የፕላኔታችን ዲጂታል መንትያ እህት
*******************************
ተመራማሪዎች ከፕላኔታችን ስርዓት ጋር በእጅጉ የምትመሳሰል ዲጂታል ፕላኔትን እየሰሩ እንደሆነ ተነገረ፡፡ ይህም የምድራችንን የወደፊት እጣ ፋንታ ለመተንበይ የሚያስችል እንደሆነ ተሰምቷል፡፡ በተጨማሪም የፖሊሲ አውጭዎች ወደፊት ሊከሰቱ የሚችሉ ነገሮችን ታሳቢ አድርገው እንዲዘጋጁ የሚያስችላቸውም ነው፡፡ በጉዳዩም ላይ አዲስ ስልት በአውሮፓ ተመራማሪዎችና በዙሪክ የኮምፒውተር ተመራማሪዎች አማካኝነት ተዘጋጅቷል፡፡
በ2050 ከብክለት ነጻ የሆነ ቀጠናን ለመመስረት የአውሮፓ ህብረት ግሪን ዲል እና ዲጂታል ስትራቴጂ የተሰኙ ሁለት ፕሮግራሞችን አዘጋጅቶ እየሰራ ነው፡፡ ለዚህም ይረዳቸው ዘንድ በኮምፒውተር ሳይንስ እና በአየር ንብረት ላይ የሚሰሩ ተመራማሪዎች ደስቲኔሽን አርዝ የተሰኘ ከተያዘው የፈረንጆች 2021 አጋማሽ ጀምሮ ለተከታታይ 10 ዓመታት የሚተገበር ፕሮግራምን አስተዋውቀዋል፡፡ በዚህም ወቅት ሊሰሩ ከታቀዱት መካከል አንዱ ወደፊት ሊከሰት የሚችልን ከአየር ጠባይ ለውጥ ጋር የተያያዘ ችግርን ከጊዜና ከቦታ አንጻር በትክክል የሚያመላክት ዲጂታል ፕላኔት ወይም ለምድራችን እህት አንዱ እንደሆነ ተነግሯል፡፡
የተለያዩ የምልከታ መረጃዎች በተከታታይ ወደ ዲጂታል ፕላኔቷ እንዲገባ በማድረግ ዲጂታል የመሬት ሞዴሉ በመረጃው መሰረት የወደፊቱን በተሸለ ትክክለኛነት መተንበይ ያስችላል፡፡ ተከታታይ ከሆነው የአየር ንብረት መረጃዎች በተጨማሪ ተመራማሪዎቹ በሰዎች የእለት ከእለት እንቅስቃሴ ላይ ያተኮሩ አዳዲስ መረጃዎችንም ለመጠቀም አቅደዋል፡፡ ይህ ዲጂታል ሞዴል በምድራችን ላይ የሚከናወንን ሁሉንም እንቅስቃሴ የሚወክል ሲሆን በተጨማሪም ሰዎች በውሃ፣ በምግብና በሀይል አጠቃቀም ላይ የሚያደርሱትን ተጽእኖ ለመገምገም ያስችላል፡፡
እንደ ተመራማሪዎቹ ገለጻ ከሆነ ዲጂታል የመሬት ሞዴሉ የተለያዩ መላ ምቶችንና ተጠባቂ ሁኔታዎችን መስራት የሚያስችል የመረጃ ስርአት በመሆን ለፖሊሲ አውጭዎች እንደሚያገለግል ተገልጧል፡፡ የምድር ዲጂታል መንትያ የበለጠ ዘላቂ ልማት የሚያሳዩ ሁኔታዎችን የሚያዳብር እና የሚፈትሽ የመረጃ ስርዓት እንዲሆን የታሰበ ሲሆን ፖሊሲዎችን በተሻለ ሁኔታም ለማሳወቅ የሚያገለግል ነው፡፡ ከዚህም በተጨማሪ ለንጹህ ውሃ እና ለምግብ አቅርቦት ወይም ለንፋስ፣ እርሻዎች፣ ለፀሐይ ኃይል እና እጽዋት ስትራቴጂካዊ እቅድ ጥቅም ላይ ይውላል፡፡ ለዚህም ተግባር በአውሮፓ የሚገኙ የተለያዩ በአየር ንብረትና በህዋ ምርምር ላይ የሚሰሩ ድጅቶች ተሳትፈዋል፡፡
ምንጭ፡ PHYS.ORG

እድሜያቸው ከ55 በላይ ለሆኑ ሰዎች የ T-Mobile እቅድ
**************************
T-Mobile በመባል የሚታወቀው የስማርት ስልክ አምራች ድርጅት እድሜያቸው 55 እና ከዚያ በላይ ለሆኑ ሰዎች ገደብ አልባ የ5 ጂ የሚጠቀም ተንቀሳቃሽ ስልክ ማቅረቡን አሳወቀ፡፡ ይህ ስልክ የተሻሻለ የሆትስፖት ትስስር ያለውና ያለገደብ ኢንተርኔት መጠቀም የሚያስችል ነው፡፡
ማግኔታ ማክስ የተባለ አዲስ ገደብ አልባ ስልክ ታክስንና ሌሎች ክፍያዎችን ጨምሮ ሁለት መስመሮችን 45 የአሜሪካን ዶላር (ለሁለቱ 90) ያስከፍላል፡፡ ክፍይው ለወራዊ የኢንተርኔት ጥቅል የሚውል ሲሆን መጠቀሚያ ስልኩ ግን ያለ ክፍያ የቀረበ ነው፡፡ ከዚህም በተጨማሪ ስልኩ የ5ጂ እና 4ጂ ፕሪሚየም ዳታ፣ 40ጌጋ የሆትስፖት ዳታ፣ 4K የቪዲዮ ጥራትና ነጻ የኔትፍሊክስ አገልግሎት የሚሰጥ ነው፡፡
ከ55 ዓመት በላይ ለሆናቸው ሰዎች የቀረበው ስልክ ለአንድ መስመር በወር 35 የአሜሪካን ዶላር የሚያስከፍል ሲሆን የ100 ሜጋ ባይት ፐሪሚየም ዳታ፣ የ5ጂ ሆትስፖት ዳታ እና ኔትፍሊክስን በነጻ መመልከት የሚያስችል ተጨማሪ እድልም አለው፡፡ አምራች ድርጅቱ ከዚህ በተጨማሪም እሜያቸው ከ55 በላይ ለሆኑ ሰዎች ብቻ የሚሆን 4 መስመሮችን የሚያስጠቀወም ተመሳሳይ ስልክ ለማቅረብም አቅዷል፡፡
የምርት ትውውቅ በተደረገበት ወቅት የድርጅቱ የገበያ ጥናት ባለሙያ የሆኑት ማት ስታኔፍ እኛ በእድሜ ከፍ ያሉ ደንበኞቻችን ስልካቸውን በተመጣጣኝ ወጭ መጠቀም የሚችሉበትን የተለያዩ ዘዴዎችን እየቀየስን ነው ሲሉ ተናግረዋል፡፡
ምንጭ Tech Xplore

Software development progress in Ethiopia፤ የኢንዱስትሪውን ባለድርሻዎች ያሰባሰበው መድረክ
======================
ሁሉንም የሚመለከታቸው ባለ ድርሻ አካላትን አሳትፎ በኢትዮጵያ የሚከናወኑ የሶፍትዌር ማበልፀግ ስራዎችን አንድ ደረጃ ለማራመድ በማለም የተዘጋጀው የምክክር መድረኩ ትናንት በኢሊሊ ኢንተርናሽናል ሆቴል ተካሄዷል፡፡ በቴክኖሎጂ እና ኢኖቬሽን ኢንስቲትዩት አዘጋጅነት የተካሄደው የምክክር መድረኩ በኢንዱስትሪው ውስጥ ያሉ ዕድልና ተግዳሮቶች፣ ሀገራዊ የሶፍትዌር ስታንዳርድ፣ ብሄራዊ ፖሊሲ እና ድንጋጌዎችን ጨምሮ አምስት አባይት ሀገራዊ ጉዳዮች ላይ ያውጠነጠነ ነው፡፡
የዕለቱን መክፈቻ ንግግር ያደረጉት የኢንስቲትዩቱ ዋና ዳይሬክተር አቶ ሙሉቀን ቀሬ የሶፍትዌር ማበልፀግ ከሌሎች ኢንዱስትሪዎች አንፃር ከፍተኛ ኢንቨስትመንት የማጠይቅና በየትኛውም ትምህርት ዘርፍ ላይ ያለ ሰው በአጭር ጊዜ ስልጠና ሊከውነው የሚችለው ሆኖ ሳለ የቢዝነሶች አሰራር ስርዓትን አዘምኖ ምርታማነትን እንደሚያሻሽል ጠቅሰወዋል፡፡ “ሀገራችን ኢትዮጵያ ወደ ብልፅግና ማማ እየተምዘገዘገች እንደምትገኝ ሁላችሁም ታውቃላችሁ” ያሉት አቶ ሙሉቀን ለዚህ ዕድገት እንደ ዋነኛ ምሰሶ ተደርጎ በሚወሰደው የሶፍትዌር ስራ ላይ ብዙ ተግዳሮቶች ቢኖሩም መንግስት ለዘርፉ ከፍተኛ ትኩረት ሰጥቶ እየተንቀሳቀሰ ስለመሆኑ ለተሳታፊዎች ጠቁዋል፡፡ አክለውም ኢትዮጵያውያን በጋራ በቆምንባቸው የታሪክ አጋጣሚዎች ሁሉ አሸናፊዎች እና ባለ ድሎች ስለመሆናችን የአድዋ ድልን ማሳያ አድርገው በዚህ መስክም ሀገራችንን ወደ ተሻለ የዕድገት ደረጃ ይወስዳት ዘንድ ያለንን እናበርክት ሲሉ ተናግረዋል፡፡
በመድረኩ ላይ ጠቅላይ ሚኒስትር ፅ/ቤትን ጨምሮ ከልዩ ልዩ የመንግስት እና የግል ተቋማት የተውጣጡ ከፍተኛ አመራሮችን ያሳተፈ የፓናል ውይይት ተደርጓል፡፡ በዚህም በደረጃዎች፣ አዕምሮ ንብረት፣ የፖሊሲ እርምጃ እና ሌሎችም ዘርፉ ላይ ተፅዕንዖ የሚያደርጉ ጉዳዮች ተነስተው ውይይት ተደርጎባቸዋል፡፡ ዘርፉን አስመልክቶ በመንግስት በኩል ብዙ እየተሰራ ስለመሆኑ እንዲሁም የግል ተቋማት እና ኢኖቬተሮችም ከመንግስት በኩል እንዲሻሻሉ በሚፈለጉ የፖሊሲ ጉዳዮች ላይ ጥያቄ እንዲያቀርቡ በጠቅላይ ሚኒስቴር ፅ/ቤት የቴክኖሎጂ አማካሪ የሆኑት አቶ ዮዳሄ ዘሚካኤል ተናግረዋል፡፡ በአዕምሮ ንብረት እና ደረጃዎች ላይ አተኩረው ማብራርያ የሰጡት ሌላኛው በፅ/ቤቱ የቴክኖሎጂ አማካሪ አቶ አብዱራዛቅ ኡመርም የአዕምሮ ንብረትን አስመልክቶ ይጠቅማሉ ያሏቸውን ምክረ ሀሳቦች ያቀረቡ ሲሆን በቅርቡም ከብሔራዊ ባንክ ጋራ በመሆን ኢኖቬተሮች ተመዝግቦ የተጠበቀ የአዕምሮ ንብረታቸውን በማስያዝ ብድር እንዲያገኙ ጭምር እየተሰራ ስለመሆኑ ተናግረዋል፡፡
በተሳታፊዎች ዘንድ እንደ ሀገር ሊስተካከሉ ይገባሉ በተባሉ የዘርፉ ተግዳሮቶች ላይ ያተኮሩ ጥያቄና አስተያየቶች ተሰንዝረዋል፡፡ ከነዚህም መካከል በኢትዮጵያ የሚከሰተው የበይነ-መረብ መቆራረጥንን ተከትሎ ተቋማቱ ስለሚደርስባቸው ከፍተኛ ችግር፣ የመንግስት ተቋማት በሶፍትዌር ገበያው ላይ አለአግባብ ተወዳዳሪ ሆነው ስለመቅረባቸው፣ የአይሲቲ ፓርክ ለኢንዱስትሪው ባለድርሻዎች ያለው ተደራሽነት፣ የታክስ ድንጋጌዎች እንዲሁም ቪዛ አሰጣጥ ላይ ባለው መጓተት ላይ ያተኮሩት ይገኙበታል፡፡
በምክክር መድረኩ ፍፃሜ በዘርፉ ያሉ ችግሮችን ለመቅረፍ ይረዳ ዘንድ የግል ተቋማቱን በማስተሳሰርና በመንግስትም በኩል ነገሮችን የሚያመቻች ኮሚቴ ከኢንስቲትዩቱ እና ተቋማቱ በተውጣጡ ሰዎች ተመስርቷል፡፡

የቴክኖሎጂ እና ኢኖቬሽን ኢንስቲትዩት ከክልል የሳይንስ እና ቴክኖሎጂ ተቋማት ጋር በትብብር ለመስራት ከስምምነት ደረሰ
=========================
ኢንስቲትዩቱ ከተለያዩ የክልል ሳይንስ እና ቴክኖሎጂ ተቋማት ጋር ለሦስት ዓመታት ያህል ተፈፃሚ ሆነው የሚቆዩ ስምምነቶችን ዛሬ ተፈራርሟል፡፡ ቀድሞ የነበሩ የትብብር ስራዎችን ወደ ላቀ ደረጃ እንደሚያሳድጉ ተስፋ የተጣለባቸው ስምምነቶቹ ኢንስቲትዩቱን በመረጃ ስርጭት፣ ዕውቀት ሸግግር እንዲሁም ቴክኖሎጂን አሳድጎና አስፋፍቶ ተደራሽ በማድረግ ጨምሮ በ11 አበይት የትብብር ጉዳዮች ላይ ከክልል ቢሮዎቹ ጋር በጋራ እንሰዲሰራ የሚያስችሉት ናቸው፡፡
የቴክኖሎጂ እና ኢኖቬሽን ኢንስቲትዩት መረጃዎችን ዲጂታል በሆነ መልኩ ከማቅረብ አንስቶ አገልግሎት አቅራቢ ተቋማት ስራቸውን ቀልጣፋ በሆነ መልኩ እንዲያከናውኑ የሚያስችሉ ስራዎችን በማከናወን ላይ መሆኑን የኢንስቲትዩቱ ም/ዋና ዳይሬክተር ኢ/ር ተሾመ ሳህለማርያም በፊርማ ስነ-ስርዓቱ ላይ ተናግረዋል፡፡ ምንም እንኳን ኢንስቲትዩቱ ከተመሰረተ የአጭር ዓመታት ዕድሜ ቢኖረውም ብዙ ልምድ ለማካበት የቻለ መሆኑን የገለፁት ኢ/ር ተሾመ በቴክኖሎጂ እና ዕውቀት ሽግግር ረገድ ለተቋማቱ እገዛ እንደሚያደርግ አስታውቀዋል፡፡
በክልልሎቹ በኩል የስምምነት ፊርማውን ያኖሩት ሳይንስ እና ቴክኖሎጂ ቢሮ ኃላፊዎች ከኢንስቲትዩቱ ጋር ቀድሞም የጋራ ስራዎች ሲሰሩ መቆየታቸውን በማስታወስ አዲሱ ስምምነትም ከፊርማ ባለፈ ወደ ተግባር ያመራ ዘንድ አፅዕንዖት ሰጥተው ተናግረዋል፡፡ ኢንስቲትዩቱ ወደ ህብረተሰቡ መውረድ የሚችሉ በተለይም በኤሌክትሮኒክስ አስተዳደር (E-Governance) ላይ ያተኮሩና ለዚህም የሚረዱ የልምድ፣ ስልጠና እና ቁሳቁስ ድጋፎችን እንዲያደርግም ኃላፊዎቹ ጠይቀዋል፡፡

ቴክ-ሳይንስ ሪቪው ፫፤ ነገ በ10 ሰዓት ይጠብቁን
በነገው የሦስተኛ ሳምንት የሪቪው ፕሮግራማችን ባለፉት ተከታታይ ሳምንታት ለአየር ያበቃናቸው የተቋማት፣ ቴክኖሎጂ ታሪክ እና የተመራማሪዎች የህይወት ታሪክ ዝግጅቶቻችን መልሰው በዳሰሳ መልክ ወደ እናንተው የሚቀርቡ ይሆናል፡፡ በዚህም፤
በተቋማት ፕሮግራማችን ላይ፤ ስለ የኢትዮጰያ ምርት ገቢያ፣ ፋሪስ ሮቦቲክስ ትምህርት ቤት፣ ጂኦስፓሻል ኢንፎርሜሽን ኢንስቲትዩት፣ አክሪዴሽን፣ ሆለታ ግብርና ምርምር ማዕከል፣ የኢትዮጰያ ስፔስ ሳይንስ ኢንስቲትዩት፣ ሳይንስና ከፍተኛ ት/ሚ፣ ሳይንስ አካዳሚ፣ ወይዘሮ ስህን ፖ/ቴ/ኮ እና የኢኖቬሽንና ቴክኖሎጂ ሚኒስቴር
ቴክኖሎጂ ታሪክ ፤ ማይክሮስኮፕ፣ ሬድዮ፣ ሰርጓጅ መርከብ፣ ካሜራ፣ ቨርቹዋለ ሪያሊቲ
እንዲሁም በተመራማሪዎች የህይወት ታሪክ፤
ስለ ዶክተር ሃብቴ ጀቤሳ እና ቀሲስ ዶክተር ኃይሉ ተረፈ ላይ ያሰናዳናቸውን አስተማሪ ዝግጅቶች መለስ ብለን ነገ ቅዳሜ በ10 ሰዓት በMOE ቲቪ ይዘንልዎ እንመጣለን፡፡
የዩትዩብ ቻናላችንን (https://www.youtube.com/channel/UC6jvUOLRSkVEQtc5Annfwvg) ሰብስክራይብ ማድረጉን እንዳይረሱ፤ ከዓመታት በፊት ከተላለፈው የመጀመሪየው ክፍል አንስቶ ያሉትን ሁሉንም የቴክ-ሳይንስ ፕሮግራሞች አንድ በአንድ መመልከትና ለእርስዎም ሆነ ቤተሰብዎ ዕውቀትን መገብየት ይችሉበታልና፡፡

የአየር ብክለትን መቆጣጠር የሚያስችል የመንገድ ዳር አጥር
********************************
የሰው ልጆችን አስከፊነቱ እያየለ ከመጠው የአየር ብክለት መታደግ የሚያስችል እንደ ማንኛውም የመንገድ ዳር አጥሮች የመንገድ ጠርዞችንና እጥፋቶችን ተከትሎ ሊተከል የሚችል ልዩ ቴክኖሎጂን ተመራማሪዎች መስራታቸው ተነገረ፡፡ ይህን የ21ኛው መቶ ክፍለ ዘመን ችግር ለመፍታት ተመራማሪዎች የማያቋርጥ ትግል እያደረጉ ነው፡፡ ከእነዚህ መካከል ችግሩን መፍታት የሚያስችሉ የፈጠራ ስራዎችን ማበልጸግ አንዱ ነው፡፡
በለንደን ኢምፔሪያል ኮሌጅ የሚሰሩ ተመራማሪዎች የአየር እንቅስቃሴን ተከትለው በካይ ቅንጣቶች መንገደኞችን እንዳያገኙ የሚያችሉ የመንገድ ዳር አጥሮችን ሰርተው አቅርበዋል፡፡ በአሁኑ ሰዓት በገንዘብ ማጣት ወይም በድህነት ምክያት ከሚመጡ የጤና ቀውሶች በላይ በተበከለ አየር ምንያት የሚከሰቱ የጤና መታወኮች እያየሉ መጥተዋል፡፡ ጥናቶች እንደሚያመለክቱት ህጻናት በቁመታቸው ምክንያት ለምድር እጅግ ቅርብ በመሆናቸው ለተበከለ አየር የመጋለጥ እድላቸው ከፍተኛ ነው፡፡
በኢምፔሪያል ኢንቫይሮሜንታል ፖሊሲ ማዕከል የምትሰራው ዶክተር ቲሊ ኮሊንስ በለንደን አንድ መንገድ ዳር ያለ ትምህር ቤት ውስጥ የሚማር ልጇ ሜዳ ላይ ሲጫወት ለተበከለ አየር መጋለጡን ከተመለከተች በኋላ ለችግሩ መፍትሔ ለማበጀት ያሰበችው፡፡ ወዲያውም ዶክተሯ በአፋጣኝ መሰራት ስለሚቻለው ነገር ማሰብ ጀመረች፡፡ በዚህም የመንገድ ዳር አጥሮች በካይ ቅንጣቶች በከባቢ አየር ውስጥ እንዳይቆዩ ማድረግ የሚቻልበትን መንገድ ማጥናት ጀመረች፡፡ በጥናቱም እጥፋት ያላቸው የመንገድ ዳር አጥሮች ከመኪኖች የሚወጡ በካይ ጋዞች በቀጥታ ወደ እግረኞችና ሌሎች ተጓዦች እንዳይሔዱ አቅጣጫ ማስቀየር እንደሚችሉ አረጋግጣለች፡፡
አጥኝዎቹ የጥናቱን ውጤት ባሳወቁበት ወቅት እጥፋት ያላቸው የመንገድ ዳር አጥሮች የተለያዩ በካይ ቅንጣቶችን ወደመጡበት አቅጣጫ እንዲመለሱ በማድረግ በመንገድ ግራና ቀኝ ያሉ የእግረኛ መንገዶችና ሌሎች ቦታዎች ከብክለት ነጻ እንዲሆኑ ማድረግ እንደሚያስችሉ አሳውቀዋል፡፡ ምንም እንኳን ከመንገድ ጋር በተያያዙ የተለያዩ ችግሮች ምክንያት የተግባራዊነት ክፍተት ይገጥመዋል ብለው ተመራማሪዎቹ ቢያስቡም ግኝቱ በሰዎች በተለይም በህጻናት ጤና ላይ ከፍተኛና የቅርብ ጊዜ ለውጥ ማምጣት የሚያስችል ነው ብለዋል፡፡
ምንጭ፡ Tech Xplore