نه هر که چهره برافروخت، دل‌بری داند
نه هر که آینه سازد، سکندری داند

نه هر که طَرْف ِ کُلَه کج نهاد و تند نشست،
کلاه‌داری و آیین ِ سروری داند
#حافظ

نه هر که چهره برافروخت، دل‌بری داند
نه هر که آینه سازد، سکندری داند

نه هر که طَرْف ِ کُلَه کج نهاد و تند نشست،
کلاه‌داری و آیین ِ سروری داند

تو بنده‌گی چو گدایان به شرط مُزد مَکُن
که دوست، خود، رَوش ِ بنده‌پروری داند

غلام ِ همّت ِ آن رِند ِ عافیت‌سوز اَم
که در گداصفتی، کیمیاگری داند

وفا و عهد نکو باشد اَر بیاموزی
وگرنه هر که تو بینی، ستم‌گری داند

بباختم دل ِ دیوانه و ندانستم
که آدمی بَچه‌ئی شیوه‌یِ پَری داند

هزار نکته‌یِ باریک‌تر زِ مو این‌جا ست
نه هر که سر بتراشد قلندری داند

مدار ِ نقطه‌یِ بینش، زِ خال ِ تو ست مرا
که قدر ِ گوهر ِ یک‌دانه، جوهری داند

به قدّ و چهره هر‌آن‌کس که شاه ِ خوبان شد
جهان بگیرد اگر دادگستری داند

ز شعر ِ دل‌کش ِ حافظ کسی بوَد آگاه
که لطف ِ طبع و سخن‌گفتن ِ دَری داند
#حافظ #غزل 177 #تصحیح_قزوینی_غنی
@SETIQ
https://t.me/Setiq/544

هان! ای دل ِ عبرت‌بین! از دیده عِبَر کُن! هان!
ایوان ِ مدائن را آیینه‌یِ عبرت دان

یک‌ره زِ لب ِ دجله منزل به مدائن کُن
وَ ز دیده، دُوُم‌دجله بر خاک ِ مدائن ران

#خاقانی
@SETIQ

هان! ای دل ِ عبرت‌بین! از دیده عِبَر کُن! هان!
ایوان ِ مدائن را آیینه‌یِ عبرت دان

یک‌ره زِ لب ِ دجله منزل به مدائن کُن
وَ ز دیده، دُوُم‌دجله بر خاک ِ مدائن ران

خود، دجله چنان گریَد صد دجله‌یِ خون گویی
ک‌از گرمی‌یِ خوناب‌اش، آتش چکد از مژگان

بینی که لب ِ دجله کَف چون به دهان آرد؟
گوئی زِ تَف ِ آه‌اش لب آبله زد چندان

از آتش ِ حسرت، بین بریان جگر ِ دجله
خود آب، شنیده‌ستی ک‌آتش کُنَد اَش بریان؟

بر دجله گِری نو نو، وَ ز دیده زکات‌اش ده
گرچه لب ِ دریا هست از دجله زکات‌اِستان!

گر دجله درآمیزد باد ِ لب و سوز ِ دل
نیمی شود افسرده، نیمی شود آتش‌دان

تا سلسله‌یِ ایوان بگسست مدائن را
در سلسله شد دجله، چون سلسله شد پیچان

گَه‌گَه به زبان ِ اشک، آواز ده ایوان را
تا بو که به گوش ِ دل پاسخ شنوی ز ایوان

دندانه‌یِ هر قصری، پندی دهد اَت نو نو
پند ِ سر ِ دندانه، بشنو زِ بن ِ دندان

گوید که تو از خاکی، ما خاک ِ تو ایم اکنون
گامی دو سه بر ما نه، و اشکی دو سه هم بفشان

از نوحه‌یِ جغد الحق ما ئیم به درد ِ سر
از دیده گلابی کن، درد ِ سر ِ ما بنشان

آری! چه عجب داری؟ ک‌اندر چمن ِ گیتی
جغد است پی ِ بلبل، نوحه‌ست پی ِ الحان.

ما بارگَه ِ داد ایم؛ این رفت ستم بر ما
بر قصر ِ ستم‌کاران تا خود چه رسد خذلان

گوئی که نگون کرده‌ست ایوان ِ فلک‌وش را؟
حکم ِ فلک ِ گردان؟ یا حکم ِ فلک‌گردان؟

بر دیده‌یِ من خندی ک‌اینجا ز چه می‌گرید!
گریند بر آن دیده ک‌اینجا نشود گریان.

نی زال ِ مدائن، کم از پیرزن ِ کوفه
نه حُجره‌یِ تنگ ِ این، کم‌تر زِ تنور ِ آن

دانی چه؟ مدائن را با کوفه برابر نه
از سینه تنوری کُن، وَ ز دیده طلب طوفان

این است همان ایوان ک‌از نقش ِ رخ ِ مردم
خاک ِ در ِ او بودی دیوار ِ نگارستان

این است همان دَرگَه، ک‌او را، زِ شهان، بودی
دیلم مَلِک ِ بابِل، هندو شَه ِ ترکستان

این است همان صفّه ک‌از هیبت ِ او بُردی
بر شیر ِ فلک حمله شیر ِ تَن ِ شادُروان

پندار همان عهد است. از دیدهٔ فکرت بین!
در سلسله‌یِ درگَه، در کوکبه‌یِ میدان

از اسب پیاده شو، بر نَطع ِ زمین رُخ نه
زیر ِ پی ِ پیل‌اش بین شه‌مات شده نُعمان

نی! نی! که چو نعمان، بین پیل‌افکن ِ شاهان را
پیلان ِ شب و روز اَش گشته به پی دوران

ای بس شه ِ پیل‌افکن ک‌افکند به شه‌پیلی
شطرنجی‌یِ تقدیر اَش در مات‌گَه ِ حِرمان

مست است زمین. زیرا خورده‌ست به‌جای ِ می
در کاس ِ سر ِ هرمز خون ِ دل ِ نوشروان

بس پند که بود آن‌گه بر تاج ِ سَر اَش پیدا
صد پند نو است اکنون در مغز ِ سر اَش پنهان

کسرا و ترنج ِ زَر، پرویز و بِه ِ زرّین،
بر باد شده یک‌سر، با خاک شده یک‌سان

پرویز، به هر بزمی، زرّین‌تَره گستردی
کردی زِ بساط ِ زر، زرّین تره را بُستان

پرویز کنون گُم شد. زآن گم‌شده کم‌تر گوی
زرّین‌تره کو برخوان؟ رو «کَم‌تَرَکوا» برخوان

گفتی که کجا رفتند آن تاج‌وران اینک؟
ز ایشان شکم ِ خاک است آبستن ِ جاویدان

بس دیر همی‌زاید آبستن ِ خاک. آری!
دشوار بوَد زادن. نطفه ستدن، آسان.

خون ِ دل ِ شیرین است آن می که دهد رَزبُن
ز آب و گِل ِ پرویز است آن خُم که نهَد دهقان

چندین تن ِ جبّاران ک‌این خاک فرو خورده‌ست
این گُرسنه‌چشم آخِر هم سیر نشد ز ایشان

از خون ِ دل ِ طفلان سُرخاب ِ رخ آمیزد
این زال ِ سپید ابرو وین مام ِ سیَه‌پستان

خاقانی ازین درگَه دریوزه‌یِ عبرت کن
تا از در ِ تو زین‌پس دریوزه کُنَد خاقان

امروز گر از سلطان رندی طلبد توشه،
فردا زِ در ِ رندی توشه طلبد سلطان

گر زاد ِ ره ِ مکّه توشه‌ست به هر شهری
تو زاد ِ مدائن بَر تحفه زِ پی ِ شِروان

هرکَس بَرَد از مکّه سبحه زِ گِل ِ حمزه
پس تو زِ مداین بر تسبیح ِ گِل ِ سلمان

این بحر ِ بصیرت بین! بی‌شربت از او مَگذر
ک‌از شطّ ِ چنین بحری لب‌تشنه شدن نتوان

اِخوان که زِ راه آیند، آرند ره‌آوردی
این قطعه ره‌آورد است از‌بهر ِ دل ِ اِخوان

بنگر که در این قطعه چه سِحر همی‌راند
مهتوک ِ مسبّح‌دل دیوانه‌یِ عاقل‌جان
https://t.me/Setiq/546
#خاقانی #قصیده 167 #تصحیح_دکتر_ضیاءالدین_سجادی

هر‌که شد محرم ِ دل، در حَرَم ِ یار بمانْد
وآن‌که این کار ندانست، در انکار بماند

اگر از پرده برون شد دل ِ من، عیب مکن
شُکر ِ ایزد که نه در پرده‌یِ پندار بماند
#حافظ
@SETIQ

هر‌که شد محرم ِ دل، در حَرَم ِ یار بمانْد
وآن‌که این کار ندانست، در انکار بماند

اگر از پرده برون شد دل ِ من، عیب مکن
شُکر ِ ایزد که نه در پرده‌یِ پندار بماند

صوفیان وا سِتدند از گرو ِ می همه رخت
دلق ِ ما بود که در خانه‌یِ خَمّار بماند

محتسب شیخ شد و فسق ِ خود از یاد بِبُرد
قصّه‌یِ ما ست که در هر سر ِ بازار بماند

هر می ِ لعل ک‌از آن دست ِ بلورین سِتدیم
آب ِ حسرت شد و در چشم ِ گهربار بماند

جز دل ِ من ک‌از ازل تا به ابد عاشق رفت
جاودان کس نشنیدیم که در کار بماند

گشت بیمار که چون چشم ِ تو گردد نرگس
شیوه‌یِ تو نشد اَش حاصل و بیمار بماند

از صدا یِ سخن ِ عشق ندیدم خوش‌تر
یادگاری که در این گنبد ِ دوّار بماند

داشتم دلقی و صد عیب ِ مرا می‌پوشید
خرقه رهن ِ می و مطرب شد و زنّار بماند

بر جمال ِ تو چنان صورت ِ چین حیران شد
که حدیث‌اش همه‌جا در در و دیوار بماند

به تماشاگه ِ زلف‌اش دل ِ حافظ روزی
شُد که بازآید و جاوید گرفتار بماند
#حافظ #غزل 178 #تصحیح_قزوینی_غنی
https://t.me/Setiq/548

رسید مژده که ایّام ِ غم نخواهد ماند
چنان نماند، چنین نیز‌هم نخواهد ماند

من اَر‌چه در نظر ِ یار، خاک‌سار شدم
رقیب نیز چنین محترم نخواهد ماند
#حافظ
@SETIQ

رسید مژده که ایّام ِ غم نخواهد ماند
چنان نماند، چنین نیز‌هم نخواهد ماند

من اَر‌چه در نظر ِ یار، خاک‌سار شدم
رقیب نیز چنین محترم نخواهد ماند

چو پرده‌دار به شمشیر می‌زند همه را
کسی مقیم ِ حریم ِ حرَم نخواهد ماند

چه جا یِ شکر و شکایت زِ نقش ِ نیک و بد است
چو بر صحیفه‌یِ هستی رقم نخواهد ماند

سرود ِ مجلس ِ جمشید گفته‌اند این بود
که جام ِ باده بیاور که جَم نخواهد ماند

غنیمتی شمر ای شمع وصل ِ پروانه
که این معامله تا صبح‌دم نخواهد ماند

توان‌گَرا! دل ِ درویش خود به دست آور
که مخزن ِ زر و گنج ِ دِرَم نخواهد ماند

بدین رواق ِ زبرجد نوشته‌اند به زر:
که جز نکویی‌یِ اهل ِ کَرَم نخواهد ماند

زِ مهربانی‌یِ جانان طمع مَبُر حافظ
که نقش ِ جور و نشان ِ ستم نخواهد ماند
#حافظ #غزل 179 #تصحیح_قزوینی_غنی
https://t.me/Setiq/550

اما چگونه ميتوانستم راز پيام تورا بدانم
@niyayeeshaa
🌹

صدای آب می آید، مگر در نهر تنهایی چه می شویند؟

لباس لحظه ها پاک است.



میان آفتاب هشتم دی ماه

طنین برف، نخ های تماشا، چکه های وقت.

طراوت روی آجرهاست، روی استخوان روز.

#سهراب سپهری
#احمدرضااحمدی

ز آن می ِ عشق ک‌از او پخته شود هر خامی
گرچه ماه ِ رمضان است بیاور جامی
روزها رفت که دست ِ من ِ مسکین نگرفت زلف ِ شمشادقدی، ساعد ِ سیم‌اندامی
#حافظ #غزل 467
@SETIQ

اَتَت رَوائِحُ رَندِ الحِمی و زادَ غَرامی
فدا یِ خاک ِ در دوست باد جان ِ گرامی

پیام دوست شنیدن سعادت است و سلامت
مَنِ المُبَلِّغ عَنّی اِلی سُعادَ سَلامی

#حافظ #غزل 469 #ملمع
سهیل قاسمی
@SETIQ

زِ دلبر اَم که رساند نوازش ِ قلمی؟
کجا ست پیک ِ صبا گر همی‌کند کرمی!

قیاس کردم و تدبیر ِ عقل در ره ِ عشق
چو شبنمی‌ست که بر بحر می‌کشد رقمی

#حافظ #غزل 471
@SETIQ

#سفر


خدای را
مسجد ِ من کجا ست
ای ناخدا‌یِ من؟

در کدامین جزیره‌یِ آن آب‌گیر ِ ایمن است
که راه‌اش
از هفت دریا‌یِ بی‌زنهار
می‌گذرد؟



از تَنگ‌آبی پیچاپیچ گذشتیم
– با نخستین شام ِ سفر –
که مزرع ِ سبز ِ آب‌گینه بود.


و با کاهش ِ شب
– که پنداری
در تنگه‌ی سنگی
جای خوش‌تر داشت –
به در یایی مُرده درآمدیم
– با آسمان ِ سربی‌یِ کوتاه‌اش –
که موج و باد را
به سکونی جاودانه مسخ کرده بود.
و آفتابی رطوبت‌زده را
– که در فراخی‌یِ بی‌تصمیمی‌یِ خویش
سرگردانی می‌کشید،
و در تردید ِ میان ِ فرو‌نشستن یا برخاستن
به ولنگاری
یله بود-.


□

ما به سختی در هوا‌یِ گندیده‌یِ طاعونی دَم می‌زدیم و
عرق‌ریزان
در تلاشی نومیدانه
پارو می‌کشیدم
بر پهنه خاموش ِ دریایی پوسیده
که سراسر
پوشیده زِ اجسادی‌ست که چشمان ِ ایشان
هنوز
از وحشت ِ توفان ِ بزرگ
بَر‌گُشاده است
و از آتش ِ خشمی که به هر جنبنده
در نگاه ِ ایشان است
نیزه‌های شکن‌شکن ِ تندر
جستن می‌کند.


و تَنگ‌آب‌ها
و دریاها.
تَنگ‌آب‌ها
و دریاها‌یِ دیگر…



آن‌گاه به دریایی جوشان درآمدیم،
با گرداب‌های هول
وخرسنگ‌های تفته
که خیزاب‌ها
بر آن
می‌جوشید.



«- اینک دریا‌یِ ابرهاست…
اگر عشق نیست
هرگز هیچ آدمیزاده را
تاب ِ سفری این‌چنین
نیست!»
چنین گفتی
با لبانی که مدام
پنداری
نام ِ گُلی را
تکرار می‌کنند.



و از آن هنگام که سفر را لنگر برگرفتیم
اینک کلام ِ تو بود از لبانی
که تکرار ِ بهار و باغ است.



و کلام ِ تو در جان ِ من نشست
و من آن‌را
حرف
به حرف
باز گفتم.
کلماتی که عطر ِ دهان ِ تو را داشت.



و در آن دوزخ
– که آبِ گندیده
دود کنان
بر تابه‌ها‌یِ تفته‌یِ سنگ
می‌سوخت ـ
رطوبت ِ دهان‌ات را
از هر یکان ِ حرف
چشیدم.


و تو به چرب‌دستی
کشتی را
بر دریا‌یِ دمه‌خیز ِ جوشان
می‌گذراندی.
و کشتی
با سنگینی‌یِ سیّال‌اش
با غَژّاغَژّ ِ دگل‌های بلند
– که از بار ِ غرور ِ بادبان‌ها
پَست می‌شد –
در گذار ِ از دیوارها‌یِ پوک ِ پیچان
به کابوسی می‌مانست
که در تبی سنگین
می‌گذرد.



امّا
چندان که روز ِ بی‌آفتاب
به زردی نشست،
از پس ِ تَنگ‌آبی کوتاه
راه
به دریایی دیگر بردیم
که به پاکی
گفتی
زنگیان
غم ِ غربت را در کاسه‌یِ مرجانی‌یِ آن گریسته‌اند و
من اندوه ِ ایشان را و
تو اندوه ِ مرا



و مسجد ِ من
در جزیره‌یی‌ست
هم از این دریا.

اما کدامین جزیره، کدامین جزیره، نوح ِ من ای ناخدایِ من؟

تو خود آیا جست‌و‌جوی جزیره را
از فراز ِ کشتی
کبوتری پرواز می‌دهی؟
یا به گونه‌ئی دیگر؟ به راهی دیگر؟

– که در این دریابار
همه‌چیزی
به‌صداقت
از آب تا مَه‌تاب گسترده است
و نقره‌یِ کدر ِ فلس ِ ماهیان
در آب
ماهی دیگر است
در آسمانی
باژ گونه -.



در گستره‌یِ خلوتی ابدی
در جزیره‌یِ بکری فرود آمدیم.
گفتی:
«- این‌ات سفر، که با مقصود فرجامید:
سختینه‌یی به سرانجامی خوش!»
و به سجده
من
پیشانی بر خاج نهادم.



خدای را
نا خدایِ من!
مسجد ِ من کجا ست؟
در کدامین دریا
کدامین جزیره؟-

آن‌جا که من از خویش برفتم تا در پایِ تو سجده کنم
و مذهبی عتیق را
– چونان مومیائی شده‌یی از فراسوها‌یِ قرون –
به وِرد‌گونه‌یی
جان بخشم.



مسجد ِ من کجا ست؟



با دست‌ها‌یِ عاشق‌ات
آن‌جا
مرا
مزاری بنا کن!



#احمدشاملو
https://t.me/Setiq/558

@SETIQ

#احمدشاملو

شعر: سفر
کتاب: ققنوس در باران

@SETIQ

ای که در کشتن ِ ما هیچ مدارا نکنی
سود و سرمایه بسوزی و محابا نکنی

دردمندان ِ بلا زهر ِ هلاهل دارند
قصد ِ این قوم خطا باشد. هان تا نکنی!

#حافظ #غزل 480
@SETIQ

ای که در کشتن ِ ما هیچ مدارا نکنی
سود و سرمایه بسوزی و محابا نکنی

دردمندان ِ بلا زهر ِ هلاهل دارند
قصد ِ این قوم خطا باشد. هان تا نکنی!

رنج ِ ما را که توان برد به یک گوشه‌ی چشم،
شرط ِ انصاف نباشد که مداوا نکنی

دیده‌ی ما چو به امّید ِ تو دریا ست، چرا
به‌تفرّج گذری بر لب دریا نکنی؟

نقل ِ هر جور که از خُلق ِ کریم‌ات کردند
قول ِ صاحب‌غرضان است تو آن‌ها نکنی

بر تو گر جلوه کند شاهد ِ ما ای زاهد
از خدا جز می و معشوق تمنّا نکنی

حافظا سجده به اَبرو یِ چو محراب‌اش بَر
که دعایی زِ سر ِ صدق جز آن‌جا نکنی
@SETIQ

https://t.me/Setiq/559

حافظ خوانی‌های من در وب‌سایت گنجور به غزل پایانی رسید.
هم بسیار شادمان‌ام و هم در شگفت که چه‌گونه این کار دشوار را به سرانجام رسانده‌ام!
https://ganjoor.net/hafez/ghazal/sh495

سپاس از گنجور که انگیزه‌ای شد تا به پایان برسانم.

در پی ِ آن‌ام که گر ز دست برآید، این کار را گسترش دهم. با گفتن شرح سطر به سطر، ساختن پادکست یا ویدیوکست در خواندن و شرح غزل‌های حافظ، ضبط با کیفیت تر و همراه با موسیقی، انیمیشن و هر ایده‌ی دیگری که به گسترش شعر حافظ کمک کند.
و دست همه سروران گرامی را که نظر یا ایده ای در این باره دارند به گرمی می‌فشارم.
سهیل قاسمی
@SoheilGhassemi

خوانش غزل شمارهٔ ۴۹۵ حافظ با صدای سهیل قاسمی

چه‌کار با #شاملو دارید آخر؟
یکی در تلویزیون بدنام جمهوری اسلامی حرف ناشایستی در باره‌ی شاهنامه زده، بهانه افتاده دست کسانی که باز شروع کنند توپ و تشر به شاملو بزنند!

ببینید. شاملو فقط در باره ی داستان ضحاک حرف زده بود. استدلالش این بود که ضحاک چون از تخمه ی شاهان ایرانی و از نژاد آن ها نبود، در باره اش بی عدالتی شده در روایت #شاهنامه. بر پایه ی این منطق که انسان ها شرافت شان را از اجدادشان نمی گیرند و این تئوری، تئوری سلطنت طلبانه و منحطی است، (در نظر بگیریم که شاملو گرایش های برابری انسان ها و ... داشت و با طبقه بندی اجتماع به اشراف زاده و رعیت و ... موافق نبود) پس در شاهنامه در روایت ظلم و ستم #ضحاک و حقانیت جمشید و فریدون و ... جانب دارانه عمل شده است. و فردوسی هم چون خود از تخمه ی دهقانان (اشراف زاده) بوده، پارتی بازی کرده و #جمشید را خوب گفته و ضحاک را بد گفته.

همین.
کاری هم ندارم که این تحلیل شاملو درست بوده یا درست نبوده. به هر حال دیدگاه است. اما می‌دانم که نه توهینی در کار بوده و نه این اظهار نظر در یک سخنرانی می توانسته آن قدر حساسیت برانگیز باشد. به نظر من در آن فضا، این موضوع بهانه ای شد دست حکومتچی ها که از عصبیت ادبا استفاده کنند و شاملو را تخریب وجهه کنند.

امروز هم باز سر شوخی باز شده عده‌ای دست گرفته‌اند برای شاملو!

دست بردارید از این کارها. به‌جای‌ا‌ش یکی به من نشان بدهد که شاملو چه توهینی به #فردوسی کرده؟

http://setiq.com/the-truth-is-vulnerable/

@SETIQ

https://t.me/Setiq/564

صدای سخنرانی #احمدشاملو در هشتمین کنفرانس مرکز پژوهش و تحلیل مسائل ایران، دانشگاه برکلی کالیفرنیا، آپریل 1990
حقیقت چقدر آسیب پذیر است
#فردوسی #شاهنامه #شاملو
https://t.me/Setiq/563

@SETIQ