So‘nggi kunlardagi voqealar shuni ko‘rsatadiki, O‘zbekiston global geoiqtisodiy maydonda tobora faol va mustaqil o‘yinchiga aylanmoqda. Madrid va Lissabondagi biznes-forumlar hamda Vashingtonda Amerika - O‘zbekiston ishbilarmonlik va investitsiya kengashining ishga tushirilishi Toshkentning G‘arb bilan aloqalarni kengaytirishga qaratilgan izchil va puxta o‘ylangan strategiyasining amaliy natijasidir.

Bu jarayonlar ortida, avvalo, Shavkat Mirziyoyevning qat’iy siyosiy irodasi turibdi. Aynan shu siyosiy yondashuv O‘zbekistonni global iqtisodiy aloqalar markaziga aylantirish, investitsiyalarni jalb qilish va mamlakatning strategik ahamiyatini oshirishga xizmat qilmoqda.

Eng muhimi, bugungi kunda Ukraina va Yaqin Sharqdagi mojarolar fonida O‘zbekistonning bunday ko‘p vektorli va proaktiv siyosati ayniqsa dolzarb va uzoqni ko‘zlagan qaror sifatida namoyon bo‘lmoqda.

Strategic Focus: Central Asia

The Economist nashrining yozishicha, hamma urushlarda ham g'oliblar bo'lavermaydi, lekin aniq eng kamida bitta yutqazgan bo'ladi. Maqolada qayd etilishicha, AQShning Eronga qarshi harbiy harakatlari kutilgan natijalarni bermadi va urushning asosiy “yutqazuvchisi” aynan AQSh rahbari Donald Tramp bo‘ldi. Mojaro Tramp ilgari surgan yangi tashqi siyosiy yondashuvning zaif tomonlarini ochib berdi hamda uning strategik maqsadlari - mintaqada xavfsizlikni mustahkamlash, Eronni jilovlash va rejimni o‘zgartirish - amalga oshmaganini ko‘rsatdi.
Shu bilan birga, o‘t ochishni to‘xtatish kelishuvi nihoyatda mo‘rt bo‘lib, tomonlar hatto asosiy masalalar - Hormuz bo‘g‘ozidan foydalanish va muzokaralar kun tartibi bo‘yicha ham kelisha olmayapti.

Bu esa mojaroning istalgan vaqtda qayta alangalanish xavfini saqlab qolmoqda. Eron esa og‘ir yo‘qotishlarga qaramay siyosiy jihatdan o‘z pozitsiyalarini saqlab qoldi. Rejim zaiflashmadi, aksincha hokimiyat yanada harbiylashgan guruhlar qo‘liga o‘tdi. Shu bilan birga, vaqt omili Eron foydasiga ishlayotgani, AQSh esa uzoq muddatli bosimni saqlab turish imkoniyatiga ega emasligi ta’kidlanadi.

Maqolada qayd etilishicha, urush mintaqaviy xavfsizlikni yaxshilamadi, aksincha yangi xatarlarni yuzaga keltirdi. Xususan, Eronning Hormuz bo‘g‘ozi orqali bosim o‘tkazish imkoniyati kuchaydi, Fors ko‘rfazi davlatlari esa AQSh xavfsizlik kafolatlariga bo‘lgan ishonchini qayta ko‘rib chiqishi mumkin. Bu esa mintaqada kuchlar muvozanatini o‘zgartiruvchi omilga aylanmoqda. Bundan tashqari, yadroviy tahdid ham saqlanib qolmoqda. Eronning boyitilgan uran zaxiralari yo‘q qilinmagan va bu kelajakda yadroviy qurollanish poygasini kuchaytirishi mumkin.

Mazkur urush yana bir bor shuni ko‘rsatdiki, harbiy ustunlikning o‘zi yetarli emas: aniq strategiya va siyosiy hisob-kitoblarsiz kuch ishlatish kutilgan natijani bermaydi. Aksincha, noto‘g‘ri qarorlar mintaqaviy beqarorlikni kuchaytirib, uzoq muddatli xavflarni yanada oshiradi.

Tahlilchi do‘stlarimizning yangi PolicyLab.UZ kanaliga qo‘shilishni tavsiya qilamiz!