕከልን (የአሜሪካን የተፈጥሮ ታሪክ ቤተ-መዘክር አካል) ንድፍ ከሌሎች ጋር በመሆን ሰርቷል፡፡

ምንጭ፤ ሲኤንኤን
ለተጨማሪ፤ https://edition.cnn.com/style/article/shanghai-astronomy-museum-ennead-architects-scn/index.html

በዓለም ዙርያ ለሰዓታት ተቋርጦ የነበረው ፌስቡክ

በዓለም ዙርያ ለሰዓታት ተቋርጦ የነበረው ፌስቡክ
==============
የዓለማችን ትልቁ የማህበራዊ ሚዲያ ተቋም ፌስቡክ ለስድስት ሰዓታት ያህል ሙሉ በሙሉ ተቋርጦ ቆይቷል፡፡ ትናንት በኢትዮጵያ ሰዓት አቆጣጠር ከምሽቱ 1 ሰዓት አንስቶ የጀመረው ይህ የአገልግሎት መቋረጥ ለስድስት ሰዓታት ከቆየ በኋላ ነው ከሌሊቱ 7 ሰዓት ገደማ የድርጅቱ አገልግሎቶች በሂደት መመለስ የጀመሩት፡፡ ታድያ ብልሽቱ ከፌስቡክ ባሻገር በኩባንያው ስር የሚገኙትን ኢንስታግራም እና ዋትሳፕንም ጭምር ያጠቃለለ ነበር፡፡

ፌስቡክ ዛሬ ባወጣው መግለጫ ችግሩ የአሰራር ስህተትን ለማስተካከል በተደረገ ጥረት አማካኝነት የመጣና ብልሽትን የማስተካከያ ውስጣዊ መንገዶቹን ጭምርም ከስራ ውጪ ያደረገ እንደነበር አስታውቋል፡፡ አክሎም አገልግሎቱ በተቋረጠባቸው ሰዓታት የተጠቃሚዎቹ መረጃ ስጋት ውስጥ እንደነበር የሚያሳይ ምንም ዓይነት ማስረጃ እንደሌለ ገልጿል፡፡ የኩባንያው ዋና ስራ አስፈፃሚ ማርክ ዙከምበርግ በበኩሉ ለነበረው የአገልግሎት መቋረጥ ይቅርታውን አቅርቧል፡፡

ከሦስቱ የፌስቡክ ገፆች ባሻገር የኩባንያውን የቨርቹዋል ሪያሊቲ ሄድሴት አገልግሎት አቅራቢ ኦኪውለስ እና ሌሎች እንደ ፖኪማንጎ ያሉት በፌስቡክ በኩል መግባትን የሚጠይቁ መተግበሪያዎችም አገልግሎቱ በተቋረጠባቸው ሰዓታት ውስጥ እንዲሁ እክል አጋጥሟቸው ቆይተዋል፡፡

ፌስቡክ በተለያዩ ጊዜያት ቴክኒካዊ ችግሮች ሊያጋጥሙት ቢችልም ጉዳዮቹ ግን በፍጥነት የሚፈቱ ናቸው፡፡ ከዚህም ባሻገር ችግሮቹ ሲከሰቱ በብዛት በአንድ አካባቢ ነው፤ ለምሳሌ ገፁ በአንድ ሀገር እየሰራ በሌላኛው ግን ይበላሻል፡፡ ነገር ግን የትናንቱ አገልግሎት መቋረጥ አንድን አካበባቢ ወይም ሀገር ብቻ የነካ ሳይሆን መላው ዓለምን የሸፈነ ነበር፡፡ ፌስቡክ መሰል ከፍተኛ የሆነና ለረጅም ሰዓታት የዘለቀ የአገልግሎት መቋረጥ ተደጋግሞ ሲገጥመው አይታይም፡፡ ኩባንያው በዚህ ልክ ከፍተኛ የአገልግሎት መቋረጥ ሲያጋጥመው የትናንትናው ከሁለት ዓመታት በኋላ የመጀመሪያው ነው፡፡ በአውሮፓውያኑ 2019 ያጋጠመው የያኔው የአገልግሎት መቋረጥ ፌስቡክ እና በስሩ የሚገኙ አብዛኛዎቹ መተግበሪያዎች ለ14 ሰዓታት ያህል አገልግሎት መስጠት እንዳይችሉ አስገድዷቸው ነበር፡፡

የድ-ገፆችን አገልግሎት መቆራረጥ በመከታተል የሚታወቀው ዳውንዲቴክተር የተባለው ገፅ ታድያ የአገልግሎት መቋረጡ በታሪኩ አይቶት በማያውቀው ደረጃ እጅግ ከፍተኛ እንደነበር ገልጿል፡፡

ፌስቡክ ባለፉት ጥቂት ቀናት ብቻ ችግር ውስጥ ሲገባ ይህ የመጀመሪያው አይደለም፡፡ የአገልግሎት መቋረጡ ተከስቶ ከነበረበት ከአንድ ቀን በፊት የቀድሞው ሰራተኛው ኩባንያው ከደህንነት በላይ ለእድገቱ ቅድሚያ እንደሚሰጥ ሲቢኤስ ከተባለው የአሜሪካን መገናኛ ብዙሀን ድርጅት ጋር ባደረገችው ቃለ መጠይቅ ማሳወቋ በከፍተኛ ደረጃ ሲያወያይ ነበር፡፡

ምንጭ፤ ቢቢሲ
ለተጨማሪ፤ https://www.bbc.com/news/technology-58793174

የዌቢናር ጥሪ