مژده ای دل! که دگر باد ِ صبا بازآمد
هدهد ِ خوش‌خبر از طَرف ِ سَبا بازآمد

برکش ای مرغ ِ سحر نغمه‌یِ داوودی باز
که سلیمان ِ گُل از باد ِ هوا بازآمد

عارفی کو که کند فهم زبان سوسن
تا بپرسد که چرا رفت و چرا بازآمد

مردمی کرد و کَرَم لطف ِ خداداد به من
ک‌آن بت ماه رُخ از راه ِ وفا بازآمد

لاله بو یِ می ِ نوشین بشنید از دم ِ صبح
داغ‌دل بود، به امّید ِ دوا بازآمد!

چشم ِ من در ره ِ این قافله‌یِ راه بماند
تا به گوش ِ دل‌ام آواز ِ «دَرا» بازآمد

گر چه حافظ در ِ رنجِش زد و پیمان بشکست
لطف ِ او بین! که به‌لطف از در ِ ما بازآمد
#حافظ #غزل 174 #تصحیح_قزوینی_غنی
@SETIQ
https://t.me/Setiq/537

دکتر محمد استعلامی در یک فایل ویدیویی یک ساعت و بیست دقیقه از حافظ می گوید. نکته های دقیق و تسلط مثال زدنی این استاد دانشگاه و پژوهش گر ادبی بسیار آموختنی است.
@SETIQ

صبا به تهنیت ِ پیر ِ می فروش آمد
که موسم ِ طرب و عیش و ناز و نوش آمد

هوا مسیح‌نفس گشت و باد نافه‌گشای
درخت، سبز شد و مرغ در خروش آمد
#حافظ
@SETIQ

صبا به تهنیت ِ پیر ِ می فروش آمد
که موسم ِ طرب و عیش و ناز و نوش آمد

هوا مسیح‌نفس گشت و باد نافه‌گشای
درخت، سبز شد و مرغ در خروش آمد

تنور ِ لاله چنان بَرفروخت باد ِ بهار
که غنچه غرق ِ عرَق گشت و گل به جوش آمد

به گوش ِ هوش نیوش از من و به عشرت کوش
که این سخن سحر از هاتف‌ام به گوش آمد

زِ فکر ِ تفرقه بازآی تا شَوی مجموع
به‌حُکم ِ آن که: چو شُد اهرمن، سروش آمد

زِ مرغ ِ صبح، ندانم که سوسن آزاد
چه گوش کرد که با ده زبان، خموش آمد

چه جا یِ صحبت ِ نامحرم است مجلس ِ انس
سَر ِ پیاله بپوشان که خرقه‌پوش آمد

ز خانقاه به می‌خانه می‌رود حافظ
مگر زِ مستی‌یِ زهد ِ ریا به هوش آمد

#حافظ #غزل 175 #تصحیح_قزوینی_غنی
@SETIQ
https://t.me/Setiq/540

سَحر اَم دولت ِ بیدار به بالین آمد
گفت: برخیز که آن خسرو شیرین آمد

قدحی دَرکش و سرخوش به تماشا بخرام
تا ببینی که نگار اَت به چه آیین آمد
#حافظ

سَحر اَم دولت ِ بیدار به بالین آمد
گفت: برخیز که آن خسرو شیرین آمد

قدحی دَرکش و سرخوش به تماشا بخرام
تا ببینی که نگار اَت به چه آیین آمد

مژدگانی بده ای خلوتی‌یِ نافه‌گشای
که ز صحرای ختن آهویِ مشکین آمد

گریه، آبی به رخ ِ سوخته‌گان بازآورد
ناله، فریادرس ِ عاشق ِ مسکین آمد

مرغ ِ دل، باز هوادار ِ کمان‌ابرویی‌ست
ای کبوتر! نگران باش که شاهین آمد

ساقیا می بده و غم مخور از دشمن و دوست
که به کام ِ دل ِ ما آن بشد و این آمد

رسم ِ بدعهدی‌یِ ایام چو دید ابر ِ بهار
گریه‌اش بر سمن و سنبل و نسرین آمد

چون صبا گفته‌یِ حافظ بشنید از بلبل
عنبرافشان به تماشا یِ ریاحین آمد

#حافظ #غزل 176 #تصحیح_قزوینی_غنی

https://t.me/Setiq/542
@SETIQ

نه هر که چهره برافروخت، دل‌بری داند
نه هر که آینه سازد، سکندری داند

نه هر که طَرْف ِ کُلَه کج نهاد و تند نشست،
کلاه‌داری و آیین ِ سروری داند
#حافظ

نه هر که چهره برافروخت، دل‌بری داند
نه هر که آینه سازد، سکندری داند

نه هر که طَرْف ِ کُلَه کج نهاد و تند نشست،
کلاه‌داری و آیین ِ سروری داند

تو بنده‌گی چو گدایان به شرط مُزد مَکُن
که دوست، خود، رَوش ِ بنده‌پروری داند

غلام ِ همّت ِ آن رِند ِ عافیت‌سوز اَم
که در گداصفتی، کیمیاگری داند

وفا و عهد نکو باشد اَر بیاموزی
وگرنه هر که تو بینی، ستم‌گری داند

بباختم دل ِ دیوانه و ندانستم
که آدمی بَچه‌ئی شیوه‌یِ پَری داند

هزار نکته‌یِ باریک‌تر زِ مو این‌جا ست
نه هر که سر بتراشد قلندری داند

مدار ِ نقطه‌یِ بینش، زِ خال ِ تو ست مرا
که قدر ِ گوهر ِ یک‌دانه، جوهری داند

به قدّ و چهره هر‌آن‌کس که شاه ِ خوبان شد
جهان بگیرد اگر دادگستری داند

ز شعر ِ دل‌کش ِ حافظ کسی بوَد آگاه
که لطف ِ طبع و سخن‌گفتن ِ دَری داند
#حافظ #غزل 177 #تصحیح_قزوینی_غنی
@SETIQ
https://t.me/Setiq/544

هان! ای دل ِ عبرت‌بین! از دیده عِبَر کُن! هان!
ایوان ِ مدائن را آیینه‌یِ عبرت دان

یک‌ره زِ لب ِ دجله منزل به مدائن کُن
وَ ز دیده، دُوُم‌دجله بر خاک ِ مدائن ران

#خاقانی
@SETIQ

هان! ای دل ِ عبرت‌بین! از دیده عِبَر کُن! هان!
ایوان ِ مدائن را آیینه‌یِ عبرت دان

یک‌ره زِ لب ِ دجله منزل به مدائن کُن
وَ ز دیده، دُوُم‌دجله بر خاک ِ مدائن ران

خود، دجله چنان گریَد صد دجله‌یِ خون گویی
ک‌از گرمی‌یِ خوناب‌اش، آتش چکد از مژگان

بینی که لب ِ دجله کَف چون به دهان آرد؟
گوئی زِ تَف ِ آه‌اش لب آبله زد چندان

از آتش ِ حسرت، بین بریان جگر ِ دجله
خود آب، شنیده‌ستی ک‌آتش کُنَد اَش بریان؟

بر دجله گِری نو نو، وَ ز دیده زکات‌اش ده
گرچه لب ِ دریا هست از دجله زکات‌اِستان!

گر دجله درآمیزد باد ِ لب و سوز ِ دل
نیمی شود افسرده، نیمی شود آتش‌دان

تا سلسله‌یِ ایوان بگسست مدائن را
در سلسله شد دجله، چون سلسله شد پیچان

گَه‌گَه به زبان ِ اشک، آواز ده ایوان را
تا بو که به گوش ِ دل پاسخ شنوی ز ایوان

دندانه‌یِ هر قصری، پندی دهد اَت نو نو
پند ِ سر ِ دندانه، بشنو زِ بن ِ دندان

گوید که تو از خاکی، ما خاک ِ تو ایم اکنون
گامی دو سه بر ما نه، و اشکی دو سه هم بفشان

از نوحه‌یِ جغد الحق ما ئیم به درد ِ سر
از دیده گلابی کن، درد ِ سر ِ ما بنشان

آری! چه عجب داری؟ ک‌اندر چمن ِ گیتی
جغد است پی ِ بلبل، نوحه‌ست پی ِ الحان.

ما بارگَه ِ داد ایم؛ این رفت ستم بر ما
بر قصر ِ ستم‌کاران تا خود چه رسد خذلان

گوئی که نگون کرده‌ست ایوان ِ فلک‌وش را؟
حکم ِ فلک ِ گردان؟ یا حکم ِ فلک‌گردان؟

بر دیده‌یِ من خندی ک‌اینجا ز چه می‌گرید!
گریند بر آن دیده ک‌اینجا نشود گریان.

نی زال ِ مدائن، کم از پیرزن ِ کوفه
نه حُجره‌یِ تنگ ِ این، کم‌تر زِ تنور ِ آن

دانی چه؟ مدائن را با کوفه برابر نه
از سینه تنوری کُن، وَ ز دیده طلب طوفان

این است همان ایوان ک‌از نقش ِ رخ ِ مردم
خاک ِ در ِ او بودی دیوار ِ نگارستان

این است همان دَرگَه، ک‌او را، زِ شهان، بودی
دیلم مَلِک ِ بابِل، هندو شَه ِ ترکستان

این است همان صفّه ک‌از هیبت ِ او بُردی
بر شیر ِ فلک حمله شیر ِ تَن ِ شادُروان

پندار همان عهد است. از دیدهٔ فکرت بین!
در سلسله‌یِ درگَه، در کوکبه‌یِ میدان

از اسب پیاده شو، بر نَطع ِ زمین رُخ نه
زیر ِ پی ِ پیل‌اش بین شه‌مات شده نُعمان

نی! نی! که چو نعمان، بین پیل‌افکن ِ شاهان را
پیلان ِ شب و روز اَش گشته به پی دوران

ای بس شه ِ پیل‌افکن ک‌افکند به شه‌پیلی
شطرنجی‌یِ تقدیر اَش در مات‌گَه ِ حِرمان

مست است زمین. زیرا خورده‌ست به‌جای ِ می
در کاس ِ سر ِ هرمز خون ِ دل ِ نوشروان

بس پند که بود آن‌گه بر تاج ِ سَر اَش پیدا
صد پند نو است اکنون در مغز ِ سر اَش پنهان

کسرا و ترنج ِ زَر، پرویز و بِه ِ زرّین،
بر باد شده یک‌سر، با خاک شده یک‌سان

پرویز، به هر بزمی، زرّین‌تَره گستردی
کردی زِ بساط ِ زر، زرّین تره را بُستان

پرویز کنون گُم شد. زآن گم‌شده کم‌تر گوی
زرّین‌تره کو برخوان؟ رو «کَم‌تَرَکوا» برخوان

گفتی که کجا رفتند آن تاج‌وران اینک؟
ز ایشان شکم ِ خاک است آبستن ِ جاویدان

بس دیر همی‌زاید آبستن ِ خاک. آری!
دشوار بوَد زادن. نطفه ستدن، آسان.

خون ِ دل ِ شیرین است آن می که دهد رَزبُن
ز آب و گِل ِ پرویز است آن خُم که نهَد دهقان

چندین تن ِ جبّاران ک‌این خاک فرو خورده‌ست
این گُرسنه‌چشم آخِر هم سیر نشد ز ایشان

از خون ِ دل ِ طفلان سُرخاب ِ رخ آمیزد
این زال ِ سپید ابرو وین مام ِ سیَه‌پستان

خاقانی ازین درگَه دریوزه‌یِ عبرت کن
تا از در ِ تو زین‌پس دریوزه کُنَد خاقان

امروز گر از سلطان رندی طلبد توشه،
فردا زِ در ِ رندی توشه طلبد سلطان

گر زاد ِ ره ِ مکّه توشه‌ست به هر شهری
تو زاد ِ مدائن بَر تحفه زِ پی ِ شِروان

هرکَس بَرَد از مکّه سبحه زِ گِل ِ حمزه
پس تو زِ مداین بر تسبیح ِ گِل ِ سلمان

این بحر ِ بصیرت بین! بی‌شربت از او مَگذر
ک‌از شطّ ِ چنین بحری لب‌تشنه شدن نتوان

اِخوان که زِ راه آیند، آرند ره‌آوردی
این قطعه ره‌آورد است از‌بهر ِ دل ِ اِخوان

بنگر که در این قطعه چه سِحر همی‌راند
مهتوک ِ مسبّح‌دل دیوانه‌یِ عاقل‌جان
https://t.me/Setiq/546
#خاقانی #قصیده 167 #تصحیح_دکتر_ضیاءالدین_سجادی

هر‌که شد محرم ِ دل، در حَرَم ِ یار بمانْد
وآن‌که این کار ندانست، در انکار بماند

اگر از پرده برون شد دل ِ من، عیب مکن
شُکر ِ ایزد که نه در پرده‌یِ پندار بماند
#حافظ
@SETIQ

هر‌که شد محرم ِ دل، در حَرَم ِ یار بمانْد
وآن‌که این کار ندانست، در انکار بماند

اگر از پرده برون شد دل ِ من، عیب مکن
شُکر ِ ایزد که نه در پرده‌یِ پندار بماند

صوفیان وا سِتدند از گرو ِ می همه رخت
دلق ِ ما بود که در خانه‌یِ خَمّار بماند

محتسب شیخ شد و فسق ِ خود از یاد بِبُرد
قصّه‌یِ ما ست که در هر سر ِ بازار بماند

هر می ِ لعل ک‌از آن دست ِ بلورین سِتدیم
آب ِ حسرت شد و در چشم ِ گهربار بماند

جز دل ِ من ک‌از ازل تا به ابد عاشق رفت
جاودان کس نشنیدیم که در کار بماند

گشت بیمار که چون چشم ِ تو گردد نرگس
شیوه‌یِ تو نشد اَش حاصل و بیمار بماند

از صدا یِ سخن ِ عشق ندیدم خوش‌تر
یادگاری که در این گنبد ِ دوّار بماند

داشتم دلقی و صد عیب ِ مرا می‌پوشید
خرقه رهن ِ می و مطرب شد و زنّار بماند

بر جمال ِ تو چنان صورت ِ چین حیران شد
که حدیث‌اش همه‌جا در در و دیوار بماند

به تماشاگه ِ زلف‌اش دل ِ حافظ روزی
شُد که بازآید و جاوید گرفتار بماند
#حافظ #غزل 178 #تصحیح_قزوینی_غنی
https://t.me/Setiq/548

رسید مژده که ایّام ِ غم نخواهد ماند
چنان نماند، چنین نیز‌هم نخواهد ماند

من اَر‌چه در نظر ِ یار، خاک‌سار شدم
رقیب نیز چنین محترم نخواهد ماند
#حافظ
@SETIQ

رسید مژده که ایّام ِ غم نخواهد ماند
چنان نماند، چنین نیز‌هم نخواهد ماند

من اَر‌چه در نظر ِ یار، خاک‌سار شدم
رقیب نیز چنین محترم نخواهد ماند

چو پرده‌دار به شمشیر می‌زند همه را
کسی مقیم ِ حریم ِ حرَم نخواهد ماند

چه جا یِ شکر و شکایت زِ نقش ِ نیک و بد است
چو بر صحیفه‌یِ هستی رقم نخواهد ماند

سرود ِ مجلس ِ جمشید گفته‌اند این بود
که جام ِ باده بیاور که جَم نخواهد ماند

غنیمتی شمر ای شمع وصل ِ پروانه
که این معامله تا صبح‌دم نخواهد ماند

توان‌گَرا! دل ِ درویش خود به دست آور
که مخزن ِ زر و گنج ِ دِرَم نخواهد ماند

بدین رواق ِ زبرجد نوشته‌اند به زر:
که جز نکویی‌یِ اهل ِ کَرَم نخواهد ماند

زِ مهربانی‌یِ جانان طمع مَبُر حافظ
که نقش ِ جور و نشان ِ ستم نخواهد ماند
#حافظ #غزل 179 #تصحیح_قزوینی_غنی
https://t.me/Setiq/550

اما چگونه ميتوانستم راز پيام تورا بدانم
@niyayeeshaa
🌹

صدای آب می آید، مگر در نهر تنهایی چه می شویند؟

لباس لحظه ها پاک است.



میان آفتاب هشتم دی ماه

طنین برف، نخ های تماشا، چکه های وقت.

طراوت روی آجرهاست، روی استخوان روز.

#سهراب سپهری
#احمدرضااحمدی

ز آن می ِ عشق ک‌از او پخته شود هر خامی
گرچه ماه ِ رمضان است بیاور جامی
روزها رفت که دست ِ من ِ مسکین نگرفت زلف ِ شمشادقدی، ساعد ِ سیم‌اندامی
#حافظ #غزل 467
@SETIQ

اَتَت رَوائِحُ رَندِ الحِمی و زادَ غَرامی
فدا یِ خاک ِ در دوست باد جان ِ گرامی

پیام دوست شنیدن سعادت است و سلامت
مَنِ المُبَلِّغ عَنّی اِلی سُعادَ سَلامی

#حافظ #غزل 469 #ملمع
سهیل قاسمی
@SETIQ

زِ دلبر اَم که رساند نوازش ِ قلمی؟
کجا ست پیک ِ صبا گر همی‌کند کرمی!

قیاس کردم و تدبیر ِ عقل در ره ِ عشق
چو شبنمی‌ست که بر بحر می‌کشد رقمی

#حافظ #غزل 471
@SETIQ

#سفر


خدای را
مسجد ِ من کجا ست
ای ناخدا‌یِ من؟

در کدامین جزیره‌یِ آن آب‌گیر ِ ایمن است
که راه‌اش
از هفت دریا‌یِ بی‌زنهار
می‌گذرد؟



از تَنگ‌آبی پیچاپیچ گذشتیم
– با نخستین شام ِ سفر –
که مزرع ِ سبز ِ آب‌گینه بود.


و با کاهش ِ شب
– که پنداری
در تنگه‌ی سنگی
جای خوش‌تر داشت –
به در یایی مُرده درآمدیم
– با آسمان ِ سربی‌یِ کوتاه‌اش –
که موج و باد را
به سکونی جاودانه مسخ کرده بود.
و آفتابی رطوبت‌زده را
– که در فراخی‌یِ بی‌تصمیمی‌یِ خویش
سرگردانی می‌کشید،
و در تردید ِ میان ِ فرو‌نشستن یا برخاستن
به ولنگاری
یله بود-.


□

ما به سختی در هوا‌یِ گندیده‌یِ طاعونی دَم می‌زدیم و
عرق‌ریزان
در تلاشی نومیدانه
پارو می‌کشیدم
بر پهنه خاموش ِ دریایی پوسیده
که سراسر
پوشیده زِ اجسادی‌ست که چشمان ِ ایشان
هنوز
از وحشت ِ توفان ِ بزرگ
بَر‌گُشاده است
و از آتش ِ خشمی که به هر جنبنده
در نگاه ِ ایشان است
نیزه‌های شکن‌شکن ِ تندر
جستن می‌کند.


و تَنگ‌آب‌ها
و دریاها.
تَنگ‌آب‌ها
و دریاها‌یِ دیگر…



آن‌گاه به دریایی جوشان درآمدیم،
با گرداب‌های هول
وخرسنگ‌های تفته
که خیزاب‌ها
بر آن
می‌جوشید.



«- اینک دریا‌یِ ابرهاست…
اگر عشق نیست
هرگز هیچ آدمیزاده را
تاب ِ سفری این‌چنین
نیست!»
چنین گفتی
با لبانی که مدام
پنداری
نام ِ گُلی را
تکرار می‌کنند.



و از آن هنگام که سفر را لنگر برگرفتیم
اینک کلام ِ تو بود از لبانی
که تکرار ِ بهار و باغ است.



و کلام ِ تو در جان ِ من نشست
و من آن‌را
حرف
به حرف
باز گفتم.
کلماتی که عطر ِ دهان ِ تو را داشت.



و در آن دوزخ
– که آبِ گندیده
دود کنان
بر تابه‌ها‌یِ تفته‌یِ سنگ
می‌سوخت ـ
رطوبت ِ دهان‌ات را
از هر یکان ِ حرف
چشیدم.


و تو به چرب‌دستی
کشتی را
بر دریا‌یِ دمه‌خیز ِ جوشان
می‌گذراندی.
و کشتی
با سنگینی‌یِ سیّال‌اش
با غَژّاغَژّ ِ دگل‌های بلند
– که از بار ِ غرور ِ بادبان‌ها
پَست می‌شد –
در گذار ِ از دیوارها‌یِ پوک ِ پیچان
به کابوسی می‌مانست
که در تبی سنگین
می‌گذرد.



امّا
چندان که روز ِ بی‌آفتاب
به زردی نشست،
از پس ِ تَنگ‌آبی کوتاه
راه
به دریایی دیگر بردیم
که به پاکی
گفتی
زنگیان
غم ِ غربت را در کاسه‌یِ مرجانی‌یِ آن گریسته‌اند و
من اندوه ِ ایشان را و
تو اندوه ِ مرا



و مسجد ِ من
در جزیره‌یی‌ست
هم از این دریا.

اما کدامین جزیره، کدامین جزیره، نوح ِ من ای ناخدایِ من؟

تو خود آیا جست‌و‌جوی جزیره را
از فراز ِ کشتی
کبوتری پرواز می‌دهی؟
یا به گونه‌ئی دیگر؟ به راهی دیگر؟

– که در این دریابار
همه‌چیزی
به‌صداقت
از آب تا مَه‌تاب گسترده است
و نقره‌یِ کدر ِ فلس ِ ماهیان
در آب
ماهی دیگر است
در آسمانی
باژ گونه -.



در گستره‌یِ خلوتی ابدی
در جزیره‌یِ بکری فرود آمدیم.
گفتی:
«- این‌ات سفر، که با مقصود فرجامید:
سختینه‌یی به سرانجامی خوش!»
و به سجده
من
پیشانی بر خاج نهادم.



خدای را
نا خدایِ من!
مسجد ِ من کجا ست؟
در کدامین دریا
کدامین جزیره؟-

آن‌جا که من از خویش برفتم تا در پایِ تو سجده کنم
و مذهبی عتیق را
– چونان مومیائی شده‌یی از فراسوها‌یِ قرون –
به وِرد‌گونه‌یی
جان بخشم.



مسجد ِ من کجا ست؟



با دست‌ها‌یِ عاشق‌ات
آن‌جا
مرا
مزاری بنا کن!



#احمدشاملو
https://t.me/Setiq/558

@SETIQ

#احمدشاملو

شعر: سفر
کتاب: ققنوس در باران

@SETIQ