ኢትዮጵያ በዓለም አቀፍ ደረጃ የኢኖቬሽን መለኪያ ደረጃዋን በአንድ አሻሻለች
==================
ከቀናት በፊት በወጣው ዓለም አቀፉ የኢኖቬሽን መለኪያ ወይም ኢንዴክስ ኢትዮጵያ አምና ከነበረችበት 130ኛ ደረጃዋን በአንድ በማሻሻል 129ኛ ሆና ተቀምጣለች፡፡ ኢትዮጵያ 18.6 ነጥብ በማምጣት ነው በዚህ ዝቅተኛ ሊባል በሚችል ደረጃ ላይ የተቀመጠችው፡፡
መለኪያው 7 ዓባይት ጉዳዮችን፤ ተቋማትን፣ የሰው ኃይልና ምርምር፣ መሰረተ ልማት፣ የገበያ ልህቀት፣ የቢዝነሶች ልህቀት፣ የእውቀትና ቴክኖሎጂ ወጪ ምርት እንዲሁም የፈጠራ ወጪ ምርትን ከግንዛቤ በማስገባት የተቀመጠ ነው፡፡ በዚህም ኢትዮጵያ በሦስት ዘርፎች ላይ የደረጃ መሻሻልን በማሳየት የሰው ኃይልና ምርምር ከ128ኛ ወደ 126ኛ፣ በገበያ ልህቀት ከ131ኛ ወደ 130ኛ እንዲሁም በእውቀትና ቴክኖሎጂ ወጪ ምርት ከ87ኛ ወደ 81ኛ ደረጃዋን ማሻሻል ችላለች፡፡ ሆኖም በተቃራኒው በሌሎች ሦስት ዘርፎች ከነበረችበት በማሽቆልቆል በመሰረተ ልማት ከ108ኛ ወደ 121ኛ፣ በቢዝነስ ልህቀት ከ120ኛ ወደ 126ኛ እንዲሁም በፈጠራ ወጪ ምርት ከ119ኛ ወደ 127ኛ ወርዳለች፡፡ የተቀረው የተቋማት ዘርፍ አምና ከነበረችበት ሳይለወጥ 116ኛ ሆና ቀጥላለች፡፡
ከነዚህ ዘርፎች መካከል 6 ደረጃዎችን በማሻሻል ቀዳሚውን እምርታ ያሳየችው በዕውቀትና ቴክኖሎጂ ወጪ ምርት ዘርፍ ሲሆን በውስጡ ካሉት ሦስት መለኪያዎች መካከል በእውቀት ስርጭት ረገድ መልካም የሆኑ የደረጃ መሻሻሎች ታይተዋል፡፡ ይህም ሲባል ሀገራችን በአዕምሮ ንብረት ምዝገባ፣ ወደውጭ በምትልካቸው የቴክኖሎጂ እና የአይሲቲ ምርቶች ረገድ መልካም መሻሻያዎች ታይተዋል፡፡ በአንፃሩ ደረጃው ካሽቆለቆለባቸው ዘርች መካከል ቀዳሚው በሆነው በመሰረተ ልማት ረገድ ጠቅላላ መሰረተ ልማትን ስናይ ከፍተኛ መሻሻል ቢኖርም ከአይሲቲ ጋር በተያያዙት እንደ የመንግስት ኤሌክትሮኒክ ተደራሽነት፣ የዜጎች ኤሌክትሮኒክሳዊ ተሳትፎ ብሎም የዜጎች አይሲቲ ተጠቃሚ ዜጎች ቁጥር ባሉት መለኪያዎች ሲታይ ደረጃዋ ከአምና አሽቆልቁሏል፡፡
132 ሀገራትን በተመለከተው በዚህ መለኪያ ዝቅተኛ የገቢ መጠን ካላቸው ሀገራት መካከል ኢትዮጵያ የ10ኛ ደረጃን ስትይዝ ኢንዴክሱ ላይ ከተካተቱት ከሰሀራ በታች ያሉ ሀገራት ውስጥም 23ኛ ላይ ተገኝታለች፡፡ ይህም በኢኖቬሽን ረገድ ብዙ ስራዎች መሰራት አንዳለባቸው የሚያሳይና እጅግ ዝቅተኛ ሊባል የሚችል ነው፡፡
በአንፃሩ ሞሪሺየስ፣ ደቡብ አፍሪካ እና ኬኒያና 35.2፣ 32.7 እና 27.5 ነጥብ በማስመዝገብ ከሰሀራ በታች ካሉት የአፍሪካ ሀገራት ከአንድ እስከ ሦስተኛ ያለውን ደረጃ ይዘዋል፡፡ በዓለም አቀፍ ደረጃም ስዊዘርላንድ፣ ስዊድን እና አሜሪካን 65.5፣ 63.1 እና 61.3 ነጥብ በማስመዝገብ ከፊት ተቀምጠው ይመራሉ፡፡
በዓለም አቀፉ የአዕምሮ ንብረት ድርጅት እና አጋር ተቋማት ቅንጅት በየዓመቱ እየተዘጋጀ የሚወጣው የዓለም የኢኖቬሽን መለኪያ ከአውሮፓውያኑ 2007 አንስቶ ሀገራት በኢኖቬሽን ረገድ የሚያሳዩትን ስኬታማነት በመመልከት ደረጃ የሚያወጣ ነው፡፡
==================
ከቀናት በፊት በወጣው ዓለም አቀፉ የኢኖቬሽን መለኪያ ወይም ኢንዴክስ ኢትዮጵያ አምና ከነበረችበት 130ኛ ደረጃዋን በአንድ በማሻሻል 129ኛ ሆና ተቀምጣለች፡፡ ኢትዮጵያ 18.6 ነጥብ በማምጣት ነው በዚህ ዝቅተኛ ሊባል በሚችል ደረጃ ላይ የተቀመጠችው፡፡
መለኪያው 7 ዓባይት ጉዳዮችን፤ ተቋማትን፣ የሰው ኃይልና ምርምር፣ መሰረተ ልማት፣ የገበያ ልህቀት፣ የቢዝነሶች ልህቀት፣ የእውቀትና ቴክኖሎጂ ወጪ ምርት እንዲሁም የፈጠራ ወጪ ምርትን ከግንዛቤ በማስገባት የተቀመጠ ነው፡፡ በዚህም ኢትዮጵያ በሦስት ዘርፎች ላይ የደረጃ መሻሻልን በማሳየት የሰው ኃይልና ምርምር ከ128ኛ ወደ 126ኛ፣ በገበያ ልህቀት ከ131ኛ ወደ 130ኛ እንዲሁም በእውቀትና ቴክኖሎጂ ወጪ ምርት ከ87ኛ ወደ 81ኛ ደረጃዋን ማሻሻል ችላለች፡፡ ሆኖም በተቃራኒው በሌሎች ሦስት ዘርፎች ከነበረችበት በማሽቆልቆል በመሰረተ ልማት ከ108ኛ ወደ 121ኛ፣ በቢዝነስ ልህቀት ከ120ኛ ወደ 126ኛ እንዲሁም በፈጠራ ወጪ ምርት ከ119ኛ ወደ 127ኛ ወርዳለች፡፡ የተቀረው የተቋማት ዘርፍ አምና ከነበረችበት ሳይለወጥ 116ኛ ሆና ቀጥላለች፡፡
ከነዚህ ዘርፎች መካከል 6 ደረጃዎችን በማሻሻል ቀዳሚውን እምርታ ያሳየችው በዕውቀትና ቴክኖሎጂ ወጪ ምርት ዘርፍ ሲሆን በውስጡ ካሉት ሦስት መለኪያዎች መካከል በእውቀት ስርጭት ረገድ መልካም የሆኑ የደረጃ መሻሻሎች ታይተዋል፡፡ ይህም ሲባል ሀገራችን በአዕምሮ ንብረት ምዝገባ፣ ወደውጭ በምትልካቸው የቴክኖሎጂ እና የአይሲቲ ምርቶች ረገድ መልካም መሻሻያዎች ታይተዋል፡፡ በአንፃሩ ደረጃው ካሽቆለቆለባቸው ዘርች መካከል ቀዳሚው በሆነው በመሰረተ ልማት ረገድ ጠቅላላ መሰረተ ልማትን ስናይ ከፍተኛ መሻሻል ቢኖርም ከአይሲቲ ጋር በተያያዙት እንደ የመንግስት ኤሌክትሮኒክ ተደራሽነት፣ የዜጎች ኤሌክትሮኒክሳዊ ተሳትፎ ብሎም የዜጎች አይሲቲ ተጠቃሚ ዜጎች ቁጥር ባሉት መለኪያዎች ሲታይ ደረጃዋ ከአምና አሽቆልቁሏል፡፡
132 ሀገራትን በተመለከተው በዚህ መለኪያ ዝቅተኛ የገቢ መጠን ካላቸው ሀገራት መካከል ኢትዮጵያ የ10ኛ ደረጃን ስትይዝ ኢንዴክሱ ላይ ከተካተቱት ከሰሀራ በታች ያሉ ሀገራት ውስጥም 23ኛ ላይ ተገኝታለች፡፡ ይህም በኢኖቬሽን ረገድ ብዙ ስራዎች መሰራት አንዳለባቸው የሚያሳይና እጅግ ዝቅተኛ ሊባል የሚችል ነው፡፡
በአንፃሩ ሞሪሺየስ፣ ደቡብ አፍሪካ እና ኬኒያና 35.2፣ 32.7 እና 27.5 ነጥብ በማስመዝገብ ከሰሀራ በታች ካሉት የአፍሪካ ሀገራት ከአንድ እስከ ሦስተኛ ያለውን ደረጃ ይዘዋል፡፡ በዓለም አቀፍ ደረጃም ስዊዘርላንድ፣ ስዊድን እና አሜሪካን 65.5፣ 63.1 እና 61.3 ነጥብ በማስመዝገብ ከፊት ተቀምጠው ይመራሉ፡፡
በዓለም አቀፉ የአዕምሮ ንብረት ድርጅት እና አጋር ተቋማት ቅንጅት በየዓመቱ እየተዘጋጀ የሚወጣው የዓለም የኢኖቬሽን መለኪያ ከአውሮፓውያኑ 2007 አንስቶ ሀገራት በኢኖቬሽን ረገድ የሚያሳዩትን ስኬታማነት በመመልከት ደረጃ የሚያወጣ ነው፡፡
የገጠር ኢነርጂ ቴክኖሎጂ ፈጠራ ውድድር አሸናፊዎች ተሸለሙ
*****************************************
ሀገራችን ኢትዮጵያ ካሏት ህዝቦች ውስጥ ከ70 እስከ 80 የሚደርሱት በገጠር የሚኖሩ እንደሆኑ ጥናቶች ያመለክታሉ፡፡ እነዚህ በገጠር የሚኖሩ አብዛኘዎቹ የሀገሪቱ ዜጎች የመኖሪያ አካባቢያቸው የመሰረተ ልማት ተደራሽነት እጥረት ያለበት በመሆኑ መንግስት ይህንን ክፍተት ለመሙላት የተለያዩ ስልቶችን ቀይሶ እየሰራ ይገኛል፡፡
በገጠር የሚኖረው የህብረተሰብ ክፍል በብዛት ከሚቸገርባቸው የመሰረተ ልማት ፍላጎቶች መካከል የሀይል አቅርቦት ፍላጎት አንደኛው ነው፡፡ ይህ ፍላጎት በተገቢው ፍጥነትና ጥራት የሚሟላበት መንገድ ካልተፈለገ ይህ የህብረተሰብ ክፍል በሀይል እጦት ምክንያት ከሚደርስበት ማህበራዊ እና ኢኮኖሚያዊ ጫና በተጨማሪ ሀገራችን የምትከተለውን የአረንጓዴ ልማትና ሀገር በቀል ኢኮኖሚያዊ ልማት የሚቃረኑ እንደ ደን ጭፍጨፋ እና ለአካባቢ ብክለት ተጋላጭ የሚያደርጉ ተግባራት ላይ መሰማራቱ የማይቀር ነው፡፡
ይህንን ችግር ያስተዋለው የውሃ፣መስኖና ኢነርጂ ሚኒስቴር ከዓለም አቀፍ አካባቢ ፈንድ (GEF)፣ ከተባበሩት መንግሥታት ልማት ፈንድ(UNDP) እና ከተባበሩት መንግስታት ካፒታል ልማት ፈንድ( UNCDF) ጋር በመተባበር የገጠር ኢነርጂ ቴክኖሎጂ ፈጠራ ውድድር በማዘጋጀት አሸናፊ ለሆኑ 19 የሦስተኛ ዙር ተወዳዳሪዎች ለእያንዳንዳቸው 8000 ዶላር (348 ሺህ 721 ብር)፤ ለ9 የ4ኛ ዙር ውድድር አሸናፊዎች ደግሞ ለእያንዳንዳቸው 33,333 ዶላር (1 ሚሊየን 453 ሺህ 8 ብር) ተሸላሚ ሆነዋል፡፡
በሳካይ ላይት ሆቴል የተካሄደውን የሽልማት መርሐ ግብር በንግግር የከፈቱት በውሃ መስኖና ኢነርጂ ሚኒስቴር የኢነርጂ ዘርፍ ሚኒስትር ዴኤታ ዶ/ር ፍሬሕይወት ወልደ ሐና ሽልማቱ ዘላቂ የገጠር ኢነርጂ ቴክኖሎጅዎችን ለማስፋፋት በ2016 ይፋ በሆነውና የውሃ፣መስኖና ኢነርጂ ሚኒስቴር ከGEF, UNDP እና UNCDF ጋር በጋራ በመሆን የሚተገብረው ፕሮጀክት አካል መሆኑን ጠቁመው የፕሮጀክቱ ዋና ዓለማ በገጠር የሚኖረው የሕብረተሰብ ክፍል ለቤት ውስጥና ለሌሎች የምርት ሂደቶች ታዳሽ ኢነርጂ ቴክኖሎጂዎችን እንዲጠቀም፤ በዚህም የዛላቂ የልማት ግቦች ግብ 7 እና የኢትዮጵያን ብሔራዊ የኢነርጂ ዘርፍ ልማት ፕሮግራም ማሳካት መቻል መሆኑን ተናግረዋል፡፡
በዚህ ታዳሽ ኢነርጂ ቴክኖሎጂ ፈጠራ ውድድር ላይ የማይናቅ ቁጥር ያላቸው ኢንተርፕራይዞችና ባለሙያዎች መሳተፋቸውን ገልጸው አሸናፊ የሆኑ ተወዳዳሪዎች ሽልማትና ለሥራቸውም እውቅና የሚሰጥበት መሆኑን በመጠቆም በውድድሩ አሻናፊ ለሆኑ እንኳን ደስ አላችሁ ብለዋል፡፡
ዘላቂ የገጠር ኢነርጂ ቴክኖሎጂዎችን ማስፋፊያ ፕሮጀክት ታዳሽ ኢነርጂ ቴክኖሎጂዎችን በማስፋፋትና በገጠር የሚኖረው የሕብረተሰብ ክፍል እንዲጠቀም በማበረታታች የካርቦንዳይኦክሳይድን ልቀትን ለመቀነስና ኢነርጂን ለመቆጠብ በውሃ፣መስኖና ኢንረጂ ሚኒስቴርና በልማት አጋሮች ትብብር በመተግበር ላይ ያለ ፕሮጀክት ነው፡፡
እንዲህ አይነት ፕሮጀክቶች መተግበራቸው ዘርፈ ብዙ ጥቅም ለፈጠራ ባለቤቶችና ለተጠቃሚው የህብረተሰብ ክፍል እንደሚሰጡ ይታመናል፡፡
ምንጭ የውሃ፣መስኖና ኢነርጂ ሚኒስቴር
*****************************************
ሀገራችን ኢትዮጵያ ካሏት ህዝቦች ውስጥ ከ70 እስከ 80 የሚደርሱት በገጠር የሚኖሩ እንደሆኑ ጥናቶች ያመለክታሉ፡፡ እነዚህ በገጠር የሚኖሩ አብዛኘዎቹ የሀገሪቱ ዜጎች የመኖሪያ አካባቢያቸው የመሰረተ ልማት ተደራሽነት እጥረት ያለበት በመሆኑ መንግስት ይህንን ክፍተት ለመሙላት የተለያዩ ስልቶችን ቀይሶ እየሰራ ይገኛል፡፡
በገጠር የሚኖረው የህብረተሰብ ክፍል በብዛት ከሚቸገርባቸው የመሰረተ ልማት ፍላጎቶች መካከል የሀይል አቅርቦት ፍላጎት አንደኛው ነው፡፡ ይህ ፍላጎት በተገቢው ፍጥነትና ጥራት የሚሟላበት መንገድ ካልተፈለገ ይህ የህብረተሰብ ክፍል በሀይል እጦት ምክንያት ከሚደርስበት ማህበራዊ እና ኢኮኖሚያዊ ጫና በተጨማሪ ሀገራችን የምትከተለውን የአረንጓዴ ልማትና ሀገር በቀል ኢኮኖሚያዊ ልማት የሚቃረኑ እንደ ደን ጭፍጨፋ እና ለአካባቢ ብክለት ተጋላጭ የሚያደርጉ ተግባራት ላይ መሰማራቱ የማይቀር ነው፡፡
ይህንን ችግር ያስተዋለው የውሃ፣መስኖና ኢነርጂ ሚኒስቴር ከዓለም አቀፍ አካባቢ ፈንድ (GEF)፣ ከተባበሩት መንግሥታት ልማት ፈንድ(UNDP) እና ከተባበሩት መንግስታት ካፒታል ልማት ፈንድ( UNCDF) ጋር በመተባበር የገጠር ኢነርጂ ቴክኖሎጂ ፈጠራ ውድድር በማዘጋጀት አሸናፊ ለሆኑ 19 የሦስተኛ ዙር ተወዳዳሪዎች ለእያንዳንዳቸው 8000 ዶላር (348 ሺህ 721 ብር)፤ ለ9 የ4ኛ ዙር ውድድር አሸናፊዎች ደግሞ ለእያንዳንዳቸው 33,333 ዶላር (1 ሚሊየን 453 ሺህ 8 ብር) ተሸላሚ ሆነዋል፡፡
በሳካይ ላይት ሆቴል የተካሄደውን የሽልማት መርሐ ግብር በንግግር የከፈቱት በውሃ መስኖና ኢነርጂ ሚኒስቴር የኢነርጂ ዘርፍ ሚኒስትር ዴኤታ ዶ/ር ፍሬሕይወት ወልደ ሐና ሽልማቱ ዘላቂ የገጠር ኢነርጂ ቴክኖሎጅዎችን ለማስፋፋት በ2016 ይፋ በሆነውና የውሃ፣መስኖና ኢነርጂ ሚኒስቴር ከGEF, UNDP እና UNCDF ጋር በጋራ በመሆን የሚተገብረው ፕሮጀክት አካል መሆኑን ጠቁመው የፕሮጀክቱ ዋና ዓለማ በገጠር የሚኖረው የሕብረተሰብ ክፍል ለቤት ውስጥና ለሌሎች የምርት ሂደቶች ታዳሽ ኢነርጂ ቴክኖሎጂዎችን እንዲጠቀም፤ በዚህም የዛላቂ የልማት ግቦች ግብ 7 እና የኢትዮጵያን ብሔራዊ የኢነርጂ ዘርፍ ልማት ፕሮግራም ማሳካት መቻል መሆኑን ተናግረዋል፡፡
በዚህ ታዳሽ ኢነርጂ ቴክኖሎጂ ፈጠራ ውድድር ላይ የማይናቅ ቁጥር ያላቸው ኢንተርፕራይዞችና ባለሙያዎች መሳተፋቸውን ገልጸው አሸናፊ የሆኑ ተወዳዳሪዎች ሽልማትና ለሥራቸውም እውቅና የሚሰጥበት መሆኑን በመጠቆም በውድድሩ አሻናፊ ለሆኑ እንኳን ደስ አላችሁ ብለዋል፡፡
ዘላቂ የገጠር ኢነርጂ ቴክኖሎጂዎችን ማስፋፊያ ፕሮጀክት ታዳሽ ኢነርጂ ቴክኖሎጂዎችን በማስፋፋትና በገጠር የሚኖረው የሕብረተሰብ ክፍል እንዲጠቀም በማበረታታች የካርቦንዳይኦክሳይድን ልቀትን ለመቀነስና ኢነርጂን ለመቆጠብ በውሃ፣መስኖና ኢንረጂ ሚኒስቴርና በልማት አጋሮች ትብብር በመተግበር ላይ ያለ ፕሮጀክት ነው፡፡
እንዲህ አይነት ፕሮጀክቶች መተግበራቸው ዘርፈ ብዙ ጥቅም ለፈጠራ ባለቤቶችና ለተጠቃሚው የህብረተሰብ ክፍል እንደሚሰጡ ይታመናል፡፡
ምንጭ የውሃ፣መስኖና ኢነርጂ ሚኒስቴር
በልጆች መጫዎቻ ሰው ሰራሽ ክንድ የሚሰራው ብልሁ የፈጠራ ሰው
========================
ፖሊሽ ሲንድሮም በተባለው ከባድ በሽታ ከልጅነቱ የተያዘው ዴቪድ እንደ እድሜ እኩዮቹ በሁለቱ እጆቹ ያሻውን ለማድረግ አይችልም ነበር፡፡ ገና ወደዚህች ዓለም ሲቀላቀል የቀኝ ክንዱን የተነጠቀው ይህ ህፃን በእድሜ እኩዮቹ የሚደርስበት እንግልትና ማዋከብ በራሱ ተስፋ እንዲቆርጥ ያደርገው ነበር፡፡ በህጻንነቴ ሁሌ ራሴን በመስታዎት ስመለከት እንደሁሉም ሰዎች ሁለት እጆች ይዤ አለመወለዴ በጣም እንድበሳጭ እና እንዳዝን ያደረግኝ ነበር የሚለው ዴቪድ ይህን ሁኔታ ለመቀየር ብዙ ሃሳቦችን ማውጠንጠን እና ፈጠራዎችን በራሴ ለመስራት ቁጭት አሳደረብኝ ይላል፡፡
ገና ከ9 ዓመቱ ጀምሮ በቤት ውስጥ ለመጫወቻ በተገዛለት የሌጎ ጡቦች ሰው ሰራሽ ክንድ ለመስራት ሲጥር የነበረው ዴቪድ ከብዙ ሙከራዎች በኋላ በቀኝ እጁ ላይ ሊገጠም የሚችል ተጣጣፊ ክንድ መስራት ቻለ፡፡ ዴቪድ የልጆች መጫዎች ከሆኑት የሌጎ ጡቦች ያበለፀገውን ይህን ሰው ሰራሽ ክንድ ይበልጥ እያዳበረ እና እያሳደገ ከመጣ በኋላ ስራውን ከጀመረበት ከዘጠኝ አመታት በኋላ ለተጎዱ ሰዎች በሚገባ ግልጋሎት መሰጥት የሚችል እና አስገራሚ ንድፍ ያለው ሰው ሰራሽ ክንድ ሰርቶ በማቅረብ በ2017 በጊነስ የአለም ሪከርድ ፈጠራውን ሊያስመዘግብ ችሏል፡፡
ከዚህ ዓመት ጀምሮ በሌጎ ጡቦች አማካኝነት ለራሱ የሰራውን ሰው ሰራሽ ክንድ በመጠቅም ሙሉ ጊዜውን መስል ችግር ላለባቸው ሰዎች ፈጠራውን ለማቅረብ ሲሰራ የቆየው ዴቪድ፤ ፖሊሽ ሲንድሮም በተባለው በሽታ ሁለት ክንዶችን ላጣው የስምንት አመት ህጻን ፈጠራውን ሰርቶ ማቅረብ ችሏል፡፡ መጀመሪያ ስሰራቸው ከነበሩት ሰው ሰራሽ ክንዶች አሁን ላይ ያሉት ምቾት ያላቸውና በተገጠመላቸው ኮንትሮል ዩኒት በቀላሉ ትዕዛዝ መቀበል እንዲችሉ ተደርገው መሰራታቸውን የሚናገረው የፈጠራ ባለሙያው ዴቪድ ለስምንት ዓመቱ ህፃን ቤንኩር የሰራውም ሰው ሰራሽ ክንድ በቀላሉ ትዕዛዝ ሊቀበል የሚችል እና የህጻኑን ምቾት የማይነሳ ፈጠራ መሆኑን ይናገራል፡፡
የህጻኑ ቤንኩር ወላጀች ዴቪድ የሚሰራቸውን ሰው ሰራሽ ክንዶች በጊነስ የአለም ሪከርድ ዜና ላይ ከተመለከቱ በኋላ ለልጃቸው የሚሆን ሰው ሰራሽ ክንድ ለማሰራት ከሚኖሩበት ፈረንሳይ ዴቭዲ ወዳለበት አንዶራ 1,300 ኪ.ሜትሮችን ተጉዘው አግኝተውታል፡፡ የፈጠራ ባለሙያው አጭር ጊዜ ወስዶበት ለህጻኑ ማቅርብ የቻለው የሌጎ ሰው ሰራሽ ክንድ የህጻኑን ምቾት በጠበቀ መልኩ የተሰራ ከመሆኑም ባለፈ ትዕዛዝን ተቀብሎ የመፈፀም አቅሙ እጅግ የላቀ ነበር፡፡ ዴቪድ ይህን አስገራሚ የፈጠራ ውጤት ለወላጆቹ ሰርቶ ለማቅረብ የተጠቀማቸው የሌጎ ጡቦች እና አንዳንድ የኤሌክተሮኒክስ ቁሶች በጥቅሉ 18 ዶላር ብቻ መፍጀታቸው ብዙዎችን ያስደነቀ ጉዳይ ነው፡፡
ፖሊሽ ሲንድሮም በተባለው በሽታ የአካል ጉድለት ላለባቸው ብዙ ሚሊዮኖች ፈጠራውን ማቅረብና መርዳት የሚፈልገው ዴቪድ በቀጣዮቹ አመታት አሁን ካሉት ስራዎች እጅግ የላቀ እና ልክ እንደተፈጥሮ አካል በቀላሉ መንቃሰቀስ የሚችሉ ሰው ሰራሽ ክንዶችን በመላው ዓለም ለማቅረብ እቅድ እንዳለው ይነገራል፡፡ በኔ የደረሰው የህይወት አጋጣሚ ለብዙ ህፃናት ትልቅ ትምህርት እና መነሳሳት እንደሚፈጥር የሚናገረው ዴቪድ ከተለያዩ የተፈጥሮ ወስንነት አደጋዎች ጋር የሚወለዱ ብዙ ሚሊዮን ታዳጊዎች በሰዎች ላይ ጥገኛ ብቻ ሳይሆኑ ለብዙዎች መትረፍ እንደሚችሉ የሚያሳይ ክስተት ነው ይላል፡፡
ምንጭ፡ techgz
https://techgz.net/2021/09/21/an-ingenious-inventor-created-a-prosthetic-arm-for-an-8-year-old-lego-child/
========================
ፖሊሽ ሲንድሮም በተባለው ከባድ በሽታ ከልጅነቱ የተያዘው ዴቪድ እንደ እድሜ እኩዮቹ በሁለቱ እጆቹ ያሻውን ለማድረግ አይችልም ነበር፡፡ ገና ወደዚህች ዓለም ሲቀላቀል የቀኝ ክንዱን የተነጠቀው ይህ ህፃን በእድሜ እኩዮቹ የሚደርስበት እንግልትና ማዋከብ በራሱ ተስፋ እንዲቆርጥ ያደርገው ነበር፡፡ በህጻንነቴ ሁሌ ራሴን በመስታዎት ስመለከት እንደሁሉም ሰዎች ሁለት እጆች ይዤ አለመወለዴ በጣም እንድበሳጭ እና እንዳዝን ያደረግኝ ነበር የሚለው ዴቪድ ይህን ሁኔታ ለመቀየር ብዙ ሃሳቦችን ማውጠንጠን እና ፈጠራዎችን በራሴ ለመስራት ቁጭት አሳደረብኝ ይላል፡፡
ገና ከ9 ዓመቱ ጀምሮ በቤት ውስጥ ለመጫወቻ በተገዛለት የሌጎ ጡቦች ሰው ሰራሽ ክንድ ለመስራት ሲጥር የነበረው ዴቪድ ከብዙ ሙከራዎች በኋላ በቀኝ እጁ ላይ ሊገጠም የሚችል ተጣጣፊ ክንድ መስራት ቻለ፡፡ ዴቪድ የልጆች መጫዎች ከሆኑት የሌጎ ጡቦች ያበለፀገውን ይህን ሰው ሰራሽ ክንድ ይበልጥ እያዳበረ እና እያሳደገ ከመጣ በኋላ ስራውን ከጀመረበት ከዘጠኝ አመታት በኋላ ለተጎዱ ሰዎች በሚገባ ግልጋሎት መሰጥት የሚችል እና አስገራሚ ንድፍ ያለው ሰው ሰራሽ ክንድ ሰርቶ በማቅረብ በ2017 በጊነስ የአለም ሪከርድ ፈጠራውን ሊያስመዘግብ ችሏል፡፡
ከዚህ ዓመት ጀምሮ በሌጎ ጡቦች አማካኝነት ለራሱ የሰራውን ሰው ሰራሽ ክንድ በመጠቅም ሙሉ ጊዜውን መስል ችግር ላለባቸው ሰዎች ፈጠራውን ለማቅረብ ሲሰራ የቆየው ዴቪድ፤ ፖሊሽ ሲንድሮም በተባለው በሽታ ሁለት ክንዶችን ላጣው የስምንት አመት ህጻን ፈጠራውን ሰርቶ ማቅረብ ችሏል፡፡ መጀመሪያ ስሰራቸው ከነበሩት ሰው ሰራሽ ክንዶች አሁን ላይ ያሉት ምቾት ያላቸውና በተገጠመላቸው ኮንትሮል ዩኒት በቀላሉ ትዕዛዝ መቀበል እንዲችሉ ተደርገው መሰራታቸውን የሚናገረው የፈጠራ ባለሙያው ዴቪድ ለስምንት ዓመቱ ህፃን ቤንኩር የሰራውም ሰው ሰራሽ ክንድ በቀላሉ ትዕዛዝ ሊቀበል የሚችል እና የህጻኑን ምቾት የማይነሳ ፈጠራ መሆኑን ይናገራል፡፡
የህጻኑ ቤንኩር ወላጀች ዴቪድ የሚሰራቸውን ሰው ሰራሽ ክንዶች በጊነስ የአለም ሪከርድ ዜና ላይ ከተመለከቱ በኋላ ለልጃቸው የሚሆን ሰው ሰራሽ ክንድ ለማሰራት ከሚኖሩበት ፈረንሳይ ዴቭዲ ወዳለበት አንዶራ 1,300 ኪ.ሜትሮችን ተጉዘው አግኝተውታል፡፡ የፈጠራ ባለሙያው አጭር ጊዜ ወስዶበት ለህጻኑ ማቅርብ የቻለው የሌጎ ሰው ሰራሽ ክንድ የህጻኑን ምቾት በጠበቀ መልኩ የተሰራ ከመሆኑም ባለፈ ትዕዛዝን ተቀብሎ የመፈፀም አቅሙ እጅግ የላቀ ነበር፡፡ ዴቪድ ይህን አስገራሚ የፈጠራ ውጤት ለወላጆቹ ሰርቶ ለማቅረብ የተጠቀማቸው የሌጎ ጡቦች እና አንዳንድ የኤሌክተሮኒክስ ቁሶች በጥቅሉ 18 ዶላር ብቻ መፍጀታቸው ብዙዎችን ያስደነቀ ጉዳይ ነው፡፡
ፖሊሽ ሲንድሮም በተባለው በሽታ የአካል ጉድለት ላለባቸው ብዙ ሚሊዮኖች ፈጠራውን ማቅረብና መርዳት የሚፈልገው ዴቪድ በቀጣዮቹ አመታት አሁን ካሉት ስራዎች እጅግ የላቀ እና ልክ እንደተፈጥሮ አካል በቀላሉ መንቃሰቀስ የሚችሉ ሰው ሰራሽ ክንዶችን በመላው ዓለም ለማቅረብ እቅድ እንዳለው ይነገራል፡፡ በኔ የደረሰው የህይወት አጋጣሚ ለብዙ ህፃናት ትልቅ ትምህርት እና መነሳሳት እንደሚፈጥር የሚናገረው ዴቪድ ከተለያዩ የተፈጥሮ ወስንነት አደጋዎች ጋር የሚወለዱ ብዙ ሚሊዮን ታዳጊዎች በሰዎች ላይ ጥገኛ ብቻ ሳይሆኑ ለብዙዎች መትረፍ እንደሚችሉ የሚያሳይ ክስተት ነው ይላል፡፡
ምንጭ፡ techgz
https://techgz.net/2021/09/21/an-ingenious-inventor-created-a-prosthetic-arm-for-an-8-year-old-lego-child/
የብራዚል አዲስ የትራንስፖርት አማራጭ
****************************************
በብራዚል ጎል የተሰኘ ድርጅት በአነስተኛ ዋጋ ምቹ የትራንስፖርት አማራጭ ይዞ መቅረቡ ተገለጸ፡፡ ድርጅቱ በሳኦ ፖሎ ለማስጀመር ያሰበው የትራንስፖርት አማራጭ የአየር ላይ ታክሲ ሲሆን በኤሌክትሪክ የሚንቀሳቀስ በመሆኑ ምንም አይነት የካርቦን ተጽእኖ የሌለበት እንደሆነ ተሰምቷል፡፡ የትራንስፖር አማራጩ በአሜሪካ ሰፊ ትራንስፖር ከሚሰጠው ኡበር ከተሰኘው ድርጅት ጋር የሚመጣጠን ዋጋን የሚያስከፍል እንደሆነም ይፋ ተደርጓል፡፡
አገልግሎቱ የሚሰጠው በእንግሊዙ ቨርቲካል ኤሮስፔስ በተሰሩት አነስተኛ ሔሊኮፍተር መሰለ የአየር ላይ ታክሲዎች ሲሆን ከእነዚህም ውስጥ አቮሎን የተባለ ድርጅት በ2 ቢሊዮን ዶላር ከገዛቸው 500 የሚሆኑ በራሪ ታክሲዎች ውስጥ ጎል 250 የሚሆኑትን ለመግዛት ማቀዱን አሳውቋል፡፡
እነዚህን የአየር ላይ ታክሲዎች የአሜሪካው አየር መንገድ ቨርጂን አትላንቲክና ሌሎች ድርጅቶችም የገዟቸው ሲሆን መደበኛ በረራ እስካሁን መስጠት አልጀመሩም፡፡ አነስተኛ ሔሊኮፍተሮቹ አሁን በምርት ሂደት ላይ ያሉ ሲሆን በ2024 መጨረሻ እና በ2025 ለገዥዎቻቸው እንደሚረከቡ ተነግሯል፡፡
በትራንስፖርት ዋጋው ዙሪያ ያለው መረጃ እንደሚያመለክተው በ25 ማይሎች አንድ ሰው አንድ ዶላር ብቻ የሚከፍል ይሆናል፡፡ ከፓይለቱ በተጨማሪ አራት ተሳፋሪዎችን መያዝ የሚችሉት በራሪ ታክሲዎች ከህዝብ ትራንስፖርት በተጨማሪ የተለያዩ እቃዎችንም ለማጓጓዝ ጥቅም ላይ እንደሚውሉ ተሰምቷል፡፡
በሰዓት 200 ማይሎችን መብረር የሚችሉት ታክሲዎቹ የአውሮፕላንን ምቾት የያዙና በጣም ዝቅተኛ ድምጽ ያላቸው ናቸው፡፡
ምንጭ፡ ፋይናንሻል ታይምስ
ተጫማሪ ንባብ https://www.ft.com/.../c4bbc80e-0d9a-4016-a70f...
****************************************
በብራዚል ጎል የተሰኘ ድርጅት በአነስተኛ ዋጋ ምቹ የትራንስፖርት አማራጭ ይዞ መቅረቡ ተገለጸ፡፡ ድርጅቱ በሳኦ ፖሎ ለማስጀመር ያሰበው የትራንስፖርት አማራጭ የአየር ላይ ታክሲ ሲሆን በኤሌክትሪክ የሚንቀሳቀስ በመሆኑ ምንም አይነት የካርቦን ተጽእኖ የሌለበት እንደሆነ ተሰምቷል፡፡ የትራንስፖር አማራጩ በአሜሪካ ሰፊ ትራንስፖር ከሚሰጠው ኡበር ከተሰኘው ድርጅት ጋር የሚመጣጠን ዋጋን የሚያስከፍል እንደሆነም ይፋ ተደርጓል፡፡
አገልግሎቱ የሚሰጠው በእንግሊዙ ቨርቲካል ኤሮስፔስ በተሰሩት አነስተኛ ሔሊኮፍተር መሰለ የአየር ላይ ታክሲዎች ሲሆን ከእነዚህም ውስጥ አቮሎን የተባለ ድርጅት በ2 ቢሊዮን ዶላር ከገዛቸው 500 የሚሆኑ በራሪ ታክሲዎች ውስጥ ጎል 250 የሚሆኑትን ለመግዛት ማቀዱን አሳውቋል፡፡
እነዚህን የአየር ላይ ታክሲዎች የአሜሪካው አየር መንገድ ቨርጂን አትላንቲክና ሌሎች ድርጅቶችም የገዟቸው ሲሆን መደበኛ በረራ እስካሁን መስጠት አልጀመሩም፡፡ አነስተኛ ሔሊኮፍተሮቹ አሁን በምርት ሂደት ላይ ያሉ ሲሆን በ2024 መጨረሻ እና በ2025 ለገዥዎቻቸው እንደሚረከቡ ተነግሯል፡፡
በትራንስፖርት ዋጋው ዙሪያ ያለው መረጃ እንደሚያመለክተው በ25 ማይሎች አንድ ሰው አንድ ዶላር ብቻ የሚከፍል ይሆናል፡፡ ከፓይለቱ በተጨማሪ አራት ተሳፋሪዎችን መያዝ የሚችሉት በራሪ ታክሲዎች ከህዝብ ትራንስፖርት በተጨማሪ የተለያዩ እቃዎችንም ለማጓጓዝ ጥቅም ላይ እንደሚውሉ ተሰምቷል፡፡
በሰዓት 200 ማይሎችን መብረር የሚችሉት ታክሲዎቹ የአውሮፕላንን ምቾት የያዙና በጣም ዝቅተኛ ድምጽ ያላቸው ናቸው፡፡
ምንጭ፡ ፋይናንሻል ታይምስ
ተጫማሪ ንባብ https://www.ft.com/.../c4bbc80e-0d9a-4016-a70f...
ሶፍትዌርን ኤክስፖርት ለማድረግ እየሰራ ያለው ኢትዮጵያዊ የቴክኖሎጂ ኩባንያ
==============
አዲስ ሶፍትዌር የተሰኘውና መቀመጫውን እዚሁ ኢትዮጵያ ያደረገ የሶፍትዌር ኩባንያ ደረጃውን የጠበቀ የሶፍትዌር ምርት በኢትዮጵያ መስራት እንደሚቻል ለዓለም አቀፉ ገበያ ለማሳየት እየሰራ ይገኛል፡፡ ኩባንያው ከድረ ገፅ ንድፍ እና ስራ አንስቶ እስከ ስልክ እና ዌብ መተግበሪያ ያሉ አገልግሎቶችን ባህር ማዶ ለሚገኙ ደንበኞቹ እያቀረበ ይገኛል፡፡ ከዚህ ስራው በተጨማሪም በሰርች ኢንጅን ኦፕቲማይዜሽን (SEO) እና ኮንቴንት ማኔጅመንት ሲስተም (CMS) ላይ እየተንቀሳቀሰ ነው፡፡
አቤኔዘር ያቆብ እና እሌኒ ወርቁ በተባሉ ሁለት የሶፍትዌር ባለሙያዎች ጥምረት ምስረታውን ያገኘው አዲስ ሶፍትዌር መቀመጫውን ስዊድን ካደረገውና በአቤኔዘር ያቆብ እና ቶሜክ ፊካስ አማካኝነት ከተቋቋመው ስዊቶጲያ የተባለ አጋር ኩባንያ ጋር በትብብር እየሰራ ይገኛል፡፡ እሌኒ እንደምትለው ከሆነ ኩባንያው ለኢትዮጵያውያን ተጨማሪ የአይሲቲ ስራ ዕድሎችን ለማምጣትና ለተቀረው ዓለምም ኢትዮጵያ ውስጥ ጥራቱን የጠበቀ ሶፍትዌር ሊሰራ እንደሚችል የማሳየት ሀሳብ ይዞ የተነሳ ነው፡፡ ከዚህ በተጨማሪም ኩባንያው ባንክስ ኢትየጵያ የተሰኘ ስለተለያዩ ኢትዮጵያዊያን ባንኮች በቀላሉ መረጃ የሚያቀርብ ፕሮጀክትንም ቀርፆ እየተንቀሳቀሰ ይገኛል፡፡
ታድያ ኩባንያው በተለያዩ ተግዳሮቶች ውስጥ ማለፉን መስራቾቹ ይናገራሉ፡፡ እንደ እሌኒ ከሆነ ኩባንያውን ከማቋቋም አንስቶ ፕሮጀክቶችን የማግኘት እና ከፖሊሲ ብሎም በቂ ድጋፍ ከመንግስት ከማግኘት አንፃር ስጋት ነበረባቸው፡፡ ሌላኛው ተግዳሮት ደግሞ በቂ የሰው ኃይል ማግኘት ነበር፡፡ ምንም እንኳን በሺዎች የሚቆጠሩ ተማሪዎች በዘርፉ ተመርቀው ገበያውን የሚቀላቀሉ ቢሆንም ለኩባንያው የስራ ባህል የሚስማሙ ተቀጣሪዎችን ማግኘቱ ግን አዳጋች እንደነበረባቸው ይናገራሉ፡፡
አሁን ላይ ኩባንያው ለ10 ሰዎች ስራ ዕድልን መፍጠር የቻለ ሲሆን በቀጣዮቹ 5 እና 10 ዓመታት ውስጥም ይህን የተቀጣሪዎቹን ቁጥር ከ50 በላ ለማድረስ አቅዷል፡፡
ምንጭ፤ ሸጋ
ለተጨማሪ፤ https://shega.co/post/addis-software-building-high-end-products-for-international-market/
==============
አዲስ ሶፍትዌር የተሰኘውና መቀመጫውን እዚሁ ኢትዮጵያ ያደረገ የሶፍትዌር ኩባንያ ደረጃውን የጠበቀ የሶፍትዌር ምርት በኢትዮጵያ መስራት እንደሚቻል ለዓለም አቀፉ ገበያ ለማሳየት እየሰራ ይገኛል፡፡ ኩባንያው ከድረ ገፅ ንድፍ እና ስራ አንስቶ እስከ ስልክ እና ዌብ መተግበሪያ ያሉ አገልግሎቶችን ባህር ማዶ ለሚገኙ ደንበኞቹ እያቀረበ ይገኛል፡፡ ከዚህ ስራው በተጨማሪም በሰርች ኢንጅን ኦፕቲማይዜሽን (SEO) እና ኮንቴንት ማኔጅመንት ሲስተም (CMS) ላይ እየተንቀሳቀሰ ነው፡፡
አቤኔዘር ያቆብ እና እሌኒ ወርቁ በተባሉ ሁለት የሶፍትዌር ባለሙያዎች ጥምረት ምስረታውን ያገኘው አዲስ ሶፍትዌር መቀመጫውን ስዊድን ካደረገውና በአቤኔዘር ያቆብ እና ቶሜክ ፊካስ አማካኝነት ከተቋቋመው ስዊቶጲያ የተባለ አጋር ኩባንያ ጋር በትብብር እየሰራ ይገኛል፡፡ እሌኒ እንደምትለው ከሆነ ኩባንያው ለኢትዮጵያውያን ተጨማሪ የአይሲቲ ስራ ዕድሎችን ለማምጣትና ለተቀረው ዓለምም ኢትዮጵያ ውስጥ ጥራቱን የጠበቀ ሶፍትዌር ሊሰራ እንደሚችል የማሳየት ሀሳብ ይዞ የተነሳ ነው፡፡ ከዚህ በተጨማሪም ኩባንያው ባንክስ ኢትየጵያ የተሰኘ ስለተለያዩ ኢትዮጵያዊያን ባንኮች በቀላሉ መረጃ የሚያቀርብ ፕሮጀክትንም ቀርፆ እየተንቀሳቀሰ ይገኛል፡፡
ታድያ ኩባንያው በተለያዩ ተግዳሮቶች ውስጥ ማለፉን መስራቾቹ ይናገራሉ፡፡ እንደ እሌኒ ከሆነ ኩባንያውን ከማቋቋም አንስቶ ፕሮጀክቶችን የማግኘት እና ከፖሊሲ ብሎም በቂ ድጋፍ ከመንግስት ከማግኘት አንፃር ስጋት ነበረባቸው፡፡ ሌላኛው ተግዳሮት ደግሞ በቂ የሰው ኃይል ማግኘት ነበር፡፡ ምንም እንኳን በሺዎች የሚቆጠሩ ተማሪዎች በዘርፉ ተመርቀው ገበያውን የሚቀላቀሉ ቢሆንም ለኩባንያው የስራ ባህል የሚስማሙ ተቀጣሪዎችን ማግኘቱ ግን አዳጋች እንደነበረባቸው ይናገራሉ፡፡
አሁን ላይ ኩባንያው ለ10 ሰዎች ስራ ዕድልን መፍጠር የቻለ ሲሆን በቀጣዮቹ 5 እና 10 ዓመታት ውስጥም ይህን የተቀጣሪዎቹን ቁጥር ከ50 በላ ለማድረስ አቅዷል፡፡
ምንጭ፤ ሸጋ
ለተጨማሪ፤ https://shega.co/post/addis-software-building-high-end-products-for-international-market/
የአውሮፓ ህብረት የሁሉም ስልኮች ቻርጀር ተመሳሳይ እንዲሆን እያስገደደ ነው
====================
የአነስተኛ ኤሌክትሮኒክስ እና የስልክ አምራች ድርጅቶች በአለም አቅፍ ደረጃ ወጥነት ያላቸው ወይም ተመሳሳይ ቻርጀር ሊያስጠቅሙ የሚችሉ ምርቶችን እንዲያቀርቡ የአውሮፓ ህብረት በማስገደድ ላይ ነው፡፡ ለኤሌክትሮኒክስ ምርቶች የሚቀርቡ ብዛት ያላቸው የተለያዩ ቻርጀሮች በአካባቢ ብክለት ላይ የሚኖራቸውን ከፍተኛ ጫና ለመቀነስ ያለመው አዲሱ የአውሮፓ ህብረት ህግ ተጠቃሚዎች አዳዲስ ምርት በተጠቀሙ ቁጥር በቀደሞ ቻርጀራቸው እንዲገለጉ በማበረታታ ሊኖር የሚችለውን ከፍተኛ የኤሌክትሮኒክስ ውጋጅ ብክለት ለመቀነስ ያለመ ነው፡፡
አሁን ላይብዛኞቹ የስልክ አምራች ድርጅቶች እና የኤሌክትሮኒክስ ምርቶቻቸው የአንድሮይድ ሥርዓትን ጨምሮ እንደ ሳምሰንግ ያሉ አብዛኞቹ ስልኮች ዩኤስቢ ማይክሮ-ቢ (USB micro-B) የተሰኙትን ቻርጀር የሚጠቀሙ ሲሆን፤ የተወሰኑት ደግሞ ዩኤስቢ-ሲ (USB-C) የተሰኘውን ቻርጀር ይጠቀማሉ። በአውሮፓ ህብረት ኮሚሽመነ ውሳኔ መሠረትም በዋናነት በአውሮፓ ውስጥ የሚሸጡ ስልኮች በሙሉ ዩኤስቢ-ሲ (USB-C) የተባለው የቻርጀር ገመድ እንዲኖራቸው የሚስገድድ ውሳኔ ቢሆንም በአውሮፓ ከፍተኛ የገበያ ተደራሽነት ያለው አፕል ኩባንያ እንዲህ ያለው ውሳኔ የፈጠራ ዘርፉን በእጅጉ ይጎዳል በሚል ውሳኔውን በመቃወም ላይ ይገኛል። እንደሚታወቀው አፕል የሚያመርታቸው የአይፎን ስልኮች Lightning የተባሉ ቻርጅ ማድረጊያ ኬብሎችን የሚጠቀሙ ሲሆን እንደድርጅቱ ተቃውሞ ከሆነ ድግሞ ይህ ውሳኔ በመላው ዓለም ያሉ የስልኩ ተጠቃሚዎችን በቀጥታ የሚጎዳ ነው ይላል።
በዚህ ውሳኔ መሰረት ሁሉም የአነስተኛ ኤሌክትሮኒክስ እና የስልክ አምራች ድርጅቶች ለገበያ የሚያቀርቡትን የቻርጀር ገመዶች ወጥነት ያላቸው ወይም ተመሳሳይ ጃርጀር የሚያደርጉ ከሆነ በየዓመቱ ከ11ሺህ በላይ ቶን የሚወገድን ቆሻሻ ማስቀርት ይቻላል የሚለው ህብረቱ ይህም ለተጠቃሚዎች የአጠቃቀም ቅለትን ከመፍጠሩ ባለፈ በአለም አቀፍ ደረጃ የአካባቢ ብክለትን ለመቀነስ በሚደረገው ጥረት ላይ የማይናቅ አስተዋፅዖ እንደሚኖረው አስታውቋል፡፡ የአውሮፓ ሕብረት ለብዙ ዓመታት ትግበራ ላይ ለመዋል ሲጥር የነበረው ይህ ውሳኔ ከ2022 ጀምሮ ተግባራዊ ለማድረግ እየተንቀሳቀሰ ቢሆንም እንደ አፕል ካሉ ድርጅቶች የሚሰማው ተቃውሞ ውሳኔውን ተግባራዊ ለማድረግ የሚያስቸግር ሊሆን ይችላል፡፡
https://www.cnbc.com/2021/09/23/eu-plans-to-make-usb-c-mandatory-for-apple-iphones-and-other-devices.html
====================
የአነስተኛ ኤሌክትሮኒክስ እና የስልክ አምራች ድርጅቶች በአለም አቅፍ ደረጃ ወጥነት ያላቸው ወይም ተመሳሳይ ቻርጀር ሊያስጠቅሙ የሚችሉ ምርቶችን እንዲያቀርቡ የአውሮፓ ህብረት በማስገደድ ላይ ነው፡፡ ለኤሌክትሮኒክስ ምርቶች የሚቀርቡ ብዛት ያላቸው የተለያዩ ቻርጀሮች በአካባቢ ብክለት ላይ የሚኖራቸውን ከፍተኛ ጫና ለመቀነስ ያለመው አዲሱ የአውሮፓ ህብረት ህግ ተጠቃሚዎች አዳዲስ ምርት በተጠቀሙ ቁጥር በቀደሞ ቻርጀራቸው እንዲገለጉ በማበረታታ ሊኖር የሚችለውን ከፍተኛ የኤሌክትሮኒክስ ውጋጅ ብክለት ለመቀነስ ያለመ ነው፡፡
አሁን ላይብዛኞቹ የስልክ አምራች ድርጅቶች እና የኤሌክትሮኒክስ ምርቶቻቸው የአንድሮይድ ሥርዓትን ጨምሮ እንደ ሳምሰንግ ያሉ አብዛኞቹ ስልኮች ዩኤስቢ ማይክሮ-ቢ (USB micro-B) የተሰኙትን ቻርጀር የሚጠቀሙ ሲሆን፤ የተወሰኑት ደግሞ ዩኤስቢ-ሲ (USB-C) የተሰኘውን ቻርጀር ይጠቀማሉ። በአውሮፓ ህብረት ኮሚሽመነ ውሳኔ መሠረትም በዋናነት በአውሮፓ ውስጥ የሚሸጡ ስልኮች በሙሉ ዩኤስቢ-ሲ (USB-C) የተባለው የቻርጀር ገመድ እንዲኖራቸው የሚስገድድ ውሳኔ ቢሆንም በአውሮፓ ከፍተኛ የገበያ ተደራሽነት ያለው አፕል ኩባንያ እንዲህ ያለው ውሳኔ የፈጠራ ዘርፉን በእጅጉ ይጎዳል በሚል ውሳኔውን በመቃወም ላይ ይገኛል። እንደሚታወቀው አፕል የሚያመርታቸው የአይፎን ስልኮች Lightning የተባሉ ቻርጅ ማድረጊያ ኬብሎችን የሚጠቀሙ ሲሆን እንደድርጅቱ ተቃውሞ ከሆነ ድግሞ ይህ ውሳኔ በመላው ዓለም ያሉ የስልኩ ተጠቃሚዎችን በቀጥታ የሚጎዳ ነው ይላል።
በዚህ ውሳኔ መሰረት ሁሉም የአነስተኛ ኤሌክትሮኒክስ እና የስልክ አምራች ድርጅቶች ለገበያ የሚያቀርቡትን የቻርጀር ገመዶች ወጥነት ያላቸው ወይም ተመሳሳይ ጃርጀር የሚያደርጉ ከሆነ በየዓመቱ ከ11ሺህ በላይ ቶን የሚወገድን ቆሻሻ ማስቀርት ይቻላል የሚለው ህብረቱ ይህም ለተጠቃሚዎች የአጠቃቀም ቅለትን ከመፍጠሩ ባለፈ በአለም አቀፍ ደረጃ የአካባቢ ብክለትን ለመቀነስ በሚደረገው ጥረት ላይ የማይናቅ አስተዋፅዖ እንደሚኖረው አስታውቋል፡፡ የአውሮፓ ሕብረት ለብዙ ዓመታት ትግበራ ላይ ለመዋል ሲጥር የነበረው ይህ ውሳኔ ከ2022 ጀምሮ ተግባራዊ ለማድረግ እየተንቀሳቀሰ ቢሆንም እንደ አፕል ካሉ ድርጅቶች የሚሰማው ተቃውሞ ውሳኔውን ተግባራዊ ለማድረግ የሚያስቸግር ሊሆን ይችላል፡፡
https://www.cnbc.com/2021/09/23/eu-plans-to-make-usb-c-mandatory-for-apple-iphones-and-other-devices.html
CNBC
EU plans to make common charger mandatory for Apple iPhones and other devices
The EU has put forward a new law that would force smartphone manufacturers and other electronics makers to equip their devices with a USB-C charging port.
ጨረቃ ላይ ውሃ እንዳለ ተረጋገጠ
***********************
የፀሐይ ብርሃን የሚያገኙ የጨረቃ ክፍሎች ላይ ውሃ እንደሚገኝ ተመራማሪዎች አሳወቁ፡፡ ከዚህ በፊት በተሰሩ ምርምሮች ጨረቃ ላይ ውሃ ሊኖር እንደሚችል የሚያመላክቱ መረጃዎች ተገኝተው እንደነበር ያመለክታሉ፡፡ ይሄኛው ግኝት ደግሞ ሶፊያ በተባለችው ቴሌስኮፕ በመታገዝ የተሰራ ምርምር ሲሆን ከዚህ በፊት የነበረውን ግምት እውነትነት የሚያጠናክር እንደሆነ ተሰምቷል፡፡
ይህ በጨረቃ ደቡባዊ ዋልታ የተገኘው የውሃ ሞሎኪዩል በቋሚነት በዚህ ስፍራ ብቻ የሚገኝ ላይሆን ስለሚችል ተጨማሪ ምርምሮችና ፍለጋዎች መሰራት አለባቸው ብለው እንደሚያምኑ የናሳው ተመራማሪ ተናግረዋል፡፡ አክለውም ግኝቱ ለወደፊት ወደ ጨረቃ ለሚሄዱ ተጓዦችና ተመራማሪዎች እንደ ግብዓት ሊጠቅም ይችላል የሚል ግምታቸውን ተናግረዋል፡፡
ሶፊያ (SOFIA) የተሰኘችው ቴሌስኮፕ በናሳ እና በጀርመን ኤሮስፔስ ማዕከል ጥቅም ላይ የምትውል ባለ 2.5 ሜትር እና በህዋ ላይ ግልጽ ምስሎችን ለመመልከት የምታስችል መሳሪያ ናት፡፡ ተመራማሪዎቹ በዚህች ቴሌስኮፕ በመታገዝ የተመለከቱት ምስል የውሃ ሞሎኪዩሎችን በፀሐይ ጨረሮች አማካኝነት ሲሆን ከዚህም በመነሳት ጨረቃ ላይ በተለያዩ ነገሮች ተሸፍኖ ውሃ እንዳለ መረዳታቸውን ተናግረዋል፡፡ ይህ ውሃም በጊዜ ሂደት ጨረቃ ላይ በፀሐይ ብርሃን አማካኝነት የተፈጠረ ሊሆን ይችላል ተብሏል፡፡
ምንጭ Science news
ተጨማሪ ንባብ https://www.sciencenews.org/article/water-moon-sun-sofia-telescope?fbclid=IwAR3m5KSxJGeLZqmDA1gNBwSByz2uvzHITn-M5ujCJQb5NSS_EUvEmHGiwQ0
***********************
የፀሐይ ብርሃን የሚያገኙ የጨረቃ ክፍሎች ላይ ውሃ እንደሚገኝ ተመራማሪዎች አሳወቁ፡፡ ከዚህ በፊት በተሰሩ ምርምሮች ጨረቃ ላይ ውሃ ሊኖር እንደሚችል የሚያመላክቱ መረጃዎች ተገኝተው እንደነበር ያመለክታሉ፡፡ ይሄኛው ግኝት ደግሞ ሶፊያ በተባለችው ቴሌስኮፕ በመታገዝ የተሰራ ምርምር ሲሆን ከዚህ በፊት የነበረውን ግምት እውነትነት የሚያጠናክር እንደሆነ ተሰምቷል፡፡
ይህ በጨረቃ ደቡባዊ ዋልታ የተገኘው የውሃ ሞሎኪዩል በቋሚነት በዚህ ስፍራ ብቻ የሚገኝ ላይሆን ስለሚችል ተጨማሪ ምርምሮችና ፍለጋዎች መሰራት አለባቸው ብለው እንደሚያምኑ የናሳው ተመራማሪ ተናግረዋል፡፡ አክለውም ግኝቱ ለወደፊት ወደ ጨረቃ ለሚሄዱ ተጓዦችና ተመራማሪዎች እንደ ግብዓት ሊጠቅም ይችላል የሚል ግምታቸውን ተናግረዋል፡፡
ሶፊያ (SOFIA) የተሰኘችው ቴሌስኮፕ በናሳ እና በጀርመን ኤሮስፔስ ማዕከል ጥቅም ላይ የምትውል ባለ 2.5 ሜትር እና በህዋ ላይ ግልጽ ምስሎችን ለመመልከት የምታስችል መሳሪያ ናት፡፡ ተመራማሪዎቹ በዚህች ቴሌስኮፕ በመታገዝ የተመለከቱት ምስል የውሃ ሞሎኪዩሎችን በፀሐይ ጨረሮች አማካኝነት ሲሆን ከዚህም በመነሳት ጨረቃ ላይ በተለያዩ ነገሮች ተሸፍኖ ውሃ እንዳለ መረዳታቸውን ተናግረዋል፡፡ ይህ ውሃም በጊዜ ሂደት ጨረቃ ላይ በፀሐይ ብርሃን አማካኝነት የተፈጠረ ሊሆን ይችላል ተብሏል፡፡
ምንጭ Science news
ተጨማሪ ንባብ https://www.sciencenews.org/article/water-moon-sun-sofia-telescope?fbclid=IwAR3m5KSxJGeLZqmDA1gNBwSByz2uvzHITn-M5ujCJQb5NSS_EUvEmHGiwQ0
Science News
Water exists on sunny parts of the moon, scientists confirm
New observations of the moon, made by a telescope flying onboard a Boeing 747-SP jet, have confirmed the presence of water on sunlit areas of the moon.
የቲክቶክ ተጠቃሚዎች ቁጥር ፩ ቢሊዮን አለፈ
==============
የዛሬ 4 ዓመት ገደማ ባይትዳንስ በተሰኘው የቻይና ኩባንያ ይፋ የተደረገው ቲክቶክ የወርሃዊ ተጠቃሚዎቹ ቁጥር ከአንድ ቢሊዮን ማለፉን ትናንት አስታወቀ፡፡ ይፋ ከተደረገበት ጊዜ አንስቶ በሚሰራጩበት በፖፕ ሙዚቃ የታጀቡ የዳንስ እንቅስቃሴዎች የተነሳ ቀድሞውንም ከፍተኛ ዕውቅናን እያገኘ የነበረው ቲክቶክ የኮሮና ቫይረስ ወረርሺኝን መቀስቀስን እና ብዙዎችም እቤት ውስጥ መቀመጣቸውን ተከትሎ የተጠቃሚዎቹ ቁጥር በከፍተኛ መጠን ሊጨምር ችሏል፡፡
በመጀመሪያ የ15 ሴኮንድ ቪዲዮዎችን ብቻ ለማሳየት ብሎ የጀመረው ቲክቶክ በሂደት ግን ተጨማሪ ተጠቃሚዎችን ለማግኘት እና ከዩትዩብ ጋር ለመፎካከር እንዲያስችለው ይህን የጊዜ ገደብ ወደ ሦስት ደቂቃ ከፍ አድርጎታል፡፡ ታድያ የቲክቶክ ወርሀዊ ተጠቃሚዎች ቁጥር ከ1 ቢሊዮን ይለፍ እንጂ ወርሀዊ ተጠቃሚዎቹ 2.3 ቢሊዮን ከሆኑለት ዩትዩብ አንፃር ገና ሆኖ እናገኘዋለን፡፡ የቲክቶክ ከፍተኛ ተቀባይነትን የተመለከተው ዩትዩብ በበኩሉ ዩትዩብ-ሾርት የተሰኘ በተመሳሳይ አጫጭር ቪዲዮዎችን የሚያሰራጭ ገፅን ይፋ ያደረገ ሲሆን ገፁ ከ100 በላይ ሀገራት ውስጥም እየሰራ ይገኛል፡፡
ቲክቶክ በዚህ አጭር ጊዜ ውስጥ የተጠቃሚዎቹ ቁጥር እንዲህ መብዛቱን ተከትሎ ከዚህ ዕድል ይበልጥ ለመጠቀም እየሰራ ይገኛል፡፡ በዚህም ባሳለፍነው የፈረንጆች ዓመት የማስታወቂያ ስራዎችን በይበልጥ መስራት የጀመረ ሲሆን ከወር በፊትም ተጠቃሚዎች በማህበራዊ ሚዲያ ገፁ ላይ ቪዲዮ በሚያሰራጩ ሰዎች አማካኝነት የሚቀርቡ ምርቶችን በቀጥታ ለመግዛት እንዲችሉ የሚያደርግ ስርዓትን ዘርግቷል፡፡
ምንጭ፤ ቴክስፕሎር
ለተጨማሪ፤ https://techxplore.com/.../2021-09-tiktok-billion-users.html
==============
የዛሬ 4 ዓመት ገደማ ባይትዳንስ በተሰኘው የቻይና ኩባንያ ይፋ የተደረገው ቲክቶክ የወርሃዊ ተጠቃሚዎቹ ቁጥር ከአንድ ቢሊዮን ማለፉን ትናንት አስታወቀ፡፡ ይፋ ከተደረገበት ጊዜ አንስቶ በሚሰራጩበት በፖፕ ሙዚቃ የታጀቡ የዳንስ እንቅስቃሴዎች የተነሳ ቀድሞውንም ከፍተኛ ዕውቅናን እያገኘ የነበረው ቲክቶክ የኮሮና ቫይረስ ወረርሺኝን መቀስቀስን እና ብዙዎችም እቤት ውስጥ መቀመጣቸውን ተከትሎ የተጠቃሚዎቹ ቁጥር በከፍተኛ መጠን ሊጨምር ችሏል፡፡
በመጀመሪያ የ15 ሴኮንድ ቪዲዮዎችን ብቻ ለማሳየት ብሎ የጀመረው ቲክቶክ በሂደት ግን ተጨማሪ ተጠቃሚዎችን ለማግኘት እና ከዩትዩብ ጋር ለመፎካከር እንዲያስችለው ይህን የጊዜ ገደብ ወደ ሦስት ደቂቃ ከፍ አድርጎታል፡፡ ታድያ የቲክቶክ ወርሀዊ ተጠቃሚዎች ቁጥር ከ1 ቢሊዮን ይለፍ እንጂ ወርሀዊ ተጠቃሚዎቹ 2.3 ቢሊዮን ከሆኑለት ዩትዩብ አንፃር ገና ሆኖ እናገኘዋለን፡፡ የቲክቶክ ከፍተኛ ተቀባይነትን የተመለከተው ዩትዩብ በበኩሉ ዩትዩብ-ሾርት የተሰኘ በተመሳሳይ አጫጭር ቪዲዮዎችን የሚያሰራጭ ገፅን ይፋ ያደረገ ሲሆን ገፁ ከ100 በላይ ሀገራት ውስጥም እየሰራ ይገኛል፡፡
ቲክቶክ በዚህ አጭር ጊዜ ውስጥ የተጠቃሚዎቹ ቁጥር እንዲህ መብዛቱን ተከትሎ ከዚህ ዕድል ይበልጥ ለመጠቀም እየሰራ ይገኛል፡፡ በዚህም ባሳለፍነው የፈረንጆች ዓመት የማስታወቂያ ስራዎችን በይበልጥ መስራት የጀመረ ሲሆን ከወር በፊትም ተጠቃሚዎች በማህበራዊ ሚዲያ ገፁ ላይ ቪዲዮ በሚያሰራጩ ሰዎች አማካኝነት የሚቀርቡ ምርቶችን በቀጥታ ለመግዛት እንዲችሉ የሚያደርግ ስርዓትን ዘርግቷል፡፡
ምንጭ፤ ቴክስፕሎር
ለተጨማሪ፤ https://techxplore.com/.../2021-09-tiktok-billion-users.html
የሰዶም እሳት እና አዲሱ ሳይንሳዊ ግኝት
===========
በመፅሐፍ ቅዱስ ኦሪት ዘፍጥረት ምዕራፍ 19 ላይ ከሰማይ በዘነበ እሳት አማካኝነት የሰዶም እና ገሞራ ከተሞች መጥፋታቸው ተጠቅሶ እናገኘዋለን፡፡ ታድያ አዲስ የወጣ ጥናት ከሦስት እና አራት ሺህ ዓመታት በፊት በዮርዳኖስ ሸለቆ ውስጥ ትገኝ የነበረች ጥንታዊቷ የታል ኤል-ሀማም ከተማ በ1,650 ዓመተ ዓለም ከህዋ የወረደ ኃይለኛ የሜትሮይቶች ስብስብ ባደረሰው ፍንዳታ (cosmic airburst) ተመታ መጥፋቷን አመላክቷል፡፡
ተመራማሪዎቹ በጥናታቸው ላይ እንዳስቀመጡት ክስተቱ እ.አ.አ በ1908 ከተከሰተውና ሂሮሺማ ላይ ከተጣለው ቦምብ 1ሺህ እጥፍ የላቀ ኃይልን ከለቀቀው የቱንጋስካ ፍንዳታም የላቀ ነበር፡፡ የጥናት ቡድኑ ባመላከተው መሰረት ጥንት ከተማዋ ትገኝበት በነበረበት ቦታ ላይ 1.5 ሜትር የሚወፍር የካርበን እና አመድ ድብልቅ የሆነ አጥፊ ሽፋን ለብሶ የተገኘ ሲሆን ሽፋኑ ምናልባትም ከታሪኩ መነሻ ወቅት ጋር ሊመሳሰል እንደሚችል ጠቁሟል፡፡
በመፅሐፍ ቅዱስ በተቀመጠው ታሪክ ላይ የሚጠቀሱት ነገሮች የሜትሮይቶች ስብስብ ምደር ላይ ሲወርድ ጋር ከሚታየው ጋር የሚመሳሰሉ ሆነው ቢገኙም የጠፋችው ከተማ ግን በብሉይ ኪዳን ላይ የተቀሰችው የሰዶም ከተማ መሆኗን የሚያረጋግጥ ምንም አይነት ሳይንሳዊ ማስረጃ እንዳላገኙ ተመራማሪዎቹ ይናገራሉ፡፡ ይህ በእንዲህ እንዳለ ግን የታል ኤል-ሀማም በዚህ መልኩ መጥፋት ኋላ ላይ መፅሐፍ ቅዱስ ላይ ለሰፈረው ታሪክ መነሻ ሊሆን ይችላል ሲሉ ጥጣሬያቸውን ይገልፃሉ፡፡
ምንጭ፤ ስፑትኒክ
ለተጨማሪ፤ https://sputniknews.com/20210922/biblical-story-of-sodom-likely-inspired-by-cosmic-airburst-bigger-than-tunguska-blast-study-says-1089298787.html
===========
በመፅሐፍ ቅዱስ ኦሪት ዘፍጥረት ምዕራፍ 19 ላይ ከሰማይ በዘነበ እሳት አማካኝነት የሰዶም እና ገሞራ ከተሞች መጥፋታቸው ተጠቅሶ እናገኘዋለን፡፡ ታድያ አዲስ የወጣ ጥናት ከሦስት እና አራት ሺህ ዓመታት በፊት በዮርዳኖስ ሸለቆ ውስጥ ትገኝ የነበረች ጥንታዊቷ የታል ኤል-ሀማም ከተማ በ1,650 ዓመተ ዓለም ከህዋ የወረደ ኃይለኛ የሜትሮይቶች ስብስብ ባደረሰው ፍንዳታ (cosmic airburst) ተመታ መጥፋቷን አመላክቷል፡፡
ተመራማሪዎቹ በጥናታቸው ላይ እንዳስቀመጡት ክስተቱ እ.አ.አ በ1908 ከተከሰተውና ሂሮሺማ ላይ ከተጣለው ቦምብ 1ሺህ እጥፍ የላቀ ኃይልን ከለቀቀው የቱንጋስካ ፍንዳታም የላቀ ነበር፡፡ የጥናት ቡድኑ ባመላከተው መሰረት ጥንት ከተማዋ ትገኝበት በነበረበት ቦታ ላይ 1.5 ሜትር የሚወፍር የካርበን እና አመድ ድብልቅ የሆነ አጥፊ ሽፋን ለብሶ የተገኘ ሲሆን ሽፋኑ ምናልባትም ከታሪኩ መነሻ ወቅት ጋር ሊመሳሰል እንደሚችል ጠቁሟል፡፡
በመፅሐፍ ቅዱስ በተቀመጠው ታሪክ ላይ የሚጠቀሱት ነገሮች የሜትሮይቶች ስብስብ ምደር ላይ ሲወርድ ጋር ከሚታየው ጋር የሚመሳሰሉ ሆነው ቢገኙም የጠፋችው ከተማ ግን በብሉይ ኪዳን ላይ የተቀሰችው የሰዶም ከተማ መሆኗን የሚያረጋግጥ ምንም አይነት ሳይንሳዊ ማስረጃ እንዳላገኙ ተመራማሪዎቹ ይናገራሉ፡፡ ይህ በእንዲህ እንዳለ ግን የታል ኤል-ሀማም በዚህ መልኩ መጥፋት ኋላ ላይ መፅሐፍ ቅዱስ ላይ ለሰፈረው ታሪክ መነሻ ሊሆን ይችላል ሲሉ ጥጣሬያቸውን ይገልፃሉ፡፡
ምንጭ፤ ስፑትኒክ
ለተጨማሪ፤ https://sputniknews.com/20210922/biblical-story-of-sodom-likely-inspired-by-cosmic-airburst-bigger-than-tunguska-blast-study-says-1089298787.html
Sputnik International
Biblical Story of Sodom Likely Inspired by 'Cosmic Airburst' Bigger Than Tunguska Blast, Study Says
One of the authors of the research pointed out that there is no scientific proof that the destroyed city is “indeed the Sodom of the Old Testament”.