🔰گذشته از شورش‌ها، منابع اصلی مقاومت در مناطق قبیله‌ای علیه جمع‌آوری بی‌وقفه مالیات توسط دولت و اشکال مختلف اخاذی توسط افسران ارتش بود.  بعدها، سیاست دولت برای یکجانشین کردن جوامع عشایری - که عمیقاً مخل شیوه زندگی عشایری بود - باعث شورش‌هایی شد.برای بسیاری از افسران، رفتار خشونت‌آمیز و تحقیر عموم مردم طبیعی و ضروری تلقی می‌شد. دهقانان، عشایر و شهرنشینان مجبور بودند با چاپلوسی، پول نقد و هدایا به افسران ادای احترام کنند - در غیر این صورت با عواقب وخیمی روبرو می‌شدند. تصرف زمین و املاک، اعدام‌های فوری، مجازات‌های بی‌رحمانه عمومی و ضرب و شتم شدید غیرنظامیان و سربازان، هنجارهای پذیرفته شده این فرهنگ نظامی بودند. ظاهر انضباط و کارایی افسران از هر رتبه‌ای با غرور نظامی و وفاداری به فرمانده کل جدید تکمیل می‌شد. ارتش به یک طبقه جدید ثروتمند با اشتهای فراوان به تجمل، فراغت و بی‌بندوباری تبدیل شد.

ایران[درباره‌ی بحرین]این اصل را عنوان میکرد که سرزمین متعلق به دولت مستقلی را نمی توان قانوناً از آن مجزا کرد مگر آنکه این انتزاع رسماً از طرف دولت اصلی به رسمیت شناخته شده باشد²

یک خاکی که متعلق به یک مملکت مستقلی باشد ممکن نیست از آن مملکت قانوناً مجزا شود و مادامی که حق مالکیت به واسطه یک سند رسمی مثل قرارداد به دولت دیگری منتقل نشده و یا الحاق آن قطعه و یا استقلال آن از طرف مملکتی که مالک قانونی آن است رسماً شناخته نشده باشد. اینکه جزایر بحرین متعلق به ایران میباشد مثل تمام حقایق تاریخی بدیهی است هیچ وقت دولت مستقلی در عالم به اسم بحرین وجود نداشته و هیچ وقت دولت ایران از حاکمیت خود بر جزایر مزبوره صرف نظر نکرده و این حق خود را به دولت دیگری منتقل ننموده و هیچ یک از شیوخ جزایر مزبوره را به عنوان حکمران مستقل نشناخته است³

اساس استدلال دولت انگلستان بر این است که در سال ۱۷۸۳  شیخ بحرین علیه ایران انقلاب کرده و جزیره ی بحرین از ایران منتزع گردیده و مستقل شده و در سال ۱۸۶۱خود را تحت حمایت دولت انگلستان قرار داده است حال ببینیم اصول حقوقی بین المللی چه میگوید؟ انقلاب علیه حکومت مرکزی و استقلال یافتن خود قواعد و اصولی دارد. علمای حقوق متفق القول هستند که اگر قسمتی از مملکتی علیه حکومت مرکزی قیام کرد وقتی آن را مستقل میتوان خواند که تمام آثار اعمال حاکمیت از طرف دولت اصلی محو شود و باز نیاید. در غیر این صورت یک چنین قیامی از لحاظ حقوق بین المللی نتایج وضعی بوجود نمی آورد و آن سرزمین را از نظر حقوقی مستقل نمی توان خواند⁴

در سال ۱۳۴۹ سازمان ملل، یک نظر خواهی برگزار کرده بود که میل بحرینی ها برای استقلال را نشان داد. این صحنه آرایی پر سر و صدا ایران را واداشت از حق خود نسبت به این جزیره صرف نظر کند

نتایج حاصله مرا متقاعد ساخت که اکثریت قریب به اتفاق مردم بحرین مایلند آن سرزمين رسما به صورت کشوری کاملا مستقل شناخته شود¹¹

در خصوص بحرین و مراجعه به آرا، شما راه غلطی را پیشنهاد می‌کنید گه قابل قبول نیست شما می‌گویید به اوتانت پیشنهاد خواهید کرد که به محافل خاصی در بحرین جهت کسب عقیده مردم مراجعه نمایید،و نماینده اوتانت هم با آن محافل مراجعه و نظر خود را  به دبیر کل سازمان‌ملل خواهد داد.می خواهید ما پای آن صحه بگذاریم،این غیر ممکن است ما جواب ملت ایران را چه می توانیم بدهیم؟¹²

صبح شرفیاب شدم.جریان مذاکرات دیروز را با سفیر انگلستان گفتم.خیلی[شاه] تایید فرمودند. فرمودند:"دوباره به او بگو این کار برای من خودکشی است.من البته به خودکشی درصورتی که منافع ملت ایران در میان باشد هیچ اهمیتی نمی‌دهم،ولی این کار بنظر من خیانتی به منافع ملت ایران است.و من نمی‌توانم این را تحمل کنم.¹³

در این مورد[رفراندوم] فهرستی به این جانب داده شده و این فهرست در اختیار من قرار گرفت،نام سازمان و موسسات بحرین بود و من می‌بایست از این فهرست،عواملی را برگزینم که برای تحقیقاتم،نمودار تمایلات و نظر کلی مردم بحرین باشد¹⁴

امشب با یکی از دوستانم راجب بحرین صحبت می‌کردیم.باید بگویم وضع نظر خواهی در آنجا خلاف اصول بود،یعنی رفراندوم نبود.سوال از جمعیت ها و باشگاه ها و اشخاص مختلف بود.این خلاف اصل است ولی شیخ بحرین به غیر از این تن نمی‌داد.زیرا از عوامل مخالف خودش می‌ترسید.حال نمی‌دانم در ازای این گذشت،ما جزایر سه گانه مرا می‌گیریم؟¹⁵

هویدا میگفت وقتی گزارش کمیسیون آن شب را به اطلاع اعلیحضرت رسانیدم و نوشته تو(استدلال اقتداری درباره‌ی بحرین) را ذیل صورت مجلس خواندم شاه سری تکان داد و گفت حق با فلانی است و ای کاش من این گزارش و استدلالهای فلانی را زودتر دیده بودم ولی دیگر آب از سبو ریخته شده بود و آب رفته به جوی باز نیامد¹⁷



سابقاً جزایر مزبور که جزء خاک ایران محسوب میشد...بعد از صرفنظر کردن دولت ایران از حاکمیت بحرین مذاکرانی پیرامون بازگشت سه جزیره مورد بحث بین ایران و انگلستان آغاز شد و با پادرمیانی دولت آمریکا قرار شد سه جزیره مزبور از طرف دولت ایران تصرف شود¹⁹

 

اهوره‌مزدا این مردم را بپاید
از سپاه دشمن،از گرسنگی و از دروغ؛
بر این مردم سپاه دشمن،قحطی و دروغ،چیره نشود.