بر کوزه‌گری پریر کردم گُذری
از خاک همی‌نمود هر دَم هُنری

من دیدم اگر ندید هر بی‌بصری
خاک ِ پدرم در کف ِ هر کوزه‌گری

منسوب به #خیام نسخه #هدایت

هان! کوزه‌گرا بپای اگر هُشیاری
تا چند کُنی بر گِل ِ مَردُم خواری

انگشت ِ فریدون و کَف ِ کی‌خسرو
برچرخ نهاده‌ای؛ چه می‌پنداری؟

منسوب به #خیام نسخه #هدایت

در کارگه ِ کوزه‌گری کردم رای
بر پلّه‌یِ چرخ دیدم اُستاد به‌پای

می‌کرد دلیر کوزه را دسته و سر
از کَلّه‌یِ پادشاه و از دست ِ گدای

#خیام نسخه #هدایت

این کوزه چو من عاشق ِ زاری بوده‌ست
در بند ِ سر ِ زلف ِ نگاری بوده‌ست

این دسته که بر گردن ِ او می‌بینی
دستی ست که بر گردن ِ یاری بوده‌ست

#خیام نسخه #هدایت

در کارگهِ کوزه‌گری بودم دوش
دیدم دو هزار کوزه گویا و خموش

هر یک به زبانِ حال با من گفتند:
کو کوزه‌گر و کوزه‌خر و کوزه‌فروش؟

#خیام نسخه #هدایت

گر من ز ِ می ِ مُغانه مستم، هستم
گر کافِر و گَبْر و بت‌پرستم، هستم

هر طایفه‌ای به من گمانی دارد
من ز آن ِ خود ام؛ چنان که هستم هستم

#خیام نسخه #هدایت

می خوردن و شاد بودن آیین ِ من است
فارغ بودن ز ِ کفر و دین؛ دین ِ من است

گفتم به عروسِ ِ دَهْر: کابین ِ تو چیست؟
گفتا دل ِ خرّم ِ تو کابین ِ من است.

#خیام نسخه #هدایت

من بی می ِ ناب زیستن نتوانم
بی باده کشید ِ بار ِ تن نتوانم

من بنده‌ی آن دَم‌ام که ساقی گوید:
«یک جام ِ دگر بگیر» و من نتوانم.

#خیام نسخه #هدایت

امشب می ِ جام ِ یک‌مَنی خواهم‌کرد
خود را به دو جام ِ می غنی خواهم‌کرد

اول سه طلاق ِ عقل و دین خواهم‌داد
پس دختر ِ رَز را به زنی خواهم‌کرد

#خیام نسخه #هدایت

چون مُرده شوم، خاک ِ مرا گُم سازید
احوال ِ مرا عبرت ِ مردم سازید

خاک ِ تن ِ من به باده آغشته کنید
وَ ز کالبدم خشت ِ سَر ِ خُم سازید

منسوب به #خیام نسخه #هدایت

چون درگذرم به باده شویید مرا
تلقین ز شراب ِ ناب گویید مرا

خواهید به روز ِ حَشْر یابید مرا
از خاک ِ در ِ می‌کده جویید مرا

منسوب به #خیام نسخه #هدایت

چندان بخورم شراب، ک‌این بو یِ شراب
آید ز ِ تُراب چون روم زیر ِ تُراب

گر بر سر ِ خاک ِ من رسد مَخموری
از بو یِ شراب ِ من شود مست و خراب

منسوب به #خیام نسخه #هدایت

روزی که نهال ِ عمر ِ من کنده ‌شود
و اجزام ز ِ یک‌دِگر پراکنده شود

گر زان‌ که صراحی‌ئی کُنند از گِل ِ من،
حالی که ز باده پُر کنی زنده شود

#خیام نسخه #هدایت

در پا یِ اجل چو من سرافکنده شوم،
وَ ز بیخ ِ امید ِ عمر، بر کنده شوم

زینهار گِل‌ام به‌جز صراحی نکنید
باشد که ز بو یِ می دمی زنده شوم

منسوب به #خیام نسخه #هدایت

یاران به موافقت چو دیدار کنید،
باید که ز ِ دوست یاد بسیار کنید

چون باده‌یِ خوش‌گوار نوشید به هم،
نوبت چو به ما رسد، نگون‌سار کنید.

منسوب به #خیام نسخه #هدایت

آنان‌که اسیر ِ عقل و تمییز شدند
در حسرت ِ هست‌ونیست ناچیز شدند

رو با خبرا تو آب ِ انگور گُزین
کان بی‌خبران به غوره مِیْویز شدند!

منسوب به #خیام نسخه #هدایت

ای صاحب ِ فتوی، ز ِ تو پُرکارتریم
با این‌همه مستی از تو هُش‌یارتریم

تو خون ِ کسان خوری و ما خون ِ رَزان
انصاف بده! کدام خون‌خوارتریم؟

منسوب به #خیام نسخه #هدایت

شیخی به زنی فاحشه گفتا: مستی.
هر لحظه به دام ِ دگری پابستی

گفتا: شیخا! هر آن‌چه گویی هستم.
آیا تو چنان که می‌نمایی هستی؟

#خیام نسخه #هدایت

گویند که دوزخی بُوَد عاشق و مست
قولی است خلاف دل در آن نتوان بست

گر عاشق و مست دوزخی خواهد بود،
فردا باشد بهشت همچون کف ِ دست!

منسوب به #خیام نسخه #هدایت

گویند: بهشت و حورِعین خواهد‌بود
و آن‌جا می ِ ناب و اَنْگَبین خواهد‌بود؛

گر ما می و معشوقه گُزیدیم چه باک
آخِر نه به عاقبت همین خواهد‌بود؟

#خیام نسخه #هدایت

گویند: بهشت و حور و کوثر باشد
جو یِ می و شیر و شهد و شکّر باشد

پر کن قدح ِ باده و بر دست‌ام نِه
نقدی زِ هزار نسیه به‌تر باشد.

منسوب به #خیام نسخه #هدایت