Shahram Sepehri Rad
توهم ادلسون /Adelson's illusion آشکارا سوگیری‌های ادراک ما را نشان می‌دهد. ما می‌دانیم مربع‌ها یکسان هستند و یکسان بودن را اندازه‌گیری کنیم، با این حال آن‌ها را جور دیگری می‌بینیم یعنی ما آشکارا چیزی را می‌بینیم که نیست. برای همین است که خرد و اندیشه به تنهایی…
🧬 تبار شناسی واژگان دانش و ساینس
🪶 شهرام سپهری راد
۱🔏 واژگان ساینس و دانش همریشه هستند. و از دیرباز تا کنون در #ادبیات و #فرهنگ همگانی مردم ایران و در همه زبانهای ایرانی‌نیا، دانش/دانِش/ذانیش‌ و... درست در پرمانه و مفهوم «ساینس» به کار میرفته و میرود.
🎓 در عکس ها ریشه شناسی دقیق واژگان آورده شده است
از پیرامون ۱۳۵۰ سال پیش که زبان دیوانیسالاری ایران برای برهه‌ای زبان عربی شد اندک اندک واژه #علم هم در کنار دانش جای گرفت ولی همچنان در نزد مردم ایرانی واژه دانش کاربرد داشته و دارد و مردم نیز در همه زبانهای ایرانی‌ به روشنی برای رشته‌های طبیعی و تجربی( فیزیک، شیمی، ریاضی، هندسه، رفتارشناسی، رایانه و...) دانش را بکار میبرند.
در نسک های کهن و به زبان پهلوی مانند بندهش +اوستا +خردنامه‌ی فردوسی و... نیز واژه دانش، درست و دقیق همین کاربرد ساینس را داشته.
🪶 ز گهواره تا گور دانش بجوی
🪶 درخت تو گر آورد بار دانش بگیرد به زیر آوری چرخ نیلوفری را
🪶 سخن هر چه گویم همه گفته‌اند | بر باغ دانش همه رفته‌اند
🪶 نبشتن به خسرو بیاموختند | دلش را به دانش بر افروختند
🪶 جهان را چو باران به بایستگی | روان را چو دانش به شایستگی
🪶 همه ساله پیروز بادی و شاد | سرت پر ز دانش دلت پر ز داد

🗝 استادان زبانشناسی هم برای science واژه «دانش» و برای knowledge واژه «شناخت» را برگزیده اند.
اینجا و اینجا


#Science #Linguistics #Etymology #Terminology #Lexical_evolution

۲🔒 جدایی ساینس و دانش، دست‌پخت تلخ عبد‌الکریم سروش (حسین حاج فرج‌الله دبّاغ)

مصادره، جعل و تحریف از نشانه های دانشنما(شبه علم) و خرافات است
برخی از پیشینان اسلامی، واژگان علم و دانش را جدا کرده اند ولی هرگز رسمی نشد و به شیوه رسمی اگر به ویکی‌پدیای پارثی بنگرید برای ترجمه واژه ساینس از دانش بکار نمیبرد و بسیار بی‌بنیاد و ناروشمند و رسوا آنرا برابر واژه نالج انگلیسی بکار میبرد. این در حالی است که از دیرباز واژه #فرزانش را داریم که حتی تا کنون ما در ایران و واژه #فرزانش و #معرفت و گاه #شناخت یا #حکمت را به معنی نالج داشته و بکار میبردیم.
🕯 دانش = Science
🕯فرزانش= شناخت= Knowledge به معنی انباشتِ خرد +دانش +فرهنگ است.

اگر در همان برگه‌ی دانش در ویکی‌پدیا به بخش منابع(بُنمایِگان) بنگرید هیچ نشانی از #بزرگان و #استادان زبان‌شناسی ایران دیده نمیشود ولی نام «عبدالکریم سروش و #پاد فرهنگستان زبان» را خواهید دید. خب ببینیم چرا این کار را کرده اند؟

📌در اسلام به کسی که به جایگاهی در فقه اسلامی میرسد میگویند: «عالم، علامه، ذی علم، صاحب العلم،...» و به شاخه های فقه و شرع اسلامی میگویند: «علم ماورا، علم الهیات، علم الحدیث، علم الفقه، علم تکلم - علم غیب، علم خارج- علم الشرع - علم و .... » که همه به خرافات برمیگردد و هیچ پیوندی با زند و تعریف ساینس ندارد (کنار هم گذاشتن علم و این واژه ها سزاوار «اُسکار ژاژگویی» است)

📌از آنجا که واژه دانش هرگز در فرهنگ ایرانی برای دین و خرافات و شاخه های آن بکار نمیرود برای نمونه هرگز و هرگز و هرگز در فرهنگ ایرانی واژه دانشمند، دانشجو، دانشپژوه، دانشور، دانشورز و... برای علامه، طلبه، طالب، عالم و... بکار برده نمی‌شود. پس عبدالکریم سروش (آن خدایگان خدعه و تقیه، آن فیلسوف اسلامپناه) و دیگر همباورانش برای آنکه بار ارزشی و ارج بر دینشان بنهد، واژه علم را برای دین نگه داشته و «معنی» واژه دانش را به مانند همه همپالکی‌های پیش از خودش تغییر داده است.
یادمان باشد که سروش گفته که: خمینی باسوادترین رهبر تاریخ ایران بود. یعنی حتی معنی سواد را هم تحریف کرده است.

داده ها و دانسته های بیشتر در کامنت‌

‌‎در افروختن دانش، یا شمع باش یا آینه
‏شمع و آیینه شمایید، همرسانی با شما

Behavioral Sciences | 💬 Group
Market B Science | 💬 Group
Media is too big
VIEW IN TELEGRAM
🎓 دموکراسی در کندوی زنبورهای عسل
🕯 بنمایه : رییِل ساینس (هجدهم سپتامبر ۲۰۲۱)
💱 ترجمه : نادیه افشاری
🪔 درونمایه :
۰۱:۵۴ رقصِ زنبورها
۰۵:۲۵ گفتمان دموکراتیک
۰۹:۳۰ هوشِ گروهی

🪶 شهرام سپهری:
نورال نتورک(شبکه نورونی) مغز یک سیستم پیچیده‌ی خود فراخوان است که در هنگام تصمیم‌گیری و گزیش، رویکردی آنارکو دموکراتیک* دارد و همانگونه که در فیلم هم گفته می‌شود ساختار توداکی/اجتماعی زنبورها به سان برهمکنش نورون‌ها در مغز است.
* آنارکودموکراتیک = آنارکی +دموکراسی
#Science #Biosociology #ComplexSystems #Social_neurobehavioral_sciences

🕯🪔🕯🪔🕯🪔
📎دموکراسی را مردمسالاری ترجمه نکنید چون #رویکرد دموکراسی به تنهایی یک اولیگارشی اجتماعی بزرگ است. خود واژه «دموکراسی» یا واژگان «گُزینشیک» یا «بیشینه سالاری» معنی را بهتر می‌رسانند.
مردمسالاری در کشورداری سیستماتیک-ساینتیفیک با مکانیزم های #آمیخته (و نه تنها با یک یا دو مکانیزم) نمود میابد ولی در کشورداری ایدئولوژیکال-فلسفی که در آن بجای مکانیزم، ایدئولوژی نمود دارد، مردم سالاری و آزادی به معنی #راستین پدید نمی‌یابد.

💬 Group (People) | 💬 Group (Market)
تکنیک ۱۰-۱۰-۱۰-۱۰ برای تصمیم گیری خردمندانه

پارامتر زمان در تصمیم‌ها بسیار تاثیر دارد. با داشتن یک بینش از "بازه زمانی" می‌توان "نیازها، ترس ها، پسندها و پارامترهای دیگر" را بهتر شناسایی و بررسی کرد و بسته به هدف، برنامه‌ریزی، اولویت‌بندی و استراتژی درست را گزینش کرد.
در این تکنیک بر پایه ۴ پرسش زمانمند است:
۱: پیامد تصمیم پس از ۱۰ ساعت چیست؟
۲: پیامد تصمیم پس از ۱۰ روز چیست؟
۳: پیامد تصمیم پس از ۱۰ ماه چیست؟
۴: پیامد تصمیم پس از ۱۰ سال چیست؟


این تکنیک ساده ولی بر پایه پرسش است و یعنی بخش‌های از مغز به ویژه لوپ پیشانی +پری‌فرونتال کورتکس +لوب سینگولیت +لوب آهیانه ای را پویاتر می‌کنید که جایگاه خرد و سنجش هستند. این تکینک بسیار کمک کننده است و می‌تواند از تصمیم‌های تکانشی و کوتاه برهه و سوگیری جلوگیری کند.

🪔 بسته به زمانبندی، شماره ۱۰ را می‌توان با شماره دیگر جایگزین کرد
🪔 برای برنامه های بلندبرهه یا آینده پژوهانه، معمولا پیامد ۱۰ ساعته را پاک و به شیوه ۱۰ - ۱۰ - ۱۰ بررسی می‌شود.

💬People Group | 💬Market Group
من تغییر کرده ام یا جهان
دکتر آذرخش مکری
بخش۱ بالا و ۲پایین

کَشتی تسئوس
آتِنیها همیشه از کشتی تسئوس نگهداری و اگر بخشی از آن فرسوده میشد آنرا جایگزین میکردند تا آنجا که همه کشتی با چیز‌های تازه و نو، جایگزین شد. پلوتارک می‌پرسد:
این کشتی که همه بخشهای آن جایگزین شده است ما چرا می‌گوییم همان کشتی است؟


🪶شهرام سپهری راد
زندگی و فرهنگ پدیده #داینامیک است و در کنار انتخاب طبیعی (فرگشت) پیروِ انتخاب مصنوعی است(فراگشت). به لطف دانش +خرد +فناوری +بازار آزاد، زندگی آدمیزاد دگرگون، بهبود و آسانتر شده است. آدم ها ناچارند برای زندگی بهتر، رفتار خود را با این روند به روز رسانی کنند. 🌻از آدمیزاد به مردم

اگر کسی گمان می‌کند روزگار گذشته و گذشتگان، بهتر بوده دچار #سوگیری افسوس است که از ناکامی یا شرایط درونی و بیرونی است و باید ریشه یابی شود، هرچند سوگیری تازه نیست و از دیرباز بوده:
هر چه رفت از عمر، یاد آن به نیکی می کنند
چهره امروز در آیینه فردا خوش است
صائب تبریزی

باورهای #متعصبانه، دینی، ایدئولوژیک، ارتدکس و واپسگرایی =بازگشت به تاریخ ۱/۱/۱

💬People Group | 💬Market Group
Media is too big
VIEW IN TELEGRAM
من آدم درد دل نیستم
تا سفره دل را وا کنی، دیگری تا نشان ندهد که از تو بدبخت‌تر است وا نمی‌دهد 😊

گویا این یک رفتار فراگیر است و خودمان هم زمانی که در جایگاه شنونده باشیم نمه هایی از این رفتار دست کم از پندارمان می‌گذرد😉

در زبان کُردی (پهلوی)، پندی فرهنگی و خردمندانه هست:
سوگ لَگَرد خوات، سور لَگَرد گِشت.
خَم:
اَرا کسی دَردَناس بو، زوخَ جَرگِی کِی
اَرا اَوه دِل‌نَناس بو، زَخمَ زووانت دِی

زمان چارَی ژانَ

سوگ با خودت، سور با همه.
غم:
برای کسی که دردآشنا باشد، رنج به جگرش می‌کند؛
برای او که دل‌ناآشنا باشد، زخم زبانت می‌زند

زمان چاره‌ی درد است


| 💬 Group (P)
| 💬 Group (M)
☕️کلیپ چپ
#سوگیری ایستایش بی‌کنشی/inaction inertia
آگاهی از شانس از دست رفته، مایه کاهش انتخاب‌گری می‌شود
ولی نباید با کالای گیفن یکسان دانسته شود؛ چون ایستایی بی‌کنشی بر پایه بهره‌مند شدن یا نشدن از چیزی است ولی سوگیری گیفن بر پایه زنده ماند و بقا است و این۲ رویکرد گوناگون دارند
☕️کلیپ راست
افسوس انتظار regret waiting | لاتاری حسرت
افسوس و حسرت انگیزه ای برای گزینش و کنش

🪶مارکت‌ساینس و رفتارشناسی بازار، شاید دهه ها از آکادمی‌ها جلوتر است. بسیاری از سوگیری‌ها و رویکردهای رفتاری که اکنون بررسی می‌شوند، سالیان آزگار است که در مارکتینگ نه تنها شناخته شده اند که بکار گرفته می‌شوند. حتی کسی مانند دنیل کانمن سالهای سال در روانشناسی بود ولی زمانی که با رفتارشناسی بازار و مارکتینگ رفتاری آشنا شد آنگاه جایزه نوبل گرفت که به راستی آن جایزه را باید به مارکت‌ساینس داد چون کانمن چیز تازه ای نگفت بلکه اندکی از یافته‌های رفتاری را از قلمرو مارکت‌ساینس به روانشناسی برد.
(رفتارشناسی بیشتر با بازار آزاد همپوشانی دارد؛ روانشناسی با دولتگرایی)
کلیپ: دکتر آذرخش مکری
نسک: شهرام سپهری راد

📕کتاب اثر انتظار
💬گروه مردم
💬
گروه بازار
🌻 چرا بعضی ها گُل می‌کنند
🗓 ۲۰۰۶ ژورنال ساینس
🎓 دانکن واتس (duncan j. watts) و همکاران
🪶 دکتر آذرخش مکری
🎬 بخش ۱ بالا، ۲راست، ۳چپ

پژوهش تجربی در آزمایش شبه سازی شده نابرابری و پیشبینی ناپذیری در یک بازار فرهنگی ساختگی، درباره اینکه چرا برخی چیزها، کارها و آدم ها بیشتر از دیگران و یا حتی در سنجش با همان کار در زمان دیگر، بیشتر برجسته و آوازه میابند.
مکانیزم های موقعیتی Situational Mechanisms

🎙 نسخه شنیداری در کامنت
📕کتاب داوری سیاسیِ کارشناسانه نوشته فیلیپ اف. تتلاک
🧠 اندیشه کانترفکچوال Counterfactual conditionals
🌻 من تغییر کرده ام یا جهان

‌‎در افروختن دانش، یا شمع باش یا آینه
‏شمع و آیینه شمایید، همرسانی با شما
Behavioral Sciences | 💬 Group
Market Science | 💬 Group

#330
☕️دانینگ-گروگر
#سوگیری شناختی است که گاه آنرا "سمپتوم" یا "اثر" می‌نامند. این سوگیری نشان می دهد که برخی آدم ها در فرآیند یادگیری:

🌒در فاز ۱ یا بسامد نخستِ نمودار (Peak of illusion of wisdom) با کمی یادگیری، دچار توهم دانایی، استادی و خودباوری پوشالی می شوند.
🌓 در فاز ۲ (Valley of despair) و با پی بردن به گستره و چشم انداز آن دانش، دچار پندار ناامیدی و نادانی می‌شوند. 🪔 سندرم ایمپاستر
🌔در فاز ۳ با نوسان‌هایی صعودی(Slope of Enlightenment) با یادگیری بیشتر، امید آنها برای دانستن بیشتر می‌شود ولی همچنان درباره آنچه آموخته اند، خودباوری خوبی ندارند.
🌕در فاز ۴ (Plateau of Sustainability) با تخصصی تر شدن، نرخ شیب و شتاب نمودار یادگیری کمتر ولی ژرفای آن و بیشتر و خودباوری دانش‌پژوه، می‌شود

🕯بسامد نخستِ نمودار، توهم دانایی است و در فازهای دیگر بهبود میابد ولی اگر بیرون از فرآیند یادگیری باشد نشانه‌ی سوگیری اینرسی یا سندرم هوبریس است

🕯دیوید دانینگ و جاستین کروگر از نمودار خطیِ ۲ پارامتری بهره بردند ولی امروزه برای نشان دادن پارامترهای بیشتر و سوگیری های همراستا، نمودار منحنی و گاه سینوسی کاربرد دارد
Library | Group
Shahram Sepehri Rad
☕️دانینگ-گروگر #سوگیری شناختی است که گاه آنرا "سمپتوم" یا "اثر" می‌نامند. این سوگیری نشان می دهد که برخی آدم ها در فرآیند یادگیری: 🌒در فاز ۱ یا بسامد نخستِ نمودار (Peak of illusion of wisdom) با کمی یادگیری، دچار توهم دانایی، استادی و خودباوری پوشالی می شوند.…
قطره قطره جمع گردد وانگهی دریا شود
‏A Penny Saved Is A Penny Earned


۳ روز، ایده است
۳ هفته، کوشش است
۳ ماه، عادت است
۳ سال، توانایی است
کارهای بزرگ، دشوار و فرساینده را می‌توان با تکه تکه کردن به کارهای کوچک و با پشتکار و آهسته و پیوسته، انجام داد


🎓
ساختن رفتار و عادت های کارامد با کنش های کوچک و شرطی شده
🎓بهترین نسخه خودمان باشیم نه نسخه تکرای از دیگران
🎓ما از چند درصدِ مغزمان بهره‌برداری میکنیم؟
🎓 سیستم پاداشی مغز و عادت و خرد
🎓 اثر مومنتوم در زندگی
🎓از ایده تا عادت

🎓 Behavioral Sciences | 💬 Group (People)
🎯Market Science | 💬 Group (Market Science)
📚 Library
Shahram Sepehri Rad
🪶 چرا پیام های نخستین فریبنده اند؟ دو مرد را با نامهای "آلن" و "بن" با ویژگی‌های زیر بپندارید و بگویید کدام یک را می‌پسندید؟ آلِن : باهوش‌، کوشا، بی‌پروا، منتقد، یکدنده و حسود است. بِن : حسود، یکدنده، منتقد، بی‌پروا، کوشا و باهوش است. اگر در آسانسور گیر بیفتید…
هوش یا آموزش؟
سرشت و نهاد یا یادگیری و خرد؟


🎓مفهوم "هوش" در رفتارشناسی و نوروساینس، دارای پارامترهای دانشورانه نیست. هیچ تعریفِ دانشی +روشمند +استاندارد و یونورسال از هوش نیست زیرا هوش پدیده‌ای بسیار وابسته به اپی ژنتیک است

🪶هوش حتی در یک جانور در سنجش با خودش در زمانهای گوناگون یکسان نیست. برای نمونه:
📌 یک کارمند هنگام دریافت دستمزد و حقوق، از تست های هوش(که همشان پر از سوگیری اند)، نمره بیشتری می‌گیرد تا در میانه های ماه
📌 یک کشاورز به هنگام برداشت و دریافت پول، نمره بالاتری دارد تا در هنگام کاشت
📌 در پژوهش‌هایی در چین نشان داده شده که کشاورز گندم‌کار زیرکی همگانی و توان ارتباط اجتماعی کمتری در برابر کشاورز برنج‌کار دارد؛ زیرا برای کاشت برنج نیاز به همکاری آدم‌های بیشتری است

پس نه تنها سنجش آن میان آدمهای گوناگون نادرست و خطرناک است که حتی در یک آدم در زمان،مکان و شرایط گوناگون، در سنجش با خودش یکسان نیست. باید از این واژه و از تست های هوش که همگیشان پر از سوگیری و سوداگری هستند، گذر کرد
واژه درست: توانایی/ورزیدگی شناختی،زیرکی (آموختنی هستند)

در پناه #دانش #خرد و #فرهنگ
| Group (People)
| Group (Market)
می‌بینید...
رفتارها به یک مردم یا یک کشور کرانمند نمیشوند زیرا هر گونه‌‌ جانوری روند فرگشتی یکنوا دارد. پس در بررسی رفتارهای گروهی باید رویکرد و روشمندی دانشی داشت.
و از دانش‌نما +روانشناسی زرد +مردم‌ستیزی و فرهنگ ستیزی پرهیز کرد.

📌برای نمونه نویسنده ارجمند آن پُست، رفتار لینکدین را به همه مردم بست و بسط نداده.
🎓 از آنجا که بیشتر کاربران لینکدین، سواد آموختگان به ویژه از علوم انسانی‌اند، این همگنی همراه با سوگیریهایی است که دانشمندان رفتارشناسی(مانند دن کاهان) به این سوگیری‌های شناختی در میان گروه‌های باسواد(نه حتما با دانش) پرداخته اند.
مانند فرجامِ ساختار آریستوکراسی فاشیست ها و تکنوکراسی آلمان نازی


📎 ولی در کشور ما رسانه‌های افیونی و سایبری‌ها و گله‌های دیکتاتوری با مهندسی رسانه‌ای و مردمستیزی کوشش دارند که این رفتارها را با بزرگنمایی منفی، تنها به مردم ایران فرو بکاهند. (و بسیاری نیز در دام این سودهی رسانه‌ای گرفتار شده‌اند) زیرا مردمستیزی و فرهنگستیزی به کاهش #خودباوری_مردمی می‌انجامد و در مهندسی اجتماعی، کاهش خودباوری مردم یعنی کنترل شوندگی و فرمانبری بیشتر.


| 🎓 Behavioral Sciences | 💬 Group
🎓 دانش، از آنچه هنوز دانسته نیست، راز نمی‌سازد

Science does not make a secret out of what is not yet known
🎓 ریچارد داوکینز Richard Dawkins
⛵️ روشمندی دانش scientific method

پیشنهاد :
https://t.me/Dana_Matikan/3612
https://t.me/Dana_Matikan/3613
https://t.me/Dana_Matikan/3614
https://t.me/ShahramSep/178
https://t.me/ShahramSep/308
https://t.me/ShahramSep/309
https://t.me/ShahramSep/663
https://t.me/ShahramSep/602
https://t.me/ShahramSep/973
https://t.me/ShahramSep/172
https://t.me/ShahramSep/159

| 🎓 Behavioral Sciences
| 💬 Group