နိုဝင်ဘာလရွေးကောက်ပွဲမတိုင်မီ ထရမ့်ဟာ ရီပတ်ဘလစ်ကန်ပါတီကို ထောက်ခံမဲပေးကြဖို့လူထုစည်းရုံးပွဲတွေမှာတိုက်တွန်းနေပါတယ်။ အဲဒီလို စည်းရုံးနေစဉ်အတွင်း ကွန်ဂ
ရက်ကို ဒီမိုကရက်တစ်ပါတီက ထိန်းချုပ်သွားခဲ့ရင် ဖြစ်လာနိုင်တဲ့ အခြေအနေတစ်ခုအပေါ် သူက အကြိမ်ကြိမ် စိုးရိမ်ကြောင်း ပြောဆိုခဲ့ပါတယ်။ အဲဒါကတော့ သူ့ကို တတိ
ယအကြိမ် စွပ်စွဲပြစ်တင် စစ်ဆေးခံရနိုင်ခြေ ဖြစ်ပါတယ်။

ထရမ့်ဟာ သူရဲ့ ပထမသမ္မတ သက်တမ်းတုန်းကလည်း နှစ်ကြိမ်တိုင်တိုင် စွပ်စွဲပြစ်တင် စစ်ဆေးခံခဲ့ရပြီး ဖြစ်ပါတယ်။

"ကျွန်တော်တို့သာ မနိုင်ရင် သူတို့ ကျွန်တော်ကို ပြစ်တင်စစ်ဆေးကြလိမ့်မယ်"လို့ အောက်
တိုဘာလဆန်းပိုင်းကအိုကလာဟိုးမားပြည်
နယ်၊ ဂျူးရန့်မြို့ မဲဆွယ်ပွဲမှာ ထရမ့်က ပြောကြားခဲ့ပါတယ်။

ဒီမိုကရက်တစ်ပါတီက အောက်လွှတ်တော် သို့မဟုတ် အထက်လွှတ်တော်ကို ထိန်းချုပ်နိုင်ခဲ့မယ်ဆိုရင် ကော်မတီအများအပြားရဲ့ ဦးဆောင်မှုကို ရယူနိုင်မှာ ဖြစ်ပါတယ်။ အဲဒီ ကော်မတီတွေကနေတစ်ဆင့်သက်သေဆင့်
ခေါ်ပိုင်ခွင့် (Subpoena power) ကို အသုံးပြုပြီး ကိစ္စရပ်အများအပြားကို စုံစမ်းစစ်ဆေးမှုတွေ စတင်နိုင်မှာ ဖြစ်ပါတယ်။

စုံစမ်းစစ်ဆေးနိုင်တဲ့ အကြောင်းအရာတွေကလည်းအမျိုးမျိုးရှိပါတယ်။ဒီမိုကရက် အ
မတ်အချို့ကတော့ ထရမ့်မိသားစုရဲ့ လာဘ်ပေးလာဘ်ယူမှု စွပ်စွဲချက်တွေကိုစုံစမ်းစစ်
ဆေးဖို့ဟာ သူတို့ရဲ့ ထိပ်တန်းဦးစားပေး ဖြစ်လိမ့်မယ်လို့ ပြောထားပြီး ဖြစ်ပါတယ်။

ဒါ့အပြင် အောက်လွှတ်တော်အမတ်တွေဟာ သမ္မတအပါအဝင် ဖက်ဒရယ် အရာရှိတွေကို စွပ်စွဲပြစ်တင်ဖို့ ဥပဒေကြမ်း တင်သွင်းနိုင်ပြီး သာမန်အများစုမဲနဲ့ စွပ်စွဲပြစ်တင်နိုင်ပါတယ်။

ဒါပေမဲ့ စွပ်စွဲပြစ်တင်ခံရသူကို ရာထူးကနေ ဖယ်ရှားဖို့ဆိုရင်အထက်လွှတ်တော်မှာ အပြစ်
ရှိကြောင်း ဆုံးဖြတ်မဲပေးရမှာ ဖြစ်ပြီး အဲဒီဆုံးဖြတ်ချက်အတွက်အထက်လွှတ်တော်အမတ်တွေရဲ့ သုံးပုံနှစ်ပုံ ထောက်ခံမှု လိုအပ်ပါတယ်။

ဒီမိုကရက်တစ်ပါတီက အထက်လွှတ်တော်ကို ထိန်းချုပ်နိုင်ခဲ့မယ်ဆိုရင် ပိုပြီးအရေးပါတဲ့ အကျိုးဆက်တစ်ခု ရှိလာနိုင်ပါတယ်။ အဲဒါကတော့ ထရမ့်ရဲ့သမ္မတသက်တမ်း နောက်
ဆုံးနှစ်နှစ်အတွင်း အရေးကြီးတဲ့ ရာထူးနေရာတွေအတွက် သူအမည်စာရင်း တင်သွင်းထားသူတွေကို အတည်ပြုခြင်းမှတားဆီးနိုင်ခြင်း ဖြစ်ပါတယ်။

●အီရန်နဲ့ စစ်ပွဲအခြေအနေ၊ စီးပွားရေးအခြေ
အနေတွေမှာ ဘာတွေပြောင်းလဲလာနိုင်မလဲ။

ဒီမိုကရက်တစ်ပါတီက မဲအများအပြားရရှိလာခြင်းဟာ ထရမ့်အစိုးရအပေါ် မကျေနပ်မှုတွေ ရှိနေကြောင်း ဖော်ပြတဲ့ လက္ခဏာတစ်ခု ဖြစ်လာနိုင်ပါတယ်။ဒါပေမဲ့ ရွေးကောက်ပွဲ ကာလအတွင်း အဓိကအငြင်းပွားနေကြတဲ့ ကိစ္စရပ်များစွာမှာတော့ ချက်ချင်းလက်ငင်း မြင်သာတဲ့ ပြောင်းလဲမှုတွေ ဖြစ်လာမှာ မ
ဟုတ်ပါဘူး။

ဥပမာအားဖြင့် ဒီမိုကရက်တစ်ပါတီက ကွန်
ဂရက်လွှတ်တော်နှစ်ရပ်စလုံးမှာ အများစု နေရာရရှိခဲ့မယ်ဆိုရင် ပြည်သူတွေရဲ့ နေထိုင်မှုစရိတ် ကြီးမြင့်လာတဲ့ ပြဿနာကို ဖြေရှင်းဖို့ သူတို့ရဲ့ လွှတ်တော်အာဏာကို အသုံးချနိုင်ပါတယ်။ အိမ်ရာစရိတ်၊ကျန်းမာရေးစောင့်
ရှောက်မှု စရိတ်နဲ့ နေ့စဉ်လူနေမှုစရိတ်တွေလို အကြောင်းအရာတွေကို အဓိကထား ဆွေး
နွေးအရေးယူဖို့ ကြိုးပမ်းနိုင်ပါတယ်။

ဒါပေမဲ့ဓာတ်ဆီဈေးနဲ့ကုန်စုံဆိုင်တွေကအစား
အသောက်ဈေးနှုန်းတွေ မြင့်တက်လာစေတဲ့ အကြောင်းရင်းများစွာကိုတော့ ချက်ချင်းပြောင်းလဲပစ်ဖို့ မလွယ်ကူပါဘူး။ အပြောင်း
အလဲတချို့ဖြစ်လာခဲ့ရင်တောင်အဲဒီအပြောင်းအလဲတွေဟာ အခက်အခဲများစွာကို ကျော်ဖြတ်ပြီးမှ တဖြည်းဖြည်းနဲ့ အနည်း
ငယ်စီ ဖြစ်ပေါ်လာနိုင်ခြေ ပိုများပါတယ်။

အမေရိကန်နဲ့ အစ္စရေးတို့ရဲ့ အီရန်အပေါ် စစ်ရေးဆောင်ရွက်မှုနဲ့ ပတ်သက်ပြီးလည်း အလားတူပါပဲ။

အမေရိကန်ဖွဲ့စည်းပုံအခြေခံဥပဒေအရ စစ်
ကြေညာပိုင်ခွင့်ကို ကွန်ဂရက်လွှတ်တော် တစ်ခုတည်းကသာ ပိုင်ဆိုင်ထားပါတယ်။ ဒါပေမဲ့ ဒုတိယကမ္ဘာစစ်နောက်ပိုင်းကစပြီးကွန်ဂရက်
က တရားဝင် စစ်ကြေညာခဲ့တဲ့ အခြေအနေ မရှိတော့ပါဘူး။

သို့သော် အမေရိကန်သမ္မတတွေဟာ ကွန်ဂ
ရက်ရဲ့ စစ်ကြေညာခွင့်ဆိုင်ရာသတ်မှတ်ချက်
ကို ကျော်လွှားနိုင်ဖို့ အမျိုးမျိုးသော ဥပဒေဆိုင်ရာ အကြောင်းပြချက်တွေကို အသုံးပြု လာခဲ့ကြပါတယ်။

မကြာသေးမီကလည်း ထရမ့်အစိုးရက အမေရိကန်နဲ့ အစ္စရေးတို့ရဲ့ အီရန်အပေါ် စစ်ရေးဆောင်ရွက်မှုဟာ ကွန်ဂရက်ရဲ့ ခွင့်ပြုချက်
မလိုအပ်ဘူးလို့ အကြောင်းပြခဲ့ပါတယ်။ သမ္မတအနေနဲ့ အမေရိကန်ပြည်သူတွေကို ကာကွယ်ပေးရမယ့် တာဝန်ရှိတာကြောင့် ဖြစ်တယ်လို့ ဆိုပါတယ်။

ထရမ့်ကလည်း စစ်ပွဲဟာ အကြိမ်ကြိမ် စတင်လိုက်၊ ရပ်ဆိုင်းလိုက် ဖြစ်ခဲ့တယ်လို့ ပြောဆိုထားပါတယ်။ အဲဒီလို စစ်ရေးဆောင်ရွက်မှု စတင်ပြီး ရပ်ဆိုင်းသွားတဲ့ အခြေအနေတစ်ခု
စီကို အသုံးပြုပြီး ကွန်ဂရက်ရဲ့ ခွင့်ပြုချက်ရယူရမယ့် ရက်ပေါင်း ၆၀ သတ်မှတ်ကာလကို အသစ်ပြန်လည်စတင်နိုင်တယ်လို့ သူက အကြောင်းပြထားပါတယ်။

စစ်ကြေညာပိုင်ခွင့်နဲ့ ပတ်သက်ပြီး ကွန်ဂရက်ရဲ့ အာဏာကို ပြန်လည်အတည်ပြုနိုင်ဖို့ ဒီမိုကရက်တစ်ပါတီဟာ “War Powers Resolution” လို့ခေါ်တဲ့ စစ်ရေးအာဏာဆိုင်
ရာ ဆုံးဖြတ်ချက်တစ်ရပ်ကို အတည်ပြုဖို့ ကြိုးပမ်းနိုင်ပါတယ်။ ဒီဆုံးဖြတ်ချက်က သမ္မ
တရဲ့စစ်ရေးဆောင်ရွက်မှုအာဏာကိုကန့်
သတ်နိုင်ဖို့ ရည်ရွယ်ထားတာ ဖြစ်ပါတယ်။

ဒါပေမဲ့ သမ္မတက ဗီတိုသုံးပြီး ပယ်ချခဲ့မယ်ဆိုရင် အဲဒီဗီတိုကို ကျော်လွှားဖို့ လွှတ်တော်နှစ်ရပ်စလုံးမှာ သုံးပုံနှစ်ပုံ ထောက်ခံမဲ လိုအပ်မှာ ဖြစ်ပါတယ်။

အဲဒီဆုံးဖြတ်ချက်ကို သမ္မတရဲ့ ဗီတိုကို ကျော်
လွှားပြီး အတည်ပြုနိုင်ခဲ့ရင်တောင် ထရမ့်က ကွန်ဂရက်ရဲ့ ဆုံးဖြတ်ချက်ကို မလိုက်နာခဲ့ဘူးဆိုရင်အမေရိကန်တရားစီရင်ရေးအဖွဲ့က ဘယ်လိုတုံ့ပြန်မလဲဆိုတာ မသေချာသေးဘူးလို့ ကျွမ်းကျင်သူတွေကပြောဆိုကြပါတယ်။

ဒါပေမဲ့ ဒီမိုကရက်တစ်ပါတီက ကွန်ဂရက်ကို ထိန်းချုပ်နိုင်ခဲ့မယ်ဆိုရင် အီရန်နဲ့ စစ်ရေးဆောင်ရွက်မှုတွေအတွက် ရန်ပုံငွေ ထောက်ပံ့မှုတွေကို တားဆီးဖို့လည်း ကြိုးပမ်းနိုင်ပါတယ်။

အချုပ်အားဖြင့် ၂၀၂၆အမေရိကန်ကြားဖြတ်
ရွေးကောက်ပွဲဟာ လွှတ်တော်အာဏာ ချိန်ခွင်
လျှာကိုသာမက သမ္မတထရမ့်ရဲ့ ကျန်ရှိတဲ့သက်တမ်းအတွင်း အစိုးရ၏ လုပ်ငန်းစဉ်များ အကောင်အထည် ဖော်နိုင်မှုနဲ့ အမေရိကန်ရဲ့ နိုင်ငံရေး ဦးတည်ချက်တွေကို အဆုံး
အဖြတ် ပေးနိုင်မယ့် အရေးပါတဲ့ ရွေးကောက်
ပွဲတစ်ခုဖြစ်ပြီး၊ ၂၀၂၈ သမ္မတရွေးကောက်ပွဲအတွက် အခင်းအကျင်းကိုပါ ပုံဖော်ပေးမယ့်အပြင် အမေရိကန်ပြည်တွင်းမူဝါဒများနဲ့ နိုင်
ငံတကာဆက်ဆံရေးအပေါ်ပါ ရေရှည်သက်
ရောက်မှုများ ရှိလာနိုင်မှာဖြစ်ပါတယ်။ ။

ကိုးကား – Al Jazeera

KNU မြို့နယ်အုပ်ချုပ်ရေးခေါင်းဆောင်တွေ စုံညီအစည်းအဝေးပြုလုပ်
▪️အုပ်ချုပ်ရေးယန္တရားခိုင်မာရေးနဲ့ စွမ်းဆောင်ရည်မြှင့်တင်ရေးဆိုင်ရာတွေ ဆွေးနွေး
အောက်တိုဘာ ၂၆၊ ၂၀၂၆။ ထားမြတ်/People’s Spring
ကရင်အမျိုးသားအစည်းအရုံး(KNU) အုပ်ချုပ်နယ်မြေ ကော်သူးလေအတွင်းရှိ ခရိုင် (၇) ခရိုင်က မြို့နယ်အုပ်ချုပ်ရေးခေါင်းဆောင်များ စုံညီအစည်းအဝေးကို KNU ဗဟိုမှာ ၅ရက်ကြာ ကျင်းပခဲ့ပြီး အုပ်ချုပ်ရေးယန္တရား ခိုင်မာရေး၊ အဆင့်ဆင့်သော အုပ်ချုပ်ရေးများ စွမ်းဆောင်ရည်မြင့်တင်ရေး ဆိုင်ရာတွေ ဆွေးနွေးခဲ့ကြောင်း KNU က သတင်းထုတ်ပြန်ပါတယ်။
အောက်တိုဘာ ၁၆ရက်ကနေ ၂၀ရက်နေ့အထိ ကျင်းပခဲ့တဲ့ မျက်နှာစုံညီအစည်းအဝေးမှာ KNU မြို့နယ် (၂၈) မြို့နယ် အုပ်ချုပ်ရေးခေါင်းဆောင်များ၊ သက်ဆိုင်ရာတာဝန်ရှိသူများ စုစုပေါင်း (၆၉) ဦး တက်ရောက်ခဲ့သလို အဖွဲ့ဥက္ကဋ္ဌ ပဒိုစောကွယ်ထူးဝင်း အပါအဝင် KNU ဗဟို ခေါင်းဆောင်တွေလည်း တက်ရောက်ခဲ့ပါတယ်။
အစည်းအဝေးမှာ ဒေသအလိုက် ကြုံတွေ့နေရတဲ့ စိန်ခေါ်မှုများ ဆွေးနွေးခဲ့သလို အုပ်ချုပ်ရေးဆိုင်ရာ ကြေညာစာတမ်းဖြစ်တဲ့" မဲ့ဝါးကလိုး ကြေညာစာတမ်း” ပါ အခြေခံမူများကို ပြန်လည်သုံးသပ်တာ လုပ်ဆောင်ခဲ့တယ်လို့ဆိုပါတယ်။
တတိယအကြိမ်မြောက် မြိုနယ်အုပ်ချုပ်ရေးခေါင်းဆောင်များ မျက်နှာစုံညီအစည်းအဝေးရဲ့ ကြေညာချက်ကိုလည်း ထုတ်ပြန်ခဲ့ရာ ကော်သူးလေဒေသရဲ့ ရေရှည်တည်ငြိမ်ရေး၊ ဖွံ့ဖြိုး တိုးတက်ရေးနဲ့ ပြည်သူ့ရေးရာအုပ်ချုပ်မှုတို့ကို စဉ်ဆက်မပြတ် တိုးတက်ခိုင်မာရေးအတွက် အခြေခံအုတ်မြစ် ကောင်း များ ထူထောင်နိုင်ခဲ့ကြောင်း အသိပေးပါတယ်။
“မဲ့ဝါးကလိုး ကြေညာစာတမ်း”ကို ပြန်လည် သုံးသပ်ရာမှာလည်း ၂၀၂၄ မှာ ထုတ်ပြန်ခဲ့ပြီး ၂၀၂၅ မှာ ထပ်မံ အတည်ပြုခဲ့တဲ့ ကြေညာ စာတမ်းပါ ကောင်းမွန်သော အုပ်ချုပ်ရေး ကို လေးစားလိုက်နာခြင်း၊ ပြည်သူလူထု၏ အခွင့်အရေးများကို ကာကွယ်စောင့်ရှောက်ခြင်း၊ ပူးပေါင်းပါဝင် ဆောင်ရွက်မှုကို အားပေးခြင်း၊ ရေရှည်တည်တံ့ခိုင်မြဲတဲ့ ဖွံ့ဖြိုးတိုးတက်ရေးကို ဖော်ဆောင်ခြင်း၊ စဉ်ဆက် မပြတ် တိုးတက်မှုရှိစေခြင်း စတာတွေကို သုံးသပ်ကာ ခရိုင်/မြို့နယ်အလိုက် လက်တွေ့ အကောင်အထည် ဖော်နိုင်မှု အခြေအနေများကို ဆွေးနွေးခဲ့တယ်လို့ ဖော်ပြထားပါတယ်။
ဒါ့အပြင် ကော်သူးလေ အတိုင်ပင်ခံကောင်စီနဲ့ ကော်သူးလေ အုပ်ချုပ်ရေးကောင်စီတို့ရဲ့ အခြေအနေအား တင်ပြ ဆွေးနွေးခဲ့တယ်လို့ ဆိုပါတယ်။ အတိုင်ပင်ခံကောင်စီနဲ့ အုပ်ချုပ်ရေးကောင်စီတို့ရဲ့ လက်ရှိ အခြေအနေ၊ သက်ဆိုင်ရာ ကောင်စီအသီးသီးရဲ့ လုပ်ငန်းတာဝန်တွေကို အကျေအလည် ဆွေးနွေးခဲ့တာလို့ ဖော်ပြပါတယ်။
“အောက်ခြေမှ အထက်သို့ ဦးတည်သော ဖက်ဒရယ်ပြည်ထောင်စု တည်ဆောက်ရေး၌ အခြေခံအကျဆုံးဖြစ်သည့် ကျေးရွာအုပ်စု(သို့) ကျေးရွာအုပ်ချုပ်ရေး ယန္တရား ခိုင်မာအားကောင်းမှုသည် အဓိကကျကြောင်း လက်ခံယုံကြည်သည်နှင့်အညီ တာဝန်ရှိသူများအတွက် ရည်ရွယ်သည့် "ကျေးရွာအုပ်စု (သို့) ကျေးရွာ အုပ်ချုပ်ရေးတွင် တာဝန်ယူထားသူများ အတွက် လမ်းညွှန်" အား တိုင်ပင် ဆွေးနွေးကာ အသုံးပြုနိုင်ရန် လုပ်ငန်းစဉ်များ ချမှတ်နိုင်ခဲ့ပါသည်” လို့ ထုတ်ပြန်ပါတယ်။
ဒါ့အပြင် “ကော်သူးလေမြို့ပြစီမံကိန်းလမ်းညွှန်” အား အပြန်အလှန် ဆွေးနွေးခဲ့ရာ နယ်မြေအတွင်း မြို့ပြများ တည်ဆောက်ရာမှာ ဒေသအခြေအနေ၊ ပြည်သူများရဲ့ လိုအပ်ချက် များနဲ့ ကိုက်ညီပြီး စနစ်ကျတဲ့ "ကော်သူးလေ မြို့ပြစီမံကိန်း လမ်းညွှန်" ကို တင်ပြဆွေးနွေးခဲ့တယ်လို့ ဆိုပါတယ်။
မြို့နယ်အုပ်ချုပ်ရေးခေါင်းဆောင်များ အစည်းအဝေးမှာ အောက်ခြေမှအထက်သို့ (Bottom-up) အဆင့်ဆင့် တည်ဆောက်ရေး ချဉ်းကပ်မှုအပေါ် အခြေခံ၍ အခြေခံအုပ်ချုပ်ရေး အဆင့်ဆင့်၏ စွမ်းဆောင်ရည် မြှင့်တင်ရေး၊ လူသားအရင်းအမြစ် ဖွံ့ဖြိုးတိုးတက်ရေးနဲ့ အဖွဲ့အစည်းဆိုင်ရာ စနစ်တကျ ခိုင်မာအားကောင်းရေးတို့ကို တစ်ပြိုင် တည်း အလေးထား ဆောင်ရွက်သွားရန် သဘောတူညီခဲ့ကြကြောင်း ထုတ်ပြန်ပါတယ်။
အခုလို မြို့နယ်ခေါင်းဆောင်တွေရဲ့ မျက်နှာ စုံညီအစည်းအဝေးကို ၂၀၂၄ က စတင်ကျင်းပခဲ့တာဖြစ်ပြီး ကော်သူးလေနယ်မြေအတွင်းရှိ ခရိုင် (၇)ခရိုင် မှ မြိုနယ် (၂၈) မြိုနယ်အတွင်း အုပ်ချုပ်ရေး နဲ့ ပြည်သူ့ရေးရာစီမံခန့်ခွဲမှုကဏ္ဍတိုတွင် ဦးဆောင်စီမံနေသူများအကြား ချိတ်ဆက်မှုအားကောင်းပြီး ပူးပေါင်းညှိနှိင်း ဆောင်ရွက်မှုများ မြှင့်တင်ရန် ရည်ရွယ်ကြောင်း အသိပေးထားပါတယ်။

မကွေးမြသလွန်ဘုရားပွဲမှာ ဂေါပကအဖွဲ့လွှတ်တင်တဲ့ မီးပုံးပျံ ယမ်းစပြုတ်ကျပြီး နေအိမ်မီးလောင်

အောက်တိုဘာ-၂၆၊ ၂၀၂၆။ ဟာနာဆန်/People's Spring

မကွေးမြသလွန်ဘုရားပွဲမှာ ဂေါပကအဖွဲ့လွှတ်တင်တဲ့ မီးပုံးပျံက ယမ်းစပြုတ်ကျပြီး နေအိမ်မီးလောင်ကျွမ်းမှု ဖြစ်ပွားခဲ့ပါတယ်။

မနေ့က အောက်တိုဘာ ၂၅ ရက် ည ၇ နာရီခွဲခန့်က မကွေးမြို့၊ မြသလွန်ဘုရားမှာ ဂေါပကအဖွဲ့က လွှတ်တင်လိုက်တဲ့ မီးပုံးပျံတွေထဲကနေ ယမ်းစနဲ့ မီးပွားတွေ ပြုတ်ကျပြီး ကမ်းနားလမ်းက နေအိမ် ၁ လုံးပေါ်ကျကာ မီးလောင်ကျွမ်းမှု ဖြစ်ပွားခဲ့ကြောင်း ဒေသခံတွေက ပြောပါတယ်။

"အိမ်ရှေ့ဆိုင်ခန်း မီးစွဲလောင်တာ။ ငြှိမ်းလိုက်နိုင်တယ်"လို့ ဒေသခံတစ်ဦးက ပြောပါတယ်။

မီးလောင်ကျွမ်းမှုကြောင့် ပျက်စီးဆုံးရှုံးမှုအခြေအနေ မသိရသေးပါဘူး။

အလားတူ မြသလွန်ဘုရားပွဲကွင်းထဲမှာလည်း မီးပုံးပျံက ယမ်းစတွေ လွင့်စင်ကျလာလို့ ဆိုင်ခန်းတွေပေါ် ရေတွေဖြန်းခဲ့ရတယ်လို့ ဒေသခံတွေက ပြောပါတယ်။

အာဏာသိမ်းစစ်တပ်ဟာ မကွေးမြို့ပေါ်မှာ ဘုရားပွဲနဲ့ အေးချမ်းနေသယောင် ပြုလုပ်ခိုင်းထားပြီး မကွေးတိုင်းထဲက ဒေသတချို့မှာတော့ လေကြောင်းတိုက်ခိုက်မှုတွေ ပြုလုပ်နေပါတယ်။

မကွေး မြသလွန်ဘုရားပွဲကို အောက်တိုဘာ ၂၁ ရက်ကနေ နိုဝင်ဘာ ၉ ရက်အထိ ရက် ၂၀ ကျော်ကြာ ကျင်းပသွားမှာဖြစ်ပြီး မီးပုံးပျံတွေပါ ဆက်လက်လွှတ်တင်ဖို့ စီစဥ်ထားတယ်လို့ သိရပါတယ်။

အလားတူ အပူပိုင်းဒေသ​ဖြစ်တဲ့ ယူနက်စကိုစာရင်းဝင် ပုဂံရှေးဟောင်းဒေသမှာလည်း ယခုသီတင်းကျွတ်ကာလမှာပဲ မီးပုံးပျံ ၃၀၀၀ဝ လွှတ်မယ့်အစီအစဥ်ရှိနေတာကြောင့် ရှေးဟောင်းအမွေအနှစ်တွေအတွက် အန္တရာယ်ရှိနေကြောင်း ပညာရှင်တွေက ထောက်ပြထားပါတယ်။

(မီးလောင်ခဲ့သောနေအိမ်အား မီးငြှိမ်းသတ်နေစဥ်။ ဓါတ်ပုံံ-Screen Grab)

စစ်တပ် ဗုံးကြဲဖို့ လေယာဉ်ဆီကို ဒီဇယ်ဆီအဖြစ်ပုံမှားရိုက် တင်သွင်းနေတယ်လို့ JFM ထုတ်ဖော်

အောက်တိုဘာ -၂၆၊၂၀၂၆။မိုမို /People's Spring

စစ်တပ်နဲ့နီးစပ်တဲ့ကုမ္ပဏီတွေက မြန်မာစစ်တပ်အတွက် လေယာဉ်ဆီကို ဒီဇယ်ဆီအဖြစ်ပုံမှားရိုက် တင်သွင်းနေတယ်လို့ Justice For Myanmar(JFM)က ဒီကနေ့ ထုတ်ပြန်ပါတယ်။

လေကြောင်းတိုက်ခိုက်မှုတွေ ပြင်းထန်လာချိန်မှာ မြန်မာစစ်အုပ်စုက လေယာဉ်ဆီတင်သွင်းမှုတွေဖုံးကွယ်ဖို့ ကုန်သွယ်မှုဆိုင်ရာ လိမ်လည်မှုတွေ အသုံးပြုခဲ့တာလို့ မြန်မာစစ်တပ်ရဲ့ စီးပွားရေးလုပ်ငန်းတွေ ငွေကြေးစီးဆင်းမှုတွေကို ဖော်ထုတ်နေတဲ့ တက်ကြွလှုပ်ရှားသူများအဖွဲ့ JFM ရဲ့ စုံစမ်းစစ်ဆေးမှုအသစ်က ဆိုပါတယ်။

စုံစမ်းဖော်ထုတ်မှုအရ ၂၀၂၄ ဒီဇင်ဘာကနေ ၂၀၂၅ နိုဝင်ဘာအထိ စုစုပေါင်း အမေရိကန်ဒေါ်လာ ၁၀၉.၅ သန်းတန်ဖိုးရှိ၊ စည်ပေါင်း ၈၄၃,၀၀၀ ကျော်ပါဝင်တဲ့ လောင်စာဆီတင်သွင်းမှု ၆ ကြိမ်ရဲ့ စာရွက်စာတမ်းတွေမှာ ကုန်သွယ်ရေးလိမ်လည်မှု ပုံစံတစ်ရပ်ကို စစ်ဆေးတွေ့ရှိခဲ့တာလို့ အသိပေးပါတယ်။

အဲဒီအချိန်က စစ်အုပ်စုရဲ့အတုအယောင်ရွေးကောက်ပွဲ မကျင်းပမီကာလနဲ့ တိုက်ဆိုင်နေပြီး စစ်တပ်က လေကြောင်းတိုက်ခိုက်မှုတွေကို သိသိသာသာ တိုးမြှင့်လုပ်ဆောင်ခဲ့ပြီး အရပ်သားတွေ သေဆုံးခဲ့ပြီး လူအများအပြား အိုးအိမ်စွန့်ခွာ ထွက်ပြေးခဲ့ရတယ်လို့ JFM က ဖော်ပြပါတယ်။

ကုလသမဂ္ဂလူ့အခွင့်အရေးရုံးရဲ့ မှတ်တမ်းတွေအရ ၂၀၂၅အတွင်း စစ်အုပ်စုရဲ့ လေကြောင်းတိုက်ခိုက်မှုတွေကြောင့် အရပ်သားသေဆုံးမှုက အရင်နှစ်ထက် ၅၀ ရာခိုင်နှုန်းကျော် မြင့်တက်ခဲ့ပြီး အနည်းဆုံး အရပ်သားပြည်သူ ၉၈၂ ဦး သေဆုံးခဲ့ပြီး ကလေး ၂၃၂ ဦး ပါဝင်ပါတယ်။

ကုန်သွယ်ရေးလိမ်လည်မှုဆိုင်ရာ တွေ့ရှိချက်တွေအရ စစ်အုပ်စုရဲ့ ကူးသန်းရောင်းဝယ်ရေးဝန်ကြီးဌာနက ပေါက်ကြားလာတဲ့ အချက်အလက်တွေထဲက သွင်းကုန်ခွင့်ပြုမိန့်တွေ စစ်အုပ်စုရဲ့ နိုင်ငံခြားငွေကြီးကြပ်ရေးကော်မတီ (FESC) ထံက လျှို့ဝှက်စာတွေ၊ ကုမ္ပဏီစာချုပ်တွေ ၊ ငွေတောင်းခံလွှာတွေနဲ့ ကုမ္ပဏီမှတ်ပုံတင်မှတ်တမ်းတွေကို စိစစ်နိုင်ခဲ့တာလို့ အသိပေးပါတယ်။

စာရွက်စာတမ်းတွေမှာ ဖော်ပြထားတဲ့ တင်သွင်းသူတွေမှမြန်မာကုမ္ပဏီ နှစ်ခုဖြစ်တဲ့ Dynamic Wave နဲ့ PP Petroleum တို့ဖြစ်ပါတယ်။ ဒါပေမယ့် အဲဒီတင်သွင်းမှုရဲ့ နောက်ကွယ်မှာ အမှန်တကယ်ဝယ်ယူသူက National Energy Prime Aviation Services Company Limited (NEPAS) လို့ ဖော်ပြပါတယ်။

NEPAS ဟာ စစ်အုပ်စုက တရားမဝင် ထိန်းချုပ်ထားတဲ့ နိုင်ငံပိုင် မြန်မာ့ရေနံဓါတုဗေဒလုပ်ငန်း (MPE) နဲ့ ၎င်းရဲ့ပုဂ္ဂလိကမိတ်ဖက်ကုမ္ပဏီအုပ်စု Asia Sun group တို့အကြား ဖွဲ့စည်းထားတဲ့ဖက်စပ်ကုမ္ပဏီလို့ သိရပါတယ်။

Asia Sun group ကို Myan Oil လို့ လူသိများပြီး Shoon လို့လည်း သိကြပါတယ်။မြန်မာစစ်တပ်ထံ လေယာဉ်ဆီရောင်းချထောက်ပံ့ရာမှာ NEPAS နဲ့ MPE က အခန်းကဏ္ဍကို အထောက် အထားများစွာနဲ့ဖော်ထုတ်ထားပြီးဖြစ်ပေမယ့် အဲဒီလုပ်ငန်းတွေကို ဒဏ်ခတ်ပိတ်ဆို့မှုတွေ ချမှတ်ထားတာ မရှိသေးပါဘူး။

အမေရိကန်၊ ယူကေ၊ အီးယူ၊ ကနေဒါနဲ့ သြစတြေးလျတို့ရဲ့ ဒဏ်ခတ်ပိတ်ဆို့မှုတွေကလည်း Asia Sun အုပ်စုဝင် ကုမ္ပဏီနဲ့ လူပုဂ္ဂိုလ် အရေအတွက် အနည်းငယ်ကိုပဲ ဦးတည်ထားတာဖြစ်ပါတယ်။

Asia Sun group ဟာ MPE နဲ့ အတူ လေယာဥ်ဆီထောက်ပံ့ရေးကွင်းဆက်ကို လွှမ်းမိုးထားတဲ့ ကုမ္ပဏီကွန်ရက်တစ်ခု ဖြစ်ပြီး ၎င်းတို့ရဲ့လုပ်ငန်းတွေ ပထမဆုံးအကြိမ် ပေါ်ပေါက်လာခဲ့ချိန် ၂၀၂၂ ခုနှစ်ကစပြီး ကုမ္ပဏီကွန်ရက်က တိုးချဲ့လုပ်ဆောင်လာခဲ့တာလို့ JFM က ကနဦး ဖော်ထုတ်ထားပါတယ်။

ပိတ်ဆို့အရေးယူမှုတွေနဲ့စောင့်ကြည့်စစ်ဆေးမှုတွေကို တုံ့ပြန်တဲ့အနေနဲ့ ကြားခံကုမ္ပဏီတွေနဲ့ အမည်ခံကုမ္ပဏီ (shell companies) အများအပြားကို တည်ထောင်ထားပါတယ်။ PP Petroleum ကုမ္ပဏီက Asia Sun အုပ်စုရဲ့ အစိတ်အပိုင်းတစ်ခု ဖြစ်ပါတယ်။

စာချုပ်တွေအရ လေယာဥ်ဆီရောင်းချသူတွေဟာ အရင်က ဖော်ထုတ်ခံထားရတဲ့ ထိုင်းကုမ္ပဏီ Tawan-Oil Trading နဲ့ UAE အခြေစိုက် NEC Trading တို့ ပါဝင်ပါတယ်။လောင်စာဆီရဲ့ မူရင်းနိုင်ငံကို တောင်အာဖရိကနဲ့ စင်ကာပူလို့ ဖော်ပြထားပါတယ်။

Tawan-Oil Trading နဲ့ NEC Trading တို့ကိုလည်း Asia Sun group ကပဲ ထိန်းချုပ်ထားတယ်လို့ Justice For Myanmar က သုံးသပ်ပါတယ်။

ဒါ့အပြင် အချက်အလက်ပေါက်ကြားမှုက ရရှိတဲ့စာရွက်စာတမ်းတွေ အရ ကုန်သွယ်ရေးလိမ်လည်မှုအစီအစဉ်ကို စစ်အုပ်စုရဲ့ထိပ်ပိုင်း အာဏာပိုင်အဖွဲ့အစည်းအဆင့်က ကြီးကြပ်ခဲ့တာလို့ ဆိုပါတယ်။

၂၀၂၅ နိုဝင်ဘာအတွင်း FESC က ချမှတ်ခဲ့တဲ့ ဆုံးဖြတ်ချက်တစ်ရပ်မှာ “လေယာဉ်ဆီ” အစား “ဒီဇယ်ဆီ (HSD)” ဟူတဲ့ ကုန်ပစ္စည်းဖော်ပြချက်နဲ့ NEPAS “ကိုယ်စား” Dynamic Wave အမည်နဲ့ သွင်းကုန်ခွင့်ပြုမိန့် ထုတ်ပေးဖို့ကော်မတီက အတည်ပြုပေးခဲ့တယ်လို့ သိရပါတယ်။

နိုင်ငံခြားသုံးငွေကြီးကြပ်မှုကော်မတီ (FESC) ရဲ့ ထိပ်ပိုင်းစစ်အုပ်စုအဖွဲ့ဝင် ခြောက်ဦးထဲမှာ စစ်ထောက်ချုပ်ဖြစ်ခဲ့ပြီး စစ်တပ်ရဲ့ ကျယ်ပြန့်လှတဲ့စီးပွားရေးအကျိုးစီးပွားတွေကို ကြီးကြပ်မှုမှာ အဓိကအခန်းကဏ္ဍက ပါ၀င်တဲ့ စစ်တပ် ဒုသမ္မတညိုစောက ဦးဆောင်နေတာဖြစ်ပါတယ်။

ညိုစောက နာမည်ဆိုးနဲ့ ကျော်ကြားလာပေမယ့် သူ့ကို အီးယူနဲ့ ကနေဒါတို့ကသာ ဒဏ်ခတ်ပိတ်ဆို့မှုတွေ ချမှတ်ထားပါတယ်။ သွင်းကုန်ခွင့်ပြုမိန့်တွေ ထုတ်ပေးတဲ့ ဝန်ကြီးဌာနကို ဦးဆောင်နေတဲ့ စစ်အုပ်စုရဲ့ စီးပွားရေးနဲ့ ကူးသန်းရောင်းဝယ်ရေးဝန်ကြီး ထွန်းအုံကိုမူဘယ်နိုင်ငံ၊အဖွဲ့အစည်းကမှ ဒဏ်ခတ်ပိတ်ဆို့ထားတာ မရှိသေးပါဘူး။

လေယာဉ်ဆီ ဆက်လက်ထောက်ပံ့နိုင်မှုတွေက စစ်အုပ်စုရဲ့ ပြင်းပြင်းထန်ထန် လုပ်ဆောင်လာတဲ့ လေကြောင်းအကြမ်းဖက်စစ်ဆင်ရေးကို ဆက်လက်လုပ်ဆောင်နိုင်စေပြီး စစ်ဆင်ရေးအတွင်း စစ်အုပ်စုက အရပ်သားပြည်သူတွေကိုလုပ်ရိုးလုပ်စဉ်အတိုင်း သတ်ဖြတ်တာ စာသင်ကျောင်း၊ ဆေးရုံ၊ ဘာသာရေးအဆောက်အအုံတွေနဲ့ အရပ်သားနေအိမ်တွေ တိုက်ခိုက်ဖျက်ဆီးတာကို အပြစ်ပေးအရေးယူခံရမှု ကင်းလွတ်စွာနဲ့ ကျူးလွန်နိုင်နေတာ ဆိုပါတယ်။

"လက်ရှိဒဏ်ခတ်ပိတ်ဆို့မှုတွေက လုံလောက်မှုမရှိဘူးဆိုတာ ရှင်းလင်းနေပါတယ်။ အမေရိကန်၊ ယူကေ၊ အီးယူ၊ ကနေဒါနှင့် သြစတြေးလျ နိုင်ငံ‌တွေအနေနဲ့ စစ်အုပ်စုရဲ့ လေယာဉ်ဆီ ထောက်ပံ့ရေးကွင်းဆက်တစ်ခုလုံးကို ပစ်မှတ်ထား ပေါင်းစပ်ညှိနှိုင်းပြီး ဒဏ်ခတ်ပိတ်ဆို့မှုတွေ ချမှတ်ရမှာဖြစ်ပါတယ်။ အစိုးရများအနေနဲ့လည်း ကနေဒါရဲ့ ဦးဆောင်မှုနောက်ကိုလိုက်ပြီး မြန်မာနိုင်ငံကို လေယာဉ်ဆီ တင်ပို့မှု ပိတ်ပင်ရမှာ ဖြစ်ပါတယ်။ထိုင်းနဲ့ စင်ကာပူတို့အနေနဲ့လည်း အခုထက်ပိုမိုလုပ်ဆောင်ရမှာဖြစ်ပြီး၊ Asia Sun group ကို မိမိတို့နယ်နမိတ် အတွင်း လုပ်ငန်းတွေဆက်လက်လုပ်ကိုင်နေတာကို တားဆီးပိတ်ပင်ရမှာဖြစ်သလို၊ စစ်အုပ်စုရဲ့ ကုန်သွယ်ရေးလိမ်လည်မှုကိုလည်း စုံစမ်းစစ်ဆေးရမှာလည်း ဖြစ်ပါတယ်။ အစိုးရများအနေနဲ့ စစ်အုပ်စုက အရပ်သားပြည်သူတွေကို သတ်ဖြတ်နေမှုတွေ ရပ်တန့်ဖို့၊ တရားမဝင် စစ်အုပ်စုကို မှားယွင်းတဲ့ တရားဝင်မှုမျိုး ပေးအပ်ခြင်းအားဖြင့် အားပေးကူညီနေတာတွေကို ရပ်တန့်ဖို့နဲ့ စစ်မှန်တဲ့ တာဝန်ယူမှု၊ တာဝန်ခံမှုရှိစေရေး ဆောင်ရွက်ရန် လုပ်ဆောင်ကြရမှာ ဖြစ်ပါတယ်” လို့ Justice For Myanmar ပြောရေးဆိုခွင့်ရှိသူ မရတနာမောင်ကလို့ ပြောပါတယ်။

အစိုးရတွေအနေနဲ့ ဒဏ်ခတ်ပိတ်ဆို့မှုတွေကို ပိုမိုခိုင်မာအားကောင်းစေဖို့နဲ့ ဟာကွက်တွေကို ပိတ်ပင်ဖို့၊ စစ်အုပ်စုရဲ့ပြစ်ဒဏ်ကင်းလွတ်ခွင့် ရရှိနေမှုကို အဆုံးသတ်ဖို့နဲ့ ကမ္ဘာ့ဈေးကွက်အတွင်း စစ်အုပ်စုရဲ့ လေယာဉ်ဆီရယူနိုင်စွမ်းကို ပိတ်ဆို့တားမြစ်ရေးတို့ကို မဖြစ်မနေ အရေးတကြီး လုပ်ဆောင်ပေးဖို့ JFM က တောင်းဆိုပါတယ်။

အမေရိကန်ပြည်ထောင်စု၊ ယူကေ၊ အီးယူ၊ ကနေဒါနဲ့သြစတြေးလျတို့အနေနဲ့ စစ်အုပ်စုရဲ့ အမည်နဲ့ ဖွဲ့စည်းပုံ ပြောင်းလဲပြီးနောက်တွင်လည်း စစ်အုပ်စုနဲ့ ၎င်းရဲ့အဖွဲ့ဝင်တွေကို ဆက်လက်ဒဏ်ခတ်ပိတ်ဆို့နိုင်ဖို့ အတွက် အရေးယူမှုတွေကို ပြင်ဆင်တိုးချဲ့ဖို့လည်း အသိပေးပါတယ်။

ဒါ့အပြင် MPE၊ NEPAS နဲ့ လေယာဉ်ဆီထောက်ပံ့ရေးကွင်းဆက်တစ်ခုလုံးကို ဒဏ်ခတ်ပိတ်ဆို့မှုတွေထဲ ထည့်သွင်းဖို့နဲ့ လက်ရှိ ကနေဒါနိုင်ငံတစ်ခုတည်းကသာ လုပ်ဆောင်ထားတဲ့ မြန်မာနိုင်ငံကို လေယာဉ်ဆီတင်ပို့မှု ပိတ်ပင်တားမြစ်ချက်ကို လိုက်ပါဆောင်ရွက်ကြဖို့လည်း JFM က တိုက်တွန်းပါတယ်။

စင်ကာပူနဲ့ ထိုင်းအာဏာပိုင်တွေ အနေနဲ့ စစ်အုပ်စု၊ Asia Sun group နဲ့ ၎င်းတို့မိတ်ဖက်တွေရဲ့ အကောက်ခွန်ဆိုင်ရာ လိမ်လည်မှုတွေအပြင် ပြည်တွင်းဥပဒေ ဆက်စပ်ချိုးဖောက်မှုတွေ ရှိ၊ မရှိ အပေါ်မှာ စုံစမ်းစစ်ဆေးသင့်တယ်လို့ ထောက်ပြပါတယ်။

စင်ကာပူနဲ့ ထိုင်းနိုင်ငံတို့က ၎င်းတို့နိုင်ငံအတွင်းက ကုမ္ပဏီ တွေ လူပုဂ္ဂိုလ်‌တွေကို ပြည်တွင်းနဲ့ နိုင်ငံတကာဥပဒေတွေ လိုက်နာမှုရှိစေဖို့နဲ့ စစ်အုပ်စုထံ လေယာဉ်ဆီ ပံ့ပိုးပေးမှုမှာ နယ်နမိတ်နဲ့ ဘဏ်တွေကို အသုံးပြုတာ ရပ်တန့်ဖို့ အထူးတာဝန်ရှိတယ်လို့ JFM က ဆိုပါတယ်။

တောင်အာဖရိကအာဏာပိုင်တွေအနေနဲ့လည်း တောင်အာဖရိက ကနေ မြန်မာနိုင်ငံကို လောင်စာဆီ တင်ပို့နေတာ ရှိ၊ မရှိ နဲ့ တောင်အာဖရိကကို လောင်စာဆီသယ်ယူရေးအစပြုရာနေရာအဖြစ် မှားယွင်းစွာ ဖော်ပြထားတာ ရှိ၊ မရှိ စုံစမ်းစစ်ဆေးဖို့နဲ့ ယူအေအီးအစိုးရအနေနဲ့လည်း သက်ဆိုင်ရာ စည်းမျဉ်းစည်းကမ်း၊ ဘဏ္ဍာရေးနဲ့ ကုန်သွယ်ရေးစနစ်တွေကို ထိခိုက်အားနည်းအောင် လုပ်ဆောင်နေသူတွေရဲ့ အန္တရာယ်ကနေ နယ်နမိတ်နဲ့ ဘဏ်စနစ်တွေကို ကာကွယ်ဖို့ အစီအမံတွေ ပိုမိုအားကောင်းလာစေဖို့ တိုက်တွန်းထားပါတယ်။

အစိုးရတွေအနေနဲ့ စစ်အုပ်စုကို မှားယွင်းတဲ့ တရားဝင်မှု ပေးအပ်နေတာက မြန်မာ့အကျပ်အတည်းကို သက်ဆိုးရှည်စေပြီး စစ်အုပ်စုကိုရာဇဝတ်မှုတွေ ဆက်လက်ကျူးလွန်ဖို့ ပိုမိုရဲတင်းလာစေမှာဖြစ်တယ်လို့လည်း JFM က သတိပေးထားပါတယ်။

(၂၀၁၉ က လေ့ကျင့်ရေးမှာတွေ့ရတဲ့ စစ်တပ် ထောက်ပို့လေယာဉ်တစ်စီး။ ဓာတ်ပုံ- စစ်ကောင်စီ)

ဝန်းသိုမြို့နယ်အတွင်းက စစ်ကြောင်းထပ်မံတိုက်ခိုက်ခံရပြီး စစ်အုပ်စုအထိနာ

အောက်တိုဘာ-၂၆၊ ၂၀၂၆။ ကတ်သရင်း/People’s Spring

စစ်ကိုင်းတိုင်း၊ ဝန်းသိုမြို့နယ် ကံကုန်းကို ရောက် နေတဲ့ စစ်ကြောင်းတွေနဲ့ တော်လှန်ရေးတပ်တွေ မနေ့ညပိုင်းက အပြင်းထန်တိုက်ပွဲဖြစ်ခဲ့ပြီး စစ်တပ်အထိခိုက်အကျဆုံးများတယ်လို့ တော်လှန်ရေး သတင်းအရင်းမြစ်တွေက ပြောပါတယ်။

အင်း‌တော်မြို့နယ်ကနေ ဝန်းသိုမြို့ဘက် ထွက်လာတဲ့ စစ်ကြောင်းနဲ့ အဲဒီစစ်ကြောင်းအတွက် စစ်ကူပို့လိုက်တဲ့ ဝန်းသိုမြို့က ထွက်လာတဲ့စစ်ကြောင်းတို့ တိုက်ခိုက်ခံရပြီး စစ်ကြောင်းတွေပျက်ကာ ကံကုန်းရွာမှာ စုဖွဲ့မှု လုပ်ထားတယ်လို့ သိရပါတယ်။

အဲဒီစစ်ကြောင်းနဲ့ ကံကုန်းရွာအနီးမှာ မနေ့ညပိုင်းက ထိတွေ့တိုက်ပွဲဖြစ်ခဲ့တယ်လို့ တော်လှန်ရေးသတင်းရင်းမြစ်တစ်ဦးက ပြောပါတယ်။

“ညပိုင်းက ထိတွေ့(တိုက်ပွဲ)ဖြစ်ထားတာ။ စစ်ကြောင်းက တော်တော်အထိနာတယ်။ စစ်ကြောင်းတွေက ပျက်သလောက်ကို ဖြစ်နေပြီ”လို့ တော်လှန်ရေးသတင်းအရင်းမြစ်တစ်ဦးက ပြောပါတယ်။

စစ်ကြောင်းဟာ ကံကုန်းရွာအနီးမှာပဲ ရှိနေသေးပြီး တောလမ်းအတိုင်း ဖောက်ထွက်ဖို့ ကြိုးစား နေတာလို့ ဆိုပါတယ်။

အထိနာနေတဲ့ စစ်အုပ်စုဟာ တောလမ်းကတဆင့် ထီးချိုင့်နယ်ကို ဖြတ်ပြီး လက်ရှိ အင်းတော်-ထီးချိုင့်လမ်းပိုင်း၊ လယ်ပြင်ရွာမှာ ပိတ်မိနေတဲ့ စစ်ကြောင်းနဲ့ ပေါင်းဖို့ ကြိုးစားနေတယ်လို့ သတင်းရင်းမြစ်က ပြောပါတယ်။

အင်းတော်ကနေ ထီးချိုင့်မြို့ကို ထိုးစစ်ဆင်ပြီး လမ်းပိုင်းထိန်းချုပ်ဖို့ ကြိုးစားနေတဲ့စစ်ကြောင်းလည်း စစ်ကြောင်းပျက်လုနီးပါးဖြစ်ကာ နေ့တိုင်း လေယာဉ်တွေကြဲချနေတယ်လို့ သိရပါတယ်။

(ပြည်သူ့ကာကွယ်ရေးတပ်ဖွဲ့ဝင်များ။ ဓာတ်ပုံ - PDF)

ယာယီပိတ်ခဲ့တဲ့ ခရစ်ယာန်ဘုရားကျောင်းတွေ '၀'တပ် UWSA ပြန်ဖွင့်ခွင့်ပြု
အောက်တိုဘာ ၂၆၊ ၂၀၂၆။ ထားမြတ်/People’s Spring
၀ပြည်သွေးစည်းညီညွတ်ရေးပါတီ(UWSP/UWSA) ထိန်းချုပ်နယ်မြေထဲက ခရစ်ယာန်ဘုရားကျောင်းတွေကို ယာယီပိတ်သိမ်းခဲ့ရာ လက်ရှိမှာ ဘုရားကျောင်းတွေ ပြန်ဖွင့်ပြီဖြစ်ကြောင်း UWSA ပြင်ပဆက်ဆံရေးရုံးတာဝန်ရှိသူတစ်ဦးဖြစ်တဲ့ ဦးညီရန်းက ပြောပါတယ်။
'၀'တပ် UWSA ဌာနချုပ် ပန်ဆန်းအပါအဝင် ထိန်းချုပ်ဒေသတွင်းက ခရစ်ယန်ဘုရားကျောင်းတွေကို အောက်တိုဘာ ဒုတိယပတ်က စပြီး ပြန်ဖွင့်ပေးခဲ့တာလို့ Wa News Landက ဒေသခံတွေကို ကိုးကားဖော်ပြခဲ့တဲ့ အပေါ် ဦးညီရန်းထံ ဆက်သွယ်မေးမြန်းရာ ဘုရားကျောင်းတွေပြန်ဖွင့်တာ မှန်တယ်လို့ အတည်ပြုဖြေကြားခဲ့ပါတယ်။
အဲဒီလို ပြန်ဖွင့်ပေးနိုင်ဖို့ ဘုရားကျောင်း တာဝန်ရှိသူတွေကို UWSA တာဝန်ရှိသူတွေနဲ့ ဆွေးနွေးခဲ့ပြီး ဆောင်ရန်၊ ရှောင်ရန် အချက်တွေ၊ ဝန်ခံကတိတွေ လုပ်ဆောင်ခဲ့တာ ရှိတယ်လို့ Wa News Landက ဖော်ပြပါတယ်။
အစွန်းရောက်ဘာသာရေး စည်းရုံးလှုံ့ဆော်မှုတွေရှိနေတယ်ဆိုပြီး တရုတ်နိုင်ငံဘက်က သတိပေးချက်ကြောင့် UWSA နယ်မြေက ခရစ်ယာန်ဘုရားကျောင်းတွေကို ဩဂုတ်လအတွင်းမှာ ယာယီပိတ်သိမ်းခဲ့တာပါ။
အဲဒီလို ယာယီပိတ်သိမ်းခဲ့ရခြင်းနဲ့ပတ်သက်ပြီး UWSA ဘက်က ရှင်းလင်းချက်ထုတ်ပြန်ခဲ့ပြီး အစွန်းရောက်တဲ့ ဘာသာရေးနဲ့ ကင်းရှင်းမှု ရှိမယ်ဆိုရင် ပြန်လည်ဖွင့်ပေးမယ်လို့ အသိပေးထားပါတယ်။
'ဝ'ပြည်မှာ အစွန်းရောက်တဲ့ ဘာသာရေး စည်းရုံးလှုံ့ ဆော်သူတချို့စိပ့်ဝင်နေပြီး အဲဒီသူတွေဟာ ဖျားနာလျှင် ဆေးသောက်၊ အလုပ်လုပ်စရာမလို ဘုရားမှကောင်းစေမည်ဆိုပြီး မှားယွင်းတဲ့ သွန်သင်မှုမျိုးရှိနေတာလို့ ဦးညီရန်းက အစွန်းရောက်ဘာသာရေးစည်းရုံးမှု အခြေအနေ ဖြစ်ပေါ်ခဲ့တာကို ဩဂုတ်လအတွင်းက ရှင်းပြထားပါတယ်။
ဒါ့အပြင် '၀'ဒေသမှာ ပြင်ပမှ တရားမဝင် ဝင်ရောက်ပြီး ဟောပြောစည်းရုံးခြင်းခွင့်မပြုထားဟုလည်း အသိပေးပါတယ်။ 'ဝ'ပြည်နယ် အတွင်းမှာ စည်းကမ်းရှိတဲ့ ဘာသာရေးလွပ်လပ်ခွင့် ဥပဒေပြု ပြဌာန်းထားရှိကြောင်းလည်း ဦးညီရန်းက ဩဂုတ်လအတွင်းမှာ ရေးသားဖော်ပြခဲ့ပါတယ်။
'၀'တပ်ဖွဲ့ဟာ ၂၀၁၈ ဝန်းကျင်ကလည်း အခုလိုပဲ ခရစ်ယာန်ဘာသာရေးကျောင်းတွေ ပိတ်ပင်တာ၊ ကျောင်းအချို့ကို ဖျက်ဆီးတာ၊ ဘာသာရေးခေါင်းဆောင်တွေနဲ့ သာသနာပြုသူတွေကို ဒေသတွင်းက နှင်ထုတ်တာ၊ ဖမ်းဆီးတာတွေပြုလုပ်ခဲ့ပါတယ်။ အဲဒီတုန်းကလည်း ဘာသာရေးဆရာအချို့ရဲ့ အစွန်းရောက်လုပ်ရပ်တွေကြောင့် ဒေသတွင်းမတည်မငြိမ်ဖြစ်မှာကိုစိုးရိမ်လို့ ဖြစ်တယ်လို့ '၀'တပ်ဖွဲ့ဘက်က ပြောဆိုခဲ့ပါတယ်။

ဓာတ်ပုံ - Wa News Land

KNU တပ်မဟာ(၃)နယ်မြေ အင်းကျိုက်ရွာစစ်တပ် ဗုံးကြဲလို့ ပြည်သူ ၂ဦး သေဆုံး၊ အမျိုးသမီး ၆ဦး ဒဏ်ရာရ

အောက်တိုဘာ ၂၆၊ ၂၀၂၆။ ထားမြတ်၊ဒလပန်း/People’s Spring

ကရင်အမျိုးသားအစည်းအရုံး(KNU) ညောင်လေးပင်ခရိုင် တပ်မဟာ(၃)နယ်မြေက ကျေးရွာကို စစ်တပ်က တိုက်လေယာဉ်နဲ့ ဗုံးကြဲတိုက်ခိုက်ခဲ့လို့ ပြည်သူ ၂ဦးသေဆုံးကာ ၆ဦး ဒဏ်ရာရရှိခဲ့ကြောင်း KNU ဗဟိုက သတင်းထုတ်ပြန်ပါတယ်။

ညောင်လေးပင်မြို့နယ် အင်းကျိုက်ရွာ(KNU အုပ်ချုပ်နယ်မြေ သတ်မှတ်ချက်အရ ဆောထိမြို့နယ် အင်းကျိုက်ရွာ)ကို စစ်တပ်က အောက်တိုဘာ ၂၂ရက် မှာ တိုက်လေယာဉ် ၂စီးနဲ့ လေကြောင်းဗုံးကြဲခဲ့တာပါ။

နေ့လည် ၁၁ နာရီခွဲအချိန်မှာ ညောင်လေးပင်မြို့နယ် ၊ ပိန်းဇလုပ်မြို့ အခြေစိုက် ခလရ (၂၆၄)တပ်ရင်းက အင်းကျိုက်ကျေးရွာအတွင်းကို လက်နက်ကြီးနဲ့ ထပ်မံပစ်ခတ်ခဲ့ပါတယ်။

“ တိုက်ပွဲဖြစ်တာမျိုးမရှိဘဲနဲ့ လေယာဉ်ကော ၊ လက်နက်ကြီးနဲ့ပါလာပစ်သွားတာ။ သေသွားတဲ့ ၂ ဦးထဲက တစ်ဦးကတော့ နေရာမှာပဲပွဲချင်းပြီး သေသွားတာ “လို့ ဒေသခံတစ်ဦးက ပြောပါတယ်။

စစ်တပ်က လေကြောင်း ၊ လက်နက်ကြီးနဲ့ပစ်ခတ်ခဲ့တာကြောင့် အင်းကျိုက်ကျေးရွာနေ အသက် (၅၃)နှစ်အရွယ် မဇင်မာမြင့်နဲ့ အသက် (၃၃)နှစ်အရွယ် ကိုရဲထက်အောင်တို့ သေဆုံးခဲ့တာလည်း ဖြစ်ပါတယ်။

စစ်တပ်ရဲ့လေကြောင်းတိုက်ခိုက်မှုကြောင့် နေအိမ်ပျက်စီးမှုများလည်း ရှိခဲ့တယ်လို့ အသိပေးပါတယ်။

အာဏာသိမ်းစစ်တပ်ဟာ KNU အုပ်ချုပ်နယ်မြေတွေကို လေကြောင်းဗုံးကြဲတိုက်ခိုက်တာတွေ ဆက်တိုက်ပြုလုပ်ခဲ့လို့ ကလေးငယ်တွေအပါအဝင် ပြည်သူသေဆုံးထိခိုက်မှုတွေ ဆက်တိုက်ဖြစ်ပေါ်လျက်ရှိပါတယ်။
အောက်တိုဘာ ၂၅ရက်ကလည်း KNU တပ်မဟာ(၅)နယ်မြေကို စစ်တပ်က လေကြောင်းဗုံးကြဲခဲ့လို့ ကလေးငယ် ၁ဦးသေဆုံးကာ အချို့ ဒဏ်ရာရခဲ့ပါတယ်။

အောက်တိုဘာ ၁၈ရက်ကလည်း KNU ညောင်လေးပင်ခရိုင် မူး(မုန်း)မြို့နယ် ညောင်ခြေထောက်ရွာကို စစ်တပ်က ဒရုန်းနဲ့ ဗုံးကြဲတိုက်ခိုက်ခဲ့ရာ အသက် ၇၈နှစ်အရွယ် အဘွားအို သေဆုံးခဲ့ရပါတယ်။

စစ်တပ်ဟာ အာဆီယံ ဘုံသဘောတူညီချက် အား လိုက်နာဆောင်ရွက်ခြင်း မရှိပဲ နိုင်ငံတစ်၀န်းရှိ အပြစ်မဲ့ အရပ်သားပြည်သူများသို့ လေယာဉ်များ၊ ဒရုန်းများ၊ လက်နက်ကြီးများဖြင့် အကြမ်းဖက်တိုက်ခိုက်တာ၊ အရပ်သားပြည်သူများအား ဖမ်းဆီးသတ်ဖြတ်တာ စတဲ့ စစ်ရာဇ၀တ်မှုဆိုင်ရာများအား နေ့စဉ်နဲ့ အမျှ ကျူးလွန်လျက်ရှိကြောင်း KNUက ထုတ်ပြန်ပါတယ်။

(ညောင်လေးပင်ခရိုင် တပ်မဟာ(၃)နယ်မြေက ကျေးရွာကို စစ်တပ်က တိုက်လေယာဉ်နဲ့ ဗုံးကြဲတိုက်ခိုက်အပြီး ပျက်စီးမှုများ။ ဓာတ်ပုံ - KNU)

စစ်အုပ်စုကို အာဆီယံထိပ်သီးညီလာခံ တက်ခွင့်ပြုရေး၊ မပြုရေး အဖွဲ့ဝင်နိုင်ငံတွေ နိုဝင်ဘာညီလာခံမှာ ဆွေးနွေးဖွယ်ရှိ

အောက်တိုဘာ-၂၆၊ ၂၀၂၆။ People’s Spring

၂၀၂၁ စစ်တပ်အာဏာသိမ်းပြီးကတည်းက အာဆီယံထိပ်သီးညီလာခံတက်ရောက်ခွင့် ပိတ်ပင်ခံထားရတဲ့ မြန်မာ့အရေးနဲ့ပတ်သက်လို့ လာမယ့်နိုဝင်ဘာမှာ အာဆီယံအဖွဲ့ဝင်နိုင်ငံတွေရဲ့ ဆွေးနွေးမှုတွေကို မျှော်လင့်ထားတယ်လို့ ထိုင်းနိုင်ငံခြားရေးဝန်ကြီး ဆီဟာဆက်က ရိုက်တာသတင်းဌာနကို ပြောပါတယ်။

လာမယ့်နိုဝင်ဘာမှာ အာဆီယံအလှည့်ကျဥက္ကဋ္ဌနိုင်ငံ ဖိလစ်ပိုင်၊ မနီလာမြို့မှာ အာဆီယံထိပ်သီးညီလာခံကျင်းပဖို့ ရှိနေပြီး အဲဒီညီလာခံမှာ မြန်မာနိုင်ငံရဲ့အနာဂတ်နဲ့ပတ်သက်လို့ အဖွဲ့ဝင်နိုင်ငံတွေ ဆွေးနွေးမှုတွေ ပြုလုပ်လိမ့်မယ်လို့ နိုင်ငံခြားရေးဝန်ကြီး ဆီဟာဆက်က ပြောပါတယ်။

“မြန်မာနိုင်ငံ အထီးကျန်ဖြစ်နေတာကို ကျွန်တော်တို့ မမြင်ချင်ပါဘူး။ မြန်မာဟာ ပထဝီနိုင်ငံရေးအားပြိုင်မှုအတွက် စစ်မျက်နှာတစ်ခု မဖြစ်စေချင်ပါဘူး”လို့ ထိုင်းနိုင်ငံခြားရေးဝန်ကြီးက ဆိုပါတယ်။

နောက်ပြီး ထိုင်းနိုင်ငံဟာ အမေရိကန်ပြည်ထောင်စုနဲ့ အာဏာသိမ်းစစ်အုပ်စု(မူရင်းမှာ အမေရိကန်-မြန်မာ)ထိတွေ့ဆက်ဆံမှုကို ကြိုဆိုတယ်လို့ ဒုတိယဝန်ကြီးချုပ်လည်းဖြစ်သူ ဆီဟာဆက် ပြောပါတယ်။

အမေရိကန်နဲ့ မြန်မာစစ်တပ်ကျောထောက်နောက်ခံပြုအစိုးရတို့ဟာ လွန်ခဲ့တဲ့နှစ်ပတ်က ဂျပန်နိုင်ငံ၊ တိုကျိုမြို့မှာ တွေ့ဆုံဆွေးနွေးမှုတွေပြုလုပ်ခဲ့ကြပါတယ်။ အဲဒီဆွေးနွေးမှုဟာ ဒုတိယအကြိမ်မြောက်ဖြစ်ပြီး အာဏာသိမ်းမှုအပြီး စစ်ဗိုလ်ချုပ်တွေကို ဖယ်ကြဥ်ခဲ့ရာကနေ ဝါရှင်တန်က ပြန်လည်ထိတွေ့ဆက်ဆံလာမှု တိုးမြှင့်လာတယ်လို့ ရှုမြင်သုံးသပ်မှုတွေလည်း ရှိနေပါတယ်။

“အမေရိကန်ရဲ့ထိတွေ့ဆက်ဆံမှုကို ကျွန်တော်တို့ ကြိုဆိုပါတယ်”လို့ ထိုင်းနိုင်ငံခြားရေးဝန်ကြီးက ရိုက်တာသတင်းဌာနကို ပြောပါတယ်။

ထိတွေ့ဆက်ဆံမှုက စစ်အစိုးရကို တရားဝင်မှုပေးခြင်းမဟုတ်ဘဲ အတိုက်အခံတွေနဲ့ ပြန်လည်သင့်မြတ်ရေး၊ ပဋိပက္ခငြိမ်းချမ်းအဖြေရှာရေးကို တွန်းအားပေးဖို့ ရည်ရွယ်ကြောင်း အထက်ပါထိုင်းဒုတိယဝန်ကြီးချုပ်က ဆိုပါတယ်။

အာဏာသိမ်းခေါင်းဆောင် မင်းအောင်လှိုင်ဟာ ၂၀၂၆ ဧပြီမှာ စစ်တပ်လွှတ်တော်က ခန့်အပ်တဲ့ နိုင်ငံတော်သမ္မတရာထူး ရယူအပြီး ထိုင်း၊ လာအို၊ ကမ္ဘောဒီးယား၊ ဗီယက်နမ်နဲ့ မလေးရှား နိုင်ငံများကို သွားရောက်ခဲ့ပြီး အာဆီယံနိုင်ငံအချို့ရဲ့ ရပ်တည်ချက်ပြောင်းလဲလာခဲ့တယ်လို့ ဆီဟာဆက်က ပြောပါတယ်။ ဒါပေမဲ့ အာဆီယံမှာ မြန်မာကို အပြည့်အဝပြန်လည်ကိုယ်စားပြုခွင့် ပြန်ပေးရေးကိစ္စကို မနီလာထိပ်သီးညီလာခံက ဘယ်လိုဆုံးဖြတ်မလဲ မသိရသေးဘူးလို့ သူက ဆက်ပြောပါတယ်။

မြန်မာ့ဒီမိုကရေစီအရေး၊​လူ့အခွင့်အရေး တက်ကြွလှုပ်ရှားသူ၊ နိုင်ငံရေးသမားတချို့ကတော့ အာဏာသိမ်းစစ်ခေါင်းဆောင်တွေကို အာဆီယံက အလောတကြီး အသိအမှတ်ပြုမှုပေးခြင်း၊ ထိတွေ့ဆက်ဆံခြင်း မပြုဘဲ စစ်တပ်ကျူးလွန်ထားတဲ့ ရာဇဝတ်မှုတွေကို တာဝန်ယူမှု၊ တာဝန်ခံမှု ဦးစွာပြုလုပ်ဖို့ လိုအပ်ကြောင်း ထောက်ပြထားပါတယ်။

ကိုးကား - Reuters