በዱባይ የተገነባው የውሃ ውስጥ ከተማ
==============
የዓለማችን ረጅሙ ሰማይ ጠቀስ ህንፃ እንዲሁም ግዙፉ የገበያ ሞል ባለቤት የሆነችው ዱባይ አሁን ደግሞ በዓለማችን ቀዳሚው የሆነውን ጥልቅ የመዋኛ ገንዳ ከፍታለች፡፡ ከመሬት በታች 60 ሜትር ጥልቀት ያለው ገንዳው ከዚህ ቀደም በ45 ሜትር ጥልቀቱ ቀዳሚ ስፍራ ላይ ይቀመጥ የነበረውን የፖላንዱን ጥልቅ መዋኛ በመቅደም ነው ስፍራውን የተቆናጠጠው፡፡
ዲፕ ዳይቭ ዱባይ የተሰኘው ይህ ገንዳ በ14 ሚሊዮን ሊትር ውሃ ተሞልቷል፤ ስድስት የኦሎምፒክ መዋኛ ገንዳዎች ከሚይዙት ጋር የሚስተካከል መሆኑ ነው፡፡ የገንዳው ውሃ ለጠላቂ ዋናተኞች ምቹ በሆነ የ30 ዲግሪ ሴሊሺየስ ሙቀት እንዲረጋ ተደርጓል፡፡ ከምቾት ባለፈ ግን የጠላቂ ዋናተኞቹን ደህንነት ለማረጋገጥ በመላው የገንዳው ክፍል 56 የደህንነት ካሜራዎች ሲገጠሙለት የህክምና ስፍራም ተዘጋጅቶለታል፡፡
የገንዳው አስደናቂ ገፅታ ታድያ ውሃ ውስጥ በሰመጠች ከተማ አምሳያ የተገነቡት ህንፃዎች ከግሩም የመብረቅ እና ድምፅ ስርዓቶች ጋር ተጣምሮ ልዩ የሆነ ከባቢን መፍጠሩ ነው፡፡ በተጨማሪ ገንዳው የውሃ ውስጥ ፊልም ስቱዲዮ ሆኖም ያገለግላል፤ በአቅራቢያውም የሚዲያ አርትኦት ክፍል ተገንብቶለታል፡፡
ለጀማሪም ሆነ የእውቀና ሰርተፊኬት ላላቸው ጠላቂ ዋናተኞች ስልጠና የሚያቀርበው ዲፕ ዳይቭ ዱባይ ጠላቂ ዋናተኞች ገንዳውን በደንብ ከሚያውቅ ጠላቂ ዋናተኛ ጋር አንዴ ተዟዙሮ ካዩ በኋላም በራሳቸው ሊዘዋወሩበት ይችላሉ፡፡
ገንዳው ዋናተኞችን ብቻ አይደለም እንዲያዝናና የታለመው፤ በተለያዩ አቅጣጫዎች ትላልቅ መስኮት እና የቴሌቪዥን ስክሪኖች ስለተገጠሙለት ውሃው ውስጥ ሳይገቡም ገንዳውን መቃኘት ይቻላል፡፡ አሁን ላይ ግን በግብዣ ብቻ ነው እንግዶችን የሚቀበለው፡፡
ታድያ ጎብኚዎች ገንዳውን ከጎበኙ በኋላ ከ300 ሜትር በላይ ቁመት ያላቸው ህንፃዎች ላይ ለመውጣት ቢያንስ ከ18 እስከ 24 ሰዓታት እንዲቆዩ ዲፕ ዳይቭ ዱባይ ምክሩን ይለግሳል፡፡ ሆኖም ረጅም ህንፃዎችን ከጎበኙ በኋላ ወደ ገንዳው ማምራት ምንም ችግር እንደሌለው ተቀምጧል፡፡
ምንጭ፤ CNN
ለተጨማሪ፤ https://edition.cnn.com/travel/article/deep-dive-dubai-worlds-deepest-dive-pool/

በአሜሪካ እንቅልፍን እንዲቆጣጠር ፈቃድ ያገኘው አማዞን ዶት ኮም
*********************
አማዞን ዶት ኮም ኢንክ በአሜሪካ የደንበኞቹን እንቅልፍ መከታተል የሚስችለውን ራዳር እንዲጠቀም ፈቃድ ተሰጠው፡፡ የአሜሪካ የፌዴራል ኮሚኒኬሽን ኮሚሽን ለአማዞን የሰጠው ፈቃድ እንቅስቃሴን የሚከታተልና የራዳር ሴንሰርን በመጠቀም ያለንክኪ የሚተገበር የእንቅልፍ መከታተያ ነው፡፡
ቴክኖሎጂው እንደ አማዞን መረጃ እንቅስቃሴን ከሶስት አቅጣጫ በመከታተል ደንበኛው ምልክቶችንና የሰውነት እንቅስቃሴውን በመጠቀም ቀጣይ ሁኔታዎችን መረዳት እንዲችል ያደርገዋል፡፡ በሌላ አገላለጽ በተለይ እንደ እንቅስቃሴ፣ ንግግርና ሌሎች አካላዊ ጉዳቶች ያሉባቸውን ሰዎች የሚያግዝና የተስተካከለ የእንቅልፍ ልምድ እንዲኖራቸው የሚያደርግ ነው፡፡
የራዳር ሴንሰሩ በተጨማሪም ስለ እንቅልፍ ጠቀሜታ እና ክትትል የተለያዩ መረጃዎችን የሚሰጥና ከእንቅልፍ ጋር የተያያዙ ጤና ነክ ጉዳዮችን የሚያስገነዝብ ዝንደሆነ የመረጃ ምንጫችን ጠቆሟል፡፡ ስለ ቴክኖሎጂው ተጨማሪ ጥያቄዎችን ተጠይቆ መልስ መስጠት ያልፈለገው አማዞን ቴክኖሎጂው ተንቀሳቃሽ ስልክ እንዳልሆነ ግን አሳውቋል፡፡
ከጥቂት ጊዜያት ወዲህ አማዞን ከሰዎች ጤናና ደህንነት ጋር የተያያዙ ቴክኖሎጂዎችን በመስራት ላይ መጠመዱ የሚታወቅ ነው፡፡
ምንጭ techxplore
ተጨማሪ ንባብ https://techxplore.com/news/2021-07-amazon.html

ችግሩ የቀጠለው የ787 አውሮፕላን ምርት
*****************
ቦይንግ ኩባንያ በ787 አውሮፕላን ላይ ከዚህ ቀደም ከተገኘበት በተጨማሪ ሌላ መዋቅራዊ ችግር በመገኘቱ በብዛት እንዳይመረት እገዳ ጣለ፡፡ በአሁኑ ወቅት በወር 5 ጀቶችን እያመረተ ያለው ቦይንግ ትክክለኛ ቁጥሩን ባይናገርም የምርት ሂደቱን እንደሚቀንስ አሳውቋል፡፡

በተያዘው አመት ውስጥ 156 አውሮፕላኖችን ከተለያዩ አይነት ሞዴሎች ያመረተ ሲሆን በ2020 በአጠቃላይ 157 አውሮፕላኖችን አምርቶ ነበር፡፡ በአሁኑ ወቅት እንደ አሜሪካው የአቪየሽን አስተዳደር መረጃ ከሆነ በአውሮፕላን ክፍሎች መገጣጠሚያዎች አካባቢ የተለያዩ ክፍተቶች በምርመራ ተገኝተዋል፡፡ በዚህም ቦይንግ ችግሩ የተገኘባቸውን አውሮፕላኖች እንደገና እንዲያያቸው አሳስቧል፡፡

በአሜሪካ የሚመረቱት 737 ማክስና ቦይንግ 787 ከኤሌክትሪክ እና ከሌሎች ጉዳዮች ጋር በተያያዘ ካለፈው አመት ጀምሮ ታግደው የቆዩ ሲሆን ከአምስት ወራት ቆይታ በኋላ የ787 የምርት ሂደት ቀጥሎ ነበር፡፡

የአውሮፕላን አምራች ድርጅቱ 146 ጄቶችን ትእዛዝ የተቀበለ ሲሆን ይህም በገዥዎች የተሰረዙና የሞዴል ለውጥ የተደረገባቸውን ትዕዛዞች ከግምት ውስጥ ያስገባ ነው፡፡
ምንጭ Reuters
ተጨማሪ ንባብ https://www.reuters.com/business/aerospace-defense/boeing-cuts-787-production-new-structural-problem-discovered-2021-07-13/?utm_campaign=trueAnthem%3A%20Trending%20Content&utm_medium=trueAnthem&utm_source=facebook&fbclid=IwAR1eCtxmPPy2k1Hs7E1olkOxFNPO5dB7MfvaggzAbYeWX_X0Ps35UkvBRpQ

እንደ ወረቀት የሚተጣጠፈው በረዶ

እንደ ወረቀት የሚተጣጠፈው በረዶ
============
ለወትሮው በረዶዎችን ለማጠፍ መሞከር ሰባብሮ ከመጣል ባለፈ የሚያመጣው ውጤት አልነበረም፡፡ ሆኖም በረዶዎች እጅግ ትንሽ ሆነው ሲሰሩ ቀድሞ ከምናውቀው ተሰባሪነታቸው በተቃረነ መልኩ መተጣጠፍ እንደሚችሉ አዲስ ጥናት አረጋገጠ፡፡ ከዚህም ባለፈ ተጣጣፊውን በረዶ ያገኙት ተመራማሪዎች ግኝቱ የበረዶዎችን ተፈጥሮ በልዩ መልኩ ለመረዳትና ለተሻሻለ የብርሃን ማስተላለፊያ ቴክኖሎጂ መነሻ እንደሚሆን ተናግረዋል፡፡
በሀሳብ ደረጃ ከተመለከትነው በተፈጥሮ ተገኝቶ በመላው ዓለም ተሰራጭቶ ያለው በረዶ ተመራማሪዎቹ እንደሰሩት በረዶ ሁሉ ተጣጣፊ መሆን የሚችል ቢሆንም እንደ ስንጥቃት ያሉ ችግሮች ለመሰባበር ቅርብ እንዲሆን አድርጎታል፡፡
አንድ በረዶ ለመተጣጠፍ የሚያስችል ቁመና ያለው የበረዶው ይዘት 15 በመቶ ነው፡፡ ይህ ማለት አንድ በረዶ የቁመቱን 15 በመቶ በሚሆን ልክ መታጠፍ ይችላል፡፡ ከዚህ ቀደም ግን አንድን በረዶ ማጠፍ የተቻለው በ0.3 በመቶ ብቻ ነበር፡፡ በአዲሱ ጥናት ላይ ታድያ ተመራማሪዎቹ በበረዶውቹ ውስጥ ያሉ መዋቅራዊ ተግዳሮቶችን በተቻለ መጠን ካስወገዱ በኋላ የበረዶ ማይክሮ ፋይበሮቹ በ10.9 በመቶ መታጠፍ እንዲችሉ አድርገዋቸዋል፡፡
ይህን ተጣጣፊ በረዶን ለመስራት ተመራማሪዎቹ ከዜሮ በታች 50 ዲግሪ ሴሊሺየስ በሆነው እጅጉን ቀዘቀዛ የበረዶው ክፍል ውስጥ ውሃ ተከውበታል፡፡ የውሃ ሞለኪውሎች ጥቂትም ቢሆን የሀይድሮጅን አተሞቻቸው በሚገኙበት ስፍራ ፖዘቲቭ ቻርጅ፤ የኦክስጅን አተም ባለበት ሌላኛው በኩል ደግሞ ኔጋቲቭ ቻርጅ ያላቸው ሲሆን ይህም በቻርጅ አማካኝነት ስፋታቸው በተወሰኑ ማይክሮ ሜትሮች የሚለካ አነስተኛ ፋይበሮችን ይፈጥራል፡፡
አነስተኛ መጠን በመያዛቸውና በፍጥነት የሚዋቀሩ በመሆናቸው ፋይበሮቹ ያላቸውን መዋቅራዊ ጉድለት ሊቀንስ ችሏል፡፡ ተመራማሪዎቹም ፋይበሮቹን ከዜሮ በታች ከ70 እስከ 150 ዲግሪ ካቀዘቀዙ በኋላ በረዶዎቹ 180 ዲግሪ ወይም ግማሽ ክብ በሚሆን መጠን መታጠፍ እንደሚችሉ አረጋግጠዋል፡፡ የበረዶውን መዋቅር በመመርመርም የፋይበሩ ክፍሎች ጫና ውስጥ በሚሆኑበት ጊዜ የተለየና የተጠቀጠቀ ቅርፅን እንደሚይዙ ቡድኑ አሳይቷል፡፡ ይህም ነው እንደ ተመራማሪዎቹ ድምዳሜ ጫናን እንዲቋቋሙ ያስቻላቸው፡፡
ከዚህም ባለፈ ተመራማሪዎቹ በረዶዋቸው እንደ መስታውት የጠራ በመሆኑ በአንዱ ጫፍ ብርሃን አብርተውበት ብርሃኑን አስተላልፎ በሌላኛው ጫፍ ማሳየት መቻሉንም ተናግረዋል፡፡
ምንጭ፤ Live Science
ለተጨማሪ፤ https://www.livescience.com/scientists-make-bendy-ice.html

ሁለት የኮቪድ ዝርያዎች በአንድ ላይ

ሁለት የኮቪድ ዝርያዎች በአንድ ላይ
***************
አንዲት ሴት በአንድ ጊዜ በሁለት የኮቪድ ዝርያዎች በመያዟ መሞቷ ተነገረ፡፡ የኮቪድ 19 ወረርሽኝ ከተከሰተ ወዲህ በአለማችን ላይ ከፍተኛ የሰው ህይወት መጥፋት፣ ማህበራዊና ኢኮኖሚያዊ ጉዳቶች ያደረሰ እና በማድረስ ላይ ያለ ወረርሽኝ ነው፡፡ ለወረርሽኙ የተለያዩ ክትባቶች ተገኝተው በተለይ ያደጉ ሀገራት ዜጎቻቸውን ከአንዴም ሁለቴ መከተብ መቻላቸውና አሁንም እየከተቡ ያሉ መሆኑ ይታወቃል፡፡ ይሁን እንጂ ቫይረሱ ባህሪውን እየለወጠና ዝርያውን እያሻሻለ ጉዳት ማድረሱን ቀጥሏል፡፡

ሰሞኑን የወጣ አንድ መረጃ ደግሞ እስካሁን ከተሰሙት ለያት ያለ ሆኗል፡፡ ይኸውም አንዲት ቤልጄማዊት እናት በሁለት የተለያዩ የኮሮና ቫይረስ ዝርያዎች በአንድ ጊዜ በመያዟ ህይወቷ አልፏል የሚል ነው፡፡ ከአውሮፓ ክሊኒካ ማይክሮ ባዮሎጂና ተላላፊ በሽታዎች ኮንግረስ የተገኘው መረጃ እንደሚያመለክተው የወረርሽኙ መከሰት ከተሰማበት ጊዜ ጀምሮ የታወቀ ተመሳሳይ ክስተት የለም፡፡

የ90 አመቷ አዛውንት ሴት በመጋቢት ወር ወደ ሆስፒታል የተወሰደች ሲሆን ከቆይታ በኋላ በተደረገላት ጥብቅ ምርመራ በመጀመሪያ በእንግሊዝ የተከሰተው አልፋ የተሰኘ ዝርያ ሲገኝባት በተጨማሪ ምርመራም በደቡብ አፍሪካ የተገኘው ቤታ ዝርያ ተገኝቶባታል፡፡ በወቅቱ ሁለቱ የቫይረስ ዝርያዎች በቤሊጀም ውስጥ ተስፋፍተው ነበር፡፡

አዛውንቷ መጀመሪያ ሆስፒታል ሲገቡ ከተወሰነ የመተንፈሻ አካል ችግር ውጭ እምብዛም የህመም ስሜት ያልነበራት ቢሆን ሆስፒታል ከገባች በኋላ ግን በከባድ ህመም መሰቃየት ጀምራለች፡፡ ሆስፒታል ከገባች በኋላ በአምስተኛው ቀን ያረፈችው ቤልጄማዊቷ በፍጥነት ለተባባሰው የጤና ሁኔታዋ ብሎም ለሞት የዳረጋት ሁለት የኮቪድ ዝርያዎች በአንድ ላይ መገኘታቸው እንደሆነ ተመራማሪዎች ይፋ አድርገዋል፡፡
ምንጭ iflscience
ተጨማሪ ንባብ https://www.iflscience.com/health-and-medicine/a-woman-has-died-after-being-infected-with-two-covid19-variants-at-once/?fbclid=IwAR3_YZ-FsPt4dtoX3FpWIElcdNA9vAU74kBTluqGXMLws-Yng4EKa7ZFk_w

45 የእግር ኳስ ሜዳ የሚያህለው ግዙፍ ተንሳፋፊ የፀሐይ ኃይል ማመንጫ

45 የእግር ኳስ ሜዳ የሚያህለው ግዙፍ ተንሳፋፊ የፀሐይ ኃይል ማመንጫ
============
ሲንጋፖር በዓለማችን በግዝፈታቸው ቀዳሚውን ስፍራ ከሚይዙት ተንሳፋፊ የፀሐይ ኃይል ማመንጫዎች መካከል የሆነውና 45 የእግር ኳስ ሜዳ ስፋት ያለው የፀሐይ ኃይል ማመንጫዋን የይፋ አደረገች፡፡ የሀገሪቱን በካይ ጋዝ ልቀት የመቀነስ እንቅስቃሴ አካል የሆነው ፕሮጀክቱ 122 ሺህ የሶላር ፓኔሎችን በመያዝ የከተማይቱን አምስት የውሃ ማጣርያዎች ኃይል ፍላጎት የሚያሟላ ነው ተብሎለታል፡፡
ሀገርም ከተማም የሆነችው ሲንጋፖር በነፍስ ወከፍ ደረጃ ካየነናት በእሲያ ቀዳሚዋ ካርበን ዳይ ኦክሳይድ ለቃቂ ናት፡፡ ያለባት የመሬት ውስንነት ደግሞ ታዳሽ የኃይል አማራጮች ማስፋፋቱን አዳጋች አድርጎባታል፡፡ ታድያ በባህር ዳርቻ ላይ የምትገኘው ይህች ባለፀጋ ሀገር ምድሯ ላይ ባለውና በከበባት ውሃ ላይ ከተከለቻቸው የፀሐይ ኃይል ማመንጫዎቿ የምታገኘውን ኃይል በአራት አመታት ውስጥ አራት እጥፍ አሳድጋለው ብላ እየሰራች ትገኛለች፡፡ ሀገሪቱ ከዚህ ቀደም ከማሌዢያ ጋር የሚለያያት የውሃ አካል ላይ እንዲሁም በተወሰነው የየብስ ክፍሏ ላይ የፀሐይ ኃይል ማመንጫዎችን ተክላለች፡፡ አዲሱ ማመንጫም 60 ሜጋ ዋት የኤሌክትሪክ ኃይል በማመንጨት ሰባት ሺህ መኪኖች ከሚለቁት ጋር የሚስተካከል በካይ ጋዝን የሚያስቀር ይሆናል፡፡
ከተማይቱ ከብክለት የፀዳ ሀገር ለመሆን ወጥና እየሰራች ሲሆን መንግስቷም እንደ ዛፍ መትከል፣ ወደ ቆሻሻ መጣያ የሚሄዱ ውጋጆችን መቀነስ እንዲሁም የኤሌክትሪክ መኪናን የሚያበረታቱ ቻርጅ ማድረጊያ ጣብያዎችን ማስፋፋት ላይ ያተኮረ አረንጓዴ ልማት እቅድ ይፋ አድርጓል፡፡ ይህ በእንዲህ እንዳለ ግን ሲንጋፖር ከሌሎች የበለፀጉ ሀገራት አንፃር የአረንጓዴ ልማት እቅዶቿን በሚጠበቅባት ልክ ማሳካት አልቻለችም በሚል ከትችት አላመለጠችም፡፡
ምንጭ፤ Tech Xplore
ለተጨማሪ፤ https://techxplore.com/news/2021-07-singapore-unveils-world-biggest-solar.html

የሀዘን ዜና
======
በቴክኖሎጂ እና ኢኖቬሽን ኢንስቲትዩት የሚዲያና መረጃ ስርጭት ክፍል ውስጥ በጋዜጠኝነት ሲያገለግሉ የነበሩት አቶ ይበልጣል ሽመልስ (1979-2013 ዓ.ም) በተወለዱ በ34 ዓመታቸው ከዚህ ዓለም በሞት ተለይተዋል፡፡ ትናንት ሐምሌ 7 2013 ዓ.ም ባጋጠማቸው ድንገተኛ ህመም ለህልፈት የበቁት አቶ ይበልጣል (1979-2013 ዓ.ም) ነገ ስርዓተ ቀብራቸው ይፈፀማል፡፡
ከ2012 ዓ.ም አንስቶ በኢንስቲትዩታችን በትጋት እና መልካም ስነ ምግባር ሲያገለግሉ የቆዩት አቶ ይበልጣል በየወራቱ በምትወጣው የቴክ ሳይንስ መፅሔት የተለያዩ ቅፆች ላይ በአዘጋጅነት በመሳተፍ በርካታ የሳይንስ ዘገባዎችን አስነብበውናል፡፡
አቶ ይበልጣል ባለ ትዳር እና የአንድ ልጅ አባት ነበሩ፡፡
የቴክኖሎጂ እና ኢኖቬሽን ኢንስቲትዩት በባልደረባችን ድንገተኛ ህልፈት በእጅጉ ማዘናችንን እየገለፅን ለወዳጅ ዘመዶቻቸው መፅናናትን እንመኛለን !!!

ከጥቅሙ ጉዳቱ ማመዘን የጀመረው የአማዞን ጫካ

ከጥቅሙ ጉዳቱ ማመዘን የጀመረው የአማዞን ጫካ
=========
ደኖች ከፍተኛ መጠን ያለው ካርበን ዳይ ኦክሳይድን ከከባቢ አየር ላይ በመምጠጥ እና የአየር ንብረት ለውጥት በመዋጋት ረገድ ትልቅ ሚናን ይጫወታሉ፡፡ ሆኖም የደኖች ሁሉ ንጉስ የሆነው የአማዞን ጫካ ከከባቢ ላይ ከሚመጠው ካርበን ዳይ ኦክሳይድ ይልቅ ወደ ከባቢ አየር የሚለቀው መብዛቱን አዲስ ጥናት አመላከተ፤ ምስጋና ለሰው ልጅ አጥፊ እጆች ይሁንና፡፡ በኔቸር ጆርናል ላይ ታትሞ የወጣው ይህ ጥናት እንሚያሳየው ጫካው በየዓመቱ ከ1 ቢሊዮን ቶን የበለጠ ካርበን ዳይ ኦክሳይድ ወደ ከባቢ አየር መልቀቅ ጀምሯል፡፡
ይህ ሊሆን የቻለው የሰው ልጆች በጫካው ውስጥ እያደረጉ ያለው ወረራና መሬቱም ለእርሻ አልያም ኢንዱስትሪ አገልግሎቶች ይውል ዘንድ ደኑን በመያባራ እሳት እያቀጣጠሉ ከፍተኛ ካርበን ዳይ ኦክሳይድ እንዲለቀቅ በማድረጋቸው መሆኑ ጥናቱ ላይ ሰፍሯል፡፡ በተጨማሪም በካይ ጋዝ ልቀቱ የአማዞን ሞቃታማና ደረቅ ወቅቶች እንዲረዝሙ በማድረግም ሌላ ተጨማሪ እሳት እንዲነሳና በካይ ጋዝ እንዲለቀቅ ምክንያት እየሆነም ነው፡፡ በዚህም ላለፉት ከ40 በላይ አመታት የሰው ሰራሽ እሳት ሰለባ ሲሆን የቆየው ምስራቃዊ የአማዞን ክፍል ይበልጡን ሞቃት እና ደረቃማ ወደመሆን መሸጋገሩን ጥናቱ አረጋግጧል፡፡ ይህ ሁሉ ተደማምሮ ናው ታድያ ደኑ በየዓመቱ ግማሽ ቢሊዮን ቶን ካርበን ዳይ ኦክሳይድ ከከባቢ አየር ሲመጥ የሚለቀው ግን በአንፃሩ 1.6 ቢሊዮን ቶን ሆኗል፡፡
የጥናቱ መሪና የብራዚሉ ናሽናል ኢንስቲትዩት ፎር ስፔስ ሪሰርች ተመራማሪ ሉሲያና ጋቲ ጫካው በየዓመቱ ከሚመጠው የካርበን መጠን በሦስት እጥፍ በሚበልጥ መጠን የሚለቅ ሲሆን የደን ጭፍጨፋው ከ30 በመቶ በላይ በሆነባቸው የጫካው አካባቢዎች ደግሞ ጭፍጨፋው ከ20 በመቶ በታች ከሆነባቸው አንፃር በ10 እጥፍ የላቀ ነው ስትል ለሳይንሱ አለም መርዶ አርድታለች፡፡
የአማዞን ጫካ 7.2 ሚሊዮን ካሬ ኪ.ሜ (ከኢትዮጵያን ቆዳ ስፋት በ6 አጥፍ ገደማ የሚበልጥ) መሬት የሚሸፍን ነው፡፡ ይህ ስፋቱ በምድራችን ከቀረው የምድር ወገብ አካባቢ ደን ግማሹን እጅ እንዲሆን አድርጎታል፡፡
ምንጭ፤ Live Science
ለተጨማሪ፤ https://www.livescience.com/amazon-rainforest-accelerate-climate-change.html

የኢትዮጵያ ሳይንስ አካዳሚ ያሰገነባው የህፃናት ሳይንስ ማዕከል ተመረቀ
===============
የኢትዮጵያ ሳይንስ አካዳሚ ከጎተ ኢንስቲትዩት እና ጀርመን ከሚገኘው ፓኖሜንታ ሳይንስ ማዕከል ጋር በመተባበር በቅጥር ግቢው ያስገነባው የልጆች ሳይንስ ማዕከልን በትናንትናው ዕለት አስመርቋል፡፡
በሦስት ክፍሎች ተደራጅቶ የተገነባውና በሀገራችን በዓይነቱ የመጀመሪያ መሆኑ የተነገረለት ማዕከሉ ታዳጊዎች በፅንሰ ሀሰብ ደረጃ በክፍል ውስጥ የተማሯቸውን ትምህርቶች በተግባር የሚያሳዩ በርካት የፊዚክስ፣ ሒሳብ እና መሰል የሳይንስ ማስተማርያ መሳርያዎችን ይዟል፡፡ ህፃናቱም በተለይ ምላሽ ሳይነገራቸው ከመሳርያዎቹ በስተጀርባ ያለው ሳይንስ እንደሚቃኙበት ተገልጿል፡፡
የአካዳሚው ሳይንስ ማዕከል ንዑስ ክፍል በመሆን የተከፈተው የህፃናት ሳይንስ ማዕከሉ ህፃናት በሳይንስ፣ ቴከኖሎጂ እና ሒሳብ የትምህርት ዘርፎች ጠንካራ ይሆኑ ዘንድ በጨዋታ መልኩ የትምህርት ዘርፎቹን ዕውቀት የሚያስጨብጥ መሆኑን የአካዳሚው ቦርድ ፕሬዘዳንት ፕ/ር ፅጌ ገ/ማርያም ተናግረዋል፡፡ በቀጣይም አቅም በፈቀደ መልኩ ለማስፋፋት እና በየትምህርት ቤቱ መሰል ተቋማትን ለመገንባት እንደሚሰራም ፕ/ር ፅጌ ገልፀዋል፡፡
የዕለቱ ክብርት እንግዳ ሆነው ማዕከሉን መርቀው የከፈቱት የሴቶች፣ ሕፃናትና ወጣቶች ሚኒስቴር ሚንስትር ደኤታ ወ/ሮ አለሚቱ ኡሞት በበኩላቸው ህፃናት ለሳይንስ ያላቸው ፍላጎት የሚወሰነው በልጅነት ዕድሜያቸው እንደመሆኑ በዙርያቸው ያሉ ነገሮችን ለማወቅ የሚያደርጉትን ጥረት መደገፍና መሰል የሳይንስ ማዕከላትን ማደራጀት የወደፊቶቹን ተመራማሪዎች በመፍጠር ረገድ የማይተካ ሚና እንዳለው ገልፀዋል፡፡ መንግስት ለሳይንስ በሰጠው ትኩረት ሳብያ በሀገር አቀፍ ደረጃ በርካታ ውጤታማ ተግባራት በመከናወን ላይ ናቸው ያሉት ክብርት ሚኒስትር ደኤታዋ በኢትዮጵያ በዓይነቱ ልዩ የሆነው ይህ ማዕከል በመከፈቱ የተሰማቸውን ደስታ ገልፀዋል፡፡
የኢትዮጵያ ሳይንስ አካዳሚ ከአስር ዓመት በፊት 49 የሀገራችን ምሁራንን በማሰባሰብ የተቋቋመ መንግስታዊ ያልሆነና ለትርፍ ያልተቋቋመ ተቋም ነው፡፡ አካዳሚው በመንግስት እና ሌሎች አጋሮች ድጋፍ ሲንቀሳቀስ የተፈጥሮ፣ ማህበራዊ እና ጤና ሳይንስን ጨምሮ በስድስት የተለያዩ ዘርፎች ላይ ሀገራዊ ዕውቀትን የማስፋፋት እና በማስረጃ ላይ የተመሰረተ የፖሊሲ ምክረ ሀሳብ የማቅረብ ስራን ሲሰራ ቆይቷል፡፡ ተቋሙ ኢዚሁ አዲስ አበባ ጉለሌ አካባቢ ቀድሞ የብላቴ ጌታ ህሩይ ወልደ ሥላሴ መኖርያ በነበረው ግቢ ውስጥ የሚገኝ ሲሆን በስራቸው የላቁ 180 ምሁራንንም በአባልነት አቅፏል፡፡

መላው ዓለም ላይ ሲሰልል የቆየው የእስራኤል ኩባንያ

መላው ዓለም ላይ ሲሰልል የቆየው የእስራኤል ኩባንያ
===========
አንድ እስራኤላዊ የግል ኩባንያ የስልክ ሶፍትዌርን ተጠቅሞ በመላው ዓለም የሚገኙ ጋዜጠኞች፣ ፖለቲከኞች እና አክቲቪስቶችን ሲሰልል እንደቆየ ተዘገበ፡፡ የእስራኤሉ ኤንኤስኦ ግሩፕ ፔጋሴስ በተሰኘው ሶፍትዌሩ አማካኝነት ስለላውን ሲያከናውን መቆየቱን እንደ ዋሽንግተን ፖስት እና ዘ ጋርዲያን ያሉ አለም ዓቀፍ ሚዲያዎች የተሳተፉበት አፈትላኪ መረጃ ምርመራ አሳይቷል፡፡

አፈትሎኮ የወጣው መረጃ እንዳመላከተው ከአውሮፓውያኑ 2016 አንስቶ 50 ሺህ ያህል ስልክ ቁጥሮች በኤንኤስኦ ግሩፕ ደንበኞች ተፈላጊ ሆነው መለየታቸውን ነው፡፡ ሆኖም ከ50 ሺው ውስጥ ሁሉም ሀክ አልተደረጉም፤ ጥቃት የደረሰባቸው ዝርዝር ግን በቅርብ ቀናት ውስጥ ይፋ እንደሚሆን ተዘግቧል፡፡ ታድያ በድርጅቱ ስለላ ሲደረግባቸው ከነበሩት ጋዜጠኞች መካከል በታላላቆቹ አለም አቀፍ ሚዲያ ተቋማት፤ በአዣንስ ፍራንስ ፕረስ፣ ዘ ዎል ስትሪት ጆርናል፣ ሲኤንኤን፣ ዘ ኒው ዮርክ ታይምስ፣ አል ዤዚራ፣ ፍራንስ 24፣ ራዲዮ ፍሪ ዩሮፕ፣ ሚዲያፓርት፣ ኢል ፓሪስ፣ ዘ አሶሺዬትድ ፕረስ፣ ሌ ሞንዴ፣ ብሉምበርግ፣ ዘ ኢኮኖሚስት፣ ሮይተርስ እና የአሜሪካን ድምፅ ውስጥ የሚሰሩት ይገኙበታል፡፡

በዝርዝር ውስጥ ስልካቸው ከተገኙት መከላከልም በሳውዲ መንግስት ለተገደለው የሳውዲ ተወላጅ ጋዜጠኛ ጀማል ካሾጊ ቅርብ የሆኑ ሁለት ሴቶች እንዲሁም ኋላ ላይ ግድያ የተፈፀመበት ሜክሲአዊ የፍሪላንስ ጋዜጠኛ ይገኝበታል፤ ምንም እንኳን ስልኩ ሀክ ተደርጎ ይሁን አይሁን ባይታወቅም፡፡ እንደ ዋሽንግተን ፖስት ዘገባ ከሆነ ደግሞ ዝርዝሩ ውስጥ ከተገኙት መካከል የሀገር መሪዎች፣ የአረብ ንጉሳዊ ቤተሰብ አባላት፣ ዲፕሎማቶች፣ ፖለቲከኞች፣ አክቲቪስቶች እና የንግድ ተቋማት ኃላፊዎች እንደሚገኙበት ተጠቅሷል፡፡

ዝርዝሩ የትኞቹ የድርጅቱ ደንበኞች የስልክ ቁጥሮቹን እንዳስገቡ ባይገልፅም በዋናነት ግን ከ10 ሀገራት ማለትም አዘርባጃን፣ ባህሬን፣ ሀንጋሪ፣ ህንድ፣ ካዛኪስታን፣ ሜክሲኮ፣ ሞሮኮ፣ ሩዋንዳ፣ ሳውዲ አረቢያ እና የተባበሩት አረብ ኢምሬቶች መሆናቸውን ተዘግቧል፡፡ ኤንኤስኦ ሶፍትዌሩ በወንጀለኞች እና አሸባሪዎች ላይ እንዲውል መሰራቱን ቢገልፅም የዘ ጋርዲያን ዘገባ እንደሚያሳየው ፔጋሴስ መጠነ ሰፊና ያልተቋረጠ ስለላን እንደሚያከናውን ነው፡፡ አምነስቲ ኢንተርናሽናል እና ፎርቢድን ስቶሪስ ያፈተለከውን መረጃ በማግኘት ቀዳሚዎቹ ነበሩ፤ ኋላ ላይም መረጃውን ለሚዲያዎች አጋርተውታል፡፡ ሆኖም ድርጅቱ የቀረቡበትን ክሶች የተጋነኑና መሰረት ቢስ ናቸው ሲል ተችቷል፡፡

ከዚህ ቀደም ሶፍትዌርን በመጠቀም የግዙፉ ሚዲያ ተቋም አል ዤዚራ ሪፖርተሮችን እና ሞሮኮአዊያን ጋዜጠኞች ስልክ ስለመጠለፉ በካናዳው የዩኒቨርሲቲ ኦፍ ቶሮንቶ የሚገኘው ሲቲዝን ላብ የተሰኘ የጥናት ማዕከል እንዲሁም አምነስቲ ኢንተርናሽናል አሳውቀው ነበር፡፡

ምንጭ፤ Tech Xplore
ለተጨማሪ፤ https://techxplore.com/news/2021-07-private-israeli-malware-spy-journalists.html