የመጀመሪያው ብላክ ሆል ምስል እንዲገኝ ያስቻለችው ዕንስት

ከሰሞኑን በሳይንሱ ዓለም ከናኙት ወሬዎች መካከል ብላክ ሆልን ለመጀመሪያ ጊዜ በምስል ማየት መቻሉ ቀዳሚው ነው፡፡ ይህ ግኝት ከምዕተ ዓመቱ ምርጥ የሳይንስ ግኝቶች የተደመረውን ስራ ህልው እንዲሆን ያስቻለው የ29 አመቷ ዕንስት ተመራማሪ ዶ.ር ካቲ ቦውማን ባስቀመጠችው ቀመር አማካኝነት ነው፡፡ ካለእርሷ ስራ ቢሆን ኖሮማ አንድን ብላክ ሆል ለማየት አስር ሺህ ኪ.ሜ የሚሰፋ ቴሌስኮፕ ባስፈለገን ነበር፡፡ በተግባር ደረጃ ካየነው ይህ የማይቻል ተግባር ሆኖ ነወ፡፡ ከዚህ ይልቅ በኬቲ ቀመር መሰረት በምድር ላይ የሚገኙትን ቴሌስኮፖች አንድ ላይ በማጣመር 55 ሚሊዮን የብርሃን አመታት ርቆ የሚገኝ ብላክ ሆልን ምስል ማግኘት ተችሏል፡፡

ዶ.ር ካቲ CHIRP (Continuous High-resolution Image Reconstruction using Patch priors) ብላ የሰየመችው ይህ ቀመር በዓለም ዙሪያ በሚገኙት ስምንት ቴሌስኮፖች አማካኝነት በተነሱት ምስሎች መካከል የሚፈጠረውን ክፍተት መሙላት የሚያስችል ነው፡፡ ለስራውም በጠቅላላው ግማሽ ቶን የሚመዝኑ ሃርድ ድራይቮች ጥቅም ላይ ሲውሉ በእነርሱ አማካኝነትም 5 ፔታ ባይት የሚለካ ጥሬ ሃቅን ማሰባሰብ ተችሏል (ለአምስት ሺህ አመት ሳያቋርጥ የሚዘፍን ሙዚቃን የሚስተካከል መረጃ መሆኑን ልብ ይሏል)፡፡

ምንጭ፡ Daily Mail

እጅግ ጠቃሚ የድረ-ገፅ ጥቆማ
****************************
ማናቸውንም ከትምህርት ጋር ተያያዥነት ያላቸውን ጉዳዮች ሲሹና ከዚያም አለፍ ሲል ለህይወቶ አዲስ መንገድና ክህሎት ለመማር ሲፈልጉ ልዩ ልዩ የኢንተርኔት ድረ-ገፆችን መጎብኘት እየተለመደ መጥቷል፡፡ በመሆኑም በተለያዩ የትምህርት ዘርፎች ላይ መሰልጠን ካስፈለጎት እና በተለይም አሁን ካለው የቴክኖሎጂ ዓለም ጋር ራሶን ይበልጥ ማጎዳኘት ከፈለጉ ከዚህ በታች የምትመለከቷቸው ልዩ ልዩ ድረ-ገፆች በእጅጉ ሊረዷችሁ ይችላሉና ይጎብኟቸው፡፡

ለሌሎች እንዲደርሳቸው ሼር ያድርጉ!!!

ነጻ የኦንላይን ትምህርቶችን ማግኛ (FREE ONLINE COURSES & CERTIFICATE)
• COURSERA
• MIT OPEB WARE
• UDACITY
• UDEMY
• EDX

ነፃ የስኮላርሺፕ እድሎች የሚሞክሩበት (FREE SCHOOLARSHIP FOR ETHIOPIAN STUDENT)
• ERASMUS MUNDUS (EUROPEAN COMMISSION)
• NUFFIC (HOLAND)
• EIFFEL (FRANCE)
• NEWZELAND DEVELOPMENT SCHOLARSHIP
• VLIROUS (BELGIUM)
• ITALIAN GOVERNMENT SCHOLARSHIP

የኮዲንግ ትምህርቶችን የሚያገኙበት (CODING SITES)
• THE ODIN PROJECT
• UPSKILL
• FREECODECAMP
• W3SCHOOLS
• TUTORIALSPOINT
• kHAN ACADEMY
• GA DASH
• SOLOLEARN
• CODE ACADEMY
• C4LEARNER

የሂሳብ ትምህርቶችን ማግኛ (MATHEMATHS
• https://amser.org
• https://www.brightstorm.com/math/
• https://www.doubledivision.org/
• http://www.mathtv.com
• http://mathforum.org
• http://www.aaamath.com/

ክራክ የተደረጉ መተግበሪያዎች የሚያገኙበት (Cracked software’s downloading sites)
• www.piratecity.net
• Igetintopc.com
• https://securityxploded.com/
• www.p30download.com
• www.downloadha.com

የኤሌክትሮኒክስ ግብይት ስርዓትን ለማፋጠን በተዘጋጀ ረቂቅ አዋጅ ላይ ውይይት ተካሄደ
*************************
የኢትዮጵያን የንግድ ስርዓት፣ የታክስ አከፋፈል እና አጠቃላይ የክፍያ ስርዓት ወደ ኤሌክትሮኒክስ ለማሸጋገር በሚደረገው እንቅስቃሴ ላይ የህግ ማዕቀፍ የሚያበጅ ረቂቅ አዋጅ በኢኖቬሽንና ቴክኖሎጂ ሚኒስቴር ተዘጋጅቶ ወይይት ተካሄደበት፡፡ ለሁለተኛ ጊዜ በተዘጋጀው በዚህ የውይይት መድረክ የኢኖቬሽንና ቴክኖሎጂ ሚኒስቴር ሚኒስትር ጌታሁን መኩሪያ (ዶ/ር ኢንጂ.) ጨምሮ ጥሪ ተደረገላቸው የተለያዩ የመንግስት እና የግል ተቋማት ሃላፊዎች የተሳተፉ ሲሆን፤ በተዘጋጀው ረቂቅ አዋጅ ላይም ሰፊ ውይይት ተደርጓል፡፡
በውይይቱ መነሻ ላይ የመግቢያ ንግግር ያደረጉት ሚኒስትሩ ጌታሁን መኩሪያ (ዶ/ር ኢንጂ.) ዓለማችን በዲጂታል ኢኮኖሚ ከሄደችበት ርቀት አኳያ ሃገራችን ወደ ኋላ የቀረች ቢሆንም፤ ባለው ሰፊ የሰው ሃይል በመጠቀም እና ከኋላ የመነሳት እድልን (late comer adventage) አንደመደላድል በመውሰድ ፈጣን ለውጥ ማምጣት እንደሚቻል ተናግረዋል፡፡
በተለይም ሚኒስተሩ እንደጠቀሱት በዓለማችን ከፍተኛ የኢኮኖሚ እንቅስቃሴ በሚደረግበት የአገልግሎት ዘርፍ ቴክኖሎጂን በማስተዋወቅ እና አውቀትን በመቀመር ወደ ዲጂታል ስርዓት መግባት ካልተቻለ ከሚያመጣው ጉዳት አንፃር፤ በኤሌክትሮኒክስ ትራንዛክሽን ላይ ያተኮረ አዋጅ መዘጋጀቱ ትልቅ መነሻ እንደሚሆን ጠቁመዋል፡፡
በመድረኩ ላይ እንደተገለፀው ረቂቅ አዋጁን ለማዘጋጀት የተለያዩ ሃገሮች ተሞክሮ እንደመነሻ ተወስዶ የተሰራ ሲሆን በተለይም የዓለም ባንክ ልዩ ቡድን ያቀረበው ሰፊ ግብዓት የረቂቅ አዋጁ ጠንካራ ጎን እንደነበር ተጠቅሷል፡፡ እንደ ውይይት መነሻ ዶክተር ማንደፍሮ የረቂቅ አዋጁን ይዘት በስድስት ምዕራፎች ከፋፍለው አቅርበዋል።

ናና ቅጠል
======
ወደ ገጠራማው የሀገራችን ክፍል ወጣ ስንል በየተራራው እና በየመንገዱ ዳር የሚበቅል እጅግ የሚማርክ መአዛ ያለው ተክል ነው፡፡ ይህ የቅመም ዘር ደርቆና በርጥብነቱ ልንጠቀመው እንችላለን፡፡ የሚንት ዘይት ለጥርስ ሳሙና፣ ለመስቲካ፣ ለከረሜላ እና የውበት መጠበቂያ ምርቶችን ለማምረት በግብአትነት ያገለግላል፡፡ እስከ 20 የሚደርሱ የተለያዩ የሚንት ዝርያወች አሉ፡፡ የናና ቅጠል በቀላሉ መብቀል ሲችል በምግብ እና ሻይ ውስጥ በመጨመር የተሻለ ጣእም እንዲሰጠን ያደርጋል፡፡ ከፍተኛ የሆነ የአንቲ ኦክሲደንት ይዘት ያለው እጽዋትም ነው፡፡

ይዘት፡ 100 ግራም የጦስኝ ቅጠል
• ሀይል----------44ኪሎ ካሎሪ
• ካርቦ ሀይድሬት----8.41 ግራም
• ስብ--------------0.73 ግራም
• ፕሮቲን----------3.29 ግራም
• አይረን------11.87ሚሊ ግራም
• ኮፐር-------0.240 ሚሊ ግራም
• ፖታሺየም---458 ሚሊ ግራም
• ቫይታሚን ሲ--13.3ሚሊ ግራም እና ሌሎችም

ይህ ቅጠል በራካታ ጠቀሜታወች ቢኖሩትም የተወሰኑት ለማየት ያክል፡-
• ለቆዳ መቆጣት (ለአለርጂ)፡- የሚንት ቅጠል በውስጡ የሚይዘው ሮዝማርኒክ አሲድ ወቅታዊ የሆነ የቆዳ መቆጣትን (አለርጂክን ) ተፈጥሮአዊ በሆነ መልኩ ለማከም ያስችላል፡፡
• ጡት ለማጥባት፡- የሚንት ቅጠል ጡት ለምታጠባ እናት እና ለጨቅላው ጠቃሚ ነው፡፤በውስጡ የሚይዘው ንጥረ ነገር የጡት ጫፍ ህመሞችንና መሰንጠቅን ይከላከላል፡፡
• ጉንፋንን ለማከም ፡- የጦስኝ ሻይ በተለይ በጉንፍን ምክንያት የተዘጋን ጉሮሮ በመክፈት ያለው ጠቀሜታ የጎላ ነው፡፡
• ለሆድ ህመም፡- የናና ቅጠል ለረዥም ዘመን የሆድ ህመም እና የምግብ አለመፈጨትን እንደ መፍትሄ ሆኖ ሲያገለግል ኖሯል፡፡ የሆድ ህመም የሚያስቸግራቸው ሰዎች ከሱፐር ሚንት የሚዘጋጅ መድሃኒት ለአራት ሳምንት በቀን ሁለት ግዜ በመውሰድ ህመማቸውን ከ50 በመቶ በላይ መቀነስ ይችላል፡፡
• የህመም ማስታገሻ፡- የቡሽሜን ማህበረሰብ የብራዚል ሜንትን ልክ እንደ አስፕሪንኪኒን በመጠቀም ከህመማቸው ማረፍ(ማስታገስ) እንደሚችሉ መረጃዎች ይጠቁማሉ፡፡
• ለቆዳ፡- ብዙን ግዜ ቆዳችን በትንኝ ንክሻ ወይም በተለያዩ ምክንያቶች ሊጎዳ ይችላል፡፡ከናና የሚዘጋጅ የውበት መጠበቂያ ሎሽኖች ፍቱን መፍትሆ መሆናቸው ተደርሶበታል፡፡
• ለአፍ ውስጥ ጤንነት፡- የናና ቅጠል ተፈጥሮአዊ ጸረ-ተህዋሲያን ንጥረ ነገር በውስጡ በመያዙ ለአፍ ውስጥ ጤንነት እጅግ ጠቃሚ ነው፡፡ በተጨማሪም መልካም የአፍ ጠረን እንዲኖር ያደርጋለል፡፡

የናና ቅጠል የጎንዮሽ ጉዳት ሊኖረው ስለሚችል ስንጠቀም በጥንቃቄ መሆን ይኖርብናል
• እጅግ መጠኑ የበዛ ጦስኝ መጠቀም አይመከርም
• ለህጻናትና ለጨቅላዎች የሚንት ዘይት መቀባት አደገኛ ነው
• የሀሞት ጠጠር ያለበት ሰው ናና(ሚንት) መጠቀም አይኖርበትም
• ነፍሰጡር ለሆኑ ሴቶች እንዲጠቀሙ አይመከርም፡፡

ምንጭ፡ Medical News Today

የፌስቡክ ፖሊሲ እና አሰራር። https://www.facebook.com/TechinEthiopia/videos/483755218829836/

የSpaceX ካፕሱል በፍሎሪዳ በሚያደርገው ሙከራ ላይ ችግር እንዳጋጠመው ተገለጸ ግዙፉ የአሜሪካ ኩባንያ SpaceX ፍሎሪዳ በሚገኘው ኬፕ ካናቫራል የአየር ሃይል ጣቢያ ሲያደርገው የነበረው የጠፈርተኞች ካፕሱል ሙከራ አንዳች አደጋ እንዳጋጠመው የአሜሪካ አየር ሃይል ቃል አቀባይ ለሃገር ውስጥ መገናኛ ብዙሃን በሰጡት መግለጫ አስታውቀዋል፡፡

አየር ሃይሉ እንዳስታወቀው በመንኮራኩሯ ዙሪያ ሲደረግ የነበረው የመጀመሪያ ሙከራ በስኬት የተጠናቀቀ ቢሆንም በመጨረሻው የጠፈርተኞች ካፕሱል ክፋይ ላይ በተደረገ የሞተር ሙከራ ግን የመለያየት (anomaly) አደጋ መከሰቱን ጠቁሟል፡ https://www.facebook.com/TechinEthiopia/photos/a.565568780217878/2153208101453930/?type=3&theater

አነስተኛ የውልደት እና ጋብቻ ምጣኔን ጨምሮ በተለያዩ ምክንያቶች ሳቢያ በአንድ ቤት ውስጥ ለብቻቸው የሚኖሩ ግለሰቦች ቁጥር በመጨመር ላይ ይገኛል፡፡ ይህ የብቸኝነት ኑሮ ከአዕምሮ ጤና መቃወስ ጋር ያለውን ዝምድና የሚገመግሙ ጥናቶች ከዚህ ቀደም ተከናውነው ቢያልፉም ዕድሜያቸው በገፋው ላይ ብቻ አተኩረው ነበር የሰሩት፡፡
አዲስ በተሰራው በዚህ ጥናት ታድያ አጥኚ ቡድኑ ዕድሜያቸው ከ16 እስከ 64 በሆኑ 20,500 የሐገረ እንግሊዝ ነዋሪዎች ላይ በተለያዩ ዓመታት ከተደረጉ ዳሰሳዎች የተወሰደ ጥሬ ሃቅን በግብዓትነት አካቷል፡፡ ግለሰቦቹ የአዕምሮዓዊ ጤና መቃወስ ተጠቂ መሆን አለመሆናቸውን እንዲያመላክት የሚያስችል ፅሁፋዊ የህክምና መጠይቅ ጥቅም ላይ የዋለ ሲሆን በግለሰቦቹ የሰውነት ክብደት፣ ቁመት፣ የመጠጥ አወሳሰድ፣ አደንዛዥ ዕፅ አጠቃቀም፣ ማህበራዊ ድጋፍ እና ብቸኝነት ላይም መረጃዎች ተሰብስበዋል፡፡
እ.አ.አ በ1993፣ 2000 እና 2007 ለብቻቸው ይኖሩ የነበሩት ግለሰቦች ምጣኔ 8.8፣ 9.8 እና 10.7 በመቶ የነበር ሲሆን በነዚህ ወቅቶች የነበረው የጋራ አዕምሮዓዊ ጤና መቃወስ (Common Mental Disorder) ምጣኔ 14.1፣ 16.3 እና 16.4 በመቶ ሆኖ ተገኝቷል፡፡ በነዚህ ዓመታት ውስጥ በማንኛውም ፆታም ሆነ እድሜ ውስጥ ያሉ ላጤዎች ከአዕምሮዓዊ ጤና መቃወስ ጋራ የላቀ ቁርኝትን ፈጥረዋል (በሁለቱ መሀል ያለው ምጣኔ ወይም Odds Ratio በ1993-1.69፣ 2000-1.63 እንዲሁም 2007-1.88 ነው)፡፡ በጠቅላላው ለብቻቸው የሚኖሩ ሰዎች ለአዕምሮ ጤና መቃወስ ያላቸው ተጋላጭነት ከ1.39 እስከ 2.43 እጥፍ የላቀ እንደሆነ ለማረጋገጥ ሲቻል ከነዚህ ውስጥ 84 በመቶዎቹ የአዕምሮ ጤና መቃወስ ተጋላጮችም ብቸኝነት እንደሚገልፃቸው የጥናት ቡድኑ አስረድቷል፡፡
ምንጭ፡ Science Daily

ከሰሞኑ በዋሽንግተን ዲ.ሲ በተዘጋጀ አለምአቀፍ የሳይንስ ጉባዬ ላይ እንደተጠቆመው ዓለማችንን እስከወዲያኛው ለመታደግ አንድ ትሪሊዮን ዛፎችን መትከል ትክክለኛው መፍተሄ ስለመሆኑ እየተነገረ ይገኛል https://www.facebook.com/TechinEthiopia/photos/a.565568780217878/2170151599759580/?type=3&theater

የቴክኖሎጂና ኢኖቬሽን ኢንስቲትዩት ሦስት ሐገር አቀፍ ጥናቶቹን ይፋ ሊያደርግ ነው
*************************
የቴክኖሎጂና ኢኖቬሽን ኢንስቲትዩት በሐገር አቀፍ ደረጃ ሲያከናውናቸው የነበሩትን ሦስት የጥናት ውጤቶች ይፋ ሊያደርግ እንደሆነ አስታወቀ፡፡ ጥናቶቹ የሣይንስ፣ ቴክኖሎጂ እና ኢኖቬሽን አቋምን አመላካቾች ሲሆኑ ሐገሪቱ በዘርፉ ያለችበትን ደረጃ እንደሚያመላክቱ ተጠቅሷል፡፡
ኢንስቲትዩቱ እንዳስታወቀው ጥናቶቹ (1ኛ) የምርምር እና ስርፀት (research and experimental development)፣ (2ኛ) የመንግስት ወጪ በሣይንስና ቴክኖሎጂ ተግባራቶች (governmental expenditure on scientific and technological activities)፣ (3ኛ) የቴክኖሎጂ ክፍያ ምጣኔ (technology balance of payment) በሚል ርዕስ የተከናወኑ እንደሆነ ተጠቅሷል፡፡
ጥናቶቹም ግንቦት 06 2011 ዓ.ም. በአፍሪካ ኢኮኖሚክ ኮሚሽን አዳራሽ የተለያዩ አካላት በሚገኙበት ይፋ እንደሚሆኑ ይጠበቃል፡፡

አምስቱን የፈጠራ ሂደቶች ያውቋቸዋል?
================
የመፍጠር አቅማችንን የሚያሳድጉትን እነዚህ አምስት ነጥቦች ይመልከቷቸው

አዲስ ነገር ስለመፍጠር ወይም ስለመስራት ሲነሳ ምንም የመፍጠር ሙድ ውስጥ አይደለሁም፣ ዛሬስ መፍጠር ተስኖኛል፣ ሌሎች ከእኔ በላይ የመፍጠር ፀጋ አላቸው የሚሉ ተደጋጋሚ ምክንያቶች ከብዙዎች ይሰማል፡፡ ይሁን እንጂ መፍጠር የሚለው ጉዳይ ከዚህ የላቀ እይታ እና ትንታኔ የሚያስፈልገው ፅንሰ ሃሳብ ነው፡፡ ፈጠራ እንደብዙዎች እምነት ዝም ብሎ የሚከሰት ወይም የሚሆን ነገር ሳይሆን ከነበረው አሰራር ጋር አዲስ ሃሳብ በማገናኘት የሚከናወን የአዕምሮ ቅንብር ወይም የመረዳት ሂደት ነው፡፡

ሁላችንም በዕለት ተዕለት ህይወታችን እና የኑሮ እንቅስቀሴያችን ላይ አዲስ የፈጠራ መፍትሄና ውሳኔ የሚስፈልገው ጉዳይ አጋጥሞን ይሆናል፡፡ ለዚያም ጉዳይ የራሳችንን የፈጠራ ውሳኔ አሳልፈን በጎም ይሁን መጥፎ ውጤትን በፀጋ ተቀብለናል፡፡ መፍጠር ሁላችንም ውስጥ የሚገኝ ፀጋ እንደመሆኑ መጠን በተለያዩ መንገዶች ልናበለፅገውና ለእናሳድገው እንችላለን፡፡

ከዚህ ጋር ተያይዞ ከብዙ አስርት አመታት በፊት በጀምስ ዌብ ያንግ የተደረሰው አምስቱ የፈጠራ ቴክኒኮች የሚለው እይታ በዓለማችን ለተፈጠሩ አዳዲስ ሃሳቦች ትልቅ አስተዋፆኦ እንደነበረው ብዙዎች ይጠቅሳሉ፡፡ በተለይም የመፍጠር ሂደትን (creative process) በማብራራት በኩል የቢዝነስ ሰዎች፣ የገበያ ስትራቴጂስቶች እና ሌሎች ባለሙያዎች እስካሁን ድረስ እንደሚጠቀሙበት ይነገራል፡፡

እንደ ጀምስ ዌብ ያንግ ትንታኔ ከሆነ የመፍጠር ሂደት የሚባለው ነገር፤ አንድ ቀድሞ የነበረ ሃሳብ ላይ ወይም እይታ ላይ አዲስ ግንኙነት የመፍጠር ስራ ነው፡፡ ብዙዎቻችን እንደምናስበው ፈጣሪ መሆን ወይም ፈጠራ ከአዲስ ሃሳብ ጋር መምጣት ብቻ ሳይሆን፤ በዙሪያችን ካሉ እና ከነበሩ ሃሳቦች ጋር ሌሎች ሃሳቦችን ማቆራኘትና ማስተሳሰር ነው፡፡ ይህም በመሆኑ በእያንዳንዳችን ውስጥ የተሟላ የመፍጠር አቅም ይገኛል፡፡ ታዲያ አንዳንዶች በፍጥነት የመፍጠር አቅም ኖሯቸው የሌሎች ደግሞ ዘገምተኛ ከሆነ በቀጥታ የሚያያዘው ከላይ የተጠቀሱትን አምስቱን የፈጠራ ሂደቶች በሚገባ ካለማካሄድ ሊሆን ይችላል፡፡

5ቱ የፈጠራ ሂደቶች የሚከተሉት ናቸው፡፡

1. Preparation Stage
ሃሰብ ከየትም ሊመጣ ይችላል፡፡ ነገር ግን አብዛኛውን ጊዜ ሃሳብ የሚፈጠረው ከፍጀታ ነው፡፡ በዙ ነገር ላይ በመሳተፍ ጊዜያችንን የምናውል ከሆነ አዳዲስ ሃሳቦች ወደኛ ሊጎርፉ ይችላሉ፡፡ በመሆኑም በዚህ የመጀመሪያ ሂደት ልናደርግ የምንችለው አያሌ መረጃዎችን መሰብሰብና ሃሳቦች ሊያድጉ የሚችሉበትን ጥሩ ከባቢ ማዘጋጀት ነው፡፡ ፈጠራ የተፅዕኖ፣ የመቅዳት እና በዚያ ላይ ደግሞ የራስን ትርጉም የመስጠት ሂደት በመሆኑ ለአዳዲስ ልምዶች እና እይታዎች ራስን ዝግጁ ማድረግ የመጀመሪያው መንገድ ነው፡፡
2. Incubation Stage
በዚህ ሂደት ልናደርግ የምንችለው ከብዙ ቦታ ያሰባሰብናቸውን መረጃዎች እና ሃሳቦች በተለያየ እይታና መነፅር በመመልከት ወደ እንድ የሚመጡበትን ሁኔታ መፍጠር ነው፡፡ የመጀመሪያው ሂደት ራስን ብዙ ቦታዎች በማሳተፍ ከነገሮች ጋር ለመተዋወቅ መሞከር እንደመሆኑ መጠን በሁተኛው ሂደት ደግሞ ሰፊ ጊዜ በመስጠት እነዚህን ጉዳዮች ለማስተሳሰር እና ለማቀናበር የሚሞከርበት ነው፡፡ የኢንኩቤሽን ስቴጅ በረዘመ የማሰላሰል ሂደት ውስጥ የሚያልፍ በመሆኑና ረዥም ጊዜያትን በመውሰዱ የሚሰራ በመሆኑ አንዳንድ ጊዜ ሌሎች ስራዎችን እየሰራን በንቃት ወይም (consciously) ልናከናውነው እንችላለን፡፡ ይህ ሂደት ከሶስተኛው የፈጠራ ሂደት እስከሚደርስ ድረስ የሃሳቦች ህብር የሚፋጩበት እና ለውሳኔም የሚያንደረድረን ነው፡፡ 3. Illumination Stage

ረዥም ጊዜ ከሚወስደው የኢንኩቤሽን ስቴጅ በኋላ የምናገኘው ይህ ሶስተኛ ሂደት የeureka ወይም የውጤት ደረጃ ይባላል፡፡ ብዙ የተለያዩ ሃሳቦችና ምልከታዎች ከተተነተኑ በኋላ አንድ ቅርፅ ወይም መልክ ይዘው የሚቀርቡበት ደረጃ ነው፡፡ የኢሉሚኔሽን ስቴጅ ቀድሞ ከነበረው ደረጃ አንፃር እጅግ በፈጠነ እና ባለተጠበቀ ሁኔታ የሚከናወን ሲሆን፤ ይህም የሚሆንበት ምክንያት በኢንኩቤሽን ስቴጅ የሚደረጉት ረዥም የሃሳብ መብላላቶች ወደ አንድ ውጤት መተው ፊት ለፊት በመታየታቸው ነው፡፡

4. Evaluation Stage

ይህ ስቴጅ የምክኒያዊነት ደረጃ ይባላል፡፡ ሶስቱን የመፍጠር ሂደቶች ጨርሰን ስንመጣ ስላረቀቅነው አዲስ ሃሳብ ራሳችንን የምንጠይቅበት ደረጃ ማለት ነው፡፡ በዚህ ሂደት ሃሳባችንን የሚፈትሹ አያሌ ጥያቄዎች ይነሳሉ፡፡ ለምሳሌ ስለሃሳቡ ረቢነት፣ ከዚህ በፊት ስለመሰራቱ፣ አንዳች ለውጥ የሚያስፈልገው ከሆነ እና ከኛ በላይ ያሉ ሰዎች ስለሃሳቡ የሚኖራቸው ግምት የሚሉ የተለያዩ ጥያቄዎች እንዲነሱ ያስፈልጋል፡፡ ይህ ሂደት ከራሳችን ጋር ትግል የምናደርግበት እና ታማኝነታችንን የምንለካበት ደረጃ እንደመሆኑ መጠን የሃሳቡን ክፍተት እና ጉድለት በሚገባ እንድንመለከት እድል ይሰጠናል፡፡ የኢቫሉዌሽን ስቴጅ ለብዙ የፈጠራ ሰዎች የስኬትም ሆነ የውድቀት ቁልፍ በመሆኑ አብዛኛውን ጊዜ የሃሳባችንን ነፀብራቅ በጥንቃቄ መፈተሽ ግድ ይላል፡፡

5. Elaboration (interpretation) Stage

በጀምስ ዌብ ያንግ የፈጠራ ሂደት ውስጥ የመጨረሻው ደረጃ ይህ ስቴጅ ነው፡፡ ኢላቦሬሽን ስቴጅ በአራቱ የመፍጠር ሂደቶች ሲብላላ የቆየውን አዲስ ሃሳብ ለትግበራ የምናዘጋጅበት እና ወደ መሬት የምናወርድበት የመጨረሻው ደረጃ ነው፡፡ ይህ ሂደት ብዙዎቹ የፈጠራ ሰዎች የሚለዩበት ከመሆኑም ባለፈ አያሌ የፈጠራ ሰዎች አምጠው የወለዱትን ሀሳብ መተግበር ተስኗቸው የሚወድቁበትም ወሳኝ ስቴጅ ነው፡፡ ጀምስ ዌብ ያንግ ይህን የፈጠራ ሂደት በአጭሩ ሲገልፀው የቶማስ ኤዲሰንን ታዋቂ ጥቅስ ይጠቀማል “1 percent inspiration and 99 percent perspiration.” በፈጠራ ሂደት ውስጥ 99 በመቶ አቅማችን ሊውል የሚገባው በፈጠርነው አዲስ ሃሳብ ላይ ነው እንጂ ለፈጠራችን መነሻ በሆነው አንድ ፐርሰንት ላይ መሆን የለበትም፡፡
ምንጭ፡ Ideapod እና James Taylor

ቴሌሜዲስን! የመጪው ጊዜ የአፍሪካ የጤና ተስፋ
**********************
በአነስተኛ ዋጋ ለሁሉም ተደራሽ የሆነና ጥራት ያለው የጤና አገልግሎት መገንባት የታዳጊ ሀገራት ትልቅ ፈተና ሆኖ ቆይቷል፡፡ በበርካታ የማህበራዊና ኢኮኖሚ መስኮች ግልጋሎት ላይ ውሎ አመርቂ ውጤት ያመጣው የኢንፎርሜሽን ኮምኒኬሽን ቴክኖሎጂ ደግሞ ለጤናው ዘርፍም ትልቅ መፍትሄ ማምጣት ከጀመረ ሰነባብቷል፡፡ የኮምፒውተሮች፣ ሞባይል ስልክ፣ ኢንተርኔት እና መሰል የቴክኖሎጂ ውጤቶች በበርካታ የአፍሪካ እና የደቡብ አሜሪካ ገጠር አካባቢዎች የጤና አገልግሎትን ተደራሽ ለማድረግ ጥቅም ላይ ሲውሉ ማየትም ብርቅ አይደለም፡፡ ከኡጋንዳ እስከ ሴኔጋል፣ ከደቡብ አፍሪካ እስከ ሞሮኮ በርካታ ሙከራዎች እየተደረጉ ሲሆን የእናቶችን ጤና ለማሻሻል እና የምዕተ ዓመቱን የጤናውን ዘርፍ የልማት ግቦች ለማሳካት እንደ ኡጋንዳ ባሉ አገራት በሞባይል ስልክ አማካኝነት የሚተላለፉ መልዕክቶች ያመጡትን ከፍተኛ ለውጥ ለአብነት ማንሳት ይቻላል፡፡

ከፍተኛ የህዝብ ቁጥር ዕድገት፣ አነስተኛ የጤና ባለሞያዎች ቁጥር፣ ወባ፣ የቲቢ በሽታ እና ሌሎች ተላላፊ በሽታዎች ችግር በሆኑባት አፍሪካ አማራጭ የጤና አገልግሎት አሰጣጥ መልኮችን ማፈላለግ ለተደራረቡት ዘርፈ ብዙ ችግሮች ጥሩ ማቅለያ ሊሆን ይችላል፡፡ የአለም ጤና ድርጅት መረጃዎች እንደሚያመለክቱት በአሁጉራችን አፍሪካ ለመቶ ሺህ ሰዎች የሚቀርቡት ሃኪሞች ከአስር ያነሱ ሲሆን ከእነዚህ ውስጥም ስፔሻሊስት የሚባሉት ሃኪሞች በአብዛኛው ተጠራቅመው የሚገኙት በከተሞች አካባቢ ነው፡፡ 24 በመቶው የአለማችን የበሽታዎች ጫና ያለባት አፍሪካ በጤና ላይ ከሚወጣው የገንዘብ ወጪ 1 በመቶ ብቻ የሚወጣባት እና 3 ከመቶ የጤና ባለሞያዎች ያሉባት አህጉር ናት፡፡ ከእነዚህ ባለሞያዎችም መካከል በገጠር አገልግሎት የሚሰጡት የጤና ባለሞያዎችም የስፔሻሊስቶችን እገዛ ከሚያገኙበት አማራጭ በብዙ ርቀው ስለሚገኙ ውጤታማ የሆነ የበሽታ መከላከልና ማዳን አገልግሎትን ለመስጠት ይቸገራሉ፡፡

ታዲያ እነዚህን ተደራራቢ ችግሮች በሂደት ለመፍታት የኢንፎርሜሽን ኮምኒኬሽን ቴክኖሎጂን መሰረት አድርገው ከሚሰሩ የተለያዩ የጤና አገልግሎት አሰጣጥ ስርዓቶች ወስጥ የሚመደበው ቴሌሜዲስን አንዱና ዋነኛው ነው፡፡ ቴሌሜዲስንን በአጭሩ ለመግለፅ ቢሞከር በርቀት ሆነው የህክምና አገልግሎትን ማግኘት ሊባል ይችላል፡፡ ለከፍተኛ የባለሞያ ምክር እና ህክምና አቅርቦት እጅጉን ሩቅ ለሆኑ በገጠር አካባቢ ለሚኖሩ ሰዎች ይህን ቴክኖሎጂ በመጠቀም ባሉበት ሆነው የምርመራ እና የህከምና አገልግሎት እንዲያገኙ ማድረግ ይቻላል፡፡ ይህ አገልግሎት በተለይ የጤና አገልግሎት ተደራሽነት እጅግ ዝቅተኛ በሆነባቸው የሰሃራ በታች የአፍሪካ አገራት አዋጭ መፍትሄ እንደሚሆን በማመን በርካታ አገራት ፍላጎታቸውን አሳይተዋል፡፡ ከ1970ዎቹ እና 80ዎቹ ጀምሮ የተለያዩ እንቅስቃሴዎች ሲደረጉበት የቆየው ቴሌሜዲስን አሁን ላይ ደግሞ በአሁጉራችን አፍሪካ የሚታዩትን የጤና ችግሮች እስከወዲያኘው ለመፍታት ትልቅ ተስፋ ተጥሎበት እየተከናወነ ያለ አዲስ ዘርፍ ነው፡፡

ምንጭ፡ ቴክ ሳይንስ እና bigthink.com

ከ45 ኪ.ሜ ርቀት ምስሎችን ማንሳት የሚችለው ካሜራ
***********************************************
በረዥም ርቀት ውስጥ ፎቶግራፎችን ማንሳት እጅግ ከባድ ስራ ነው፡፡ በዚህ ላይ ደግሞ የከባቢ አየር ብክለት ሲጨመር ሁኔታውን ይበልጥ ከባድ ሊያደርገው ይችላል፡፡ በተለይም በከተሞች ከፍተኛ የአየር ብክለት ከመኖሩ ጋር ተያይዞ በቅርብ ርቀት ነው እንጂ እንዲ ባለ ሰፊ ርቀት ምስሎችን መቅረፅ እጅግ ከባድ ነው፡፡ ይሁንና ብዙ የማይቻሉ ነገሮች በጊዜ ሂደት እየተፈቱ በሉበት በአሁን ወቅት፤ ይህም ጉዳይ ጊዜው ደርሶ ብዞዎችን ሊያስገርም እና ሊጠቅም በመንገድ ላይ ይገኛል፡፡

ቻይና ከሚገኘው የሳይንስና ቴክኖሎጂ ዩኒቨርስቲ የወጣው ይህ አዲስ ቴክኖሎጂ ዜንግ ፒንግ ሊ በተባለ ተመራማሪ እና ሌሎች ጓደኞቹ የተሰራ ሲሆን ለየት ያለ ቴክኒክ ስለመጠቀሙም ተነግሯል፡፡ ይህ ቴክኒክ light ranging and detection ወይም በአጭሩ Lidar ተብሎ የሚጠራ ቴክኒክ ሲሆን አብዛኛውን ጊዜ እንደ ጂዮሎጂ እና አርኬዎሎጂ ባሉ የትምህርት ዘርፎች ላይ ከፍተኛ የምስል ጥራት ያላቸውን ካርታዎች ለማንሳት የሚውል ነው፡፡

ዜንግ ፒንግ ሊ እና ተባባሪዎቹ ይህን ሲስተም ሲጠቀሙ በዋናነት ያተኮሩት ምስሉ በሚወሰድበት አካል (subject) ላይ በlaser light አማካኝነት ብርሃን እንዲፈጠርና ከዚያም በተገኘው የብርሃን ነፀብራቅ አማካኝነት ምስል ለመፍጠር ነበር፡፡ በዚህም ሂደት እያንዳንዱን ፎቶን (photon) በቀላሉ ለመለየት ብዛት ያላቸውን ሴንሰሮች፤ (የተዘረዘሩ እይታዎችን እና መረጃዎችን በመቀመር ከሚያደርስ) algorithm ጋር በማጣመር ከፍተኛ የምስል ጥራት ያለውን ካሜራ ለመስራት ችለዋል፡፡

ተመራማሪዎቹ ካሜራው በከተሞች ላይ ይበልጥ እንዲሰራ በማሰብ የሞገድ ርዝመቱ 1550 ናኖ ሜትር የሆነ infrared laser የተጠቀሙ ሲሆን ከዚህ በተጨማሪም የድግግሞሽ መጠኑ 100 ኪሎ ኸርትዝ እንዲሆንና የሃይል መጠኑም 120 ሚሊ ዋት የሚደርስ laser እንዲሆን አድርገዋል፡፡ ይህም የሚጣሩትን ሶላር ፎቶኖች (solar photons) በቀላሉ በማጣራት የአይን ደህንነትን የተጠበቀ እንዲሆን ያደርጋል፡፡ ተማራማሪዎቹ ሲስተሙን ከካሜራው ጋር በማጣመር ሻንጋይ ውስጥ በሚገኝ የቾሚንግ ደሴት እና 45 ኪሎ ሜትር ርቆ በሚገኘው የፑዶንግ ሲቪል አቪዬሽን ህንፃ ጋር በመሆን የምስል ማንሳት ሙከራውን ያደረጉ ሲሆን ውጤቱም እጅግ አስደናቂ እንደነበር ገልፀዋል፡፡

ይህ አዲስ የካሜራ ሲስተም በትግበራ ሂደቱ እጅግ በተወሳሰበ የፊዚክስ ቀመር የተገለፀ ቢሆንም በቅርብ አመታት ውስጥ እንደማንኛውም የካሜራ አይነት ወደ ብዙዎች እጅ ለመድረስ የሚያስችለውን አስገራሚ ውጤት ማግኘታቸውን የሚናገሩት ተመራማሪዎች ለጊዜው ግን ያለአሽከርካሪ የሚሄዱ መኪኖች የሚያደርጉትን እያንዳንዱን እንቅስቃሴ ለመቆጣጠር የሚውል መሆኑን ገልፀዋል፡፡
ምንጭ፡ Technology review

የቴክኖሎጂ እና ኢኖቬሽን ኢንስቲትዩት የኢትዮጵያን ሳይንስ፣ ቴክኖሎጂ እና ኢኖቬሽንን ደረጃ አመላካች የሆኑ ጥናቶቹን በዛሬው እለት አስመረቀ፡፡ በአፍሪካ ኢኮኖሚክ ኮሚሽን ቅጥር ውስጥ በተካሄደው በዚህ ስነ-ስርዓት የተቋሙ አመራሮች፣ የህዝብ ተወካዮች ምክር ቤት አባላት፣ ሚኒስትር እና ሚኒስትር ዴኤታዎች እንዲሁም ሌሎች ባለ ድርሻ አካላት ተገኝተውበታል፡፡ የእንኳን ደህና መጣችሁ ንግግሩን ያደረጉት የኢንስቲትዩቱ ዋና ዳይሬክተር አቶ ሳንዶካን ደበበ በሳይንስ፣ ቴክኖሎጂ እና ኢኖቬሽን ላይ ሰፊ ስራን ያከናወኑ ሐገራት በዓለም ገበያ ላይ ቀዳሚዎቹ ተጠቃሚ እና ተፅዕንዖ ፈጣሪ ለመሆን ሲችሉ በአንፃሩ ይህን ያላከናወኑት ታዳጊ ሐገራት የተፈጥሮ ሐብታቸውን እንኳን በአግባቡ ተጠቅመው ተወዳዳሪ ለመሆን መቸገራቸውን ገልፀዋል፡፡ እነዚህ ጥናቶችም በኢትዮጵያ የሚታየውን ፖሊሲዎችን ከጥናት ይልቅ ከባለ ድርሻ አካላት ጋር በሚደረጉ ምክክሮች ብቻ የመቅረፅ ልማድን በማስቀረት ረገድ ከፍተኛ ሚና እንዳላቸው ተቀምጧል፡፡
ዛሬ የተመረቁት ሶስት የዳሰሳ ጥናቶች ኢትዮጵያ ያለችበትን የምርምር እና ስርጸት፣ የቴክኖሎጂ ባላንስ ኦፍ ፔይመንት እና የፌደራል መንግስት ተቋማት የሳይንስ እና ቴክኖሎጂ ዘርፍ ወጪ ደረጃን የሚያሳዩ ናቸው፡፡ ከነዚህም ውስጥ የቴክኖሎጂ ባላንስ ኦፍ ፔይመንትን የሚያሳየው በአፍሪካ በአይነቱ ለመጀመሪያ ጊዜ የተሰራ ነው፡፡ በጥናቶቹ ዙሪያ በኢንስቲትዩቱ ተመራማሪዎች አማካኝነት ለታዳሚያኑ ማብራሪያ ተሰጥቶባቸዋል፡፡
በስነ-ስርዓቱ ላይ በተደረገው ውይይትም ጥናቶቹ በተሳታፊዮቹ ዘንድ አድናቆትን አግኝተዋል፡፡ በመቀጠልም በጥናቶቹ ላይ የቀረቡት አመላካች ክፍተቶች በሁሉም ባለድርሻ አካላት ሃላፊነት ሊሞሉ እንደሚገባጊዜያቸውን ሲሆን መሰል ጥናቶችም ጊዜያቸውን ጠብቀው እንዲከናወኑ ምክረ ሐሳብ ተለግሷል፡፡

ሌኔቮ የመጀመሪያውን ታጣፊ ላፕቶፕ ይፋ አደረገ
********************************
የቻይናው የቴክኖሎጂ ኩባንያ ሌኔቮ የመጀመሪያ የተባለውን ታጣፊ ላፕቶፕ በፍሎሪዳ በተደረገ የቴክኖሎጂ ጉባዬ ላይ አስተዋውቋል፡፡ ኩባንያው ይፋ ያደረገው ይህ ላፕቶፕ ThinkPad X1 በተሰኘው የላፕቶፕ አይነት ውስጥ የሚመደብ ሲሆን 13.3 ኢንች ስፋት እንደሚኖረውም ተገልጿል፡፡
የኩባንያው ባለቤቶች በጉባዬው ላይ ለነበሩ ጋዜጠኞች እንደተናገሩት ይህ ላፕቶፐ ቀደም ብለው ይፋ ከተደረጉት ታብሌቶች እና ስልኮች ውስጥ የሚመደብ ሳይሆን ሙሉ ለሙሉ የላፕቶፕ ይዘት ኖሮት ለመተጣጠፍ እንዲችል በልዩ ገፅታ ተሰርቶ የቀረበ መሆኑን ገልፀዋል፡፡
ባለቤቶቹ በአዲሱ ላፕቶፕ ላይ ለሚነሱ ሌሎች ጥያቄዎች ወደፊት ሰፊ መረጃ እንደሚሰጡ ተናግረው በጥቂቱ ግን ከደቡብ ኮርያው የLG ኩባንያ ጋር በጥምረት ስለመስራታቸውና የኢንቴል ፕሮሰሰርም ስራው ላይ ስለመሳተፉ ጠቁመዋል፡፡
ከዋጋ ጋር ተያይዞም ለቀረበላቸው ጥያቄ አሁን መወሰን እንማይቻል ያስታወቁት ባለቤቶቹ፤ ከጥቂት ወራት በኋላ ላፕቶፑ ሙሉ ለሙሉ ወደ ሽያጭ እንደሚገባና በተለይም በ2020 የመጀመሪያ ወራት ላይ ለተጠቃሚዎች እንደሚደርስ ተናግረዋል፡፡
መረጃውን The Washington post ዘግቦታል

ጎግል በአይነቱ ልዩ የሆነ የመተርጎሚያ ሲስተም ይፋ አደረገ
***************************************
እርሶ በሚያውቁት ቋንቋ በሚናገሩበት ጊዜ የራሶን ድምፅ በሌላ ቋንቋ ቢያደምጡት ምን ሊሰማዎት ይችላል፡፡ በእርግጠኝነት ከመገረም አልፈው ራሶን ሊጠራጠሩ ይችላሉ፡፡ እርሶ በሚያወሩበት ጊዜ የራሶን ድምፅ ከአናጋገር ስልቶ ጋር በሌላ ቋንቋ ማድመጥ እውነትም መገረም ብቻ አይደለም ሌላም ነገር ሊያስደርግ ይችላል፡፡ ይሁንና ጎግል በትላንትናው ዕለት ይፋ ያደረገው አዲስ ሲስተም ይህን መገረም ወደ እውነታ የቀየረ ነበረ፡፡

ኩባንያው ልዩ በሆነው በዚህ ፈጠራው ሌሎች ቋንቋዎችን በቀላሉ እንድናውቅ ከማገዙ ባለፈ በመተርጎም ሂደት ውስጥ የግድ አስፈላጊ የነበረውን የሶስተኛ ወገን አጋዥነት እንዲቀር አድርጓል፡፡ Translatotron በሚል የተሰየመው አዲሱ ሲስተም ጎግል ከዚህ በፊት ሲሰራቸው እንደነበሩት የመተርጎሚያ ዘዴዎች ፅሁፍን መሰረት ያደረገ ሳይሆን ንግግርን በንግግር በቀጥታ በመተርጎም፣ በዚያ ላይ ደግሞ የተናጋሪውን ድምፀት እና የአነጋገር ስልት የሚጠብቅ ነው፡፡ https://www.facebook.com/TechinEthiopia/photos/a.565568780217878/2193351690772904/?type=3&theater