အာဏာသိမ်းစစ်တပ်ဟာ ဗန်းမော်အကျဉ်းထောင်က အကျဉ်းသားတွေကို လူသားဒိုင်းအဖြစ် အသုံးပြုတဲ့ လုပ်ရပ်တွေ ကျူးလွန်နေကြောင်း ထွက်ပြေးလွတ်မြောက်လာတဲ့ အကျဉ်းသားက ထွက်ဆိုတယ်လို့ ကချင်လွတ်လပ်ရေးတပ်မတော်(KIO/KIA) သတင်းပြန်ကြားရေးဌာနက ဖော်ပြပါတယ်။ စစ်တပ်က သင်္ဘောနဲ့ ခေါ်တင်လာတဲ့ အကျဉ်းသားတွေ တိုက်ပွဲဖြစ်ချိန် ရေထဲခုန်ချ ထွက်ပြေးလို့ လွတ်မြောက်လာသူတွေရှိတယ်လို့လည်း အသိပေးပါတယ်။ ဗန်းမော်အကျဉ်းထောင်က အကျဉ်းသားတွေကို စစ်တပ်က လူသားဒိုင်းအဖြစ် အသုံးပြုနေကြောင်း အကျဉ်းထောင်ကနေ လွတ်မြောက်လာသူ ဦးအိုက်စိုးက ပြောဆိုခဲ့တယ်လို့ KIA က ဖော်ပြခဲ့တာပါ။ ကချင်ပြည်နယ် ဗန်းမော်မြို့ကို စစ်အင်အားဖြည့်ဖို့ မန္တလေးကနေ ဆန်တက်လာစဉ်ကလည်း စစ်တပ်ဟာ ပြည်သူတွေနဲ့အတူ ရောနှောတက်လာသလို ဗန်းမော်မြို့ကနေ ပြန်စုန်ဆင်းချိန်မှာလည်း မီးမတော်တဆဖြစ်ရင် ငြှိမ်းသက်ဖို့ဆိုပြီး အကျဉ်းသားတွေကို လူသားဒိုင်းအဖြစ် တင်ဆောင်သွားတာ ဖြစ်တယ်လို့ ဆိုပါတယ်။ သင်္ဘောနဲ့ စုန်ဆင်းလာချိန် KIA ပူးပေါင်းတပ်ရဲ့ တိုက်ခိုက်မှုကြောင့် တိုက်ပွဲဖြစ်ပွားခဲ့ရာ ရွှေကူမြို့အနီးမှာ အကျဉ်းသား ဦးအိုက်စိုးက ရေထဲခုန်ချပြီး စစ်တပ်လက်ကနေ လွတ်မြောက်လာတာ ဖြစ်ကြောင်း KIO/KIA သတင်းပြန်ကြားရေးဌာနက ဖော်ပြပါတယ်။ ဦးအိုက်စိုးနဲ့အတူ အခြားအကျဉ်းသား ၇၀ ကျော်လည်း ရေထဲခုန်ချ လွတ်မြောက်သွားကြောင်း KIAက ဆိုပါတယ်။

◾️တနင်္သာရီတိုင်း ရေဘေးသင့်ဒေသတွေမှာ စစ်‌တပ်က ပြည်သူအသွင်ယူ စိမ့်ဝင်နေ

တနင်္သာရီတိုင်းအတွင်း ရေဘေးနဲ့ မြေပ်ြိမှု ဘေးကြုံတွေ့နေတဲ့ ဒေသတွေကို စစ်‌တပ်က ပြည်သူအသွင်ယူပြီး စိမ့်ဝင်နေတဲ့အတွက် ကယ်ဆယ်ရေးအဖွဲ့အစည်းတွေအနေနဲ့ အလံဖြူထောင်သွားလာခြင်းမပြုကြဖို့ ပြည်သူ့ကာကွယ်​ရေးတပ်မ​တော်(PDF)၊ တနင်္သာရီတိုင်းစစ်ဌာန နည်းဗျူဟာ(၃၃)က ထုတ်ပြန်ပါတယ်။ ထားဝယ်ခရိုင်၊ လောင်းလုံးမြို့နယ်နဲ့ သရက်ချောင်းမြို့နယ်အတွင်းရှိ ဘေးသင့်ဒေသတွေဆီ အနယ်နယ် အရပ်ရပ်မှ ပရဟိတအဖွဲ့တွေ လူမှုကယ်ဆယ်ရေး အဖွဲ့တွေနဲ့ ထောက်ပံ့မှုပြုလုပ်ပေးနေတဲ့ ပြည်သူ့အဖွဲ့အစည်းတွေက ကုန်းလမ်း၊ ရေလမ်းနဲ့ ဝင်ရောက်ကူညီ စောင့်ရှောက်ပေးနေတယ်လို့ ဆိုပါတယ်။ အာဏာသိမ်းစစ်တပ်ကတော့ လာရောက်တဲ့ ကူညီကယ်ဆယ်ရေးအဖွဲ့တွေကို အလံဖြူထောင်ပြီး သွားလာကြဖို့ ဖိအားပေးထားသလို ပြည်သူအသွင်ယူစိမ့်ဝင်နေတယ်လို့လည်း နည်းဗျူဟာ ၃၃ က ထုတ်ပြန်ပါတယ်။ အလံဖြူထောင်ပြီး သွားလာရခြင်းက တော်လှန်ရေးတပ်ဖွဲ့တွေကို ပြည်သူတွေ ထင်ယောင် ထင်မှားဖြစ်အောင် စစ်ကောင်စီက ဝါဒဖြန့်ချီနေတာဖြစ်ပြီး တော်လှန်ရေးတပ်ဖွဲ့တွေနဲ့ ပြည်သူလူထုအကြား စနစ်တကျ သပ်လျှိုသွေးခွဲနေတယ်လို့ တနင်္သာရီတိုင်းစစ်ဌာနနည်းဗျူဟာ(၃၃)က ရှင်းလင်း​ဖော်ပြထားပါတယ်။

◾️ရေဘေးကြုံနေတဲ့ တနင်္သာရီကို စစ်တပ်က ၂ရက်ဆက် ဗုံးကြဲ

ရေကြီးမြေပြိုမှုတွေဖြစ်နေလို့ လူသေဆုံးမှုတွေရှိနေတဲ့ တနင်္သာရီတိုင်းက ဒေသအချို့ကို အာဏာသိမ်းစစ်တပ်က ၂ရက်ဆက် လေကြောင်းဗုံးကြဲတိုက်ခိုက်ခဲ့ပါတယ်။ တနင်္သာရီတိုင်းက ထားဝယ်မြို့နယ်နဲ့ သရက်ချောင်းမြို့နယ်တို့ကို စစ်တပ်က စက်တင်ဘာ ၃၀ရက်နဲ့ ဒီနေ့ အောက်တိုဘာ ၁ရက်တို့မှာ နှစ်ရက်ဆက် လေယာဉ်နဲ့ ဗုံးကြဲခဲ့တာပါ။ ဒီနေ့ ညနေ ၃နာရီ ၁၅ မိနစ်ခန့်မှာ သရက်ချောင်းမြို့နယ် ဂုံညှင်းဆိပ်ရွာကို စစ်တပ်က လေယာဉ်ဗုံးကြဲခဲ့တဲ့အပြင် စက်သေနတ်တွေနဲ့ပါ ပစ်ခတ်သွားတာလို့ ပြည်သူ့ကာကွယ်ရေးတပ်မတော်(PDF) ဗျူဟာ (၃၃) ဗျူဟာမှူး ရဲဘော်စောဒါးကိုက ပြောပါတယ်။ အခု စစ်တပ် ဗုံးကြဲခဲ့တဲ့ ဒေသဟာ ရေဘေးကြုံနေရတဲ့ ဒေသ ဖြစ်တယ်လို့လည်း သူက ဆိုပါတယ်။ တိုက်ပွဲမဖြစ်ဘဲ စစ်တပ်က လေကြောင်းကနေ ဗုံးကြဲခဲ့တဲ့အပြင် စက်သေနတ်နဲ့ပါ ပစ်ခတ်ခဲ့တယ်လို့ သရက်ချောင်းမြို့ခံတစ်ဦးက ပြောပါတယ်။ တော်လှန်ရေးတပ်တွေက ရေဘေးကူညီကယ်ဆယ်ရေးလုပ်နေတာလို့ သူက ဆက်ပြောပါတယ်။

◾️ဗန်းမော်မြို့ကို အင်အားဖြည့်ထားတဲ့ စစ်တပ်အင်အား ၁ထောင်ကျော်ရှိ

ကချင်ပြည်နယ်၊ ဗန်းမော်မြို့ကို စစ်တပ်က အင်အား ၁၀၀၀ ကျော် ဖြည့်တင်းထားပြီး အများစုဟာ စစ်ကောင်စီတပ်က အဓမ္မ စစ်သားစုဆောင်းထားတဲ့ လူငယ်တွေဖြစ်တယ်လို့ ကချင်လွတ်လပ်ရေးတပ်မတော်(KIA) သတင်းပြန်ကြားရေးဌာန တာဝန်ခံ ဗိုလ်မှူးကြီးနော်ဘူက ပြောပါတယ်။ ဗန်းမော်မြို့မှာ လတ်တလော စစ်ရေးအခြေအနေ ပြင်းထန်နေတာနဲ့ပတ်သက်ပြီး မေးမြန်းတဲ့ အပေါ် ဗိုလ်မှူးကြီးနော်ဘူက အခုလို ပြောပြတာပါ။ ဗန်းမော်ဘက်က အခြေအနေကတော့ စစ်တပ် သင်္ဘောတွေဝင်ရောက်တဲ့ နောက်ပိုင်းမှာ ဗန်းမော်တမြို့လုံးကို ထိန်းချုပ်နိုင်ဖို့အတွက် စစ်တပ်က ကြိုးစားပုံရတယ်လို့ ဗိုလ်မှူးကြီးနော်ဘူက ပြောပါတယ်။ အရင် တိုက်ပွဲမဖြစ်တဲ့နေရာမှာလည်း ရပ်ကွက်တချို့မှာ တိုက်ပွဲဖော်ဆောင်တာ တွေ့ရတယ်လို့ သူက ပြောပါတယ်။ အထူးသဖြင့် ဗန်းမော်တက္ကသိုလ်၊ နမ့်ဖား၊ ခလရ(၄၇) ပတ်ဝန်းကျင်ဖြစ်တဲ့ ကုန်းမဟက်နဲ့ ဟန်တဲ တကြော နေရာတွေ၊ မိုးမောက်သွားလမ်း သုံးမိုင်ဘက် စတဲ့ဒေသတွေမှာ တိုက်ပွဲတွေရှိနေပြီး စစ်တပ်ဘက်က လေကြောင်း၊လက်နက်ကြီး ဒရုန်းတိုက်ခိုက်မှုတွေ ပါဝင်တယ်လို့ အသိပေးပါတယ်။

◾️ရွှေဘိုနယ် အနောက်ခြမ်းကို စစ်တပ် စစ်ကြောင်းထိုးပြီး ဒရုန်းနဲ့ဗုံးကြဲနေ

စစ်ကိုင်းတိုင်း၊ ရွှေဘိုမြို့နယ်အနောက်ခြမ်းကို စစ်တပ်က စစ်ကြောင်းထိုးကာ ဒရုန်းနဲ့ ချီပါရွာအနီးကို ဗုံးကြဲတာတွေ ဆက်တိုက်ပြုလုပ်နေတယ်လို့ ဒေသခံတွေက ပြောပါတယ်။ စက်တင်ဘာနောက်ဆုံးပတ်မှာ စစ်တပ်က ရွှေဘိုမြို့အနောက်အထွက်က မင်းကုန်းရွာကနေ အင်အား ၃၀၀ ခန့်ပါ စစ်ကြောင်းတကြောင်း၊ ကျွန်းတောရွာဘက်ကနေ အင်အား ၃၀၀ ပါ စစ်ကြောင်းတကြောင်း ထွက်လာတယ်လို့ သိရပါတယ်။ ကျွန်းတောရွာက စစ်ကြောင်းဟာ ချီပါရွာရဲ့ အရှေ့ဘက်က ကင်းပြားရွာကို ဝင်ရောက်စီးနင်းထားပြီး မင်းကုန်းရွာက စစ်ကြောင်းဟာ ချီပါရွာရဲ့ မြောက်ဘက်က အိုးဘိုရွာရှိ မျိုးသန့်ခြံမှာ တပ်စွဲထားတယ်လို့ ဒေသခံတွေက ပြောပါတယ်။

◾️မင်း​အောင်လှိုင် အောက်တိုဘာလထဲ မလေးရှား သွားနိုင်တယ်လို့ဆို

အာဏာသိမ်းခေါင်းဆောင်မင်းအောင်လှိုင်ဟာ အောက်တိုဘာလထဲမှာ မလေးရှားနိုင်ငံကို သွားရောက်ဖွယ်ရှိတယ်လို့ သတင်းတွေ ထွက်ပေါ်လာ​ကြောင်း ရိုက်တာသတင်းဌာနက​ ဖော်ပြပါတယ်။ မလေးရှားကို ရောက်နေတဲ့ဒုက္ခသည်တွေ၊ တရားမဝင် ရွှေ့ပြောင်းအခြေချသူတွေ စုစုပေါင်း ၁၅၀၀ နီးပါးကို ပထမအသုတ်အဖြစ် မြန်မာနိုင်ငံကို ပြန်ပို့ပြီး နောက်တစ်နေ့မှာပဲ မလေးရှား ဆက်သွယ်ရေးဝန်ကြီးနဲ့ အစိုးရ ပြောရေးဆိုခွင့်ရ အရာရှိဖြစ်တဲ့ ဖာဟ်မီ ဖက်ဒ်ဇဲလ်ကမင်းအောင်လှိုင်ဟာ သိပ်မဝေးတဲ့ အနာဂတ်မှာ မလေးရှားကို လာရောက်ဖွယ်ရှိကြောင်း မှတ်ချက်ပေးခဲ့ပါတယ်။ မလေးရှားဟာ နောက်ထပ် မြန်မာနိုင်ငံသား ၃၅၂၄ ဦးကို ဒုတိယ အသုတ်အဖြစ် ပြန်ပို့ဖို့ အစီအစဉ်ရှိကြောင်း၊ ဒီကိစ္စအထမြောက်စေဖို့ မင်းအောင်လှိုင်ဟာ မလေးရှားကိုလာရောက်ပြီး ဝန်ကြီးချုပ် အန်ဝါ အီဘရာဟင်နဲ့ ဆွေးနွေးနိုင်ခြေရှိကြောင်း ဖာဟ်မီက စက်တင်ဘာ ၃၀ရက် မှာ ပြောကြားခဲ့ပါတယ်။ မလေးရှားမီဒီယာတချို့ကတော့ မင်းအောင်လှိုင်ရဲ့ ကွာလာလမ်ပူ ခရီးစဉ်ဟာ အောက်တိုဘာလထဲမှာ အထမြောက်လာနိုင်တယ်လို့ ရေးသားနေကြပါတယ်။

◾️တနင်္သာရီမြစ်ရေ စိုးရိမ်ရေမှတ်ထက် ၁၃ ပေကျော် မြင့်တက်

တနင်္သာရီမြစ်ရေဟာ တနင်္သာရီမြို့ရဲ့စိုးရိမ်ရေမှတ်ထက် ၁၃ ပေကျော် မြင့်တက်နေပြီး မြိုခံတွေ ဘေးလွတ်ရာကို ယာယီရှောင်တိမ်းနေရပါတယ်။ ဒီနေ့ အောက်တိုဘာ ၁ ရက်မနက်မှာ တနင်္သာရီမြစ်ရေဟာ တနင်္သာရီမြို့မှာ ပေ ၃၀နဲ့ ၂လက်မအထိ ‌မြင့်တက်နေတယ်လို့ မြို့ခံတွေက ပြောပါတယ်။ တနင်္သာရီမြစ်ရေဟာ တနင်္သာရီမြို့ရဲ့ စိုးရိမ်ရေမှတ်အဖြစ် ၁၇ပေ သတ်မှတ်ထားတာပါ။ အခုဆိုရင် စိုးရိမ်ရေမှတ်အထက် ၁၃ပေ ၂လက်မအထိ ကျော်နေတာဖြစ်ပါတယ်။

◾️မူးမြစ်ရေပြန်တက်လာလို့ ဒေသခံတွေစိုးရိမ်

စစ်ကိုင်းတိုင်း၊ ရွှေဘိုခရိုင်အတွင်း မူးမြစ်ရေ ပြန်တက်နေလို့ ဒေသခံတွေ စိုးရိမ်နေကြပါတယ်။ ဒီနေ့ အောက်တိုဘာ ၁ ရက် မနက် ၁၁ နာရီခန့်က မူးမြစ်(နတ်မှူး)အထက်ပိုင်း သဖန်းဆိပ်ဆည်ရေဝင်ဒေသတွေ ရေစတင်ဝင်ရောက်နေကြောင်း၊ သဖန်းဆိပ်ဆည်ရေကနေ ရေဆက်လက် ထုတ်လွှတ်နေတာကြောင့် မူးမြစ်ဘေးကျေးရွာတွေ ပြင်ဆင်ထားကြဖို့ မြစ်ရေစောင့်ကြည့်နေသူတွေက သတိပေးပါတယ်။ ရေအခြေအနေနဲ့ ပတ်သက်လို့ သဖန်းဆိပ်ဆည်ဟာ ပုံမှန်ရေ ၂၆၀၀၀ ကျူ့ဆက်ဝန်းကျင်ခန့်သာ လွှတ်ထားပြီး ကာဘိုးဆည်အတွင်း ရောက်ရှိနေတဲ့ ရေများဟာ မိုးရွာသွန်းမှုများလို့ ကြားရေများ စီးဆင်းနေခြင်းဖြစ်ပြီး ကာဘိုးဆည်မှ ရှပ်တားတံခါးလေးပေါက် လွှတ်ထားတာကြောင့် ပုံမှန်ရေထက် အနည်းငယ်သာ တိုးနိုင်ဖွယ်ရှိကြောင်း ရွှေဘိုခရိုင် ပြည်သူ့ကာကွယ်ရေးအဖွဲ့ ပင်မသတင်းနှင့်ပြန်ကြားရေးဌာနက ဒီနေ့ ညနေ လေးနာရီခွဲက ထုတ်ပြန်ခဲ့ပါတယ်။

◾️သံအမတ်ကြီးဦးကျော်မိုးထွန်း ကုလမှာ ဆက်ရှိစေရေး လှုပ်ရှားမှုပြုလုပ်

စစ်ကိုင်းတိုင်း၊ ဆားလင်းကြီးနဲ့ ကလေးမြို့နယ်တို့မှာ တော်လှန်သပိတ်အင်အားစုတွေ၊ ဒေသခံပြည်သူတွေက ပြည်သူ့သံအမတ်ကြီး ဦးကျော်မိုးထွန်း ကုလမှာဆက်ရှိစေရေး လူထုလှုပ်ရှားမှုတွေကို ဒီနေ့ ပြုလုပ်ခဲ့ပါတယ်။
ဆားလင်းကြီးမြို့နယ်မှာ ဒေသခံပြည်သူတွေ၊ တော်လှန်လူငယ်တွေနဲ့ ၅/ဆလက လူထုသပိတ်စစ်ကြောင်းဖော်ဆောင်ရေးကွန်ရက်တို့ ပူးပေါင်းပြီး သံအမတ်ကြီး ဦးကျော်မိုးထွန်းကို ဝန်းရံထောက်ခံကြောင်း ဆန္ဒပြခဲ့ပါတယ်။
ကလေးမြို့နယ်မှာလည်း ဒေသခံတွေက ပြည်သူ့သံအမတ်ကြီး ဦးကျော်မိုးထွန်း ကုလသမဂ္ဂမှာ ဆက်ရှိစေရေးအတွက် ရည်ရွယ်ပြီး အလံမလိပ်အသံမတိတ် လူထုလှုပ်ရှားမှုကို ဒီနေ့မှာ ပြုလုပ်ခဲ့ကြပါတယ်။
အဲဒီလူထုလှုပ်ရှားမှုကို ကလေးမြို့ လူထုတိုက်ပွဲဦးဆောင်ကော်မတီ နဲ့ ပြည်သူ့ပညာရေး သပိတ်စစ်ကြောင်း တို့ပူးပေါင်းပြုလုပ်ခဲ့ကြတာဖြစ်ပြီး ကုလသမဂ္ဂမှာ ပြည်သူ့သံအမတ်ကြီး ဆက်ရှိစေရေးအတွက် ထောက်ခံဆန္ဒပြတောင်းဆိုခဲ့ကြတာပါ။
တော်လှန်ပြည်သူတွေက " Our UN Ambassador U Kyaw Moe Tun The True Voice of Myanmar " အစရှိတဲ့ စာသားတွေနဲ့အတူ "ကလေးမြို့ လူထုတိုက်ပွဲ ဦးဆောင်ကော်မတီ" ဆိုတဲ့ စာသားတွေ ကိုင်ဆွဲပြီးတော့ ဆန္ဒပြ တောင်းဆိုခဲ့ပါတယ်။

စူပါအယ်လ်နီညိုကြောင့်မြန်မာမှာ လူ ၁၂၀၀ ​သေဆုံးနိုင်တယ်လို့ သိပ္ပံပညာရှင်​တွေခန့်မှန်း

​အောက်တိုဘာ၊၂၀၂၆။People's Spring

စူပါအယ်လ်နီညိုကြောင့်မြန်မာနိုင်ငံမှာလည်း​ခြောက်လအတွင်း (၂၀၂၆ ဇွန်လက​နေ ၂၀၂၇ ​ဖေ​ဖော်ဝါရီ လအထိ)လူ​ပေါင်း (၁၂၀၀ ​) ဝန်းကျင်​သေဆုံးနိူင်တယ်လို့ ကမ္ဘာ့ရာသီဥတုဆိုင်ရာ သိပ္ပံပညာရှင်တွေစုပေါင်းရေးသားပြုစုထားတဲ့ Climate Impact Lab ကခန့်မှန်းတွက်ချက်ထားပါတယ်။

ကမ္ဘာ့ရာသီဥတုဆိုင်ရာ သိပ္ပံပညာရှင်တွေစုပေါင်းရေးသားပြုစုထားတဲ့ Climate Impact Lab က လူ​ပေါင်း ၄၅၁,၀၀၀ အန္တရာယ်ရှိ​နေပြီလို့ အဓိပ္ပါယ်ရတဲ့ (451,000
at Risk ) သု​တေသနစာတမ်းမှာ ၂၀၂၆ ဇွန်လက​နေ ၂၀၂၇ ​ဖေ​ဖော်ဝါရီလအထိ ၉ လအတွင်း လူ​​ပေါင်း ​လေးသိန်းခွဲ​ကျော် ​သေဆုံးနိုင်တယ်လို့ ခန့်မှန်းတွက်ချက်ထားတာဖြစ်ပါတယ် ။

၂၀၂၆ စက်တင်ဘာက​နေ ၂၀၂၇ ​ဖေ​ဖော်ဝါရီလအထိခြောက်လအတွင်းမှာဆိုရင် ကမ္ဘာတစ်ဝန်း လူ​ပေါင်း ၂၃၉,၀၀၀ ​​​လောက်သေဆုံးနိုင်တယ်လို့လည်း ခန့်မှန်းထားပါတယ် ။ အမှန်တကယ်​သေဆုံးမှုဟာ ခန့်မှန်းထားတာရဲ့ အတိုးအ​လျှော့ ၁၁,၀၀၀ ​လောက်ရှိနိုင်တယ်လို့လည်း​ဖော်ပြထားတာပါ ။

မြန်မာနိုင်ငံဟာလည်း ၂၀၂၆ စက်တင်ဘာလက​နေ ၂၀၂၇ ​​ဖေ​ဖော်ဝါရီလအထိ ​ခြောက်လအတွင်း လူ​ပေါင်း ၁၂,၀၀ ​သေဆုံးနိုင်ပြီး အတိုးအ​လျှော့ ၉၀ ဦး​လောက်ရှိနိုင်တယ်လို့
Climate Impact Lab ကခန့်မှန်းထားတာပါ။​ဖေ​ဖော်ဝါရီလဟာ မြန်မာနိုင်ငံမှာ​ဆောင်း
ရာသီပဲရှိ​သေးပြီး ပိုမိုပူးပြင်းတဲ့​နွေရာသီကာလမှာ အယ်လ်နီညို​ကြောင့် လူ​ဘယ်​လောက်ထပ်မံသေဆုံးနိုင်တယ်ဆိုတာကို​တော့ သု​တေသနစာတမ်းမှာမတွက်ချက်
ထားသေးပါဘူး ။

ဒီအစီရင်ခံစာကို အမေရိကန်နိုင်ငံ၊ ချီကာဂို တက္ကသိုလ်မှာ ရာသီဥတု သက်ရောက်မှု သုတေသနဌာနကို ထူထောင်ထားသူ ပရော်ဖက်ဆာ မိုက်ကယ် ဂရင်းစတုန်းအပါအဝင်
ကမ္ဘာ့ရာသီဥတုဆိုင်ရာ သိပ္ပံပညာရှင်တွေစုပေါင်းရေးသားပြုစုထားတာဖြစ်ပါတယ် ။

အယ်လ်နီညိုဟာလာမယ့်လပိုင်းတွေအတွင်းအရှိန်ပိုမိုမြင့်တက်လာပြီးအင်ဒိုနီးရှားကနေ အိန္ဒိယထိ အာရှတောင်ပိုင်း ဒေသတွေ၊ နိုက်ဂျီးရီးယားကနေ အမေရိကန်ထိ ကျယ်ပြန့်တဲ့ ရပ်ဝန်းကြီးတွေမှာ ပြင်းပြင်းထန်ထန်သက်
ရောက်ထိခိုက်နိုင်ကြောင်း အစီရင်ခံစာက သုံးသပ်ထားပါတယ်။

အပူကြောင့်သေဆုံးမှုတွေဟာ ဒေသအလိုက် အရမ်းများပြားလာနိုင်ပြီး သက်ဆိုင်ရာ အစိုး
ရတွေ၊ အာဏာပိုင်တွေ အနေနဲ့ လိုအပ်တဲ့ တုံ့ပြန်ကိုင်တွယ်မှု အစီအစဉ်တွေကို ကြိုတင် ပြင်ဆင် ရေးဆွဲထားဖို့လည်း ပညာရှင်​တွေကတိုက်တွန်းခဲ့ပါတယ်။

အယ်လ်နီညိုနဲ့ ဆက်စပ်လို့ ကမ္ဘာအနှံ့မှာ သေဆုံးသူ အရေအတွက် ၄၅၁၀၀၀ လောက် ရှိနိုင်တယ်လို့ ပညာရှင်တွေကခန့်မှန်းထားတဲ့အပြင်၂၀၂၇ ဇွန် နဲ့ ဇူလိုင်လတွေမှာ အယ်လ်နီညိုကြောင့် သေပျောက်နှုန်းက ပိုတောင် မြင့်မားနိုင်သေးတယ်လို့ ဆိုပါတယ်။

အခု​ခြောက်လအတွင်း ရာသီဥတု ပူပြင်းမှုနဲ့ ဆက်စပ်တဲ့ သေဆုံးမှုတွေ အများဆုံး ကြုံ
တွေ့နိုင်တဲ့ နိုင်ငံတွေကတော့ နိုက်ဂျီးရီးယား၊ အင်ဒိုနီးရှား၊ ဆူဒန်၊ အိန္ဒိယနဲ့ ဘရာဇီးတို့ ဖြစ်နိုင်ကြောင်း ပညာရှင်တွေက သတိပေးထားပါတယ်။

သု​တေသန စာတမ်းခန့်မှန်းချက်မှာမြန်မာ
နိုင်ငံက​တော့ စူပါအယ်လ်နီညိုနဲ့ဆက်စပ်ပြီးလူ​သေဆုံးမှုအများဆုံး နိုင်ငံ ၅၀ ထဲမှာပါဝင်ပါတယ် ။ဒါ​ပေမယ့် အိမ်နီးချင်းနိုင်ငံ​တွေထဲမှာလူ​ပေါင်း ၁၅,၈၀၀ ​သေဆုံးနိုင်တဲ့ အိန္ဒိယ ၊လူ​ပေါင်း ၅,၀၀၀ ​သေဆုံးနိုင်တဲ့ထိုင်းတို့က မြန်မာနိုင်ငံထက် အ​ခြေအ​နေပိုဆိုး​နေပါတယ်။ ​​စူပါအယ်လ်နီညို​ကြောင့် ခြောက်လအတွင်းလူအများဆုံး​သေဆုံးနိုင်တဲ့နိုင်ငံ ၅၀ ထဲမှာ တရုတ်မပါဝင်ပါဘူး။

သိပ္ပံပညာရှင်တွေကလက်ရှိ အယ်လ်နီညို ဖြစ်စဉ်ဟာ ထူးထူးကဲကဲ ပြင်းထန် ကြမ်း
တမ်းလွန်းကြောင်း ပြောဆိုထားပြီး တချို့ကတော့ ဂေါ်ဇီလာ အယ်လ်နီညိုလို့တောင် တင်စားကြပါတယ်။

အရေးပေါ် အခြေအနေတုံ့ပြန်မှုတွေ၊ပိုပြီး ကောင်းမွန်တဲ့ ပြင်ဆင်လေ့ကျင့်မှုတွေ စီစဉ်ထားနိုင်ရင်တော့ အယ်လ်နီညိုကြောင့် သေ
ဆုံးမယ့် အသက်တွေကို ထိထိရောက်ရောက် လျှော့ချနိုင်လိမ့်မယ်လို့ ဘာကလေမှာရှိတဲ့ ကယ်လီဖိုးနီးယား တက္ကသိုလ်ရဲ့ ပါမောက္ခ တစ်ဦးဖြစ်ပြီး အစီရင်ခံစာကို ပူးပေါင်း ရေး
သားခဲ့သူ ဒေါက်တာ တမ်မာ ကာလီတန်က ပြောကြားခဲ့ပါတယ်။

ပြင်းထန်တဲ့ ရာသီဥတုအခြေအနေတွေက
ကမ္ဘာ့ စားနပ်ရိက္ခာ ကဏ္ဍကိုပါ ထိခိုက်လာနိုင်ပြီးကမ္ဘာ့စားနပ်ရိက္ခာ အဖွဲ့ကြီး (WFP)
ကတော့ အယ်လ်နီညို ဒဏ်ကြောင့် လူပေါင်း သန်း၅၀လောက်အကြီးအကျယ်ဆာလောင်
မွတ်သိပ်မှုပြဿနာမျိုးကြုံလာရနိုင်ကြောင်း သတိပေးထားပါတယ်။ဒါ့အပြင် အစားအသောက်စျေးတွေမြင့်တက်လာနိုင်ကြောင်း ဩဂုတ်လမှာ သတိပေးထားပါတယ်။

၁၈၇၇ နဲ့ ၁၈၇၈ ခုနှစ်တွေမှာ ဖြစ်ပွားခဲ့တဲ့ အယ်လ်နီညို ဖြစ်စဉ်တုန်းကလည်း အငတ်ဘေး ဆိုက်မှုတွေ ကြုံခဲ့ပြီးဘရာဇီး၊အိန္ဒိယနဲ့တရုတ်
တို့မှာ ပြင်းပြင်းထန်ထန် သက်ရောက် ခံစားခဲ့ရသလို လူပေါင်း သန်း ၅၀ ကျော် သေကြေပျက်စီးခဲ့ဖူးကြောင်း သိရပါတယ်။

ဒါ့အပြင်လက်ရှိကြုံတွေ့နေတဲ့ စူပါအယ်လ်နီညိုအပူလှိုင်းဖြတ်မှုဟာအမြင့်ဆုံးအဆင့် (peak) အခြေအနေ မရောက်သေးတာတောင် အပူဒဏ်နဲ့ ပတ်သက်လို့ စံချိန်ဟောင်းတွေကို ဆက်တိုက် ချိုးဖျက်နေကြောင်း မိုးလေဝသ ပညာရှင်တွေက သတိပေးထားပါတယ်။

"အံ့ဩတုန်လှုပ်စရာကောင်းလောက်အောင် ပြင်းထန်တယ်"လို့တချို့မိုးလေဝသပညာရှင်တွေကရည်ညွှန်းပြီးတချို့ကတော့ ‘ဂေါ်ဇီလာ အယ်လ်နီညို’လို့တင်စားသုံးနှုန်းတဲ့အပူလှိုင်း
ဖြတ်မှု ဖြစ်စဉ်ဟာအမြင့်ဆုံး၊အပြင်းထန်ဆုံး အခြေအနေကိုရောက်လာဖို့ လအတော်ကြာ
လိုပါသေးတယ်။ အဲဒီလို အမြင့်ဆုံး အဆင့်ကိုမရောက်သေးတာတောင်မှ အယ်လ်နီညို
ဒဏ် အဓိက သက်ရောက် ခံစားရတဲဲ့ နယ်မြေတွေမှာ အပူချိန်အမြင့်ဆုံး စံချိန်အသစ်တွေကို တင်နေတာ ဖြစ်ပါတယ်။

နောက်ဆုံးတိုင်းတာရရှိမှုတွေအရပစိဖိတ် သ
မုဒ္ဒရာထဲက အယ်လ်နီညို အားအကောင်းဆုံး ဇုန်တွေမှာ အပူချိန် မြင့်တက်နှုန်းဟာ ၃.၀၅ ဒီဂရီ ဆဲလ်ဆီးရပ်စ် တိုးလာနေပါတယ်။ ဒါဟာ ၂၀၁၅ ခုနှစ်၊ နိုဝင်ဘာလတုန်းက စံချိန်တင်ခဲ့ဖူးတဲ့အပူချိန်တိုးနှုန်း ၃.၀၂ ဒီဂရီဆဲလ်ဆီးရပ်စ်ကို ကျော်လွန်သွားတာ ဖြစ်ပါတယ်။ ပြီးတော့နှစ်ပေါင်း၁၅၀အတွင်းသိပ္ပံနည်းကျ
တိုင်းတာရရှိဖူးသမျှအမြင့်ဆုံးအပူချိန်လည်း ဖြစ်လာပါတယ်။

ပညာရှင်တချို့ကတော့ကမ္ဘာပေါ်မှာအယ်လ်နီညိုဖြစ်စဉ်တွေ အခါအားလျော်စွာကြုံရတတ်ပေမယ့် လက်ရှိအခြေအနေကတော့ လွန်ခဲ့တဲ့ နှစ်ပေါင်း၁,၀၀၀ အတွင်းကမ္ဘာကြီးမှာအပြင်း
ထန်ဆုံးအပူလှိုင်းဖြတ်မှုဖြစ်နိုင်ကြောင်း ပြောပါတယ်။မိုးလေဝသနဲ့ရာသီဥတုကြောင့်
ကမ္ဘာ့အပူချိန် မြင့်တက်လာတာကို လူသားတွေရဲ့စနက်ကြောင့် ပိုပြီး အပူဖြည့်ပေးသလိုလည်း ဖြစ်နေပါတယ်။အဲဒီအခြေအနေနှစ်
ခု ပေါင်းစပ်သွားတဲ့အခါ လာမယ့် ၂၀၂၇ ခုနှစ်ဟာ ကမ္ဘာပေါ်မှာကြုံဖူးသမျှ အပူချိန် မှတ်
တမ်းဟောင်းတွေကို ချိုးဖျက်ပြီး အပူဆုံးနှစ် ဖြစ်လာဖို့ တာစူနေတယ်လို့လည်းဆိုပါတယ်။

အယ်လ်နီညိုဟာ အပူချိန် လွန်လွန်ကဲကဲ မြင့်တက်စေပေမယ့် တချို့ဒေသတွေမှာတော့ မိုးသည်းသည်းထန်ထန် ရွာပြီး ရေကြီးမှုတွေ ပိုဆိုးလာအောင် ပြောင်းလဲ သက်ရောက်စေပါတယ်။

Climate Impact Lab ကခန့်မှန်းတဲ့
၂၀၂၆ စက်တင်ဘာလက​နေ ၂၀၂၇ ​ဖေ​ဖော်ဝါရီလအထိ စူပါအယ်လ်နီညို​ကြောင့်လူ​​သေဆုံးမှုအများဆုံး နိုင်ငံ ၅၀ ထဲမှာမြန်မာပါဝင်​​နေပါတယ်။ဓါတ်ပုံ-EPA-EFE

မြန်မာနိုင်ငံမှာ စစ်တပ်အာဏာသိမ်းပြီး ၂၀၂၁နဲ့ ၂၀၂၂ ခုနှစ် သီတင်းကျွတ်ကာလတွေမှာ ပြည်သူတွေ အပျော်ခရီးသွားကြလာကြတာ နည်းပါးခဲ့ပေမယ့် ၂၀၂၃ ကနေ ၂၀၂၅ ခုနှစ် သီတင်းကျွတ်ကာလတွေမှာတော့ ပုံမှန်ကာလလိုပဲ အပျော်ခရီးသွားတာတွေ ပြန်လည်များပြားလာခဲ့ပါတယ်။ ဒီနှစ် ၂၀၂၆ ခုနှစ် သီတင်းကျွတ်ကာလမှာလည်း အပျော်ခရီးသွားကြမယ့်သူတွေ စီစဥ်နေကြပြီလို့ သိရတယ်။ ပုဂံညောင်ဦးမှာဆိုရင် သီ
တင်းကျွတ်ကာလအတွက်ဟိုတယ်တွေတည်း
ခိုခန်းတွေ အားလုံးနီးပါး ပြည့်နေပါပြီတဲ့။

တချိန်တည်းမှာပဲ အာဏာသိမ်းစစ်တပ်နဲ့ အပေါင်းအပါတွေက ရန်ကုန်၊ မန္တလေးအပါ
အဝင် မြို့ကြီးတွေမှာ ပေါ်တာဆွဲနေသလို အဝေးပြေးလမ်းတွေ၊ ဂိတ်တွေမှာလည်း လူငယ်တွေကို စစ်မှုထမ်းဖို့ ပေါ်တာဆွဲတာတွေ အရှိန်မြှင့် လုပ်ဆောင်နေပါတယ်။ သီ
တင်းကျွတ်လပြည့်နေ့ဟာအောက်တိုဘာ ၂၆ ရက်နေ့မှာ ကျရောက်ပြီး အာဏာသိမ်းစစ်
တပ် ပေါ်တာဆွဲလေ့ရှိတဲ့ လကုန်ရက်တွေနဲ့ပါ တိုက်ဆိုင်နေပါတယ်။

စစ်ကောင်စီတပ်ရဲ့ ပေါ်တာဆွဲဖမ်းဆီးမှုတွေ၊ ဓားပြတိုက် လူပြန်ပေးဆွဲမှုတွေကြောင့် ခရီး
သွားသိသိသာသာလျော့ကျသွားတဲ့ပုဂံဒေသဟာ ခရီးသွားတွေကို ဆွဲဆောင်တဲ့အနေနဲ့ လာမယ့် သီတင်းကျွတ်ကာလမှာ မီးပုံးပျံအလုံးသုံးထောင် လွှတ်တင်ဖို့ စီစဥ်ထားတယ်လို့ သိရတယ်။

ဒါပေမယ့် ကြုံရင်ကြုံသလို ဆွဲနေတဲ့ စစ်ကောင်စီတပ်ရဲ့ ပေါ်တာနဲ့ ဓားပြတိုက်လူပြန်ပေးဆွဲမှုတွေကိုတော့ ဒေသခံတွေလည်း မတက်နိုင်ကြပါဘူး။ ကံကောင်းသူတွေ လွတ်ကြပေမယ့် ကံဆိုးသူတွေတော့ ဆိုက်ဆိုက်
မြိုက်မြိုက် ကြုံရတတ်ပါတယ်။

ပုဂံညောင်ဦးက ခရီးသွားတွေ သွားရောက်လည်ပတ်လေ့ရှိတဲ့ ပုပ္ပါးတောင်ရှိရာ ကျောက်ပန်းတောင်းမြို့မှာဆိုရင် ကျောင်းသားတွေကအစ ပေါ်တာဆွဲခံနေရကြောင်း မြို့ခံတွေက ပြောပါတယ်။

“မြို့အဝင် မြို့အထွက်ကကို စောင့်ဆွဲနေတာ”လို့ ကားသမားတစ်ဦးက ပြောပါတယ်။

ကားသမားတွေဆိုရင် ကျောက်ပန်းတောင်းမြို့ဝင်ကာနီး ကားရပ်ပြီး စောင့်ကြည့်တာမျိုး၊ ယာဥ်နောက်လိုက် စပယ်ယာကို မခေါ်တော့တာမျိုးတွေကအစ စီမံနေရတယ်လို့ ကားသမားအချို့က ပြောပါတယ်။

​ကျောက်ပန်းတောင်းမှာ ပေါ်တာတအားဆွဲတာကြောင့် ပုပ္ပါးဒေသမှာပြုလုပ်နေတဲ့ အဘထွက်ပွဲ လူမစည်မှာစိုးလို့ စက်တင်ဘာ ၂၅ ရက်နောက်ပိုင်း ပေါ်တာဆွဲတာရပ်ထားတယ်ဆိုပြီး ပျူခေါင်းဆောင်တွေကတောင် လူမှုကွန်ရက်ကနေ လိမ်လည်စည်းရုံးခဲ့ပါသေးတယ်။ သို့သော် ပေါ်တာကတော့ ပုံမှန်အတိုင်း ဆက်ဆွဲနေကြောင်း မြို့ခံတွေက ပြောပါတယ်။

ကျောက်ပန်းတောင်း-ညောင်ဦးလမ်းနဲ့ ညောင်ဦး-မြင်းခြံလမ်းတွေ၊ ညောင်ဦးနဲ့ ပုဂံမြို့ဟောင်းမှာလည်း စစ်မှုထမ်းပေါ်တာဆွဲခံရတာတွေရှိကြောင်း ဒေသခံအချို့က ပြောပါတယ်။ “ပေါ်တာတွေဆွဲလွန်းလို့ လူငယ်ယောကျာ်းလေးတွေလည်း မရှိတော့ဘူး။ သွားလာနေကြသူမှန်သမျှ အမျိုးသမီးတွေချည့်ပဲ”လို့ ယခုစက်တင်ဘာလအတွင်း ပုဂံကို ခရီးသွားခဲ့သူတစ်ဦးက ပြောပါတယ်။



https://www.ludunwayoo.com/feature-mm/2026/09/29/169592/

မိုးရာသီအကုန်မှာ ကရင်နီပြည်ကို စစ်တပ်ထိုးစစ်အရှိန်မြှင့်လာနိုင်တယ်လို့ စစ်ရေးသတင်ရင်းမြစ်နဲ့ ရဲဘော်တွေ ပြော

အောက်တိုဘာ−၂ ၊၂၀၂၆။ဇော်၀င်း/People's Spring

အာဏာသိမ်းစစ်တပ်ဟာ ကရင်နီပြည်နယ်ကို မိုးရာသီအကုန်မှာ ထိုးစစ်အရှိန်မြှင့်လာနိုင်တယ်လို့ ဒေသခံစစ်ရေးသတင်ရင်းမြစ်နဲ့‌ မြေပြင်တော်လှန်ရေးတပ်တာ၀န်ရှိသူတွေက လူထုနွေဦးကို ‌ပြောပါတယ်။

စစ်တပ်ဟာ ရှမ်းပြည်နယ် ခိုလမ်မြို့အခြေစိုက် အရှေ့အလယ်ပိုင်းတိုင်းစစ်ဌာနချုပ်(ရလခ)ကို ကရင်နီပြည်နယ်က လွိုင်ကော်မြို့မှာ ပြောင်းလဲအခြေချတော့မှာဖြစ်လို့ ကရင်နီပြည်နယ်ကို စစ်ထိုးအရှိန်မြှင့်လာနိုင်တယ်လို့ ဆိုပါတယ်။

"ဒါကတော့ ရှင်းပါတယ်။ရှမ်းပြည်နယ်မှာက စစ်ရေးမျက်နှာနည်းတယ်လို့ ကျွန်တော့် တစ်ယောက်အနေနဲ့ မြင်တယ်။ဒါကြောင့် ကရင်နီဘက်ကို ပိုပြီး ဖိဖိစီးစီးလုပ်လာဖို့ရှိမယ်။အခုလည်း စတော့လုပ်နေတာပေါ့။ဒရုန်းတွေရော လေယာဉ်တွေရော လက်နက်ကြီးနဲ့ရော။ဒီဘက်ကို အာရုံစိုက်လာတယ်လို့ မြင်တယ်"လို့ ကရင်နီတပ်မတော်တပ်ရင်း(၅)တာ၀န်ရှိသူက ပြောပါတယ်။

ကရင်နီပူးပေါင်းတပ်ဖွဲ့ တာ၀န်ရှိသူတစ်ဦးကလည်း "ပွင့်လင်းရာသီ မိုးအကုန်မှာတော့ သူတို့ (အာဏာသိမ်းစစ်တပ်)စွန့်လွှတ်ထားတဲ့ ဒေသတွေကို ထိုးစစ်ဆင်မယ့် အနေအထားမျိုးကို မြင်မိတယ်။အထူးသဖြင့်ကရင်နီ နယ်စပ်ဒေသမျိုးမှာပါ"လို့ သူ့အမြင်ကို ရှင်းပြပါတယ်။

လက်ရှိမှာလည်း စစ်တပ်စစ်ကြောင်းတွေက ရှမ်းတောင်နဲ့ ကရင်နီပြည်နယ်အစပ် လွိုင်ကော်-မိုးဗြဲ ကြားက ဝါရီဆူးပလိုင်ကျေးရွာနဲ့ မိုးဗြဲမြို့ တဝိုက်စစ်ကြောင်း ထိုးနေတာရှိတယ်လို့ အသိပေးပါတယ်။

စက်တင်ဘာအတွင်း စစ်တပ်ရဲ့လေကြောင်း၊လက်နက်ကြီးနဲ့ ဒရုန်း တိုက်ခိုက်မှုတွေကလည်း အရင်လတွေထက် ပိုများပြီး အရပ်သားထိခိုက်သေဆုံးမှုတွေ အပြင် တော်လှန်ရေးရဲဘော်တချို့လည်း ကျဆုံးခဲ့ရပါတယ်။

ကရင်နီဒေသမှာ တော်လှန်ရေးအဖွဲ့တွေအနေနဲ့ ပိုပြီးစည်းလုံးဖို့နဲ့ စစ်တပ်ရဲ့လှုပ်ရှားမှုတွေကို ဂရုတစိုက်စောင့်ကြည့်ဖို့လည်း ကရင်နီစစ်ရေးသတင်းရင်းမြစ်က တိုက်တွန်းပါတယ်။

"စစ်တပ်ရဲ့လှုပ်ရှားမှုနဲ့ အနေအထားကို အမြဲတမ်းလေ့လာပြီး ပြင်ဆင်ထားဖို့လိုတယ်"လို့ သူက ပြောပါတယ်။

အာဏာသိမ်းစစ်တပ်ဟာ ကရင်နီဒေသတွင်းက တော်လှန်ရေးတပ်တွေနဲ့ တိုင်းရင်းသားလက်နက်ကိုင် တပ်တွေကို ဖြေရှင်းဖို့ အရှေ့ပိုင်းတိုင်းစစ်ဌာနချုပ်လက်အောက်ခံ တပ်မ(၅၅)နဲ့ တောင်ပိုင်းတိုင်းစစ်ဌာနချုပ်၊ ပဲခူးတိုင်းအခြေစိုက် တပ်မ(၆၆)တပ်ရင်းတွေ အသုံးပြုခဲ့ဖူးပေမယ့် တပ်ရင်းမှူးတွေ သေဆုံးခဲ့တာ အပါအ၀င် တပ်ရင်းတွေ လိုက် ပြုတ်ခဲ့တဲ့အထိ ဖြစ်ခဲ့ပါတယ်။

"ဒကစ(ဒေသကွပ်ကဲမှုစစ်ဌာနချုပ်) နဲ့ မနိုင်လို့ စစ်တိုင်းရုံးဖွင့်လိုက်တာနဲ့ မပြီးဘူး။စစ်မျက်နှာစာဖွင့်လိုက်တဲ့သဘောပဲ။ချင်းပြည်နယ်အတွက်လည်း ကလေးမြို့ ဒကစ ကို စစ်တိုင်းအဖြစ် ဖွင့်မယ့် အခြေအနေ ကြားထားပါသေးတယ်"လို့ CDM ဗိုလ်ကြီး တစ်ဦးက ပြောပါတယ်။

ဒါ့အပြင် စစ်တပ်စစ်ကြောင်းတွေ ပိုထိုးလာနိုင်သလို လေကြောင်းတိုက်ခိုက်မှုတွေလည်း ပိုများလာနိုင်ပြီးဒေသတွင်းလူထုအနေနဲ့ ပိုမိုသတိပြုနေထိုင်ဖို့လည်း သူက တိုက်တွန်းပါတယ်။

"တိုင်းစစ်ဌာနချုပ်ပြောင်းလာခြင်းအားဖြင့် ဖြစ်လာနိုင် ခြေကြိုတွေးဆထားကြတာကတော့ ဒကစ အဆင့်မှာထက်လုပ်ပိုင်ခွင့်တွေပိုလာမှာဖြစ်တဲ့အတွက် အရင်ထက်ပိုသတိထားရမယ်။အများကြီးတော့ပြောစရာမရှိပေမယ့်အထင်လည်းမသေးသလို အထင်လည်းမကြီးပါဘူး ။လေကြောင်းတိုက်ခိုက်မှုပိုစိပ်လာနိုင်တယ် Suicide Drone တွေပိုသတိထားရမယ် မြေပြင်ထိုးစစ်ကတော့ သိပ်ပြီးစိုးရိမ်တာမရှိဘူး။ အဘက်ဘက်က ကာလနဲ့အမျှ ကျဆင်းနေတဲ့ အရည်အချင်းတွေနဲ့ စစ်တပ်ရယ် အောင်စိတ်နဲ့ မဆုတ်မနစ် တော်လှန်နေတဲ့ ကျွန်တော်တို့ရယ် ကြားမှာက ကွာခြားချက်အတော်ကြီးမားပါတယ်။ ဒါက ဘယ်လိုမှညှိယူလို့ရလာမှာမဟုတ်ပါဘူး အတွေးအခေါ်စိတ်နေစိတ်ထားပိုင်းပေါ့ခုပြောတာ ဒါ့အပြင်နည်းစနစ်ပိုင်းမှာနဲ့ စုဖွဲ့မှုအားကောင်းမယ် လူထုကိုအလုပ်အကျွေးပြုလိုသူတွေက လူထုအပေါ်စိတ်စေတနာ မှန်နေရင် ဘာမှကြောက်စရာမရှိပါဘူး" လို့ ကရင်နီရဲဘော်တစ်ဦးက ပြောပါတယ်။

စစ်ရေးအချက်အလက်တွေအရ ၂၀၁၁က ဖွဲ့စည်းခဲ့တဲ့ ခိုလမ်မြို့အခြေစိုက် အရှေ့အလယ်ပိုင်းတိုင်းစစ်ဌာနချုပ်မှာ စစ်ဗျူဟာ (ကွန်ဟိန်း)၊ စစ်ဗျူဟာ (လင်းခေး) နဲ့ သီခြားလှုပ်ရှား စစ်ဗျူဟာနဲ့ ကွပ်ကဲမှုအောက်က ခြေလျင်၊ခြေမြန်တပ်ရင်း (၁၆)ရင်းရှိပါတယ်။

လွိုင်ကော်မြို့နယ် ဒကစ လက်အောက်ခံတပ်တွေ နဲ့ ဒီးမော့ဆို၊ဖရူဆို ၊ ဖားဆောင် မြို့နယ်တွေကခြေလျင်၊ ခြေမြန်တပ်ရင်းတွေအပါအ၀င် အခြေခံစစ်လေ့ကျင့်ရေးသင်တန်းကျောင်းတွေ နဲ့ ဆက်သွယ်ရေးတပ်ပေါင်း ၂၀ ၀န်းကျင် ကရင်နီပြည်နယ်မှာ ရှိပါတယ်။

ကရင်နီပြည်နယ်အခြေစိုက် တိုင်းရင်းသားလက် နက်ကိုင်တွေဖြစ်တဲ့ KNPP/KA ၊ KNPLF (ကလလတ)၊ KNLP ၊KNPDP နဲ့ KNSO တို့ရဲ့ အင်အားဟာ ၅,၀၀၀ ဝန်းကျင်ရှိနိုင်တယ်လို့ ပြည်တွင်းစစ်ရေးလေ့လာသူတွေက ခန့်မှန်းထားပါတယ်။

စစ်တပ်အာဏာသိမ်းပြီးနောက်ပိုင်း ဖွဲ့စည်းခဲ့တဲ့ ကရင်နီအမျိုးသားများကာကွယ်ရေးတပ် KNDF ဟာ အင်အားအတောင့်တင်းဆုံးဖြစ်ပြီး ရဲဘော်စုစုပေါင်း ၈,၀၀၀ နဲ့ ၁၀,၀၀၀ ကြားရှိနိုင်တယ်လို့ သိရပါတယ်။

ဒါ့အပြင် ကယန်းအမျိုးသားတပ်မတော် KNA အပါအ၀င် ကရင်နီဒေသမှာ အမျိုးသားညီညွတ်ရေးအစိုးရ(NUG)ရဲ့ မြို့နယ်အလိုက်တပ်ရင်းတွေ ဖွဲ့စည်းထားတာရှိပါတယ်။

၂၀၂၃ နိုဝင်ဘာက ၁၁၁၁ စစ်ဆင်ရေးနဲ့ ကရင်နီပူးပေါင်းတပ်တွေက မြို့သိမ်းတိုက်ပွဲတွေ ဆင်နွှဲ
ခဲ့ပြီး မြို့တော်လွိုင်ကော်ကို သိမ်းနိုင်ဖို့ လက်တကမ်းအလိုထိ ရောက်ခဲ့ဖူးပါတယ်။

လက်ရှိမှာ ကရင်နီပြည်နယ်နဲ့ ထိုင်းနယ်စပ် မယ်စဲ့၊ရှားတောမြို့နဲ့ သတ္တုထွက်ရှိရာ မော်ချီးဒေသတွေကို ကရင်နီပူးပေါင်းတပ်တွေက အလုံးစုံသိမ်းပိုက်ထားပြီး ဒီးမော့ဆို၊ ဖားဆောင်း၊ ဘောလခဲ ၊ဖရူဆိုနှင့် မိုးဗြဲ မြို့အနီးတဝိုက်ကို ထိန်းချုပ်ထားဆဲလို့ သိရပါတယ်။