በአውሮፓ የግለሰባዊ መረጃ ደህንነት ተሟጋች ቡድኖች ተቃውሞ
********************************
በአውሮፓ አምስት ከተሞች Clearview AI የተሰኘ የሰዎችን የፊት ገጽ ከተለያዩ ማህበራዊ ሚዲያዎች በመውሰድ የማመሳከርና የሰዎችን ማንነት የመለየት ስራን የግለሰባዊ መረጃ ደህንነት ተሟጋች ቡድኖች መቃወማቸው ተሰማ፡፡ ይህም የሆነው ክሊር ቪው የተሰኘው ቴክኖሎጂ የህግ ማስከበር ሂደትን ያግዛል በሚል የአውሮፓ መንግስታት ቴክኖሎጂውን በስፋት የመጠቀም አዝማሚያ እየታየባቸው በመሆኑ ነው፡፡
ይህ ቴክኖሎጂ የሰዎችን ማንነት በትክክል ለመለየት ካለው ጥቅም በተጨማሪ ያለ ሰዎች ፈቃድ መረጃን ለመውሰድ እና አላስፈላጊ ቁጥጥር ለማድረግ መንግስታት ሊጠቀሙበት ይችላሉ የሚል ነቀፋ ደርሶበታል፡፡ ለዚህም ቻይና ቴክኖሎጂውን በመጠቀም ከፍተኛ የሆነ የደህነት ስራ ስትሰራ ነበር እየተባለች መታማቷን በማሳያነት ይነሳል፡፡
በአውሮፓ በዘርፉ የሰዎች መብት መጣስ የለበትም የሚሉ ከአራት በላይ የሰዎች ዲጂታል መብት ተከራካሪዎች ሲኖሩ በአውሮፓ ካሉ ሀገራት እንደ ፈረንሳይ፣ ኦስትሪያ፣ ጣልያን፣ ግሪክና እንግሊዝ ባሉት የሚገኙ ተቆጣጣሪዎችን በጉዳዩ ዙሪያ እየጠየቁ እንደሆነ ተሰምቷል፡፡
እንደ ፌስቡክ፣ ቲውተር፣ ዩቲዩብና ማይክሮሶፍት ኩባንያዎች የክሊር ቪውን እንቅስቃሴ ሙሉ በሙሉ ተቃውመውታል፡፡ ከዚህ በተጨማሪም ይህ የሰዎችን ማንነት ለመለየት የሚያስችል ቴክኖሎጂ የዘረኝነት ችግር እየተነሳበት መሆኑን መዘገባችን የሚታወስ ነው፡፡
ምንጭ techxplore
ተጨማሪ ንባብ https://techxplore.com/.../2021-05-eu-privacy-groups...

የድሮን ቴክኖሎጂን በመጠቀም መድሃኒቶችን እና ክትባቶችን የሚያቀርበው ኢትዮጵያዊ ኩባንያ
==========================
አቪዮን ሰው አልባ አውሮፕላን ወይም ድሮንን በመጠቀም የህክምና አቅርቦቶችን በተለያዩ የታዳጊ ሀገራት የሚያቀርብ ኢትዮጵያዊ ኩባንያ ነው፡፡ አቪዮን በአፍሪካ ውስጥ በሚገኙ ለመጓጓዣ አስቸጋሪና ሩቅ አካባቢዎች የመድሃኒት ቁሳቁሶች ተደራሽነትን ለማስፋት የድሮን ቴክኖለጂዎችን እያመረተና እየተገበረ የሚገኝ ድርጅት ነው፡፡ ድሮንን መሰረት አድርገው ከሚዘዋወሩ የህክምና ቁሳቁሶች መካከል ደግሞ ክትባቶች እና መድሃኒቶች በዋናነት ይገኙበታል፡፡
አቪዮን የሚያመርታቸው ድሮኖች ሃይብሪድና ራስ-ገዝ ከሚባሉት የድሮን አይነቶች ውስጥ የሚመደቡ ሲሆን፤ እስከ 150 ኪሎ ሜትር ድረስ 5 ኪሎ ግራም የሚመዝኑ ክትባቶች እና መድሃኒቶች ጭነው መጓዝ የሚችሉ ናቸው፡፡ በተለያዩ አካባቢዎች የበረራ ሙከራውን በተሳካ ሁኔታ ያደረገው ኩባንያው በቅርቡ ከጤና ሚኒስቴርና ከኢኖቬሽንና ቴክኖሎጂ ሚኒስቴር በሃገር አቅፍ ደረጃ ተንቀሳቅሶ መስራት የሚያስችለውን ህጋዊ ማረጋገጫ አግኝቷል፡፡
አቪዮን አሜሪካ ውስጥ በሚገኝ Y-Combinator በተሰኘ የስታርታፕ አክስለሬተር ኩባንያ በሚዘጋጅ የሶስት ወር ፕሮግራም ላይ እንደኢትዮጵያ ለመጀመሪያ ጊዜ በመሳተፍ ለፕሮጀክት ማስጀመሪያ የሚግዝ የ120 ሺ ዶላር የሲድ ኢንቨስትመንት ሊያገኝ ችሏል፡፡ በዚህ የስታርታፕ አክስለሬተር ፕሮግራም ውስጥ መሳተፍ የቻሉት የአቪዮን ኩባንያ አባላት በዓመት ሁለቴ በሚዘጋጀው በዚህ ፕሮግራም ላይ መሳተፋቸው ለስራ ማስጀመሪያ የሚያግዝ የውጭ ምንዛሪ እንዲያገኙ ትልቅ በር እንደከፈተላቸው ይናገራሉ፡፡ አሁን ላይ በተገኘው የፋይናንስ አቅምና መልካም ምላሽ ስድስት በሚጠጉ የከተማ ጣቢያዎች 24 ድሮኖችን በመጠቀም በየቀኑ 120 በረራዎችን ለማድረግ ያቀደው ኩባንያው በዚህም የህክምና አቅርቦቶች ላልተሟሉላቸው 2 ሺ የሚደርሱ ጤና ጣቢያዎች አገልግሎቱን የሚያቀርብ ይሆናል፡፡
አቪዮን መዲናችን አዲስ አበባ ሰው አልባ አውሮፕላን የሚመረትባት የድሮን የማምረቻ ሃብ ለማድረግ ሰፊ ራዕይ ይዞ እየተንቀሳቀሰ ሲሆን ከኢትዮጵያ ውጪም በአፍሪካ፣ ላቲን አሜሪካ እና ደቡብ እስያ ሀገራት አገልግሎቱን ለማስፋት እቅድ አለው፡፡
https://shega.co/.../the-story-of-yc-incubated-ethiopian.../

አሞሌ በስልክ ብቻ 100 ሺህ ብር መበደርን ሊያስችል ነው
=======================
አሞሌ የተንቀሳቃሽ ስልክ መተግበሪያ ደንበኞች እስከ 100 ሺህ ብር ድረስ መበደር የሚችሉበትን የብድር አገልግሎት ሊያስጀምር ነው፡፡ ግለሰቦችንም ሆነ ተቋማትን ተጠቃሚ እንደሚያደርግ የተነገረለት አገልግሎቱ በተለይም ለንግድ ተቋማት በመተግበሪያው አማካኝነት አንድን እቃ ገዝተው ሒሳቡን በኋላ መክፈል የሚያስችላቸው ይሆናል፡፡
ሞንቴና ቴክኖሎጂስ ከዳሽን ባንክ ጋራ በመተባበር የዛሬ ሦስት ዓመት ይፋ ያደረገው አሞሌ የስልክ መተግበሪያ 2.1 ሚሊዮን ተጠቃሚዎችን በማፍራት እንደ አገልግሎት ክፍያ፣ የስታዲየም መግቢያ ትኬትና የስልክ አየር ሰዓት ግዢ ያሉ አገልግሎቶችን ሲያቀርብ ቆይቷል፡፡ በዚህ የሁለት ዓመት ቆይታው ባከናወናቸው ከሦስት ሚሊዮን የሚልቁ ዝውውሮች አማካኝነት 7.3 ቢሊዮን ብር የሚሆን የገንዘብ ዝውውርን ማከናወን ችሏል፡፡ ሆኖም አብዛኛው የገንዘብ ዝውውር ከስፖርት፣ መዝናኛ፣ ት/ቤት ክፍያ እና ሸቀጣ ሸቀጥ ንግድ ጋር የተያያዙ እንደመሆናቸው የኮቪድ-19 ወረርሺኝ ሲከሰት የዝውውር መጠኑ በ85 በመቶ ሊወርድ ችሏል፡፡ ይህም ለተቋሙ ትምህርት ሆኖት በኤሌክርትሮኒክ ኮሜርስ እና ዕቃ ማድረስ ላይ እንዲሰራ አድርጎታል፡፡
ባሳለፍነው ወር ይፋ ያደረገው ዓለም አቀፍ የኢ-ኮሜርስ አገልግሎቱም እንዲሁ ነጋዴዎች ክፍያቸውን በዳሽን ባንክ በኩል መቀበል እንዲችሉ የሚያደርግ ነው፡፡ የክፍያ ስርዓቱን የሚያስችልለት የቴክኖሎጂ መሰረተ-ልማትን ለመዘርጋት ይረዳው ዘንድም በናይጄሪያውያን ተመስርቶ መቀመጫውምን አሜሪካን ካደረገው የፋይናንስ ቴክኖሎጂ ኩባንያ ፍላተርዌቭ ጋር ጥምረት መመስረቱም ተዘግቧል፡፡
ይህ የብድር አገልግሎት ምናልባትም በአንድ ወር ጊዜ ውስጥ ለህዝብ ይፋ ሊሆን እንደሚችል ተነግሯል፡፡ ሆኖም ከተጠያቂነት አንፃር ቀለል ያሉ ሆነው የሚገኙት የንግድ ተቋማት ቀዳሚ ተጠቃሚ የመሆን እድላቸው የሰፋ ነው፡፡ በሌላ መልኩ የብድር ወለዱ በባንኮች ላይ ካለው ከፍተኛ መጠን በእጅጉ ያነሰ እንደሚሆን ይጠበቃል፡፡
ምንጭ፤ Addis Fortune

የሩሲያ ሀከሮች ጥቃት እንደቀጠለ ነው ሲል ማይክሮሶፍት ተናገረ
=====================
ባሳለፍነው የፈረንጆች አመት በርካታ የአሜሪካን ተቋማትን ያጠቃውና በሩሲያ መንግስት ይደገፋል ተብሎ የሚታማው የሀከሮች ቡድን በሀገሪቱ የመንግስት ቢሮዎች፣ የምሁራን መድረኮች፣ አማካሪዎች እንዲሁም ሌሎች ድርጅቶች ላይ ጥቃቱን ቀጥሏል ሲሉ ኃላፊዎችና አጥኚዎች ተናገሩ፡፡ በማይክሮሶፍት አማካኝነት ባሳለፍነው ሳምንት የወጣው መረጃ የሚያመላክተው ኖቢሊየም የተሰኘው ቡድኑ በተለይ በውጪ ጉዳይ ፖሊሲዎች ላይ ትኩረታቸውን አድርገው በሚሰሩ መንግስታዊ ተቋማት ላይ የሚያደርሰውን ጥቃት መጨመሩን ነው፡፡ የአሜሪካን ሳይበር ደህንነት እና መሰረተ-ልማት ኤጀንሲም ይህን የማይክሮሶፍት መረጃ በመጠቆም የሚመለከታቸው ተገቢውን የመከላከያ እርምጃ ይወስዱ ዘንድ ማሳሰቢያ ሰጥቷል፡፡
በማይክሮሶፍት የቀረበው መረጃ ውስብስብ እና በከፍተኛ መጠን የተስፋፋ የጥቃት ወጥመድ የሆኑ ኢ-ሜይሎችን (Phishing) የመላክ ዘመቻ ማስተዋሉን ይገልፃል፡፡ ይህም እንደ ማይክሮሶፍት ምክትል ፕሬዘዳንት ከሆነ ከ150 የተለያዩ ተቋማት የተውጣጡ 3 ሺህ ኢ-ሜይል አካውንቶች በጥቃት ኢላማው ውስጥ ያስገባ ነው፡፡ ይህ ዜና የተሰማው ዋሽንግተን በባለፈው ዓመት የሶላርዊንድ ጥቃትና ሌሎች መንስኤዎች መነሻነት የተወሰኑ የሩሲያ ዲፕሎማቶችን ከሀገሯ ካባረረችና በሩሲያ ላይም ማዕቀብ ከጣለች ከወራት በኋላ መሆኑ ትኩረትን ስቧል፡፡
አዲሱ ጥቃት ሀከሮቹ የኢ-ሜይል ሰርቨሮቹ ውስጥ መግባትና ሀሰተኛ ኢሜሎችን በስፋት እንዲልኩ ማስቻሉ ተጠቅሷል፡፡ ከተላኩት ሀሰተኛ ኢ-ሜይሎች መካከልም የቀድሞው ፕሬዘዳንት ዶናልድ ትራምፕ በምርጫ ማጭበርበር ዙርያ አዲስ ሰነድ ይፋ ማድረጋቸውን የሚገልፅ ይገኝበታል፡፡ ይህን ተመልክተው ሊንኩን የተጫኑ ሰዎች ታድያ ሀከሮቹ የግል መረጃዎቻቸውን እንዲበረብሩባቸው የሚያስችለው ሶፍትዌር እንዲጫንባቸው ይሆናል፡፡
ባሳለፍነው ዓመት የተሰነዘረው የሶላርዊንድ ጥቃት 18 ሺህ ደንበኞችን እና ከ100 በላይ የሀገሪቱን ተቋማትን ተጎጂ አድርጎ ነበር፡፡ የጥቃቱ ሰለባ ከሆኑት መካከል በዓለማችን 500 ግዙፋን ኩባንያዎች ዝርዝር ውስጥ የተካተቱት የአሜሪካን ኩባንያዎች ይገኙበታል፡፡
ምንጭ፤ Tech Xplore
ለተጨማሪ፤ https://techxplore.com/.../2021-05-russian-hackers...

በኢትዮጵያ የሚገነባው የባቡር አካዳሚ
====================
በሚቀጥሉት ዓመታት የመገንባት እቅድ ለተያዘላቸው እና በስራ ላይ ለሚገኙት የባቡር ፕሮጀክቶች በቂ የሰው ኃይል ማፍራት የሚያስችል የባቡር አካዳሚ እየተገነባ መሆኑን የኢትዮጵያ ምድር ባቡር ኮርፖሬሽን አስታወቋል፡፡ ከኢትዮጵያን ሄራልድ ጋዜጣ ጋር ቆይታ የነበራቸው የኮርፖሬሽኑ ከፍተኛ ሃላፊ አቶ በሃይሉ ስንታየሁ ኢትዮጵያ በባቡር ግንባታ ዘርፍ አሁንና ወደፊት ለሚኖራት ሰፋፊ እቅዶች ከዘመኑ የቴክኖሎጂ አቅም ጋር አብሮ ሊሄድ የሚችል የሰለጠነ የሰው ሃይል ለማፍራት ያስቸላት ዘንድ ይህ የባቡር አካዳሚ ግንባት እጅግ አስፈላጊ መሆኑን አንስተዋል፡፡
በኦሮሚያ ክልል በቢሾፍቱ ከተማ ሚገነባው ይህ የማሰልጠኛ ተቋም ኢትዮጵያ በዘርፉ ያለባትን የባለሙያዎች እጥረት ለመፍታት እና ከዚህ በኋላ ሊሰሩ እቅድ ለተያዘላቸው ግዙፍ የባቡር ፕሮጀክቶች ክህሎታቸው የተረጋገጠ ኤክስፐርቶችን ለማውጣት የሚያስችል ነው፡፡ ለስልጠና ማዕከሉ ግንባታ ዝግጅት እየተደረገ ሲሆን ለዚህም ከዓለም ባንክ እና ከቻይና መንግስት ብድር የተገኘ መሆኑን አቶ በሃይሉ አብራርተዋል፡፡
የባቡር አካዳሚው ሥራ በሚጀምርበት ወቅት በርካታ ባለሙያዎችን በማፍራት ለባቡር ትራንስፖርቱ የሚያስፈልገውን የሠለጠነ የሰው ኃይል ፍላጎት ለማሟላት ከማገዝ ባሻገር፣ ከኢትዮጵያ የውጭ ባለሙያዎችን በመላክ ለማሠልጠን የሚወጣውን ወጪ ለማስቀረት የጎላ ጠቀሜታ እንደሚኖረው ተገልጿል፡፡ በኢትየጵያ እንዲህ ያሉ የማስልጠኛ ተቋማትን የመመስረት እቅድ በየጊዜው ሲንከባለል የቆየ ቢሆንም በፊት ከነበሩ ልምዶች ተነስቶ አሁን ላይ እውን ሊሆን የተቃረበው ይህ የአካዳሚ ምስረታ የኢትዮጵያን የባቡር ኢንዱስትሪ በእጅጉ እንደሚያሰድገው ይታሰባል፡፡
በክህሎት እጥረት ሳቢያ ኢትዮጵያን ጨምሮ በርካታ የአፍሪካ አገራት የባቡር ሶፍትዌር መሐንዲሶችን፣ የኃይል አቅርቦትን፣ የአሠራር ጥገናን፣ ግንባታን እና ሌሎች ባለሙያዎችን ከምዕራቡ ዓለም ሲያስገቡ መቆየታቸውን የሚያነሱት አቶ በሃይሉ የአካዳሚው ግንባታ የአገር ውስጥ ባለሙያዎችን አቅም በሁሉም ዘርፍ ለማጎልበት ወሳኝ ምዕራፍ መሆኑን ይገልፃሉ፡፡
ምንጭ፡ Ethiopian Press Agency
https://www.press.et/english/?p=35712#

ለመጀመሪያ ጊዜ ያለ ሰው ትዕዛዝ ግድያ የፈፀመው ድሮን
=======================
ባሳለፍነው የአውሮፓውያን ዓመት 2020 አንድ መሳርያን የታጠቀ ራስ-ገዝ ድሮን ሊቢያ ውስጥ ያለ ማንም ትዕዛዝ ሰዎችን አድኖ መግደሉን የተባበሩት መንግስታት ድርጅት አስታወቀ፡፡ ድርጅቱ በሪፖርቱ እንዳስታወቀው ካርጉ-2 የተሰኘው ቱርክ ሰራሽ ባለ 4 ሽክርክር ድሮን በሊቢያ መንግስታዊ ኃይሎችና ከእነርሱ ተገንጥለው በመውጣት በሊቢያ ብሔራዊ ጦር አዛዡ ካሊፋ ሀፍታር በሚመራው ክንፍ መካከል በተፈጠረው ግጭት ላይ ነው የአጥፍቶ መጥፋት ስራን እንዲሰራ ሁለት ፈንጂዎችን ታጥቆ የተሰማራው፡፡
በወርሀ መጋቢት የተባበሩት መንግስታት ድርጅት ፀጥታው ምክር ቤት ባለሙያዎች መድረክ ላይ የቀረበው ሪፖርቱ በኒው ሳይንቲስት መፅሔት አማካኝነት ነው ለህዝብ ይፋ የሆነው፡፡ አንደኛው የሪፖርቱ ክፍልም ካሊፋ ሀፍታር በሽሽት ላይ ሳሉ እንዴት እጅግ ውጤታማ በሆነ መልኩ ያለ ማንም ትዕዛዝ ሲንቀሳቀሱ በነበሩት የካግሩ-2 ድሮኖች ሲታደኑ እንደነበር ያመላክታል፡፡ ራስ-ገዝ ድሮኖቹ የተገጠመላቸው ስርዓት ከትእዛዝ ሰጪዎች ጋር ምንም ዓይነት በይነ-መረባዊ ግንኙነት ሳያስፈልጋቸው በራሳቸው ተነሳሽነት ኢላማውን ፈልጎ ጥቃት መሰንዘር የሚያስችለው መሆኑም ተነግሯል፡፡
በአንድ የአሜሪካን ፀረ-ሽብር ምርምር ላይ በተሰማራ ተቋም ውስጥ የሚሰራው ዛክ ካለንቦርን እንደሚለው ከሆነ ይህ ጥቃት ምናልባትም ያለ ሰው ትእዛዝ የተፈፀመ የመጀመሪያው ራስ ገዝ የድሮን ጥቃት ነው፡፡ ይህም በተለይ የሰው ሰራሽ አስተውሎት ስርዓቶች የሚመለከቱትን ነገር ሁሉ በትክክል ለመተርጎም ካለመቻላቸው ጋር በተያያዘ ከፍተኛ ስጋትን የሚጭር ጉዳይ መሆኑን ገልጿል፡፡ እንግሊዛዊው የውትድርና ምሁር ጃክ ዋትሊንግ በበኩሉ ድሮኖቹ ይህን ጥቃት ሲፈፅሙ በርቀት ቁጥጥር እየተደረገባቸው ይሁን አይሁን የሚያውቁት ድሮኖቹን ሲቆጣጠሩ የነበሩት ሰዎች መሆናቸውን ገልፆ ይህ ራስ-ገዝ የጦር መሳርያዎችን ለመቆጣጠር የማይቻል መሆኑን አያሳይም ሲል ይናገራል፡፡ ይህ በእንዲህ እንዳለ ግን ቴክኖሎጂው ቆሞ የሚጠብቀን ስላልሆነ በፍጥነት ውይይት ሊደረግበት እንደሚገባ አሳስቧል፡፡
በዚህ ከሰው ቁጥጥር ውጪ ነበር በተባለለት ጥቃት ምን ያህል ሰዎች ስለመሞታቸው የሚያሳይ መረጃ አልተገኘም፡፡
ምንጭ፤ Daily Star
ለተጨማሪ፤ https://www.dailystar.co.uk/news/world-news/killer-ai-drones-hunted-down-24203431

በማርስ ሰማይ ላይ የታየው ብሩህ ደመና
*************************
ናሳ አነስተኛ የቅኝት ሄሊኮፍተርን ወደ ማርስ ከላከ ወዲህ የተለያዩ አዳዲስ ነገሮችን እያሰማን ይገኛል፡፡ በአሁኑ ደግሞ ያልተለመደ እና ሚስጢራዊ የሆነ ብሩህ ደመናን በማርስ ከባቢ አየር ውስጥ ሲርመሰመስ የሚያሳይ መረጃን አቅርቧል፡፡ ይህ በማርስ ከባቢ አየር ውስጥ የታየው ብሩህና ነጣ ያለ ደመና የናሳ ተመራማሪዎችን ሳይቀር እጅግ አስደንቋቸዋል፡፡
ከምድር አንጻር ሲታይ ደመናን በማርስ ሰማይ ውስጥ መመልከት በጣም ያልተለመደ ነው፡፡ ቀዩዋ ፕላኔት ስስና ደረቅ ከባቢ አየር ያላት በመሆኑ አልፎ አልፎ ደመና መታየቱ ግን ተለምዷል፡፡ እንደ ህዋ ምርምር ተቋሙ መረጃ ከሆነ ኪሪዮሲቲ የተሰኘውን ሮቨር በመጠቀም በተለያዩ ጊዜያት ያልተለመዱ የደመና አፈጣጠር ክስተቶችን በማርስ ሰማይ ላይ ማስተዋል ተችሏል፡፡ የምርምር ተቋሙ በማርስ ውስጥ ደመናማ ቀናት የሚስተዋሉት በማእከላዊው የፕላኔቷ አካባቢ እና በቀዝቃዛማው የፕላኔቷ ወቅት ነው፡፡
ለወትሮው ማርስ ከፀሐይ እጅግ በምትርቅበት ወቅት ይፈጠር የነበረው ደመና ከሁለት አመታት ወዲህ ባልተለመደ መልኩ ቀድሞ መፈጠር ጀምሯል፡፡ በማርስ ከባቢ አየር ውስጥ የሚፈጠር ደመና አብዛኛውን ጊዜ በረዷማ ውሃ የፀሐይ ብርሃን ጋር ሲያገኝ የሚፈጠር ሲሆን አሁን ላይ እየተስተዋለ ያለው ደመና ግን በዚህ መንገድ የተፈጠረ ላይሆን እንደሚችል የናሳ ተመራማሪዎች ይፋ አድገዋል፡፡
በበረዷማ ውሃ አማካኝነት ይፈጠራል ተብሎ የሚታሰበው የማርስ መደበኛ ደመና በ60 ኪሎሜትር ከፍታ ላይ የሚገኝ ሲሆን አሁን ላይ በኪዩሮሲቲ አማካኝነት የታየው ደመና ግን ከዚህ ላቅ ባለ ከፍታ ውስጥ የተስተዋለ እና ከገገረ ካርቦን ዳይ ኦክሳይድ የተፈጠረ ሊሆን እንደሚችል ተገምቷል፡፡ ይሁን እንጂ ተጨማሪ ጥናቶች እንደሚያስፈልጉት የህዋ ምርምር ተቋሙ አልሸሸገም፡፡
ምንጭ
ተጨማሪ ንባብ https://www.sciencealert.com/mysterious-shining-clouds-seen-above-mars-are-both-beautiful-and-unusual?utm_term=Autofeed&utm_medium=Social&utm_source=Facebook&fbclid=IwAR2WWYtxjo5Fekvj79OH7mMYZwklXsEI8Mi7FOEvuU5nfm_G85-OTMU5tSQ#Echobox=1622495369

በዩጋንዳ የሞተርሳይክል ራይድ አገልግሎትን እያስፋፋ ያለው ተቋም
======================
በሀገራችን ኢትዮጵያ ከቅርብ ዓመታት ወዲህ የሞተረኞች ቁጥር በእጅጉ አድጎ እናገኘዋለን፡፡ ምንም እንኳን ኢንዱስትሪው ከፍተኛ ምጣኔ-ሐብታዊ ጠቀሜታው ባይካድም ከተለያዩ አሉታዊ ጉዳዮች ጋር ስሙ ሲያያዝ ይታያል፤ መንግስትም ይህን ይቀርፋሉ ያላቸውን እርምጃዎች ሲወስድ ቆይቷል፡፡ ታድያ በዚህ ረገድ በምሳሌነት ሊጠቀስ የሚችል አንድ የዩጋንዳ የሞተር ሳይክል ራይድ አገልግሎት ሰጪ ኩባንያን ለመመልከት ወደድን፡፡
ከዩጋንዳ እስከ ኬንያ በድንበር አልባነት የሚዘዋወሩትና በሀገሬው ዘንድ ቦዳ ቦዳ ወይም ከድንበር እስከ ድንበር በሚል ስያሜ የሚታወቁት የሞተርሳይክል ታክሲዎች ለሀገረ ዩጋንዳ መዲና ካምፓላ የደም ስሯ ናቸው፡፡ የታክሲ አገልግሎቱን የሚሰጡት 150 ሺህ የሚደርሱ ሞተር ሳይክሎች ሀገሪቱ በተለይ በመሰረተ-ልማት እና ብዙሀን ትራንስፖርት ረገድ ያለባትን ክፍተት የመሙላት ትልቅ ሚናን በመጫወት ላይ ይገኛሉ፡፡ ታድያ ሞተር ሳይክሎቹ ያን ያህልም ደህንነታቸው የተጠበቀ ካለመሆናቸውም ባሻገር ለቁጥጥር አዳጋች መሆናቸው ባይደበቅም በዋጋቸው ርካሽ እና ለወጣቶችም የስራ ምንጭ ሆነዋል፡፡
በነዚህ የሞተርሳይክል ታክሲዎች የስራ ዕድል ከተፈጠረላቸው ወጣቶች መካከል ሪኪ ራፓ አንዱ ነው፡፡ ጓደኛውን በትራፊክ አደጋ እስከሚያጣ ድረስ ሂልሜት ማድረግን አያዘወትር ነበረው ሪኪ የጓደኛውን ሞት ተከትሎ ጥንቃቄውን በመጨመር ብቻ ሳያበቃ መቀመጫቸውን እዚሁ አህጉረ አፍሪካ ውስጥ ካደረጉት ሁለት የቴክኖሎጂ ስራ ፈጣሪዎች ማክሲም ዲዩዶን እና አላስታር ሳሲክ ጋር በመሆን ሴፍቦዳ የተባለውን የሞተርሳይክል ራይድ ኩባንያ አቋቋመ፡፡ አሁን ላይ የአራት ሚሊዮን ነዋሪዎች ቤት በሆነችው ካምፓላ ውስጥ 1.5 ሚሊዮን ያህል ጊዜ ዳውንሎድ የተደረገው መተግበሪያው ከአውሮፓውያኑ 2017 አንስቶ 35 ሚሊዮን ያህል የራይድ ጉዞዎችን በ22 ሺህ የሞተርሳይክል አሽከርካሪዎች አማካኝነት እንዲከወን ማድረግ ችሏል፡፡ ይህም መተግበሪያውን ዩጋንዳ ውስጥ የራይድ አገልግሎት ከሚሰጡ ተቋማት ሁሉ ቀዳሚው ያደርገዋል፡፡
ደንበኞች ለአገልግሎቱ የሚያቀርቡት ክፍያ ሙሉ በሙሉ በሞባይል የገንዘብ ዝውውር አማካኝነት የሚፈፀሙ ሲሆኑ ኩባንያውም በመተግበሪያው አማካኝነት እያንዳንዱ አሽከርካሪ የራይድ አገልግሎት ሰጥቶ በአማካኝ ከሚያገኘው የ1.12 ዶላር ገቢ ላይ 10 በመቶውን ይወስዳል፡፡ ይህም መልስ ለመስጠት የሚኖረውን ውጣ ውረድ ከማስቀረትም ባሻገር ጉቦ ጠያቂ ትራፊክ ፖሊሶችንንም በእጅጉ መቀነስ ችሏል፡፡
ከዚህ በተጨማሪ ሞተር ሳይክሎች እዚህም እዚያም ውር ውር በሚሉባት ካምፓላ ከሴፍቦዳ ራይድ አገልግሎት ጋር የሚሰሩ ሞተረኞችን መለየቱ አስቸጋሪ አይደለም፤ ሂልሜት ያደርጋሉ፣ የትራፊክ መብራቶችን ያከብራሉ፣ ለትራፊክ ፖሊሶችም ታዛኝ ናቸው፡፡ ይህም ይሆን ዘንድ እያንዳንዳቸው የሴፍቦዳ ሞተረኞች ወደ ስራ ከመሰማራታቸው አስቀድሞ የመንገድ ደህንነት፣ ደንበኞች አገልግሎት፣ የመጀመሪያ ደረጃ ህክምና እርዳታ፣ የሞተርሳይክል ጥገና እንዲሁም እንደ ሞተረኛው ፍላጎት የገንዘብ አያያዝን የተመለከቱ ስልጠናዎችን እንዲያገኙ ይገደዳሉ፡፡ ስልጠናውን ካጠናቀቁ በኋላ ስማርት የስልክ ቀፎዎች፣ ብርቱካናማ አንፀባራቁ ጃኬትና ሁለት ብርቱካናማ ሂልሜቶች (አንዱ ለራሳቸው፤ ሌላኛው ደግሞ ለተሳፋሪያቸው) የሞተረኛው ቁጥር በጉልህ ታትሞበት ከተሰጣቸው በኋላ ወደ ስራ ይገባሉ፡፡
ኩባንያው እያስገባ ስላለው ገቢ መረጃዎችን ባይሰጥም ትርፍ እያተረፈ እንዳልሆነ ግን አላስታር ሳሲክ ይናገራል፡፡ ሆኖም ኢንዱስትሪው በከፍተኛ ምስቅልቅል ውስጥ ይዋጅ የነበር እንደመሆኑ ዋናው አላማቸው ቴክኖሎጂን ተጠቅሞ ኢንዱስትሪውን የተሻለ ማድረግ ላይ መሆኑን ሪኪ ራፓ ይናገራል፡፡
ምንጭ፤ Financial Times
ለተጨማሪ፤ https://www.ft.com/.../8a9b4326-b676-4ebf-8af5-29b995f6da9d

ትክክለኛ መገኛውን የሚያውቀው አዲስ ካሜራ
**************************
ተመራማሪዎች ትክክለኛ መገኛውን የሚያውቅ ካሜራን መስራታቸው ተሰማ፡፡ በብሪስቶል ዩኒቨርሲቲ የሚገኙ ተመራማሪዎች በአይነቱ ልዩ የሆነ ስማርት ካሜራን ሰርተዋል፡፡ ይህም ካሜራ የሚያነሳቸውን ምስሎች እንደ ካርታ በመጠቀም የት አካባቢ እንደነበረ እና አሁን የት ላይ እንደሚገኝ ማወቅ የሚችል እንደሆነ ተነግሮለታል፡፡ ይህ ቴክኖሎጂም ስማርት ሴንሰሮችን፣ ራስ ነድ መኪኖችንና የተለያዩ ሮቦቶችን ለመስራት የሚደረገውን ጥረት በእጅጉ የሚያግዝ እንደሚሆን ታውቋል፡፡
ጉዙ በሚደረግበት ወቅት ተጓዡ የሚገኝበትን ትክክለኛ ቦታ በካርታ ላይ ማወቅ እጅግ ጠቃሚ ነገር ነው፡፡ ይህም ወደፊት ወዴት መሄድ እንዳለብንና እስካሁን የመጣንበትን መንገድ እንድናውቅ ያደርገናል፡፡ ይህ አይነት ስልት እንደ ጽዳት ላይ የተሰማሩ ሮቦቶች፣ የቁሳቁስ ማጓጓዣ ድሮኖች እና የጤና ክትትል የሚያደርጉ ተለባሽ ሴንሰሮች ያሉ ስማርት ቁሶች እጅግ በጣም አስፈላጊ ነው፡፡
ይሁን እንጂ ካርታዎችን መጠቀም የሚኖርባቸው ቴክኖሎጂዎች እንደ GPS ያሉ ውጫዊ ሲግናሎችን መጠቀም ይኖርባቸዋል፡፡ እነዚህ ሲግናሎች በተለይ በቤት ውስጥ እምብዛም አገልግሎት አይሰጡም፡፡ ወይም ደግሞ ለእንቅስቃሴ ከፍኛ የሆነ የሐይል ፍላጎት ይኖራቸዋል፡፡
ይሁን እንጂ በብሪስቶል ዩኒቨርሲቲ ተመራማሪዎች የተሰራው አዲሱ Pixel Processor Array (PPA) የተሰኘው ስማርት ካሜራ በሴንሰሩ አማካኝነት የተለያዩ ፕሮሰሶችን የሚሰራ ነው፡፡ ይህም ማለት ምስሎችን ሴንስ በማድረግ ከምስሉ ምንአይነት መረጃ መያዝና ማስወገድ እንዳለበት ካሜራው መወሰን ይችላል፡፡ እንዲሁም በወቅቱ እየተሰራ ላለው ስራ አስፈላጊ የሆነውን መረጃ ብቻ መለየት ያስችለዋል፡፡
በሌላ አገላለጽ የዚህ ካሜራ ስልተ ቀመር አዲስ የሚመለከታቸውን ቦታዎች ብቻ ይዞ እንዲያስቀር የሚያደርገው ሲሆን አንድን ምስል ካነሳ በኋላ ከዚህ በፊት ካነሳቸው ምስሎች ጋር በማነጻጸር የተለየ መሆኑንና አለመሆኑን ይወስናል፡፡
ምንጭ techxplore
ተጨማሪ ንባብ፡ https://techxplore.com/news/2021-06-camera.html

በዓይነቱ ልዩ የሆነው የሰማይ ላይ መዋኛ ገንዳ
=====================
በእንግሊዟ መዲና ለንደን የተገነባው በዓለማችን የመጀመሪያው ተንጠልጣይ የመስታውት መዋኛ ገንዳ የብዙዎችን ትኩረት ስቧል፡፡ በመስታወት የተሰራው መዋኛ ገንዳው በሁለት የመኖርያ አፓርታማዎች አስረኛ ፎቅ ላይ እንደ ድልድይ ሆኖ የተንጠለጠለ ነው፡፡ “የሰማይ ላይ መዋኛ ገንዳ” ተብሎ የተሰየመው ገንዳው የ25 ሜትር ርዝማኔ ሲኖረው ከዚህም ውስጥ 14 ሜትሩ በሁለቱ ህንፃዎች መካከል ያለውን ክፍት ቦታ የሚሸፍን ነው፡፡
ገንዳው ከዚህ ቀደም ስመ ጥሩን የሲድኒ ኦፔራ አዳራሽ ኪነ-ህንፃዊ ንድፍ በሰራው የአራፕ አሶሴሽንና ሌሎች አጋሮች አማካኝነት የተሰራ ነው፡፡ ታድያ የገንዳው መገኛ ለንደን ይሁን እንጂ የተፈበረከው በሀገረ አሜሪካን ኮሎራዶ ውስጥ ነው፡፡ እንዲህ በአስደናቂ ሁኔታ ከመገጠሙ በፊትም አትላንቲክን በመርከብ መሻገር ነበረበት፡፡ ሺዎች ኪሎሜትሮችን ተጉዞ ከስፍራው ከደረሰ በኋላም ከምድር አንስቶ አሁን ወዳለበት የ35 ሜትር ከፍታ ለማድረስ የአንድ ባለ 750 ቶን ተንቀሳቃሽ ክሬን እና ሌላ ተጨማሪ ባለ 50 ቶን ክሬን አስፈልጎታል፡፡
ዙርያ ገባውን ያየን እንደሆን መዋኛ ገንዳው የ5 ሜትር የጎን ስፋትና 3 ሜትር ጥልቀት ሲኖረው በውስጡ የሚይዘው 40 ሺህ ጋሎን ውሃ ብቻ የ375 ቶን ክብደት እንዳለው ተዘግቧል፡፡ ይህን ውሃ ያቆሩት ሁለት የጎን ግድግዳዎቹ 200 ሚሊ ሜትር ውፍረት ሲኖራቸው የታችኛው ወለሉም 300 ሚሊ ሜትር ውፍረት አለው፡፡ በገንዳው ሁለቱም ጫፎች ላይም የመግቢያ ደረጃና የውሃ ማጣርያ ስርዓቶች የተገጠሙለት ሲሆን በዋናተኞቹ ዘንድ ምትሀታዊ ስሜትን እንዲፈጥርም አምስት አይነት መብራቶችን ይዟል፡፡
ታድያ የገንዳውን ተመርቆ መከፈትን ተከትሎ ብዙዎችን እያነጋገረ ይገኛል፡፡ ገንዳው ውስጥ አስደናቂ በሆነ መልኩ ከውሃው በታች ያለውን ከባቢ ቁልቁል እየተመለከቱ መዋኘቱ አስደማሚ ዕይታና ልዩ ስሜትን የሚፈጥር መሆኑ እንደተጠበቀ ሆኖ መዋኘት የሚፈልጉበትን ያህል ግን ገና ከሩቁ የፈሩት አልታጡም፡፡ ሆኖም ደህንነቱ የተጠበቀ ይሆን ዘንድ ስውር በሆኑ የብረት መቃኖች የተደገፈና ከባድ ነፋስ ሲመጣም በተወሰነ መልኩ ወደጎን በመወዛወዝ እንዲያሳልፈው ተደርጎ የተሰራ ነው፡፡ ከዚህም ባሻገር አሜሪካን ውስጥ በመሰራት ሳለ ለጥንካሬው ማረጋገጫ የሰጡ ሙከራዎች ተደርገውለታል፡፡
መዋኛ ገንዳው ለአፓርታማው ነዋሪዎችና እንግዶቻቸው ብቻ የ24 ሰዓት አገልግሎት የሚሰጥ ይሆናል፡፡
ምንጭ፤ CNN እና The Points Guy
ለተጨማሪ፤ https://edition.cnn.com/.../sky-pool-embassy.../index.html
https://thepointsguy.com/news/see-through-pool/