ፍላጎታችንን ከአእምሯችን መገመት የሚችሉ ኮምፒውተሮች
***********************
የኮምፒውተር ቴክኖሎጂ የተጠቃሚዎችን ፍላጎት ከተጠቃሚው አእምሮ መረዳት የሚያችል ደረጃ ላይ መድረሱ ተነገረ፡፡ በኮፕንሃገንና ሄልሲንኪ ዩኒቨርሲቲ ተመራማሪዎች በተሰራ ጥናት የግለሰቦችን ምርጫና ፍላጎት ከሌሎች ሰዎች እሳቤ ጋር የሚኖረውን ዝምድና በመጠቀም በኮምፒውተር አማካኝነት ማወቅ እንደሚቻል አሳይተዋል፡፡
ይህ ቴክኖሎጂ ሰዎች ስለራሳቸው ያላቸውን እውቀት እንደሚጨምርላቸው ተመራማሪዎቹ ተናግረዋል፡፡ ብዙውን ጊዜ በኦን ላይን ስራዎችን በምንሰራበት ጊዜ በብዛት የምንጎበኛቸውን ምንጮችና ፍላጎቶቻችንን መሰረት ያደረጉ የተለያዩ አማራጮች በኮምፒውተራችን አማካኝነት ይቀርቡልናል፡፡ ይህኛው ቴክኖሎጂ ግን ከዚህ በፊት የነበረንን ፍላጎት ሳይሆን አሁን ላይ እያሰብን ያለውን ከአእምሯችን መረዳት የሚችል ነው፡፡
ይህ ኮላቦሬቲቭ ፊልተሪንግ የተሰኘ ስልት ባህሪያችንን የሚያጠናና የምንሰራውን ስራ ከሌሎች ሰዎች ጋር በማነጻጸር በብዛት ፍላጎት የምናሳይባቸውን ነገሮች መረዳት የሚችል ነው፡፡ ይሁን እንጂ ተመራማሪዎቹ የዚህ ግምት ምንጩ የሰዎችን ባህሪ በመረዳት ብቻ አይሆንም የሚል ሀሳብን እያሰሙ ነው፡፡ ለዚህም ቴክኖሎጂው ከሰዎች ባህሪ ሳይሆን ከሰዎች አእምሮ ነገሮችን መረዳት ይችላል የሚል የሳይንስ ልቦለድ የሚመስል መከራከሪያን አቅርበዋል፡፡
ይህ ኮምፒውተር ሳይንስንና ኮግኒቲቭ ኒውሮ-ሳይንስን በማቀናጀት የሚሰራው ፕሮጀክት አእምሮን መሰረት ያደረገ ኮላቦሬቲቭ ፊልተሪንግ እውን እንደሆነ አሳይቷል፡፡ ይህንንም ለማድረግ የአንድን ሰው የአእምሮ ምላሽ የመስጠት ውቅር (patterns) ከሌሎች ሰዎች ጋር የማነጻጸር ስራ እንደሚሰራ ተመራማሪዎቹ ተናግረዋል፡፡
ምንጭ techxplore
ተጨማሪ ንባብ https://techxplore.com/news/2021-06-brain.html

የቴክኖሎጂ እና ኢኖቬሽን ኢንስቲትዩት ለክልል የሳይንስ፣ ኢኖቬሽን እና ቴክኖሎጂ ተቋማት ያዘጋጀውን ለሦስት ቀን የሚቆይ የአቅም ግንባታ ስልጠና እና የምክክር መድረክ በዛሬው እለት በቢሾፍቱ ከተማ በሚገኘው የጎልድማርክ ሆቴል በመስጠት ላይ ይገኛል።

ናይጄሪያ ሚዲያዎቿ ቲውተርን እንዳይጠቀሙ ከለከለች
*******************************
ናይጀሪያ ሁሉም የቴሌቪዥንና ራዲዮ ጣቢያዎች ቲውተር የተሰኘውን ማህበራዊ ሚዲያ በፍጹም እንዳይጠቀሙ አግዳለች፡፡ ይህም የሆነው የናይጀሪያው ፕሬዘዳንት ሞሃመድ ቡሃሪ ናይጀሪያን ለመከፋፈል የሚጥሩ ቡድኖችን ለመቅጣት እንደተዘጋጁ የሚገልጽን ጽሁፍ በቲውተር ገጻቸው ቢያሰፍሩም ቲውተር ግን መልእክቱን በማጥፋቱ ነው፡፡
የብሮድካስት ጣቢያዎች የሚጠቀሟቸውን የቲውተር መተግበሪያዎችና ማስፈንጠሪያ ሊንኮች አገልግሎት እንዲያቋርጡ በናይጀሪያ መንግስት ትእዛዝ ተላልፎባቸዋል፡፡ በመሆኑም የናይጀሪያ የሚዲያ ተቋማት ቲውተርን እንደ መረጃ ምንጫቸው መጠቀም አይችሉም፡፡ ይህንንም ማድረግ ናይጀሪያን ከሚወድና አንድነቷን ከሚፈልግ የሚዲያ ተቋም የማይጠበቅ እንደሆነ የ NBC ዳይሬክተር የሆኑት አርምስትሮንግ ኢድቻባ ተናግረዋል፡፡
ቲውተርም ጉዳዩን ትኩረት ሰጥቶ እየተሰራበት እንደሆነና ተጠቃሚዎች የሚፈልጓቸውን መረጃዎች እንደገና ለመመለስ ማሰቡን አሳውቋል፡፡ በናይጀሪያ 39 ሚሊዮን የሚደርሱ የቲውተር ተጠቃሚዎች እንዳሉ ጥናቶች ያመለክታሉ፡፡ የናይጀሪያ የውጭ ጉዳይ ሚኒስቴር ከክስተቱ በኋላ የውጭ ሀገር ዲፕሎማቶችን በናይጀሪያ አቡጃ ሰብስቦ ያወያየ ሲሆን የአውሮፓ ህብረት፣ አሜሪካ፣ እንግሊዝ፣ ካናዳና አይርላንድ ተወካዮች የመረጃ ምጭን ሙሉ ለሙሉ ማቋረጥ መፍትሄ ሊሆን እንደማይችል ሀሳባቸውን መስጠታቸውን የመረጃ ምጫችን አስነብቧል፡፡
ምንጭ CGTN Africa
ተጨማሪ ንባብ https://africa.cgtn.com/
2021/06/07/nigeria-directs-broadcasters-to-delete-twitter/

በአለማችን ላይ ያለው የኮቪድ ቫይረስ ክብደት
*******************************
ተመራማሪዎች በአለማችን ላይ ያሉ የኮቪድ ቫይረሶች (SARS-CoV-2) ሁሉም በአንድ ላይ ቢሰበሰቡ የሚኖራቸውን ክብደት ገምተው ተናገሩ፡፡ በአለማችን በሰዎችም ይሁን በሌሎች ቦታዎች ላይ የሚርመሰመሱት የኮቪድ ቅንጣቶች በአንድ ላይ ቢሰበሰቡ ከ1 አፕል ክብደት እስከ የሚድህ ህጻን ካለው ክብደት ጋር ሊወዳደሩ እንደሚችሉ ይፋ ተደርጓል፡፡
ተመራማሪዎች በአንድ ሰው ውስጥ ሊኖር የሚችልን የቫይረስ መጠን መገመት የሚያስችል ምርምርን በቅርቡ ሰርተው የነበረ ሲሆን በዚህም በአንድ ሰው ውስጥ ከ10 ቢሊዮን እስከ 100 ቢሊዮን የSARS-CoV-2 ቫይረሶችን በቫይረሱ በደንብ በተጠቃበት ወቅት ሊሸከም እንደሚችል ተገልጧል፡፡ አንድ የቫይረስ ቅንጣት 1 ፌምቶ ግራም ክብደት (1/1 000 000 000 000 000 000 (1E-18) kilograms) አለው፡፡ ይህን ክብደት እና በአንድ ሰው ውስጥ ይኖራል ተብሎ የተገመተውን የቫይረስ ብዛት በማባዛት በአንድ ሰው ውስጥ የሚኖርን የጠቅላላ ቫይረስ ክብደት ማግኘት ይቻላል፡፡
አንድ በኮቪድ ቫይረስ በእጅጉ የተጠቃ ሰው በአማካኝ ከ1 ማክሮ ግራም እስከ 10 ማይክሮ ግራም ቫይረስ ሊሸከም ይችላል፡፡ በዚህም እስካሁን በአለማችን ውስጥ ያለው የኮቪድ ቫይረስ ከ0.22 እስከ 22 ፓውንድ ወይም ከ0.1 እስከ 10 ኪሎ ግራም ሊሆን እንደሚችል ተገልጧል፡፡
ምንጭ sciencealert
ተጨማሪ ንባብ https://www.sciencealert.com/how-much-does-all-the-sars-cov-2-in-the-world-weigh?utm_medium=Social&utm_source=Facebook&fbclid=IwAR1GX14V8VUCcNilGoSY_I9PPtl0LiKUWHM8zFR4-ozGyrsBWge4Fv5FJmU#Echobox=1623202353

ኢንስቲትዩቱ ለክልል የሳይንስና ቴክኖሎጂ ተቋማት የአቅም ግንባታ ስልጠናን መስጠት ጀመረ
=====================
የቴክኖሎጂ እና ኢኖቬሽን ኢንስቲትዩት ለክልል የሳይንስ፣ ኢኖቬሽን እና ቴክኖሎጂ ተቋማት ያዘጋጀውን የአቅም ግንባታ ስልጠና አና የውይይት መርሃ ግብር በዛሬው ዕለት ጀምሯል፡፡ በወይይቱ መነሻ ስለስልጠናው አስፈላጊነት እና ስለኢንስቲትዩቱ ሃላፊነት ገለፃ በመስጠት መድረኩን የከፈቱት የሴክተር ሞደርናይዜሽን ዳይሬክቶሬት ዳይሬክተር አቶ ሰልማን መሃመድ ኢንስቲትዩቱ በቴክኖሎጂና ኢኖቬሽን ዘርፍ በሀገር አቀፍ ደረጃ የሚሰራቸውን ስራዎች ወደታች ማውረድ እንዲችል ከክልል የሳይንስና ቴክኖሎጂ ተቋማት በጋር መስራት የሚኖረውን ጠቀሜታ አስረድተዋል፡፡
ለሦስት ቀናት ቆይታ በሚኖረው በዚህ የአቅም ግንባታ ስልጠና እና የምክክር መድረክ ላይ ከተለያዩ የክልል ርዕሰ መስተዳደሮች ተወክለው የተገኙት ሃላፊዎችና ባለሙያዎች በክልሎቻቸው የሳይንስ እና ቴክኖሎጂ ዘርፎች ላይ እየተከናወኑ ያሉ ተግባራትና ያጋጠሙ ተግዳሮቶችን ያብራሩ ሲሆን ከዚህ በመነሳትም ከኢንስቲትዩቱ ጋር በጋራ በመሆን በትብብር ሊሰሩ በሚችሉባቸው ጉዳዮች እና ትኩረት ሊሰጣቸው በሚያስፈልጉ ሃሳቦች ላይ ምክክር አድርገዋል፡፡
በመድረኩ ላይ ከክልል የተወጣጡ ሃላፊዎች እና ባለሙያዎች ባነሱት ጉዳዮች ላይ ሀሳብ ለመስጠት የሞከሩት የስታርታፕና ኢኖቬሽን ፕሮሞሽን ዳይሬክቶሬት ዳይሬክተር አቶ በረከት አባይነህ መድረኩ በክልል ተቋማት እየተሰሩ ያሉ ጉዳዮችን በመጠኑም ቢሆን ለመረዳት እና በጋራ ሊሰራባቸው በሚችሉ ጉዳዮች ዙሪያ የጋራ መረዳት እንዲኖር የሚስችል መድረክ መሆነን ተናግረዋል፡፡ አቶ በረከት በተለይም እንዳነሱት በሚሰሩ ስራዎች ላይ የሚታዩ የተግባር መመሳሰሎችንና ተግዳሮቶችን በመለየት የጋራ ፕሮጀክት ለመቅረፅ እና ወደፊት ሊቀርቡ በሚገቡ የቴክኒክ፣ የሰው ሃይልና የስልጠና መርሃግብሮችን ከወዲሁ ለማዘጋጀት የውይይት መድረኩ ትልቅ ሚና እንደሚኖረው ገልጸዋል፡፡
ጠዋት ከነበረው የውይይት መርሃ ግብር በመቀጠል ከሰዓት በተካሄደው የስልጠና መርሃ ግብር በእውቀት አስተዳደር ዳሬክቶሬት ውስጥ የቡድን መሪ በሆኑት አቶ ሚኒሊክ አማካኝነት በእውቀት አስተዳደር ጉዳዮች እና ተያያዥ ሀሳቦች ላይ ሳይንሳዊ ማብራሪያ ለታዳሚያን ቀርቧል፡፡ አቶ ሚኒሊክ በገለጻቸው ተቋማት የእውቀት አስተዳደር ስርዓቶችን ለመተግበር በሚያስችሏቸው ጉዳዮች እና ዘርፉ በተለይም ለሳይንስና ቴክኖሎጂ ተቋማት የሚኖረውን ጠቀሜታ በሰፊው በማንሳት ኢንስቲትዩቱ በተገበራቸው የእቀውቀት አስተዳደር ስርኣቶች ዙሪያ የክልል ተቋማት ሊወስዷቸው የሚችሉ ተሞክሮዎችን አብራርተዋል፡፡
ይህ የስልጠና እና የምክክር መድረክ በቅርቡ በኢንስቲትዩቱ እና በክልል የሳይንስና ቴክኖሎጂ ተቋማት መካከል የተፈጠረውን ስምምነት መነሻ በማድረግ የሚከናወን ሲሆን ተቋማቱ በሚፈልጉት የአቅም ግንባታ ዘርፎች ላይ በነገው ዕለትም በተለያዩ ጉዳዮች ዙሪያ ትኩረቱን አድርጎ የሚቀጥል ይሆናል፡፡

በገጠር የበይነ-መረብ ግንኙነትን (ኢንተርኔት) ለማሳደግ የሚያስችል ስምምነት ተፈረመ
*************************
የኢኖቬሽንና ቴክኖሎጂ ሚኒስቴርና "ኢንተርኔት ሶሳይቲ" በገጠር የበይነ-መረብ ግንኙነትን (ኢንተርኔት) ለማሳደግ የሚያስችል ስምምነት ተፈራረሙ።
ስምምነቱ የዲጂታል ኢኮኖሚን ለመገንባት የተጀመረውን ስራ የሚደግፍ፣ በገጠር ጠንካራ የበይነ መረብ ግንኙነትን ለማዳረስ፣ የበይነ መረብ መሰረተ ልማትን ለማስፋፋትና የበይነ መረብ አስተዳደርን ለማሳደግ የሚያስችል ነው ተብሏል።
ስምምነቱን የኢኖቬሽንና ቴክኖሎጂ ሚኒስትር ዴኤታ አህመዲን መሐመድ (ፒ ኤች ዲ) እና የኢንተርኔት ሶሳይቲ የአፍሪካ ክልል ምክትል ፕሬዝዳንት ዳዊት በቀለ (ፒ ኤች ዲ) ፈርመውታል።
የኢኖቬሽንና ቴክኖሎጂ ሚኒስትር ዴኤታ አህመዲን መሐመድ (ፒ ኤች ዲ) አካታች ብልፅግናን ማረጋግጥን ግቡ አድርጎ የተዘጋጀው የዲጂታል ኢትዮጵያ 2025 ስትራቴጂ እውን እንዲሆን መንግስት፣ መንግስታዊ ያልሆኑ ተቋማት፣ የልማት ድርጅቶችና ማህበራት በቅንጅት ሊሰሩ ይገባል ብለዋል።
ስትራቴጂው መሰረተ ልማቶችን ማሟላት፣ አስቻይ ሁኔታዎችን መፍጠር፣ የዲጂታል መተግበሪያዎችን ማልማት እና ምቹ ከባቢያዊ ሁኔታን መፍጠር የሚሉትን ስለማካተቱም አብራርተዋል።
ስምምነቱ ይህንን ወደ ተግባር ለመቀየር የሚደረገውን ጥረት ይደግፋል ብለዋል።
የኢንተርኔት ሶሳይቲ የአፍሪካ ክልል ምክትል ፕሬዝዳንት ዳዊት በቀለ (ፒ ኤች ዲ) ስምምነቱ የገጠር የበይነ መረብ ግንኙነትን በማሳደግ በገጠር ያለ ሁሉም ማህበረሰብ በዲጂታል ለውጥ ውስጥ ተጠቃሚ እንዲሆን ለማስቻል ነው ብለዋል።
የኢንተርኔት ሶሳይቲ የዲጂታል የኢትዮጵያ 2025 ስትራቴጂ ትግበራን ለመደግፍ ቁርጠኛ መሆኑም አረጋግጠዋል።
ስምምነቱ በዲጂታል ትራንስፎርሜሽን ስትራቴጂ ቅድሚያ የተሰጣቸውን የግብርና፣ የማምረቻ፣ የአገልግሎትና ቱሪዝም ዘርፍን ለመደገ ያግዛል ተብሏል።
ምንጭ https://www.facebook.com/MInT.Ethiopia

የእናቶችን ድካም የሚያቀለው አዲሱ የእንሰት መፋቂያ ማሽን
---------------------------------------
የእንሰት ተክል አትዮጵያ ውስጥ በብዛት ከሚበቅሉ እና በተፈጥሮ ከታደልንባቸው ውድ ስጦታች መካከል በቀዳሚነት የሚጠቀስ ነው፡፡ ከ 20 ሚሊዮን በላይ ለሚሆኑ የሃገሪቱ ዜጎች መሠረታዊ ምግብ የሆነው ይህ ተክል በብዙ አካባቢዎች ጥያቄ ሆኖ የቀረውን የምግብ ዋስትናን ለማረጋገጥም ትልቅ አቅም ያለው ነው፡፡ በደቡባዊ ኢትዮጵያ ከእንሰት ተዘጋጅቶ ለምግብነት የሚዘወተረው የቆጮ ምግብ አመራረቱና አዘገጃጀቱ ለብዙ እናቶች እጅግ አድካሚ እንደሆነ ይነገርለታል።
እንሰትን ለማምረትና ለማዘጋጀት በሚተገበረው ሂደት ዘመናዊ አሰራር ባለመኖሩ እና የአጠቃቀም ስርዓቱ ችግር የማያጣው በመሆኑ ከ24 እስከ 25 በመቶው የእንሰት ምርት ለብክነት የተዳረገ ይሆናል፡፡ ይህ ትልቅ ሃብት የተለያዩ የቴክኖሎጂ አመራጮች እና የአሰራር ስርዓቶች ተግባራዊ የሚደረግብት ከሆነ በአፍሪካ ቀጣናዎችም ይሁን በአለም ገበያ እጀግ ተወዳዳሪ የመሆን አቅም አለው፡፡ ታዲያ ይህን መነሻ በማድረግ በሀዋሳ ዩኒቨርሲቲ የቴክኖሎጂ ማኑዩፋክቸሪንግ ፋኩልቲ የበለፀገው የእንሰት መፋቂያ ማሽን ዘመናዊ አሰራር ለመዘርጋት እና የእናቶችን አድካሚ ስራ ለማቅለል ትልቅ እገዛ የሚያደርግ ነው፡፡
አሁን ባለው አሰራር እናቶች አንድ የእንሰት ግንድ ፍቆ ለማጠናቀቅና ወደቀጣዩ ሂደት ለማዘጋጀት እጅግ አድካሚ በሆነ አሰራር ከአንድ ቀን በላይ የሚፈጅባቸው ሲሆን አዲሱ የፈጠራ ስራ ግን ብዛት ያላቸው የእንሰት ግንዶችን በአንድ ቀን ብቻ በቃላሉ ሊያከናውን ይችላል፡፡ በፋኩልቲው የኢንዱስትሪያል ኢንጅነሪንግ ትምህርት ክፍል የበለፀገው ይህ ማሽን በመጀመሪያ የእንሰት ግንዱን በትንንሹ በመፈልቀቅ እና በማሽኑ ልክ እንዲገባለት የሚያስፈልግ ሲሆን ከዚህ በመቀጠልም የተለያዩ የሜካኒካል ሂደቶችን በማለፍ እንሰቱን የመፋቅ ተግባር ያከናውናል፡፡
ዩኒቨርስቲው በየዓመቱ በሚያዘጋጀው የቴክኖሎጂ ሽግግር ፕሮግራም ላይ እንደእቅድ ተይዞ በትምህርት ክፍሉ ተመራማሪዎችና መምህራን ለውጤት የበቃው ይህ ፈጠራ በቀጣይ ሂደት ከሚኖረው የማሻሻየ ስራ በኋላ ወደ ጅምላ ምርት የሚገባበት እና ወደ ህብረተሰቡ የሚሰራጭበት ሂደት አንደሚኖር ተገልጿል፡፡
ምንጭ፡ ዶቼ ቬለ (DW)
https://fb.watch/61YoseU5QZ/