در این زمانه رفیقی که خالی از خِلَل است
صُراحی‌یِ می ِ ناب و سفینه‌یِ غزل است

جریده رو که گذرگاه ِ عافیت تنگ است
پیاله گیر که عمر ِ عزیز بی‌بَدَل است

نه من زِ بی‌عَملی در جهان ملول‌ام و بَس
ملالت ِ عُلَما هم زِ عِلم ِ بی‌عَمَل است

به چشم ِ عقل در این ره‌گُذار ِ پُرآشوب
جهان و کار ِ جهان بی‌ثبات و بی‌محل است

بگیر طُرّه‌یِ مه چهره‌ای و قصّه مخوان
که سعد و نحس زِ تاثیر ِ زُهره و زُحَل است

دل‌ام امید ِ فراوان به وصل ِ رو یِ تو داشت
ولی اَجَل به رَه ِ عمر رَه‌زن ِ اَمَل است

به هیچ دور نخواهند یافت هشیار اَش
چنین که حافظ ِ ما مست ِ باده‌یِ ازل است


#حافظ #غزل 45 #تصحیح_قزوینی_غنی

گُل در بَر و می در کف و معشوق به کام است
سلطان ِ جهان‌ام به چنین روز غلام است

گو شمع مَیارید در این جمع که امشب
در مجلس ِ ما ماه ِ رخ ِ دوست تمام است

#حافظ

گُل در بَر و می در کف و معشوق به کام است
سلطان ِ جهان‌ام به چنین روز غلام است

گو شمع مَیارید در این جمع که امشب
در مجلس ِ ما ماه ِ رخ ِ دوست تمام است

در مذهب ِ ما باده حلال است ولیکن
بی رو یِ تو ای سرو ِ گُل‌اندام حرام است

گوش‌ام همه بر قول ِ نی و نغمه‌یِ چَنگ است
چشم‌ام همه بر لعل ِ لب و گردش ِ جام است

در مجلس ِ ما عطر مَیامیز که ما را
هر لحظه زِ گیسو یِ تو خوش‌بوی مشام است

از چاشنی‌یِ قند مگو هیچ و زِ شکّر
ز‌آن‌رو که مرا از لب ِ شیرین ِ تو کام است

تا گنج ِ غم‌ات در دل ِ ویرانه مُقیم است
همواره مَرا کو یِ خرابات مقام است

از ننگ چه گویی که مرا نام زِ ننگ است
وَ ز نام چه پرسی که مرا ننگ زِ نام است

می‌خواره و سرگشته و رندیم و نظرباز
وآن کس که چو ما نیست در این شهر کدام است

با محتسب‌ام عیب مگویید که او نیز
پیوسته چو ما در طلب ِ عیش ِ مُدام است

حافظ منشین بی می و معشوق زمانی
ک‌ایّام ِ گُل و یاسمن و عید ِ صیام است


#حافظ #غزل 46 #تصحیح_قزوینی_غنی

به کو یِ می‌کده هر سالکی که رَه دانست
دری دگر زدن اندیشه‌یِ تَبَه دانست

زمانه افسر ِ رِندی نداد جُز به کسی
که سرفَرازی‌یِ عالم در این کُلَه دانست

#حافظ

به کو یِ می‌کده هر سالکی که رَه دانست
دری دگر زدن اندیشه‌یِ تَبَه دانست

زمانه افسر ِ رِندی نداد جُز به کسی
که سرفَرازی‌یِ عالم در این کُلَه دانست

بر آستانه‌یِ می‌خانه هر که یافت رَهی
زِ فیض ِ جام ِ می اسرار ِ خانقَه دانست

هر آن که راز ِ دو عالم زِ خطّ ِ ساغر خواند
رموز ِ جام ِ جم از نقش ِ خاک ِ رَه دانست

وَرای طاعت ِ دیوانه‌گان زِ ما مَطَلب
که شیخ ِ مذهب ِ ما عاقلی گُنَه دانست

دل‌ام زِ نرگس ِ ساقی اَمان نخواست به جان
چرا که شیوه‌یِ آن تُرک ِ دل‌سیه دانست

ز ِ جور ِ کوکب ِ طالع سحَرگَهان چشم‌ام
چنان گریست که ناهید دید و مَه دانست

حدیث حافظ و ساغر که می‌زند پنهان
چه جا یِ مُحتسب و شِحنه؟ پادشه دانست

بلندمرتبه شاهی که نُه رواق ِ سپهر
نمونه‌ای زِ خَم طاق ِ بارگه دانست


#حافظ #غزل 47 #تصحیح_قزوینی_غنی

صوفی از پرتو ِ می راز ِ نهانی دانست
گوهر ِ هر کس از این لعل توانی دانست

قَدر ِ مجموعه‌یِ گُل مُرغ ِ سَحَر داند و بس
که نه هر ک‌او ورقی خواند معانی دانست

#حافظ

صوفی از پرتو ِ می راز ِ نهانی دانست
گوهر ِ هر کس از این لعل توانی دانست

قَدر ِ مجموعه‌یِ گُل مُرغ ِ سَحَر داند و بس
که نه هر ک‌او ورقی خواند معانی دانست

عرضه کردم دو جهان بر دل ِ کار افتاده
بِجُز از عشق ِ تو باقی همه فانی دانست

آن شُد اکنون که زِ اَبنا یِ عوام اندیشم
مُحتسب نیز در این عیش ِ نهانی دانست

دل‌بر آسایش ِ ما مصلحت ِ وقت ندید
وَرنه از جانب ِ ما دل‌نگرانی دانست

سنگ و گِل را کند از یُمن ِ نَظَر لَعل و عَقیق
هر که قدر ِ نَفَس ِ باد ِ یَمانی دانست

ای که از دفتر ِ عقل آیت ِ عشق آموزی
ترسم این نکته به‌تحقیق ندانی دانست

می بیاور که ننازد به گُل ِ باغ ِ جهان
هر که غارت‌گری‌یِ باد ِ خزانی دانست

حافظ این گوهر ِ منظوم که از طبع انگیخت
زْ اثر ِ تربیت ِ آصف ِ ثانی دانست

#حافظ #غزل 48 #تصحیح_قزوینی_غنی

روضه‌یِ خُلد ِ بَرین، خلوت ِ درویشان است
مایه‌یِ محتشمی خدمت ِ درویشان است

گنج ِ عُزلت که طِلِسمات ِ عجایب دارد
فتح ِ آن در نظر ِ رحمت ِ درویشان است

#حافظ

روضه‌یِ خُلد ِ بَرین، خلوت ِ درویشان است
مایه‌یِ محتشمی خدمت ِ درویشان است

گنج ِ عُزلت که طِلِسمات ِ عجایب دارد
فتح ِ آن در نظر ِ رحمت ِ درویشان است

قصر ِ فردوس که رضوانْ‌ش به دربانی رفت
منظری از چمن ِ نزهت ِ درویشان است

آن‌چه زَر می‌شود از پرتو ِ آن، قلب ِ سیاه
کیمیا یی‌ست که در صحبت ِ درویشان است

آن که پیش‌اش بِنَهَد تاج ِ تکبُّر خورشید
کبریا یی‌ست که در حشمت ِ درویشان است

دولتی را که نباشد غم از آسیب ِ زوال
بی‌تکلّف بشنو! دولت ِ درویشان است

خسروان قبله‌یِ حاجات ِ جهان‌اند، ولی
سبب‌اش بنده‌گی‌یِ حضرت ِ درویشان است

رو یِ مقصود که شاهان به دُعا می‌طلبند
مَظهر اش آینه‌یِ طَلعَت ِ درویشان است

از کران تا به کران لشکر ِ ظُلم است، ولی
از ازل تا به ابد فُرصت ِ درویشان است

ای توان‌گر! مفروش این همه نخوت، که تو را
سَر و زَر در کنف ِ همّت ِ درویشان است

گنج ِ قارون که فرو می‌شود از قهر هنوز،
خوانده باشی که هم از غیرت ِ درویشان است

حافظ! اَر آب ِ حیات ِ ازلی می‌خواهی
منبع‌اش خاک ِ در ِ خلوت ِ درویشان است

من غُلام ِ نظر ِ آصف ِ عهد اَم ک‌او را
صورت ِ خواجه‌گی و سیرت ِ درویشان است


#حافظ #غزل 49 #تصحیح_قزوینی_غنی

به دام ِ زُلف ِ تو دل مبتلا یِ خویش‌تن است
بکُش به غمزه که این‌اش سزا یِ خویش‌تن است

گر اَت ز ِ دست برآید مُراد ِ خاطر ِ ما،
به دست باش! که خیری به جا یِ خویش‌تن است

#حافظ

به دام ِ زُلف ِ تو دل مبتلا یِ خویش‌تن است
بکُش به غمزه که این‌اش سزا یِ خویش‌تن است

گر اَت ز ِ دست برآید مُراد ِ خاطر ِ ما،
به دست باش! که خیری به جا یِ خویش‌تن است

به جان‌ات ای بُت ِ شیرین‌دَهن که هم‌چون شمع
شبان ِ تیره مُراد اَم فنا یِ خویش‌تن است

چو رای ِ عشق زدی، با تو گفتم ای بلبل
مَکُن! که آن گُل ِ خندان برای خویش‌تن است

به مشک ِ چین و چگل نیست بو یِ گُل محتاج
که نافه‌ها ش زِ بند ِ قبا یِ خویش‌تن است

مرو به خانه‌یِ ارباب ِ بی‌مروّت ِ دهر
که گنج ِعافیت‌ات در سرا یِ خویش‌تن است

بسوخت حافظ و در شرط ِ عشق‌بازی، او
هنوز بر سر ِ عهد و وفا یِ خویش‌تن است


#حافظ #غزل 50 #تصحیح_قزوینی_غنی

لعل ِ سیراب ِ به خون تشنه، لب ِ یار ِ من است
وَ ز پِی ِ دیدن ِ او دادن ِ جان، کار ِ من است

شرم از آن چشم ِ سیَه باد اَش و مژگان ِ دراز
هر که دل بردن ِ او دید و در اِنکار ِ من است

#حافظ

لعل ِ سیراب ِ به خون تشنه، لب ِ یار ِ من است
وَ ز پِی ِ دیدن ِ او دادن ِ جان، کار ِ من است

شرم از آن چشم ِ سیَه باد اَش و مژگان ِ دراز
هر که دل بردن ِ او دید و در اِنکار ِ من است

ساروان! رَخت به دروازه مَبَر. ک‌آن سر ِ کو
شاه‌راهی‌ست که منزل‌گَه ِ دل‌دار ِ من است

بنده‌یِ طالع ِ خویش‌ام که در این قحط ِ وفا
عشق ِ آن لولی‌یِ سرمست خریدار ِ من است

طبله‌یِ عطر ِ گل و زُلف ِ عَبیرافشان‌اش
فیض ِ یک شمّه زِ بو یِ خوش ِ عطّار ِ من است

باغ‌بان! هم‌چو نسیم‌ام زِ در ِ خویش مَران
ک‌آب ِ گُل‌زار ِ تو از اشک چو گُل‌نار ِ من است

شربت ِ قند و گُلاب از لب ِ یار اَم فرمود
نرگس ِ او، که طبیب ِ دل ِ بیمار ِ من است

آن که در طرز ِ غزل نکته به حافظ آموخت
یار ِ شیرین‌سخن ِ نادره گفتار ِ من است


#حافظ #غزل 51 #تصحیح_قزوینی_غنی

روزگاری‌ست که سودا یِ بُتان دین ِ من است
غم ِ این کار، نشاط ِ دل ِ غم‌گین ِ من است

دیدن ِ رو یِ تو را دیده‌یِ جان‌بین باید
وین کُجا مَرتبه‌یِ چشم ِ جهان‌بین ِ من است؟

#حافظ

روزگاری‌ست که سودا یِ بُتان دین ِ من است
غم ِ این کار، نشاط ِ دل ِ غم‌گین ِ من است

دیدن ِ رو یِ تو را دیده‌یِ جان‌بین باید
وین کُجا مَرتبه‌یِ چشم ِ جهان‌بین ِ من است؟

یار ِ من باش که زیب ِ فلک و زینت ِ دهر
از مَه ِ رو یِ تو و اشک ِ چو پروین ِ من است

تا مرا عشق ِ تو تعلیم ِ سخن‌گفتن کرد
خلق را ورد ِ زبان مدحت و تحسین ِ من است

دولت ِ فقر خدایا به من ارزانی دار
ک‌این کرامت سبب ِ حشمت و تمکین ِ من است

واعظ ِ شحنه شناس این عظمت گو مَفُروش
ز‌آن‌که منزل‌گه ِ سلطان، دل ِ مسکین ِ من است

یا رب این کعبه‌یِ مقصود تماشاگَه ِ کیست
که مُغیلان ِ طریق‌اش گل و نسرین ِ من است

حافظ از حشمت ِ پرویز دِگَر قصّه مخوان
که لب‌اش جُرعه‌کش ِ خسرو ِ شیرین ِ من است


#حافظ #غزل 52 #تصحیح_قزوینی_غنی

من‌ام که گوشه‌یِ می‌خانه خانقاه ِ من است
دعا یِ پیر ِ مُغان وِرد ِ صبح‌گاه ِ من است

گًر اَم ترانه‌یِ چَنگ ِ صبوح نیست چه باک
نوا یِ من به سَحَر آه ِ عُذرخواه ِ من است

#حافظ

من‌ام که گوشه‌یِ می‌خانه خانقاه ِ من است
دعا یِ پیر ِ مُغان وِرد ِ صبح‌گاه ِ من است

گًر اَم ترانه‌یِ چَنگ ِ صبوح نیست چه باک
نوا یِ من به سَحَر آه ِ عُذرخواه ِ من است

زِ پادشاه و گدا فارغ‌ام بحمداللَه
گدا یِ خاک ِ در ِ دوست پادشاه ِ من است

غَرَض زِ مسجد و می‌خانه‌ام وصال ِ شما ست
جُز این خیال ندارم. خدا گواه ِ من است

مگر به تیغ ِ اجل خیمه برکنم، وَ ر نی
رَمیدن از در ِ دولت نه رسم و راه ِ من است

از آن زمان که بر این آستان نهادم روی
فَراز ِ مَسنَد ِ خورشید تکیه‌گاه ِ من است

گُناه اگرچه نَبود اختیار ِ ما حافظ
تو در طریق ِ ادب باش گو گناه ِ من است


#حافظ #غزل 53 #تصحیح_قزوینی_غنی

زِ گریه مَردُم ِ چشم‌ام نشسته در خون است
ببین که در طَلَب‌ات حال ِ مَردُمان چون است

به یاد ِ لعل ِ تو و چشم ِ مست ِ می‌گون‌ات
زِ جام ِ غم می ِ لعلی که می‌خورم خون است

#حافظ

زِ گریه مَردُم ِ چشم‌ام نشسته در خون است
ببین که در طَلَب‌ات حال ِ مَردُمان چون است

به یاد ِ لعل ِ تو و چشم ِ مست ِ می‌گون‌ات
زِ جام ِ غم می ِ لعلی که می‌خورم خون است

زِ مشرق ِ سَر ِ کو آفتاب ِ طلعت ِ تو
اگر طلوع کند طالع‌ام همایون است

حکایت ِ لب ِ شیرین، کلام ِ فرهاد است
شکنج ِ طُرّه‌یِ لیلی مقام ِ مجنون است

دل‌ام بِجو که قَد اَت هم‌چو سرو دل‌جوی است
سخن بگو که کلام‌ات لطیف و موزون است

زِ دور ِ باده به جان راحتی رسان ساقی
که رنج ِ خاطر اَم از جور ِ دور ِ گردون است

از آن دمی که زِ چشم‌ام برفت رود ِ عزیز
کنار ِ دامن ِ من هم‌چو رود ِ جیحون است

چگونه شاد شوَد اَندرون ِغمگین‌ام
به‌اختیار که از اختیار بیرون است

زِ بی‌خودی طلب ِ یار می‌کند حافظ
چو مُفلسی که طلب‌کار ِ گنج ِ قارون است


#حافظ #غزل 54 #تصحیح_قزوینی_غنی

خَم ِ زلف تو دام ِ کفر و دین است
زِ کارِستان ِ او یک شمّه این است

جمال‌ات مُعجز ِ حُسن است، لیکن
حدیث ِ غمزه‌ات سحر ِ مُبین است

#حافظ