عبرت‌انگیزترین بخشِ تاریخ، فروافتادنِ سلسله‌هاست؛ و این فروافتادن‌ها مولودِ دو علّت اصلی بوده:
۱. به سرشت انسان پاسخ‌ ندادن،
۲. به نیازِ زمان پاسخ ندادن.

وقتی به نیازهای ذاتیِ جامعه پاسخِ درست داده نشود، اخلاقِ اجتماعی فرو می‌افتد، و آن‌گاه دیگر نباید انتظار داشت که جامعه روی سلامت ببیند.

دکتر محمّد‌علی اسلامی ‌نُدوشن
@Tafakkor

‍ ‍امروز‌‌دراین‌آیه‌‌تدبر‌‌می‌کنیم
👇به نام خدا

مَن ذَا الَّذي يُقرِضُ اللَّهَ قَرضًا حَسَنًا فَيُضاعِفَهُ لَهُ
کیست که به خدا وام نیکو دهد (و از اموالی که به او ارزانی داشته انفاق کند) تا خداوند آن را برای او چندین برابر کند
حدید/۱۱
@Tafakkor
࿐ྀུ༅࿇༅═‎┅

کار دنیا شوخی نیست، جدیت می‌خواهد، عقل می‌خواهد، دلسوزی برای مملکت می‌خواهد.

محمدعلی فروغی
@Tafakkor

ایمان؛ از مدینه تا مدرنیته
(مقایسه‌ای میان دیدگاه امام رضا(ع) و پُل تیلیش، الهی‌دان و فیلسوف مسیحی آلمانی‌تبار)

ایمان، واژه‌ای آشنا و در عین حال رازآلود است؛ هم در سنت دینی ما جایگاه بنیادین دارد، هم در فلسفه دین غرب محل تأمل عمیق بوده است.
نگاهی بیندازیم به دو روایت متفاوت اما مکمل از ایمان:
۱. امام رضا (ع):
"الإیمانُ عقدٌ بالقلبِ، و نُطقٌ باللّسانِ، و عملٌ بالأركانِ."
در این نگاه، ایمان سه‌بعدی است: دل، زبان و عمل. ایمان واقعی باید در قلب جای بگیرد، به زبان جاری شود، و در رفتار نمایان گردد. این نگاه، ایمان را نه فقط یک باور ذهنی، بلکه سبک زندگی می‌داند.
۲. پل تیلیش:
"ایمان، واپسین دل‌سپردگی انسان است."
او ایمان را تعهدی اگزیستانسیال می‌داند؛ انسان به چیزی دل می‌بندد که برایش معنای نهایی دارد. اگر آن چیز، فانی و محدود باشد، ایمانش به بی‌راهه رفته است. تیلیش همچنین تأکید می‌کند که ایمان اصیل، با شک آگاهانه همراه است، نه با تعصب کور.
نکته طلایی مقایسه:
هردو نگاه، ایمان را فراتر از ظاهر و شعار می‌دانند.
امام رضا بر تجلی ایمان در رفتار تأکید دارد، و تیلیش بر اصالت آن در عمق وجود. یکی ایمان را پیوند با حقیقت از طریق عمل می‌بیند، و دیگری آن را دل‌سپردگی راستین به حقیقت نهایی.
@Tafakkor

تئوری انتخاب
فصل پنجم قسمت ٨/۶
خوانش: علی صاحبی
@Tafakkor

چه پیکرهای جوانی که باهوده یا بیهوده، بر این خاک[ایران] افتاده است. چه دست‌های پینه بسته، چشم‌های خواب نکرده، چشم‌های به راه، که آن که می‌بایست بیاید هرگز نیامد.
دهقانی که گفت: «بکاشتند و بخوردیم و کاشتیم و خورند» و دهقانی که گفت: «ای نور چشم من، به جز از کِشته ندروی»...
و سربازی که رفت و دیگر برنگشت.

محمّد‌علی اسلامی‌ نُدوشن
@Tafakkor

به یاد جان‌های شیفته‌ای که در تاریکیِ دی‌ماه، تندیسِ آزادی شدند و نام‌شان بر سنگ‌فرشِ خیابان‌ها، گواهِ روشنی‌ست بر صبوریِ تاریخیِ ملتی که هرگز تن به فراموشی نمی‌دهد.

روزگار غریبیست نازنین
دهانت را می‌بویند مبادا گفته باشی دوستت دارم
@Tafakkor

‍امروز‌‌دراین‌آیه‌‌تدبر‌‌می‌کنیم
👇به نام خدا

وَلَا تَشْتَرُوا بِعَهْدِ اللَّهِ ثَمَنًا قَلِيلًا ۚ إِنَّمَا عِنْدَ اللَّهِ هُوَ خَيْرٌ لَكُمْ
و پیمان خدا را به بهایی اندک نفروشید؛ زیرا آنچه نزد خداست، برای شما بهتر است.
نحل/٩۵
@Tafakkor
࿐ྀུ༅࿇༅═‎┅

زین بی‌خردانِ سفله بستان
دادِ دلِ مردمِ خردمند

ملک الشعرای بهار
@Tafakkor

قصه دین و ایمان
«سود و زیان»، چه به معنای مادی و چه به معنای معنوی آن، مقبول‌ترین ترازو برای ارزیابی هر چیزی است. فقط خداست که اگر بگوید «من نکردم خلق تا سودی کنم» باورکردنی است. جز او، هر کس هر کاری می‌کند، یا در پی سود مادی است یا سودی معنوی، یا هر دو، یا برای فرار از زیان محتمل.
آیا ترازوی سود و زیان، قادر است دین را هم وزن کند؟ آیا دین در مجموع زندگی آدمی را بر روی این کرۀ خاکی مطبوع تر کرده است؟ آیا بیشتر جلو‌ی جنگ‌ها را گرفته است یا بیشتر بهانه‌ی جنگ و نزاع شده است؟ آیا زیست آسان و پربار انسان، موقوف به دینداری است؟
اگر همه‌ی خدمات دین را به انسان و جامعه، در یک ستون بنویسیم و در ستون مقابل، فجایعی را بنویسیم که در طول تاریخ به نام دین رقم خورده است، کدام ستون درازتر و پربارتر است؟ دین، بیشتر خاستگاه حجاج‌ها و قذافی‌ها و داعش‌ها بوده است، یا پرورشگاه مولوی‌ها؟ فارغ از منشأ و ماهیت الهی یا بشری دین، تاریخ به سودمندی دین برای انسان گواهی می‌دهد یا زیان باری آن؟
پاسخ‌ها متفاوت است و البته بیشتر آنها جنبه‌ی ایدئولوژیک دارد تا صبغه‌ی تحقیقی و آماری.

یکی از نویسندگان سایت‌های برون‌مرزی در مقاله‌ای با عنوان «خداباوران پاسخ دهند» نوشته است: «در طول تاریخ و هم اینک، خون انسان مذهبی را نه خداناباوران بلکه مذهبی‌ها ریخته‌اند و می‌ریزند. ستمی که به اقلیت‌های مذهبی در هر جای دنیا می‌رود، نه از سوی خداناباوران که از سوی باورمندان به خدا و به حکم مذاهب می‌رود و اگر آموزه‌های مقدس خداباوران تغییراتِ بنیادین در خود نپذیرد و به همزیستیِ مسالمت‌آمیز رویِ خوش نشان ندهد، همچنان تا آینده‌ی‌ محتوم، چرخ تاریخ را خون انسان خواهد چرخاند.»
@Tafakkor

فقط روی یک چیز تمرکز کن؛ همه‌چیز تغییر می‌کند.
@Tafakkor

سلطه‌ی یک نگاه حتی وقتی علیهش باشیم به قدری در تار و پود ذهن ما ریشه دوانده که ناخودآگاه ما را تسخیر می‌کند، مثلا زن فعال اجتماعی ایرانی (شاید فمینیست) وقتی می‌خواهد شرح زندگی‌ش را بنویسد، بیشتر درباره‌ی مردان زندگی‌اش حرف می‌زند و نمی‌تواند روایتش را از سایه روایت مردانه خارج کند.
حسام آبنوس
@Tafakkor

شاخ لرزانی که در سرمای دی
شوق گل از تن به سر پرورده است
ریشه‌ی صدها بهاران می‌شود
@Tafakkor

‍ ‍امروز‌‌دراین‌آیه‌‌تدبر‌‌می‌کنیم
👇به نام خدا

وَ مَا كُنَّا مُهْلِكِي الْقُرَىٰ إِلَّا وَ أَهْلُهَا ظَالِمُونَ
ما هرگز آبادیها و شهرها را هلاک نکردیم مگر آنکه اهلش ظالم بودند.
قصص/۵٩
@Tafakkor
࿐ྀུ༅࿇༅═‎┅

خودت را بهتر كن، اين تمام كارى است كه مي‌توانى براى بهتر كردن جهان انجام دهى.

ويتگنشتاين
@Tafakkor

یکی از دین ‏شناسان معروف که روش دین‏ شناسی‌اش پدیدارشناسانه است، می‌گوید که هر دینی را می‌توان به صورت سه دایره که همدیگر را احاطه کرده‏‌اند، تصویر کرد که در مرکز آن دایره کوچک وسطی تجربه‌های دینی پیروان آن دین قرار دارد. در دایره‌ی بیرونی آموزه‌هاي اخلاقی و اعتقادی وجود دارد و در دایره‌ی سوم اعمال و شعائر قرار دارد.
موقعی برای یک دین بحران اتفاق می‌افتد که این سه محتوا ـ که در این دایره‏ های گوناگون هست ـ هم‌خوانی خود را با هم از دست بدهند. آموزه‏‌های اعتقادی و آموزه‌های اخلاقی، تفسیر شایسته و درست آن دغدغه‌های درونی نباشد و یا آن اعمال و شعائری که انجام داده می‏‌شود، تناسبی با این آموزه‌های اعتقادی و اخلاقی نداشته باشد. برای مثال، این آموزه‌های عقیدتی و اخلاقی هیچ نوع رازی را برای آنها تفسیر نمی‌کنند؛ زیرا مثلاً ابزار قدرت شده‌اند یا شکل آن اعمال دینی وقتی که در جامعه انجام می‌گیرد (نماز خواندن‌ها، روزه گرفتن‏‌ها، انفاق ها)، شکل‌های دینی است، اما برآورده‏ کننده‌ی آن دغدغه‌های درونی نیست، بلکه به شکل عادت در آمده است. درست در همین‏ جاست که رابطه‌ی دین با جامعه و فرهنگ خود را نشان می‌دهد.

استاد محمد مجتهد شبستري
@Tafakkor