پژهام|پژوهشکده تاریخ معاصر

‍ 🔴 بازتاب جدایی بحرین در شعر معاصر

♦بر خلاف موضوعاتی همچون جنگهای ایران و روسیه در ۱۲۲۸ قمری ( ۱۸۱۳ میلادی) و ۱۲۴۳ قمری (۱۸۲۸میلادی) یا غائله‌ آذربایجان در ۱۳۲۴-۱۳۲۵، یا جنگ ایران و عراق که شاعران بسیار زیادی در آن ابواب شعرهای داغ سرودند، در موضوع بحرین تعدادی معدود از شاعران، آثاری در مخالفت انتزاع بحرین ساختند. غریب تر آنکه شاعران چپگرای ایرانی ده‌ ها شعر در همسویی با مجاهدات ویتنامی ها بر ضد آمریکایی ‌ها برای شالیزارهای ویتنام و برنج کاران ویتنامی ساختند و ایرانیان اسلامگرا نیز برای مجاهدان فلسطینی و الجزایری، چامه‌ ها ساختند، اما انتزاع بحرین از ایران که بر اثر توطئه‌ استعمار انگلستان و استبداد حاکم بر ایران به نتیجه رسید، در شعر معاصر ایران بازتابی که کما و کیفا قابل گزارش و نگارش باشد، نیافت. از میان شاعران معاصر چند تن محدود، مانند #ابوالقاسم_حالت، #ادیب_برومند، #جمال_شهران و #فریدون_ضرغامی هم که نامی از بحرین در شعر خود آورده‌ اند، بیشتر قبل از وقوع واقعه‌ انتزاع بحرین یعنی در جهت‌ همسویی با موضع گیری حاکمیت وقت بوده است. برای مثال، ابوالقاسم حالت گفته است:

کنون جزیره‌ بحرین گر نکو نگری
چو کودکی ست که از مادر عزیز جداست

(ماهنامه‌ ایرانمهر، به سردبیری سیدحسن امین، شماره‌ ۲، شهریور ۱۳۸۲، صفحه ۵۳)

♦ادیب برومند نیز در اردیبهشت ۱۳۳۶ _ قبل از وقوع واقعه _ گفته است:

در غم هجر تو ای بحرین مروارید وار
چشم ایران، گاه چون بحر است و گه چون رودبار

- وی در ۱۳۲۸ هم گفته بود:

منم بحرین نفت‌ آلوده دامن
که بر تن آتشم افروخت دشمن

(سرود رهایی، عبدالعلی برومند، ۱۳۸۴، صفحه ۳۰۸ و ۳۰۹)

♦تنها شاعرانی که به‌ هنگام وقوع واقعه شعر ساخته‌ اند، جمال شهران و فریدون ضرغامی ‌اند:

بحرین از خیانت شه مثله شد، هلا!
هش دار هموطن که نگردد ز بد بتر
بهر نجات خطه بحرین کن قیام
بر کف بگیر پرچم پیروزی و ظفر

(دانشنامه‌ شعر،‌ سیدحسن امین، تهران، دایره ‌المعارف ایرانشناسی، ۱۳۸۶، صفحه ۳۳۵)

🔸۲۳ مردادماه سال ۱۳۵۰، بحرین از ایران شد. قبل از توافق و جدایی بحرین از ایران، سالها بود که انگلستان برای بحرین دندان تیز کرده بود و از دوران رضاشاه فشار بر حکومت پهلوی می آورد تا بپذیرد که بحرین از ایران مستقل شود، استقلالی که در سایه انگلیسیها باشد و راهی برای نفوذ بیشترشان در خلیج فارس!

🌷🌸🌹 کانال کتابهای ممنوعه
🆔 @ketab_mamnouee

attach 📎

153 views10:33