■​ဆောင်းပါး

လူ​မဖြစ်​သေးတဲ့ ကိုးလသားရင်​သွေးကို​တောင် အလွတ်မ​ပေးခဲ့တဲ့ ​စစ်တပ်ရဲ့ ကျောက်​တော်စစ်ရာဇဝတ်မှု

ခိုင်မြတ်/People’s Spring

မပျက်ယွင်းတဲ့မေတ္တာတွေနဲ့ လေးသိန်း၊ လေး
သန်း၊ လေးကမ္ဘာတိုင်အောင် အတူတကွ လက်တွဲသွားကြဖို့ မနေ့က မှ အိမ်ထောင်
သက် (၁၁) နှစ်ပြည့် ဆုတောင်းခဲ့ကြတဲ့ ဇနီးမောင်နှံ...။

"အလုပ်အကိုင်တွေ အဆင်ပြေပြီးတော့ မိသားစုကို ပံ့ပိုးနိုင်တဲ့ သမီးကြီးတယောက်အဖြစ် အမြဲတမ်း ရပ်တည်နိုင် ပါစေ" လို့ လွန်ခဲ့တဲ့ နှစ်ရက်ကမှ မွေးနေ့ဆုတောင်းခဲ့တဲ့ စစ်တွေသူ စစ်ဘေးရှောင် လူငယ်အမျိုးသမီး…။

သမီးကြီးအတွက် ဖိနပ်လှလှလေးတစ်ရံ ဝယ်ပေးချင်လို့ ဗိုက်ထဲက ကိုးလသားအရွယ် ရင်သွေးငယ်ကိုလွယ်ထားရင်း ဈေးဆီကို ထွက်လာခဲ့တဲ့ မိခင်နဲ့ ဖခင်။

ရက်စက်လှတဲ့ နေ့လယ်ခင်းတခုမှာတော့ အဲဒီရိုးရှင်းလှတဲ့ အိပ်မက်တွေ၊ ဆုတောင်းတွေနဲ့ ချစ်ခြင်းမေတ္တာ ကတိကဝတ်တွေအားလုံးဟာ အာဏာသိမ်းစစ်တပ်ရဲ့လေကြောင်းဗုံးကြဲမှုအောက်မှာ ခဏချင်းအတွင်း ပြာကျပျက်စီးသွားခဲ့ကြရပါ တယ်။

ရခိုင်ပြည်နယ်၊ ကျောက်တော်မြို့၊မြို့အဝင် ကစ္ဆပနဒီတံတား နဲ့ အိန္ဒိယဈေး တို့ကို စစ်တပ်က စက်တင်ဘာ ၂၈ ရက် မွန်းလွဲပိုင်းမှာ ဂျက် ဖိုက်တာနဲ့ ဗုံးကြဲခဲ့တာကြောင့် ပြည်သူ ၅၀ ထက်မနည်း အသက်ဆုံး ရှုံးခဲ့ရပြီး ၆၀ ကျော် ဒဏ်ရာရရှိခဲ့ရပါတယ်။

ဗုံးကြဲမှုကြောင့် သေဆုံးခဲ့ရသူတွေထဲ အိမ်
ထောင်သက် ၁၁ နှစ်ပြည့်ခဲ့တာတစ်ရက်သာရှိသေးတဲ့ ကျောက်တော် မြို့မှ အသက်သုံးဆယ်ကျော်အရွယ် ကိုဇွဲညီနိုင်(ခ)ကိုရွှေအိုးနဲ့ မသွယ်သွယ်မော်(ခ)မလတ်တို့ ဇနီးမောင်နှံပါဝင်သလို ၊ စစ်ရှောင်မိသားစုကို ပံ့ပိုးနိုင်သူဖြစ်ဖို့ ဆုတောင်းခဲ့တဲ့ အသက် ၂၉ နှစ်အရွယ် သမီးကြီး မအေးစုမွန် လည်းပါခဲ့ပါတယ်။ဒါ့အပြင် ရက်ပိုင်းအတွင်း လူ့ဘ၀ရောက်လာတော့မယ့် ရင်သွေးငယ်​လေးကိုလွယ်ပြီး သမီးကြီးအတွက် ဖိနပ်သွားဝယ်ပေးခဲ့တဲ့ ၃၂ နှစ်အရွယ် ကျောက်တော်မြို့ခံ မခင်မာနွယ်နဲ့ခင်ပွန်းဖြစ်သူတို့လည်းပါဝင်ပါတယ်။

●ဗိုက်ထဲကကိုးလအရွယ်သ​​န္ဓေသားနဲ့ မိခင်ကိုပါ သတ်ဖြတ်ခဲ့တဲ့ စစ်တပ်

တနင်္လာနေ့၊စက်တင်ဘာလ၂၈ ရက်၊၂၀၂၆ ခုနှစ်။မိုးကုန်ခါစပူပြင်းလှတဲ့နေရောင်အောက်မှာ ကျောက်တော်မြို့ရှိ အိန္ဒိယ​ဈေးဟာ စျေးသွား၊ စျေးဝယ်၊ ကုန်သည်တွေ၊ ကုန်တင် ကုန်ချအလုပ်သမားတွေ၊ ဆိုင်ကယ်၊ ဘေးတွဲ၊ တုတ်တုတ်(သုံးဘီး)၊ ကားစတဲ့ ကယ်ရီသမားတွေနဲ့ ပုံမှန်အတိုင်း စည်ကားနေပါတယ်။​ဈေးဟာ ကစ္ဆပနဒီတံတား​အောက်လမ်းက​နေဝင်ရတာပါ။

စျေးဖွင့်ရက် တနင်္လာနေ့ဆိုတော့ ရခိုင်ပြည်တဝှမ်း မြို့နယ်၊ ကျေးရွာတွေက စျေးလာဝယ်သူတွေရောက်နေပြီး ပုံမှန်နေ့တွေထက်
ပိုပြီးတော့စည်းကားနေပါတယ်။ကျောက်တော်မြို့ဟာကုလားတန်မြစ်ရဲ့ အနောက်ဘက်မြစ်ကမ်းမှာ၊ မြစ်နဲ့ကပ်လျက်တည်ရှိပါတယ်။ မြို့အဝင်မှာ ကုလားတန်မြစ်​ပေါ်
ကစ္ဆပနဒီတံတား​ဆောက်လုပ်ထားပါတယ်။

နေ့ခင်း ၁၂ နာရီ ၁၀ မိနစ်မှာတော့ကျောက်တော်မြို့ကောင်းကင်ယံကို တိုက်လေယာဉ်တစီး ရုတ်ချည်းရောက်လာပြီး ကစ္ဆပနဒီတံ
တားအောက် ကုလားတန်မြစ်ကမ်းဘေး အိန္ဒိယစျေးအဝင်ရှိ တုတ်တုတ်၊ ဘေးတွဲ၊ ကား
ဂိတ်နဲ့ ဆိုင်ခန်းတွေအပေါ် တည့်တည့်ကို ပေါင်ငါးရာ ဗုံးတလုံး ကျလာပါတယ်။ ဗုံးက ​တံတား​အောက်က ​ဈေးအဝင်ဝကို တစ်လုံး ၊တံတား​ပေါ်ကိုတစ်လုံးကြဲတာပါ။

ကျယ်​လောင်တဲ့အသံ​တွေနဲ့ မီးခိုးလုံးကြီးထွက်လာပြီး​​တော့ စက္ကန့်ပိုင်းအတွင်း​ဈေး
ဆိုင်ခန်းတွေ၊ ကား​တွေ၊တုတ်တုတ်တွေ မီး​လောင်ပြီး ပတ်ဝန်းကျင်တစ်ခုလုံးဖွာလန်ကြဲစုပ်ပြတ်သွားပါတယ်။ စျေးကွင်း ပြင်မှာ ​တော့ အော်ဟစ်ငိုကြွေးသံတွေ၊ အကူအညီတောင်းသံတွေနဲ့ ပြည့်နှက်နေခဲ့ပါတယ်။

“စျေးအဝင်နေရာ၊ကုန်ထမ်းသမားတွေ၊ ကယ်
ရီသမားတွေလည်းအများကြီးစုနေတာ။ ကုန်
ပစ္စည်းတွေနဲ့ဆိုတော့မီးထလောင်ပြီး
အလောင်းတွေ၊ ဒဏ်ရာရတဲ့သူတွေ ပုံထပ်နေတာ။ ငိုပြီးတော့ အကူအညီတောင်းတာတွေလည်း အများကြီး။ မီးကလည်း လောင်နေတယ်၊ လေယာဉ်ကလည်း ရှိနေသေးတော့ ဘယ်သူမှ ဝင်မကူရဲ။ မီးသတ်ကား တွေ ရောက်လာမှပဲ လူတွေကို ဆွဲထုတ်နိုင်တာ”
ဗုံးကြဲနေတုန်း အိန္ဒိယစျေးအနား ရှိနေခဲ့တဲ့ ကျောက်တော်မြို့ခံတဦးက ပြန်ပြောပြပါတယ်။

ကိုးလအရွယ် ရင်သွေးလေးကို ဝမ်းမှာလွယ်ထားတဲ့ မခင်မာနွယ်ဟာလည်း ဖိနပ်ဝယ်ပေးဖို့ ပူဆာတဲ့ ၇ နှစ်အရွယ် သမီးကြီးနဲ့အတူ ဗုံးမကြဲခင် မိနစ်ပိုင်းအလိုမှာ အိန္ဒိယစျေးကို ကံဆိုးစွာနဲ့ ရောက်လာခဲ့တာပါ။

“သမီးကို ဖိနပ်ဝယ်ပေးဖို့ သွားတယ်။ ဖိနပ်ဆိုင်မှာ ဝယ်နေတုန်းဂျက်လာတယ်။ ဂျက်လာတော့ သူ့ဆီမှာထိသွားတယ်ထင်တယ်။ သမီးလေးကိုသမီးလေးပြေးပြေးလို့ ပြောတယ်တဲ့။ သမီးလေးက ပြေးလာခဲ့တယ်။ အဲဒီကလေး မှာလည်း (ဗုံး)အစလေးတွေ
စင်ပြီးတော့” လို့ မခင်မာနွယ်စျေးသွားခဲ့ပုံ၊ သေဆုံးခဲ့ရပုံတို့ကို သူမရဲ့အဒေါ်က ပြန်ပြောပါတယ်။

သွေးပျက်ဖွယ် ပတ်ဝန်းကျင်ကြားကနေ မိခင်စကားအတိုင်း လွတ်ရာသို့ ထိတ်လန့်တုန်လှုပ်စွာ ထွက်ပြေးခဲ့ရတဲ့ မ ခင်မာနွယ်ရဲ့ သမီးကြီးဟာ တခြားမိသားစုဝင်တွေနဲ့ တွေ့ချိန် “မမ(သမီး)မှာ မေမေရော၊ ဖေဖေရော မရှိတော့ဘူး၊ ရှာမတွေ့တော့ဘူး”လို့ပြောရှာပါတယ်။

မိသားစုဝင်တွေဟာမခင်မာနွယ်တို့ ဇနီးမောင်
နှံကို စျေးတဝိုက် လိုက်ရှာကြတယ်၊ မခင်မာနွယ်ရဲ့ အမျိုးသားကို အသက်ရှင်လျက်တွေ့ပေမယ့် မခင်မာနွယ်ကိုတော့ ရှာမတွေ့ပါဘူး။ဒဏ်ရာရသွားတယ် အထင်နဲ့ ကျောက်တော်မြို့အပါအဝင် အနီးတဝိုက် ဆေးရုံ၊ ဆေးခန်းတွေကို ပတ်ရှာ၊ စုံစမ်းကြည့်ပေမယ့်မတွေ့ပါဘူး။ နောက်ဆုံးတော့အိန္ဒိယစျေးဝင်းထဲရှာ​တော့မှ ချက်ကြိုးတန်းလန်း မွေးကင်းစ ကလေးငယ်နဲ့အတူ သေဆုံးလျက်သားတွေ့ခဲ့ရပါ​တော့တယ်။

“ကလေးတယောက်နဲ့၊ ချက်ကြိုးတန်းလန်းနဲ့ ကလေး၊ အရုပ် မှတ်မရတော့ဘူး” လို့ ဆိုပါတယ်။

ဖိနပ်ဆိုင်လေးထဲမှာ ၇ နှစ်အရွယ်သမီးကြီးအတွက် ဖိနပ်ရွေးပေးနေတဲ့မွေးဖွားခါနီး ကိုယ်ဝန်လွယ်ထားရတဲ့မခင်မာနွယ်ရဲ့ စိတ်ထဲမှာတော့ မကြာခင် ရောက်ရှိလာတော့မယ့် ရင်သွေးငယ်သစ်လေးအတွက် ပျော်ရွှင် စိတ်လှုပ်ရှားမှုတွေ ပြည့်နှက်နေခဲ့မှာပါ။ ဒါပေမယ့် စစ်တပ်ကြဲချခဲ့တဲ့ ဗုံးကသူတို့မိသားစုဘဝကို တစစီ​ချေမွဖျက်ဆီးခဲ့ပါတယ်။

မခင်မာနွယ်ဟာ ဗုံးစထိမှန် ဒဏ်ရာရပြီး ဗိုက်ထဲ လွယ်ထားတဲ့ ကိုးလအရွယ်သမီးရင်သွေးကို အဲဒီနေရာမှာပဲ မွေးဖွားခဲ့ပြီး၊ မွေးပြီး မိနစ်ပိုင်းသာ ရှိသေးတဲ့ ချက်ကြိုးတန်းလန်း ရင်
သွေးငယ်နဲ့အတူသေဆုံးသွားခဲ့ရတာဖြစ်ပါတယ်။ ရင်​သွေးငယ်​လေးဟာလည်း လူဘဝ​တောင်မ​ရောက်​သေးခင် စစ်တပ်ဗုံးကြဲတာကြုံပြီးကွယ်လွန်ခဲ့ရတာပါ။ ရုပ်အ​လောင်း​ဟာလည်းဗုံးကြဲခံရပြီး ​လောင်ကျွမ်းပျက်စီးသွားလို့ သား​လေးလား၊​သမီးလေးလားခွဲဖို့​တောင်ခက်ခဲ​ပေမယ့် မိသားစုဝင်​တွေက ရုပ်အ​လောင်းအကျွင်းအကျန်ကို ကြည့်ပြီး သမီး​လေးလို့သုံးသပ်ကြပါတယ်။

“အဲဒီမှာ (ဗုံး)ကျပြီးနောက်ပိုင်းမှာ ကြည့်ရတာက ကြောက်ပြီးတော့ယိုကျသွားလိမ့်မယ်ထင်တယ်။ မျက်မြင်လည်းမရှိတဲ့အတွက် အဲဒီကလေးနဲ့ အချင်း(ချက်ကြိုး)တန်းလန်းတွေ့တဲ့အခါမှ သူ့ကလေးနဲ့ သူ့ကိုယ်ဝန်ဆိုတာသိရတာ ။ အမှန်က အလောင်းကိုတောင် မှတ်မရတော့ဘူး။ ကလေးရော၊ မိခင်ရော၊ သို့သော် မိသားစုကတော့ သူတို့ဟာ သူ့သမီးနဲ့ သူ့မြေးဖြစ်တယ်ဆိုတာကို တထစ်ချ Confirm လုပ်ပေးတယ်။ ဘာလို့ဆိုတော့ အချင်းတန်းလန်းတွဲနေတာဖြစ်တဲ့အတွက်” လို့ မြေပြင်မှာကူ
ညီပေးနေတဲ့ စာရေးဆရာ ဝေဟင်အောင်က ပြောပါတယ်။

● ​၂၉ နှစ်ပြည့်​ပြီးနောက် ၂ ရက်မှာ​သေခြင်းတရားကြုံရတဲ့ မ​အေးစုမွန်

စစ်တွေမြို့ကနေ ကျောက်တော်ကို စစ်ဘေးရှောင်ဖို့ ရောက်နေပြီး အိန္ဒိယစျေးမှာ စျေးဆိုင်ရောင်းတဲ့ မအေးစုမွန် ဟာလည်း အဲဒီဗုံးကြဲမှုကြောင့် မခင်မာနွယ်တူနဲ့အတူ သေ
ဆုံးတဲ့ထဲ ပါသွားခဲ့ရပါတယ်။

“Happy Birthday to Me 20+9 အေနိန့်ကျရောက်ရေ မွေးနေ့ကပင်စကလို့ အလုပ်
အကိုင်တိ အဆင်ပြေပနာ မိသားစုကို ပံ့ပိုးနိုင်ရေ သမီးကြီးတစ်ယောက်အဖြစ် အမြဲတမ်းရပ်တည်နိုင်ပါစီ”

မွေးနေ့မှစ အလုပ်အကိုင်အဆင်ပြေပြီး မိ
သားစုကို ပံ့ပိုးနိုင်တဲ့ သမီးကြီးဖြစ်ဖို့ ဆု
တောင်းကြောင်း မအေးစုမွန်က မကွယ်လွန်ခင် နှစ်ရက်အလို သူမမွေးနေ့မှာ ဆုတောင်စာတင်ခဲ့တာပါ။ ဒါပေမယ့် သူမရဲ့ ဆုတောင်းဟာ စစ်တပ်ဗုံး ကြဲပြီးနောက် အပျက်အစီး၊ မီးခိုးငွေ့တွေနဲ့အတူ လွင့်မျောပါသွားခဲ့ရပါပြီ။

“မွေးနေ့ပြီးတာသေး၊ မယုံနိုင်ဘူး၊ ကြားကြားချင်း ရူးမတတ် ခံစားရတယ်။ ရုတ်တရက်ကျလွန်းတယ် ညီမလေးရေ၊ စစ်တွေကို အတူပြန်ကြဖို့ ပြောနေကြရုံရှိသေး” လို့ မအေးစုမွန်ရဲ့ သူငယ်ချင်းတဦးက ပြောပါတယ်။

●​လေးကမ္ဘာ​ဆက်ပေါင်းဖက်ဖို့ဆု​တောင်းပြီး လူမမယ်က​လေး ၂ ဦးချန်ခဲ့ရတဲ့ဇနီး​​မောင်နှံ

အိန္ဒိယစျေးကို ဗုံးတလုံးချပြီးနောက် ဘေးကင်းကျန်နေခဲ့သူတွေဟာ တံတားအောက်အပါအဝင် ဘေးလွတ်မယ်လို့ ယူဆတဲ့နေရာတွေမှာ အပြေးအလွှား ဝင်ပုန်းကြပါတယ်။ ဒါပေမယ့ မိနစ်ပိုင်းအကြာမှာပဲ စစ်တပ်တိုက်​လေယာဥ်က ကစ္ဆပနဒီတံတားပေါ်
ကိုနောက်ထပ်ဗုံးတလုံး ကြဲချလာပါတယ်။

အဲဒီအချိန် တံတားပေါ် ဆိုင်ကယ်နဲ့ ရောက်နှင့်၊ သွားလာနေကြတဲ့ ကိုရွှေအိုးတို့ဇနီး
မောင်နှံအပါအဝင်အပြစ်မဲ့အ ရပ်သားပြည်သူ ဆယ်ဦးထက်မနည်း ထပ်မံသေဆုံးပြီး တံတားအောက်ပုန်းနေသူတွေထဲက အချို့ဟာလည်း ထိခိုက် ၊ ဒဏ်ရာရခဲ့ရပါတယ်။

“သူတော်စင် မဟုတ်ခကေတောင် ဖြူစင်ရေ အချစ်တိနဲ့ ဖြတ်သန်းလာကတ်စွာ ရက်ပေါင်း လေးထောင်ကျော် ဟိမ့် ယာထွား မပျက်ယွင်းရေ မေတ္တာတိနဲ့ ထပ်လို့ လေးသိန်း လေးသန်း လေးကမ္ဘာလောက် ဆက်လားကတ်ဖို့ သိမ့် တစ်ပျင်းချစ်ပါရေနန်း ပျော်ရွှင်စရာ 11 နှစ်ပြည့်ပါ ချစ်ရရေ အမျိုးသမီးချေ (အသည်းပုံ အီမိုဂျီ လေးခု)”

“သူတော်စင်မဟုတ်ခဲ့ရင်တောင် ဖြူစင်တဲ့ အချစ်တွေနဲ့ ဖြတ်သန်းလာကြတာရက်ပေါင်း လေးထောင်ကျော် ရှိပြီ လေ၊ မပျက်ယွင်းတဲ့ မေတ္တာတွေနဲ့ ထပ်ပြီး လေးသိန်း၊ လေးသန်း၊ လေးကမ္ဘာလောက် ဆက်သွားကြအုံးမယ်၊ အရမ်းချစ်ပါတယ်နော်၊ ပျော်ရွှင်စရာ ၁၁ နှစ်ပြည့်ပါ ချစ်ရတဲ့ အမျိုးသမီးလေး” လို့ အဓိပ္ပါယ်ရတဲ့ စာသားကို ကိုရွှေ အိုးကသူ့ရဲ့ Facebook အကောင့်မှာ သူ့အမျိုးသမီးကို Tag တွဲပြီး ဗုံးမကြဲခင် တရက်အလိုက ​ရေးတင်ထားခဲ့တာဖြစ် ပါတယ်။

ကိုရွှေအိုးတို့ဇနီးမောင်နှံဟာနောက်ထပ် နှစ်​ပေါင်းလေးသိန်း၊ လေးသန်း၊လေးကမ္ဘာအတူ
နေရဖို့ တောင်းဆုပြုခဲ့ကြပေမယ့် တရက်အကြာမှာပဲ သေကွဲကွဲခဲ့ကြရပြီဖြစ်ပါတယ်။ ကိုးရွှေအိုးနဲ့ မသွယ်သွယ်မော်တို့မှာ ဆယ်နှစ်အောက်အရွယ် သမီးတယောက် နဲ့ သားတယောက် ကျန်နေခဲ့ပါတယ်။

“သူတို့မိသားစုကအရမ်းချစ်ဖို့ကောင်းတယ်။ ချစ်လည်း တော်တော်ချစ်ကြတယ်။ ဗုံးမကြဲခင်တရက်ကတောင်သူတင်ထားတာကိုကြည့်
ပြီး ကြည်နူးနေတာ။ သားလေးဆိုရင် အမေနဲ့ အဖေအလောင်းနားမှာ ပတ်သွားပြီး အဖေ့ကို ကြည့်လိုက်၊ အမေ့ကို ကြည့်လိုက်လုပ်နေတာ၊ ကြည့်ရတာ ဘယ်လိုမှ မခံစားနိုင်ဘူး” လို့ ကိုရွှေအိုးရဲ့ မိတ်ဆွေအ မျိုးသမီးတဦးက ပြောပါတယ်။ တံတား​ပေါ်မှာ ​သေဆုံးချိန်မှာ​တောင် ဆိုင်ကယ်စီးရင်း ဗုံးကြဲခံရကာ အတူ​သေဆုံးခဲ့တာဟာ ဇနီး​မောင်နှံနှစ်ဦးဖြစ်ပါတယ်။

●​သေဆုံးဒဏ်ရာရသူ​တွေထဲမှာ ရိုဟင်ဂျာ​တွေလည်းပါဝင်

ကျောက်တော်မြို့ အိန္ဒိယစျေးနဲ့ ကစ္ဆပနဒီတံတားဗုံးကြဲမှုကြောင့် သေဆုံးခဲ့ရသူတွေထဲမှာ မိသားစုလိုက် သေဆုံးခဲ့ရ တာတွေလည်း ရှိပါတယ်။ “ပုဏ္ဏားကျွန်းက ကျောင်းဆရာ မိသားစုဆိုရင် သမီးလေးရော၊ သူ့မိန်းမရော သေသွား တယ်။ နောက်ဒီလိုဘ၀မျိုး မကြုံရပါစေနဲ့ ဆုတောင်းပါတယ်” လို့ သူ့မိတ်ဆွေတဦးက ပြောပါတယ်။

ဒါ့အပြင် သေဆုံး၊ ဒဏ်ရာရသူတွေထဲမှာ ကုန်တင်၊ ကုန်ချအလုပ်လုပ်ပြီး ဝမ်းရေးရုန်းကန်နေရတဲ့ ဒေသခံတွေ၊ စစ် ဘေးရှောင်ဒုက္ခ
သည်တွေ နဲ့ ရိုဟင်ဂျာတွေလည်း ပါဝင်ပါတယ်။

“မူဆလင်လူမျိုး ၁၆ ဦး အသက်ဆုံးရှုံးခဲ့ပါတယ်၊ ၅ ဦးပျောက်နေပါတယ်။၁၀ဦးဒဏ်ရာရပါတယ်။ မူဆလင်ရော၊ ဗုဒ္ဓဘာသာရော၊ ရခိုင်ရော၊ ခရစ္စယာန်ဘာသာရော ဘယ်လူ
မျိုးပင်မဆို ဒီဟာက လူသားကို လူသားက ဒီလိုလုပ် တာက လုံး၀မသင့်တော်တဲ့အလုပ်လို့ ကျွန်တော်ပြောချင်ပါတယ်။ ဒီဟာက ရာဇ
ဝတ်မှုမြောက်တယ်လို့ မြင်ပါတယ်” လို့ ကျောက်တော်ဒေသခံ မူဆလင်ဘာသာရေးဆရာတဦးဖြစ်တဲ့ ရှိုင်ခိုလ်အစ္စလာမ်က ပြောပါတယ်။

ဗုံးကြဲမှုကြောင့် သေဆုံး၊ ဒဏ်ရာရသူတွေထဲ အိန္ဒိယစျေးကို စျေးဝယ်ဖို့၊ ကုန်တင်ကုန်ချအလုပ်လုပ်ဖို့ရောက်နေတဲ့ ကျောက်တော်ဒေသခံ ရိုဟင်ဂျာတွေပါဝင်သလို မြောက်ဦးမြို့နယ်အတွင်းက စျေးလာဝယ်တဲ့ ရိုဟင်ဂျာတွေလည်း ပါဝင်ပါတယ်။

ဗုံးကြဲမှုထဲ မြောက်ဦးမြို့နယ် ပေါင်းတုတ်ကျေးရွာက ညီဖြစ်သူ ဦးညီညီဝင်းသေဆုံးခဲ့ရတဲ့အကြောင်းသူ့အစ်ကို ဦးနော်ဇူခန်က ပြောပါတယ်။

“ကျွန်တော့ညီလည်းမိသားစုနဲ့ပါ။သူက စကားလည်း မပြော(စကားမများ၊ ရန်မလို) အေးအေးပါ။ကျွန်တော့်မိန်းမက အစ်ကို၊ အစ်ကို့ညီတယောက် အိန္ဒိယစျေးမှာ ဗုံးမှာကျနေတယ်လို့ လာပြီးတော့ ပြောတယ်။ အဲဒီခါ ကျွန်တော် ငိုလို့ သတိတောင် လွတ်သွားပါတယ်။.. ချက်ချင်း ကားနဲ့ လိုက်သွားပါတယ်” လို့ သူက​ပြောပါတယ် ။ ဦးနော်ဇူခန် ရဲ့ညီဖြစ်သူဟာအိန္ဒိယ​​ဈေးထဲမှာ​ဗုံးကြဲခံရပြီး​သေဆုံးခဲ့တာပါ။

စစ်တပ်အနေနဲ့ အခုလို ပြည်သူတွေကို ဗုံးကြဲသတ်ဖြတ်တာဟာ ရခိုင်ပြည်တွင်း အုပ်ချုပ်နေတဲ့ အာရက္ခတပ်တော် (AA) ခေါင်းဆောင်ကို လူထုက မုန်းတီးလာအောင် လုပ်တာဖြစ်ပြီး စစ်တပ်အနေနဲ့ သတ္တိရှိရင် မြေပြင်မှာ သူနိုင်၊ ကိုယ်နိုင်တိုက်စေချင်တယ်လို့ ဦးနော်ဇူခန်က ဆိုပါတယ်။

“ဗိုလ်ချုပ်ကိုကျွန်တော်တို့မုန်းအောင်အတွက် လုပ်နေတာ ဒီဟာ၊ အဓိကအချက်ပါ ဒီဟာ၊ ပြည်သူတွေကိုသတ်တာအဲဒါပါ။ အခုစစ်ကောင်စီ ဒီလယ်ပြင်မှာ သူတို့ သေနတ်နဲ့တက်လာရင် ကျွန်တော်တို့ရှေ့ကသွားပြီးတော့ သူတို့ကို သေနတ်နဲ့ ပစ်ဖို့အသင့်ပါ။သူသေ၊ ငါသေ။ ကျွန်တော်တို့ တပ်တော် ဗိုလ်မှူးကြီး ထွန်းမြတ်နိုင် (ဗိုလ်ချုပ် ထွန်းမြတ် နိုင်) ကို
မမုန်းပါ၊ အခါတရာမှာ တရာ ချစ်နေပါတယ်။ ရှေ့ကသွားပြီးတော့ရှေ့တန်းမှာသွားပြီးတော့ ကျွန်တော်တို့ တိုက်ပွဲဝင်ချင်ပါတယ်”လို့ သူကဆက်ပြောပါတယ်။

သေဆုံးသွားသူ ၅၀ ကျော်အပြင် ထိခိုက်ဒဏ်ရာရသူ ၆၀ ကျော်ထဲမှာလည်း ဒဏ်ရာပြင်းထန်ပြီး စိုးရိမ်ရသူ ၂၁ ဦး ရှိနေပါသေးတယ်။သူတို့ဟာဆေးဝါးနဲ့ ဆေးပစ္စည်းကရိယာမလုံလောက်၊ ဆရာဝန်အင်အား အားနည်းတဲ့ ရခိုင် ပြည်တွင်းက ဆေးရုံတွေမှာ ဆေးကုသမှုခံယူနေကြရပြီး ဆေးကုသစရိတ်အကူအညီတွေလည်းလိုအပ်နေကြပါ တယ်။

“အရမ်းနွမ်းပါးတဲ့သူတွေပါတယ်။နိုင်သ
လောက် ဝိုင်းကူကြဖို့လိုတယ်” လို့ ကျောက်တော်ဒေသခံလူငယ်တဦးက ပြောပါတယ်။

ကျောက်တော်ဗုံးကြဲမှုမှာ အတည်ပြုနိုင်တဲ့ သေဆုံးသူ ၅၀ ရှိတယ်ဆိုပေမယ့်အစအနပျောက်သွားတဲ့အ​လောင်းတွေလည်း ရှိနိုင်တာကြောင့် သေဆုံးသူအရေအတွက်ဟာ ဒီထက်ပိုနိုင်တယ်လို့ မြေပြင်မှာ ကူညီပေးနေသူတွေကသုံးသပ်ကြပါတယ်။ ဗုံးကပြင်းထန်တာကြောင့် ရုပ်အလောင်းတချို့ဟာ ရုပ်ပျက်
ဆင်းပျက်ဖြစ်သွားပြီး ဘယ်သူ၊ ဘယ်ဝါဖြစ်တယ်ဆိုတာကိုအတည်ပြုဖို့ခက်ခဲပြီး ၊ အချို့
အလောင်း​တွေဟာ ခန္ဒာကိုယ်အပြည့်အစုံ
မရကြပါဘူး။

“ပိုင်ရှင်မရောက်ဘဲနဲ့ တချို့အလောင်းတွေကတော့ အစိုးရဘက်က တာဝန်ယူပြီးတော့ သဂြိုလ်လိုက်တာတွေ ရှိ တယ်၊ မှတ်တမ်းမှတ်ရာတွေ ယူထားလိုက်ပြီးတော့လေ” လို့ မြေပြင်မှာ ကူညီနေတဲ့ စာရေးဆရာ ဝေဟင်အောင်က ပြောပါတယ်။

ဒါ့အပြင် အိန္ဒိယစျေးအတွင်း ရှိနေခဲ့တဲ့သူတွေထဲက အချို့ကို အစအနရှာမရတာတွေလည်း ရှိနေတယ်လို့ ပြောပါတယ်။
“အလောင်း ဘယ်လိုမှ ရှာမတွေ့ဘူး။ ခန့်မှန်းပြီးတော့ သဂြိုလ်လိုက်ရတယ်။ နောက်ဆုံးအချိန် မျက်နှာလေးတောင် မြင့်ခွင့်မရလိုက်ဘူး”လို့ ဗုံးကြဲမှုအတွင်း သေဆုံးခဲ့ရတဲ့ စစ်တွေမြို့မှ စစ်ဘေးရှောင်တဦးရဲ့တူဖြစ်သူက ဖွင့်ဟပါတယ်။

●အာဏာသိမ်း​ခေါင်း​ဆောင်​တွေနဲ့စစ်တပ်ကို ထိ​ရောက်စွာအ​ရေးယူဖို့လို

ရခိုင်ပြည်နယ်ကျောက်တော်မြို့ ဗုံးကြဲမှုဟာ ရခိုင်ပြည်နယ်အတွင်း စစ်တပ်ရဲ့ အရပ်သားပြည်သူတွေကို ပစ်မှတ် ထားတိုက်ခိုက်တဲ့ ဗုံးကြဲမှုတွေထဲ အခုချိန်ထိလူသေဆုံး၊ ဒဏ်
ရာရသူအများဆုံးဖြစ်စဉ်ဖြစ်ခဲ့ပါတယ်။ ဒီမတိုင်ခင်က လည်း ရခိုင်ပြည်တွင်း လူဆယ်ချီသေဆုံးခဲ့ဗုံးကြဲမှုများစွာကို အာဏာသိမ်းစစ်တပ်က ဆက်တိုက်လုပ်ခဲ့ပါသေး တယ်။
အပြည်ပြည်ဆိုင်ရာလူ့အခွင့်အရေးနေ့ ၂၀၂၅ ဒီဇင်ဘာ ၁၀ ရက်နေ့ကဆိုရင် မြောက်ဦးပြည်သူ့ဆေးရုံကို ဗုံးကြဲခဲ့ပြီး ဆေးရုံတက်ကုသနေတဲ့လူနာ၊ လူနာစောင့်နဲ့ ဝန်ထမ်းစတဲ့ အပြစ်မဲ့ပြည်သူ ၃၃ ဦး သေဆုံးပြီး ၇၇ ဦးဒဏ်ရာရကာ ရခိုင်ပြည်တွင် ဒုတိယလူသေဆုံးမှုအ
များဆုံး ဗုံးကြဲမှုဖြစ်ခဲ့ပါတယ်။

“တော်တော်ကြီး အော့နှလုံးကျပြီးတော့ ရွံ့စရာကောင်းတဲ့ အစိုးရတရပ်ဖြစ်သွားပြီ၊ ဘုရားကို ဘုရားမသိ၊ ပြည်သူကို ပြည်သူမသိ၊ တာလီဘန်တွေထက်တောင်မှ ဆိုးရွားတဲ့ပုဂ္ဂိုလ်တွေဖြစ်နေပြီလို့ မြင်တယ်” လို့ ရခိုင်ဒေသတွင်း လူမှုကူညီရေးလုပ်ငန်းတွေလုပ်နေတဲ့စာရေးဆရာဝေဟင်အောင်ကမှတ်ချက်
ပြုပါ တယ်။

ညီဖြစ်သူအပါအဝင် အရပ်သားပြည်သူတွေကို ဗုံးကြဲသတ်ဖြတ်တဲ့ စစ်တပ်ကို တရားစွဲ၊ အရေးယူပြီး ပြည်သူတွေ စိတ်ကျေနပ်တဲ့အထိ လုပ်ပေးကြဖို့ မြောက်ဦးမြို့နယ် ပေါင်းတုတ်(ရိုဟင်ဂျာ)ကျေးရွာမှ ဦးနော်ဇူခန်က တောင်းဆို ပါတယ်။

“လေယာဉ်နဲ့လာပြီးတော့ မဟုတ်မမှန်လူတွေကို သတ်ပစ်တာ။ အဲဒီလူတွေကို စစ်ကောင်စီကို ရှိတဲ့ တရားစွဲလို့ရတဲ့ နေရာတွေမှာ သွားပြီးတော့ တရားစွဲချင်တယ်။ကျွန်တော့်ရည်
ရွယ်ချက် အဲဒါတခုပါ။ ပြည်သူတယောက်အနေနဲ့ တောင်းဆိုရမယ်ဆိုရင်လေယာဉ်နဲ့ လာလို့ပစ်တဲ့လူတွေကို ဥပဒေအရ ထိရောက်အောင် အရေးယူပေးရဖို့အတွက်တခြားတိုင်း
ပြည်တွေမှာတရားရုံးရှိတယ်မဟုတ်လား၊အဲဒီ
မှာတရားစွဲပြီးတော့ … စိတ်ကျေနပ်အောင်
လုပ်ပေးရမှာကို တာဝန်ရှိပါတယ်” လို့ သူက ဆက်ပြောပါတယ်။

ကျောက်တော်မြို့မှ ဘာသာရေးဆရာတဦးဖြစ်တဲ့ ရှိုင်ခိုလ်အစ္စလာမ်ကလည်း “မီဒီယာကနေတဆင့် တောင်းဆိုချင်တာက ဒီလိုဖြစ်ရပ်ချည်းဖြစ်နေရင် အာရက္ခပြည်မှာရှိတဲ့ ရခိုင်ပြည်မှာရှိတဲ့လူသားမျိုးနွယ်စု ပျောက်ကွယ်သွားဖို့ အခြေအနေရှိနေပါပြီ။.. မလုပ်ပါနဲ့ တားချင်ပါတယ်။ ကျွန်တော်တို့မတားနိုင်ရင်တောင် နိုင်ငံတကာအသိုက်အဝန်း ကနေ ပြီးတော့ …ဒီသူတို့(စစ်တပ်)က မလုပ်ရ
အောင် တားမြစ်ဖို့ပြောချင်ပါတယ်” လို့သူ့ဆန္ဒကို ပြောပါတယ်။

ကျောက်တော်ဒေသခံ မောလဝီ ဖိုယ်ဆောလ်ကတော့ ရခိုင်ပြည်တွင်း နေထိုင်ရသူတွေဟာ လုံခြုံမှုလုံး၀မရှိတာ ကြောင့်ကယ်တင်ပေးကြဖို့နဲ့ စစ်ခေါင်းဆောင်ကို အရေးယူပေးကြဖို့ တောင်းဆိုပါတယ်။

“မင်းအောင်လှိုင်ကို ကြိုးမိန့်ပေးဖို့လည်း တောင်းဆိုပါတယ်။ ICJ လိုမျိုး အပြည်ပြည်ဆိုင်ရာတရားရုံးတွေကို ခေါ် သွားဖို့ တောင်းဆိုချင်ပါတယ်။ မြန်မာအစိုးရဟာ တကယ့်ကို အကြမ်းဖက်မှုတွေ လုပ်ပြီးတော့ လူ့အခွင့်
အရေးကို လည်း ချိုးဖောက်နေတာဖြစ်ပါတယ်။ ဒါကို တကမ္ဘာလုံးကို အသိပေးချင်ပါတယ်” လို့ ပြောပါတယ်။

ရခိုင်ဒေသခံအရပ်ဖက်အဖွဲ့တွေဖြစ်ကြတဲ့ ရခိုင်လူ့အခွင့်အရေးကာကွယ်မြှင့်တင်သူများအဖွဲ့၊ရခိုင်ပြည်လုံးဆိုင်ရာလူငယ်အဖွဲ့အစည်း
များကွန်ရက်၊ ရခိုင်အရပ်ဖက် အစည်းများကွန်ရက်၊Arakan Against Dictatorship
(AAD) တို့ ကလည်း စစ်တပ်ရဲ့ဗုံးကြဲမှုဟာ
ဂျီနီဗာကွန်ဗန်းရှင်း အပါအဝင် အပြည်ပြည်ဆိုင်ရာလူသားချင်းစာနာထောက်ထား မှုဆိုင်ရာဥပဒေတွေနဲ့ ကုလသမဂ္ဂပဋိညာန်တွေကို ပြောင်ပြောင်တင်းတင်းချိုး ဖောက်လိုက်တဲ့ စစ်ရာဇဝတ်မှုဖြစ် ပြီး ပြင်းထန်စွာရှုတ်ချတယ်လို့ ထုတ်ပြန်ထားပါတယ်။

“ဒီလောက် စစ်ရာဇဝတ်မှုကျူးလွန်နေတဲ့သူတယောက်ကိုဘာလို့ ICC တို့ ICJ တို့ကိုမတင်ရလဲ၊ပြည်သူတွေဒီလောက်နစ်နာဆုံးရှုံးတယ်
၊ ပျက်စီးတယ်၊အဲဒါကို ဘာဖြစ်လို့ မလုပ်လဲ၊ နိုင်ငံတကာအပါအဝင် ကုလသမဂ္ဂလူ့ အ ခွင့်အရေးကောင်စီအနေနဲ့ မင်းအောင်လှိုင်အစိုးရကို ထိထိရောက်ရောက် အရေးယူဆောင်ရွက်စေချင်တယ်လို့ ပြောချင်ပါတယ်” လို့ ရခိုင်လူ့အခွင့်အရေးကာကွယ်မြှင့်တင်သူများအဖွဲ့၊ ဒါရိုက်တာ ဦးမြတ်ထွန်းကပြောပါတယ်။

ဒါ့အပြင် ကုလသမဂ္ဂအတွင်းရေးမှူးချုပ် အန်တိုနီယို ဂူတာရက်စ်၊ ကုလသမဂ္ဂလူ့အခွင့်အ
ရေးဆိုင်ရာ မဟာမင်းကြီး ဗိုကာတာ့ခ်၊ အင်ဒို - ပစိဖိတ်ရေးရာဝန်ကြီးBaroness Winterton တို့ကလည်း ကျောက်တော်မြို့ဗုံးကြဲမှုအပေါ် ပြင်းထန်စွာရှုတ်ချကြောင်း၊အစုလိုက်၊ အပြုံ
လိုက်သေ ဆုံးရတဲ့ဖြစ်ရပ်အပေါ် အလွန်အ
မင်းစိုးရိမ်တုန်လှုပ်မိ ကြောင်း ထုတ်ပြန်ပြောဆိုလာကြပါတယ်။

ဒါဟာ အာဏာသိမ်းစစ်တပ်ရဲ့ နိုင်ငံအဝှမ်း အရပ်သားတွေကို ဗုံးကြဲ၊ သတ်ဖြတ်စစ်ရာဇဝတ်မှု​တွေကျူးလွန်ထားတဲ့ ဖြစ်စဉ်
ရာ​​ပေါင်းများစွာထဲက ဖြစ်ရပ်တခုမျှသာ
ဖြစ်ပါ​သေးတယ်။

သမီးကြီးကို ဖိနပ်ဝယ်ပေးဖို့သွားရင် ရင်သွေးလေးနဲ့အတူကျောက်တော်၊ အိန္ဒိယစျေးဗုံးကြဲမှုမှာ သေဆုံးခဲ့ရတဲ့ မခင်မာနွယ်ရဲ့ အဒေါ်ကတော့ သူ့တူမလေးအပါအဝင် ကလေးငယ်တွေ၊ အမျိုးသမီးတွေကို အုပ်စုလိုက် သေဆုံး အောင် ဗုံးကြဲခဲ့တဲ့ အာဏာသိမ်းစစ်တပ်ဟာ တန်ပြန်အကျိုးသက်ရောက်မှုကို ခံစားရမှာဖြစ်တယ်လို့ ​ပြောပါတယ်။

“လူတွေကို နှိပ်စက်နေတဲ့အတွက်သူတို့လည်း ဝဋ်လည်လိမ့်မယ်၊ သူတို့ ဝဋ်နဲ့သူတို့ တန်ပြန်ခံရမှာပါ။”လို့ ​ပြောလိုက်ပါတယ်။ ။

ပခုံးဒဏ်ရာကြောင့် နောက်နှစ်လယ်ပိုင်းမှသာ ပွဲပြန်ထိုးနိုင်ဖွယ်ရှိ ဟု ဂျိုရှုအာဗန်​ပြော

■လတ်တလောလေ့ကျင့်နိုင်ခြင်းမရှိသေးဘဲ တစ်လဝန်းကျင်ခန့် အနားယူရမယ်

စက်တင်ဘာ-၃၀၊၂၀၂၆။သုည/People's Spring

UFC ရဲ့ ဖလိုင်းဝိတ်တန်း ကမ္ဘာ့ချန်ပီယံ ချင်းတိုင်းရင်းသား ဂျိုရှုအာဗန်ဟာ ညာဘက်ပခုံးဒဏ်ရာကြောင့် နောက်နှစ်လယ်ပိုင်းမှသာ ပွဲပြန်ထိုးနိုင်ဖွယ်ရှိတယ်လို့ မြန်မာအားကစားမီဒီယာတွေနဲ့ အွန်လိုင်းအင်တာဗျူးမှာ ဖြေ
ကြားခဲ့ပါတယ်။

“ဒဏ်ရာကို MRI စစ်ပြီးပါပြီ။ ရလဒ်ကတော့ မကောင်းပါဘူး။နောက်နှစ် အစောပိုင်းလောက်အထိ ပွဲမထိုးနိုင်သေးဘူး။နှစ်လယ်ပိုင်းလောက်မှသာ ပွဲပြန်ထိုးနိုင်ဖွယ်ရှိပါမယ်” လို့ ဂျိုရှုအာဗန်က အင်တာဗျူးမှာဖြေကြားခဲ့ပါတယ်။

ဒဏ်ရာကြောင့် လတ်တလောမှာ လေ့ကျင့်မှု လုပ်နိုင်ခြင်း မရှိသေးဘဲတစ်လဝန်းကျင်ခန့် အနားယူရမယ်လို့လည်း ဗန်ကဆိုပါတယ်။

ဂျိုရှုအာဗန်ဟာ ညာဘက်ပခုံးအဆစ်အရွတ်ပြဲ (AC Joint Tear)ဒဏ်ရာရရှိခဲ့တာဖြစ်ပြီး ယင်းဒဏ်ရာကို ပန်တိုဂျာနဲ့ ချန်ပီယံခါးပတ်ကာကွယ်ပွဲ မထိုးသတ်မီ တစ်လခန့်က လေ့
ကျင့်ရေးမှာရရှိခဲ့တာဖြစ်ပါတယ်။

ဗန်ဟာ ယင်းဒဏ်ရာကြောင့် လက်သီးထိုးခြင်း၊ နပန်းသတ်ခြင်း တို့ကို မပြုလုပ်နိုင်ခဲ့ဘဲ ပွဲမတိုင်မီနှစ်ပတ်အလိုမှသာလေ့ကျင့်မှုအ
ပြည့်အ၀လုပ်ခဲ့ရကြောင်း ပန်တိုဂျာနဲ့ ပွဲအပြီး သတင်းစာရှင်းလင်းပွဲမှာလည်း ဗန်က ပြောခဲ့ပါတယ်။

ဒဏ်ရာရှိနေပေမယ့်လည်း ပွဲကိုမရွှေ့ဆိုင်းလိုတာကြောင့် ပန်တိုဂျာနဲ့ ထိုးသတ်ပွဲပြီးမှသာ MRI ရိုက် စစ်ဆေးမှုကို လုပ်ခဲ့တာလို့ ဗန်က ဆိုပါတယ်။

ယင်းပွဲမှာ ဗန်ဟာပန်တိုဂျာကို ငါးချီထိုးသတ်ကာဒိုင်အားလုံးရဲ့အမှတ်ပေးစနစ်နဲ့ အပြတ်
အသတ် အနိုင်ရပြီး ချန်ပီယံခါးပတ်ကို ကာကွယ်နိုင်ခဲ့ပါတယ်။

ချန်ပီယံခါးပတ်ကာကွယ်ပွဲအပြီးမှာတော့ ဗန်ရဲ့ ခန္ဓာကိုယ် နာလန်ပြန်ထူနိုင်ဖို့နဲ့ ဒဏ်ရာပြန်ကောင်းဖို့အတွက် ကာယကုထုံးလေ့ကျင့်ခန်း အစီအစဉ်တွေ လုပ်ပေးထားတယ်လို့ UFC Performance Institute ရဲ့ကာယကုထုံး ဆ
ရာဝန် ဒေါက်တာဟယ်သာလင်ဒန်ကလည်း ဖော်ပြထားပါတယ်။

“ဗန်ရဲ့ နည်းပြအဖွဲ့နဲ့ ဒဏ်ရာဆက်ကုနိုင်မယ့် ကာယကုထုံးလေ့ကျင့်ခန်းအစီအစဉ်ဆွဲပေး
လိုက်တယ်။ကိုယ်ခံပညာ အားကစားနည်းသမားအတွက်ဒီလေ့ကျင့်ခန်းတွေက အကိုက်
ညီဆုံးဖြစ်အောင်ကုသပေးနိုင်ပါတယ်။အ
ဝေးကနေ ဆက်ကုပေးနိုင်မယ့် ဒဏ်ရာကုထုံး အစီအစဉ် အပြည့်အစုံလည်း ပေးထားတယ်။ သူ (ဗန်) အမြန်ဆုံး လမ်းကြောင်းပေါ် ပြန်ရောက်နိုင်ဖို့ အကောင်းဆုံး လုပ်ပေးသွားပါမယ်” လို့ ဒေါက်တာဟယ်သာလင်ဒန်က ဆိုပါတယ်။

ဗန်ဟာ UFC မှာ ၂၀၂၃ နှစ်လယ်မှ လက်ရှိ ၂၀၂၆ ခုနှစ်အထိ (၃) နှစ်အတွင်း ၁၂ ပွဲအထိ ထိုးသတ်ခဲ့တဲ့အတွက် ပျမ်းမျှ တစ်နှစ်လျှင် သုံးပွဲခန့် ထိုးသတ်နိုင်တဲ့ ဖိုက်တာတစ်ဦးလည်း ဖြစ်ပါတယ်။

ဒါ့အပြင် ဗန်ဟာ ပြီးခဲ့တဲ့ပွဲစဉ်မှာ ပန်တိုဂျာကို အနိုင်ယူခဲ့တဲ့အတွက် UFC မှာ ၈ ပွဲဆက် အနိုင်ရပြီး ဖလိုင်းဝိတ်တန်းရဲ့ အချိန်အကြာဆုံး နိုင်ပွဲရရှိမှုမှာလည်း အဆင့် ၂ နေရာကို ရောက်ရှိလာပါတယ်။

ဗန်ဟာ UFC မှာ ချန်ပီယံခါးပတ်ရ ပထမဆုံးအရှေ့တောင်အာရှဖွားဖိုက်တာဖြစ်သလို အသက်၂၄ နှစ်နဲ့ ချန်ပီယံခါးပတ်ရခဲ့တာကြောင့် UFC ပြိုင်ပွဲမှာ ဒုတိယအသက်အငယ်ဆုံးချန်ပီယံလည်း ဖြစ်ပါတယ်။ ဒါဟာ သိုင်းပေါင်းစုံပြိုင်ပွဲမှာ ကမ္ဘာပေါ်မှာ နာမည်အ
ကျော်ကြားဆုံး UFC မှာ မြန်မာဖိုက်တာတစ်ဦးအနေနဲ့ ပထမဆုံးချန်ပီယံဖြစ်ခဲ့တာပါ။

စက်တင်ဘာ ၂၂ ရက်က ထုတ်ပြန်တဲ့ UFC ရဲ့ ဝိတ်တန်းစုံ အကောင်းဆုံး အမျိုးသားဖိုက်တာ အဆင့်သတ်မှတ်ချက်မှာလည်း ဖလိုင်းဝိတ်တန်းချန်ပီယံ ခါးပတ်ကာကွယ်နိုင်ခဲ့တဲ့ ဂျိုရှုအာဗန်က အဆင့် ၅ ဆင့် ခုန်တက်ပြီး နံပတ် ၆ နေရာကို ရောက်ရှိလာပါတယ်။

အသက် ၂၄နှစ်အရွယ် ချင်းလူငယ်ဖိုက်တာ ဂျိုရှုအာဗန်ဟာ UFC မှာ ပြိုင်ပွဲပေါင်း ၁၂ ပွဲအထိ ထိုးသတ်ထားပြီး ၁၁ ပွဲနိုင်၊ ၁ ပွဲရှုံးဆိုတဲ့မှတ်တမ်းရရှိထားပါတယ်။

ဗန်ဟာ မြန်မာပြည်ဖွားတိုင်းရင်းသား ဖြစ်ပြီး အမေရိကန်နိုင်ငံမှာ ငယ်စဉ်ကတည်းက မိသားစုနဲ့ အတူ ပြောင်းရွှေ့အခြေချနေထိုင်သူ ဖြစ်ပါတယ်။ မြန်မာနိုင်ငံကိုချစ်တဲ့ ဗန်ဟာ UFC ပြိုင်ပွဲ အောင်ပွဲခံတိုင်း မြန်မာအလံနဲ့ အတူ အောင်ပွဲခံလေ့ရှိသူ ဖြစ်ပြီး ပြီးခဲ့တဲ့ပွဲမှာလည်း မြန်မာအလံခြုံပြီး အောင်ပွဲခံခဲ့ပါတယ်။

စစ်တွေတိုက်ပွဲမှာ စစ်တပ်စစ်ကြောင်းတခုလုံးပြုတ်သွားပြီး​နောက်စစ်တပ်က ပုဏ္ဏားကျွန်းကိုလေယာဉ်အုပ်လိုက်နဲ့ ဗုံးပတ်ကြဲ

စက်တင်ဘာ-၃၀၊၂၀၂၆။ခိုင်မြတ်/People's Spring

စစ်တွေ၊ပုဏ္ဏားကျွန်းအစပ်ဝါဘိုကျွန်းနဲ့ကွမ်းတောင်ရွာအနီး ဒီနေ့ဖြစ်ပွားတဲ့တိုက်ပွဲအ
တွင်း အင်အားသုံးဆယ်ဝန်းကျင်ရှိတဲ့စစ်တပ် စစ်ကြောင်းတစ်​ကြောင်းလုံးသေဆုံးခဲ့ပြီး​နောက်စစ်တပ်ဟာ ပုဏ္ဏားကျွန်းမြို့အနီးဝန်း
ကျင်နေရာတွေကို လေယာဉ်အုပ်လိုက်နဲ့ယ​နေ့ညမှာ ဗုံးကြဲနေတယ်လို့ မြေပြင်သတင်းရင်း
မြစ်တွေနဲ့ ဒေသခံတွေကပြောပါတယ်။

စက်တင်ဘာ ၃၀ ရက်နေ့ နေ့လယ်ပိုင်းကစပြီး ဝါဘိုကျွန်းနဲ့ ကွမ်းတောင်ရွာအနီးဝန်းကျင်တို့မှာစစ်တပ်နဲ့ အာရက္ခတပ်တော်(AA)တို့ နှစ်ဖက်တိုက်ပွဲအပြင်းအထန်ဖြစ်ပွားခဲ့ပြီး ညနေပိုင်းမှာတော့ စစ်တပ်စစ်ကြောင်းတခုလုံး သေဆုံးသွားခဲ့တာလို့ စုံစမ်းသိရပါတယ်။

“ညနေက ကွမ်းတောင်ဘက်မှာ စစ်ကြောင်းတကြောင်း ရလိုက်တယ်။ သုံးဆယ်လောက်ရှိမယ်။အလောင်းတွေရော၊အရှင်ရတာရောပါတယ်။အရှင်ရတာကတော့နည်းတယ်။တယောက်၊ နှစ်ယောက်ပဲ”လို့ AA နဲ့ နီးစပ်တဲ့ မြေ ပြင်သတင်းရင်းမြစ်တဦးကပြောပါတယ်။

တိုက်ပွဲမှာအထိနာနေတဲ့ အာဏာသိမ်းစစ်တပ်ဟာ လေယာဉ်အုပ်လိုက်နဲ့ စက်တင်ဘာ၃၀ ည၉ နာရီလောက် ကနေ လေယာဉ်အုပ်လိုက်နဲ့ ပုဏ္ဏားကျွန်းမြို့နယ်အတွင်း ဗုံးပတ်ကြဲနေပြီး ည ၁၁ လောက်ထိလေယာဉ်တွေပျံသန်းနေသေးတယ်လို့ဒေသခံတွေကပြောပါတယ်။

“လေယာဉ် နှစ်စီးလောက်လာတယ်ကြဲတယ်။ ပြန်သွားတယ်။ နောက်တက်လာတယ် အဲလိုမျိုးလုပ်နေတာ။ဘယ်နားတွေကို ကျလဲတော့ အတိအကျမသိရသေးဘူး။ ပုဏ္ဏားကျွန်း ကျောက်ဆိပ်(ရွာ)ဘက်မှာ ဒဏ်ရာရတဲ့သူတွေ ရှိတယ်လို့ သိရတယ်။ အတိအကျ မသိသေးဘူး” လို့ ပုဏ္ဏားကျွန်းဒေသခံတဦးက ပြောပါတယ်။

စစ်တပ်ဟာ လေယာဉ်အုပ်လိုက်နဲ့ ဗုံးပတ်ကြဲနေသလို စစ်တွေမြို့ပေါ် တပ်ရင်းတွေကနေ လက်နက်ကြီးတွေနဲ့ လည်းလှမ်းပစ်နေတယ်လို့ သိရပါတယ်။

စစ်တွေမြို့နယ်အတွင်းမှာ​တိုက်ပွဲမရှိတာ နှစ်ရက်လောက်ကြာနေခဲ့ပြီး စက်တင်ဘာ ၃၀
နေ့လယ်ပိုင်းမှာ တိုက်ပွဲတွေ ပြန်စဖြစ် ခဲ့တာဖြစ်ကာ ပစ်ခတ်သံတွေကြားနေခဲ့ရတယ်လို့ ဒေသခံတွေကပြောပါတယ်။ “တညနေလုံး အသံကြားရပါ တယ်။ ဝါဘိုဘက်က ကြားရတာ။ခုနှစ်နာရီ၊ရှစ်နာရီလောက်ထိ ကြားလိုက်
ရသေးတယ်” လို့ စစ်တွေမြို့ခံတဦးက ပြောပါတယ်။

စစ်တွေမြို့နယ်ကနေ AA ထိန်းချုပ်ရာ ပုဏ္ဏားကျွန်းမြို့နယ်ဘက်ကို ပြီးခဲ့တဲ့စက်တင်ဘာ ၄ ရက်နေ့ကစကာ ၄၉၂၆ စစ်ဆင်ရေးလို့ကြွေး
ကြော်ပြီး ထိုးစစ်ဆင်နေခဲ့တဲ့ စစ်တပ်ဟာ တိုက်ပွဲသုံးပတ် ကျော်အတွင်း စခန်းသိမ်းရတာမရှိဘဲ စစ်တွေနဲ့ ပုဏ္ဏားကျွန်း မြို့နယ်အစပ်က စစ်တပ်စခန်းနဲ့ ခြေကုတ်နေရာ ၉ ခု ထက်မနည်းကို လက်လွှတ်ခဲ့ရပါတယ်။

ဒါ့အပြင် စစ်တပ်က ထိုးစစ်ဆင်နေခဲ့တဲ့ ကျောက်ဖြူ၊ ရခိုင်ရိုးမအရှေ့ဘက်ခြမ်း မကွေးတိုင်း ပဒါန်း၊ မင်းတုန်း၊ ပဲခူး တိုင်း ပန်းတောင်၊ ဧရာ၀တီတိုင်း ရေကြည်၊ သာပေါင်းမြို့နယ်တို့မှာလည်း တပ်စခန်းအချို့ လက်
လွှတ်ထားရကာ အထိနာနေပါတယ်။

အဲဒီလို တပ်စခန်းတွေ လက်လွှတ်၊ အထိနာနေတဲ့ စစ်တပ်ဟာ လေယာဉ်အုပ်လိုက်အသုံးပြုကာ တိုက်ပွဲဆက်စပ် နေရာတွေအပြင် ရခိုင်ပြည်နယ်အတွင်းက အရပ်သားနေရာတွေကိုပါ လေကြောင်းဗုံးကြဲမှုတွေ ဆက်တိုက်လုပ်နေပါတယ်။

ပြီးခဲ့တဲ့ စက်တင်ဘာ ၂၈ ရက်နေ့ကလည်း ကျောက်တော်မြို့ပေါ် အိန္ဒိယစျေးနဲ့ ကစ္ဆပနဒီတံတားတို့ကို ပေါင်ငါးရာ ဗုံးနှစ်လုံးကြဲချတိုက်ခဲ့တာကြောင့် ကိုယ်ဝန်ဆောင်မိခင်၊ ကလေးငယ်၊ အမျိုးသမီး၊ ရိုဟင်ဂျာတွေအပါအဝင်ပြည်သူ ၅၀ ထက်မနည်း သေဆုံးပြီး ၆၀ ကျော် ဒဏ်ရာရခဲ့ပါတယ်။

လူထုနွေဦးက ကောက်ယူပြုစုထားတဲ့အချက်
အလက်တွေအရ စစ်တပ်ရဲ့ စစ်ဆင်ရေးစတဲ့ စက်တင်ဘာ ၄ ရက်နေ့ ကနေစက်တင်ဘာ၃၀ ရက်နေ့ထိ သုံးပတ်ကျော်ကာလအတွင်း စစ်တပ်လက်ချက်ကြောင့် သေဆုံးရတဲ့ ရခိုင်ဒေသခံအရပ်သားပြည်သူ ၆၀ ဦးထက်မနည်း
နဲ့ ထိခိုက်ဏ်ရာရသူ ၉၆ ဦးထက်မနည်း ရှိသွားခဲ့ပြီဖြစ်ပါတယ်။

ဓာတ်ပုံ - UFC Performance Institute

အာရက္ခတပ်​တော် တပ်ဖွဲ့ဝင်​တွေ။ဓါတ်ပုံ-AA Info Desk

■အ​တွေးအမြင်

ဟူဒီယာရဲ့ လက်နှစ်ဖက်နဲ့
မြန်မာကလေးတွေရဲ့ အသံ

-အေးခိုင်ဦး ရေးသားသည်။

တစ်ခါတုန်းက ကမ္ဘာတစ်ဝန်းကို စိတ်နှလုံး
ကြေကွဲစေခဲ့တဲ့ ဓာတ်ပုံတစ်ပုံရှိခဲ့ပါတယ်။ ကလေးမလေးတစ်ယောက်။ လက်နှစ်ဖက်ကို မြှောက်ထားတယ်။မျက်နှာမှာ အပြုံးမရှိဘူး။ သူမရှေ့မှာ စစ်သားတစ်ယောက်လည်း မရှိပါဘူး။ ရှိတာက ကင်မရာတစ်လုံးပါပဲ။ ဒါပေမယ့် သူမက အဲဒီကင်မရာကို သေနတ်လို့ထင်ခဲ့တယ်။ ဆီးရီးယားကလေးမလေး ဟူဒီယာ (Hudea)ရဲ့ဒီဓာတ်ပုံဟာ၂၀၁၄ ခုနှစ်က အတ်မဲ (Atmeh) ဒုက္ခသည်စခန်းမှာ ဓာတ်ပုံဆရာ အော့စ်မန် ဆာအီးရ်လီ (Osman Sağırli) ရိုက်ကူးခဲ့တာဖြစ်ပြီး နောက်ပိုင်း ကမ္ဘာတစ်
ဝန်းမှာ အလွန်ပျံ့နှံ့ခဲ့ပါတယ်။

ဓာတ်ပုံဆရာက အဝေးကနေ telephoto lens နဲ့ ရိုက်ကူးခဲ့တာကြောင့် ကလေးမလေးက ကင်မရာကို လက်နက်လို့ ထင်ခဲ့တာဖြစ်ပါတယ်။ ပုံတစ်ပုံတည်းနဲ့ ကမ္ဘာကြီးက နား
လည်သွားခဲ့တယ်။ စစ်ပွဲဆိုတာ ကလေးတွေရဲ့ စိတ်ထဲအထိ ဝင်ရောက်သွားတဲ့အရာဆိုတာပါ။

ဒီနေ့ မြန်မာနိုင်ငံမှာလည်း အဲဒီလက်နှစ်ဖက်တွေ ရှိနေပါတယ်။အဲဒီဓာတ်ပုံကို မြန်မာနိုင်ငံကကလေးတစ်ယောက်မြင်မယ်ဆိုရင် သူ့အ
တွက်အဲဒီကလေးမလေးဟာမထူးဆန်းလောက်ပါဘူး။။ မြန်မာနိုင်ငံမှာ ကလေးတွေအတွက်တော့ စစ်မြေပြင်ဆိုတာ မြေပုံပေါ်က နေရာတစ်ခုတည်းမဟုတ်တော့ပါဘူး။တကယ့် တိုက်ပွဲနေရာမဟုတ်တော့ပါဘူး။ ကျောင်းဖြစ်နိုင်တယ်။ ဈေးဖြစ်နိုင်တယ်။

ဘုန်းကြီးကျောင်းဖြစ်နိုင်တယ်။ ဘုရားကျောင်းဖြစ်နိုင်တယ်။ စစ်ဘေးရှောင်စခန်း ဖြစ်နိုင်တယ်။ ရွာထဲက အိမ်တစ်အိမ်လည်း ဖြစ်နိုင်ပါတယ်။

ဟိုးအရင်က ကောင်းကင်မှာ လေယာဉ်သံကြားရင် လေယာဉ်လာပြီဆိုပြီး အိမ်ထဲကနေ ကလေးတွေ ပြေးထွက်ပြီး မော့ကြည့်တတ်ကြတာ။ မမြင်ရဘူးဆိုတာသိပေမယ့် ချစ်ခင်စွာနဲ့ လေယာဉ်ကို လက်ဝှေ့ယမ်းပြတတ်ကြတာ။ အခုတော့ မြန်မာနိုင်ငံမှာ လေယာဉ်သံကြားရင် လေယာဉ်သံဟာ ကြောက်စရာအသံလို့ ကလေးတွေ သိမှတ်နေခဲ့ပါပြီ။ လေယာဉ်သံကြားတာနဲ့ စာသင်ခန်းထဲက ပြေးထွက်ပြီး ဗုံးခိုကျင်းဆီပြေးရတဲ့ ကလေးတွေ၊ ပြေးချိန်မရတော့လို့စာသင်ခုံအောက်ဝပ်နေရတဲ့ က
လေးတွေ၊ စာသင်ခန်းထဲမှာ စာအုပ်ဖတ်နေရင်းကပဲ အသက်ဆုံးရှုံးခဲ့ရတဲ့ကလေးတွေ၊ ထမင်းစားနေရင်း အသက်ဆုံးရတဲ့ ကလေးတွေ။ ကလေးတွေအတွက် သွေးတွေစွန်း
ထင်း‌နေတဲ့ စာအုပ်တွေရှိတဲ့ စာသင်ခန်းဆိုတာ လုံခြုံတဲ့နေရာမဟုတ်တော့ပါဘူး။ အိမ်ဆိုတာ လုံခြုံတဲ့နေရာ မဟုတ်တော့ပါဘူး။ ဒုက္ခသည်စခန်းဆိုတာတောင် လုံခြုံတဲ့နေရာမဟုတ်တော့ပါဘူး။

UNICEFကမြန်မာနိုင်ငံမှာကျောင်းတွေ၊ ဆေး
ရုံတွေနဲ့ ကလေးတွေအတွက် အရေးကြီးတဲ့နေရာတွေ တိုက်ခိုက်ခံနေရတာကို အကြိမ်
ကြိမ် သတိပေးခဲ့ပါတယ်။ ၂၀၂၄ ခုနှစ်မှာ ကယားပြည်နယ်က ကျောင်းနှစ်ကျောင်းကို လေကြောင်းတိုက်ခိုက်မှုကြောင့် ကျောင်း
သားလေးဦးနဲ့ ဆရာနှစ်ဦး သေဆုံးခဲ့ပြီး၊ အဲဒီအချိန်မှာ ကျောင်းထဲမှာ ကလေး ၁၀၀ ကျော်ရှိခဲ့တယ်လို့ UNICEF က ဖော်ပြခဲ့ပါတယ်။

၂၀၂၅ ခုနှစ် မေလ ၁၂ ရက်နေ့မှာ စစ်ကိုင်း
တိုင်း၊ ဒီပဲယင်းမြို့နယ် အိုးထိန်းကုန်းကျေးရွာကအထက်တန်းကျောင်းတစ်ကျောင်းကို လေ
ကြောင်းကနေ ဗုံးကြဲခဲ့တဲ့အတွက် စာသင်ချိန်အတွင်း ကျောင်းသား ၂၂ ဦးနဲ့ ဆရာမ ၂ ဦး သေဆုံးခဲ့ပြီး ၄၀ ကျော် ဒဏ်ရာရခဲ့တယ်လို့ OHCHR က မှတ်တမ်းတင်ထားပါတယ်။ အဲဒီနေရာမှာအရင်ကစစ်ရေးတိုက်ပွဲဖြစ်နေတယ်
ဆိုတဲ့ မှတ်တမ်းလည်း မရှိခဲ့ပါဘူး။

၂၀၂၅ ခုနှစ် စက်တင်ဘာလမှာလည်း ရခိုင်
ပြည်နယ် ကျောက်တော်မြို့နယ်က စာသင်
ကျောင်းနှစ်ကျောင်းတိုက်ခိုက်ခံရပြီး ကလေး
တွေ သေဆုံး၊ ဒဏ်ရာရခဲ့တယ်ဆိုတဲ့ သတင်းတွေကို UNICEF က အလွန်စိုးရိမ်ဖွယ်အဖြစ် ထုတ်ပြန်ခဲ့ပါတယ်။၂၀၂၆ခုနှစ်ဖေဖော်ဝါရီ
လမှာလည်း ရခိုင်နဲ့ စစ်ကိုင်းမှာ လေကြောင်း
တိုက်ခိုက်မှုတွေကြောင့် ကလေးအနည်းဆုံး ငါးဦး သေဆုံးပြီး သုံးဦး ဒဏ်ရာရခဲ့တယ်လို့ UNICEF က ထုတ်ပြန်ခဲ့ပါတယ်။ မကြာခင် စက်တင်ဘာ ၂၈ ရက် ဗုံးကြဲခံရတဲ့ ကျောက်တော်မြို့။ ဘာ စစ်မြေပြင်မှမဟုတ်တဲ့ သာမန်အရပ်သားတွေသာရှိနေတဲ့ ဈေးအတွင်းထဲ။ အခုထိ အယောက် ၅၀ ခန့် သေဆုံးခဲ့ရပြီ။ အဲဒီနေ့က ပုံတွေထဲမှာ ကိုယ်ဝန်ဆောင်မိခင်နဲ့ ဗိုက်ထဲက ကလေးလေး မြန်မာတနိုင်ငံလုံးရဲ့ နှလုံးသားတို့ ကြေမွစေခဲ့တဲ့ပုံ။

ဒါတွေဟာ အနီးစပ်ဆုံး မကြာသေးခင်က ကိန်းဂဏန်းတချို့သာပါ။ဒါပေမယ့်ကိန်းဂ
ဏန်း တစ်ခုချင်းစီရဲ့နောက်မှာမိခင်တစ်ယောက်ရှိတယ်။ဖခင်တစ်ယောက်ရှိတယ်။ ညီအစ်ကိုမောင်နှမတွေ ရှိတယ်။ ပြီးတော့ ပြန်မရနိုင်တော့တဲ့ ကလေးဘဝတစ်ခု ရှိပါတယ်။ သူတို့ဟာ တစ်စုံတစ်ယောက်ရဲ့ မိခင်၊ ဖခင်၊ သား၊ သမီး၊ ညီမ၊ အစ်ကို ဖြစ်ကြပါတယ်။ ပြီးတော့ အဲဒီအထဲမှာ ကလေးတွေ ပါလာတဲ့အခါ ကလေးတစ်ယောက်အတွက် ဘယ်နေရာက လုံခြုံရမလဲ။

မြန်မာကလေးတစ်ယောက်ရဲ့ အသံကို ကမ္ဘာကြီးက တကယ်ကြားနိုင်မယ်ဆိုရင် သူက ဒီလိုမေးလိမ့်မယ် ထင်ပါတယ်။ ကျွန်တော်တို့က စာသင်ချင်တာပါ။ ဘာလို့ စာအုပ်အစား ဗုံးသံကို နားထောင်နေရတာလဲ”၊ “ကျွန်တော်တို့က အိမ်မှာ မိဘတွေနဲ့အတူ အိပ်ချင်တာပါ။ ဘာလို့ ညတိုင်း ဘယ်မှာပုန်းရမလဲ စဉ်း
စားနေရတာလဲ”၊ “ကျွန်တော်တို့က အသက်ရှင်ချင်တာပါ။ ဒါဟာ တောင်းဆိုမှုများလွန်းတာလား”

ဟူဒီယာ က ကင်မရာကိုသေနတ်လို့ထင်ပြီး လက်မြှောက်ခဲ့တယ်။ မြန်မာနိုင်ငံက ကလေးတွေကလည်းတကယ့်လေယာဉ်တွေ၊တကယ့်
ဗုံးတွေ၊ တကယ့်ပေါက်ကွဲသံတွေကြားမှာ ကြီးပြင်းနေရပါပြီ။ သူမက ကင်မရာကို သေ
နတ်လို့ထင်ခဲ့တယ်။ မြန်မာကလေးတွေကလည်း သေနတ်နဲ့ ဗုံးတွေကို တကယ်သိနေကြပါပြီ။ ဒီအချက်ကို ကမ္ဘာကြီးက မမေ့သင့်ပါဘူး။

ကလေးတစ်ယောက်ဟာ လေယာဉ်သံကြားတဲ့အခါ ကောင်းကင်ကို မော့ကြည့်ပြီး “လေယာဉ်ကြီး” လို့ ပြောသင့်တာပါ။ “ဗုံးကျမလား” လို့ မေးစရာ မဖြစ်သင့်ပါဘူး။ ကလေးတစ်ယောက်ဟာ ကျောင်းကိုသွားတဲ့အခါ “ဒီနေ့ ဘာစာသင်မလဲ” လို့ စိတ်ဝင်စားသင့်တာပါ။ “ဒီနေ့ ကျောင်းကို ဗုံးကျမလား” လို့ စဉ်းစားရတာ မဖြစ်သင့်ပါဘူး။ သူတို့လိုချင်တာက မိခင်ရဲ့ရင်ခွင်။ ဖခင်ရဲ့လက်။ ကျောင်းစာအုပ်။သူငယ်ချင်းတွေနဲ့ ကစားရတဲ့နေ့ရက်တွေ။ ညဘက်မှာ ဗုံးသံမကြားဘဲ အိပ်ရတဲ့ အိပ်ရာတစ်ခု။ ဒီလောက်ကလေးသာပါ။

ဟူဒီယာ ရဲ့ပုံကို နောက်တစ်ကြိမ် ပြန်ကြည့်
ပါ။ကလေးမလေးရဲ့ လက်နှစ်ဖက်ကို ကြည့်
ပါ။ အဲဒီလက်တွေမှာ လက်နက်မရှိဘူး။ ရန်
လိုမှုမရှိဘူး။နိုင်ငံရေးမရှိဘူး။ ကြောက်ရွံ့မှုတစ်ခုပဲ ရှိပါတယ်။ပြီးတော့ ကိုယ့်ကိုယ်ကို မေးကြည့်ပါ။ မြန်မာနိုင်ငံက ကလေးတွေဟာလည်း ဒီလိုလက်တွေ မြှောက်ပြီး“ကျွန်တော်တို့ကို မပစ်ပါနဲ့” “ကျွန်တော်တို့ကို ဗုံးမကြဲပါနဲ့” “ကျွန်တော်တို့ကို စာသင်ခွင့်ပေးပါ” “ကျွန်တော်တို့ကို ကလေးဘဝပြန်ပေးပါ”လို့ ကမ္ဘာကြီးကို ပြောနေကြတာ မဟုတ်ပါဘူးလား။ အဲဒီအသံတွေကို ကမ္ဘာကြီး မကြားဘဲ နေသင့်ပါသလား။

ကလေးတစ်ယောက်ရဲ့ လက်မြှောက်ထားမှုဟာ အညံ့ခံခြင်း မဟုတ်ပါဘူး။ တစ်ခါတ
လေမှာ လူကြီးတွေက သူတို့ကို ကာကွယ်ပေးဖို့ မအောင်မြင်ခဲ့ကြောင်း ပြောနေတဲ့ အော်သံတစ်ခုသာ ဖြစ်ပါတယ်။ ပြီးတော့ ဒီကလေးတွေဟာ စစ်ပွဲတစ်ခုရဲ့ “ဘေးထွက်ဆိုးကျိုး” မဟုတ်ပါဘူး။ သူတို့ဟာ ကာကွယ်ရမယ့် လူသားတွေပါ။ ကမ္ဘာကြီးရဲ့ အနာဂတ်ပါ။ သူတို့အတွက် အနာဂတ်တစ်ခု ရှိနေဖို့အတွက် ဒီနေ့ သူတို့ကို အသက်ရှင်ခွင့်၊ လုံခြုံခွင့်၊ စာသင်ခွင့် ပေးရပါမယ်။

ဟူဒီယာ ရဲ့ လက်နှစ်ဖက်ကို ကမ္ဘာကြီးက တစ်ခါမြင်ခဲ့ပြီး နာကျင်ခဲ့ဖူးပါတယ်။ မြန်မာကလေးတွေရဲ့ လက်နှစ်ဖက်ကိုလည်း ကမ္ဘာကြီး မြင်ပါစေ။ သူတို့ မေးနေတဲ့ မေးခွန်းကို ကြားပါစေ။မြန်မာကလေးတွေရဲ့ လက်
မြှောက်သံကို ကမ္ဘာကြီးကြားပါစေ။ ။

အော့စ်မန် ဆာအီးရ်လီ (Osman Sağırli) ရိုက်ကူးခဲ့တဲ့ ဟူဒီယာ (Hudea) ဓါတ်ပုံ နဲ့ ရခိုင်ပြည်နယ်က ​ကျောင်းသားငယ်​တွေဗုံးခိုကျင်းမှာခိုလှုံနည်း​လေ့ကျင့်​နေစဥ်။
ဓါတ်ပုံ-Osman Sağırli ၊လင်းရောင်ခြည်
ဖောင်ဒေးရှင်း

ကျောက်​တော်ဗုံးကြဲမှု ဥရောပသမဂ္ဂရှုတ်ချ

​အောက်တိုဘာ-၁၊၂၀၂၆။People's Spring

မြန်မာလေတပ်က​ကျောက်​တော်မြို့ကို စက်တင်ဘာ ၂၈ရက်​နေ့က ကျူးလွန်တဲ့ လေကြောင်းတိုက်ခိုက်မှုကြောင့် အရပ်သား အများအပြား ထိခိုက် သေဆုံးခဲ့တာကို ဥရောပ သမဂ္ဂ (EU)က ရှုတ်ချလိုက်ပါတယ်။

နိုင်ငံတကာလူသားချင်း စာနာမှု ဥပဒေတွေဟာ လူသားအားလုံးနဲ့ သက်ဆိုင်ပြီး တိတိ
ကျကျ လေးစားလိုက်နာရမှာဖြစ်ကြောင်း၊ ထိခိုက်သေဆုံးသူတွေနဲ့ နစ်နာသူ မိသားစုတွေနဲ့ ထပ်တူ ဝမ်းနည်းကြောင်း၊ မြန်မာပြည်သူတွေနဲ့ တစ်သားတည်း ဆက်လက် ရပ်
တည်မယ်လို့ အသိပေးလိုကြောင်း EU ထုတ်ပြန်ချက်မှာ ဖော်ပြထားပါတယ်။

အာဏာသိမ်းစစ်တပ်ရဲ့အဆိုပါ​ဗုံးကြဲမှု​
ကြောင့် ပြည်သူအနည်းဆုံး ၅၀ ဦး​သေဆုံးပြီး
၆၀ ခန့် ဒဏ်ရာရခဲ့ပါတယ် ။

ကုလသမဂ္ဂ လူ့အခွင့်အရေဆိုင်ရာ(OHCHR)
မဟာမင်းကြီး ဗိုကာတာ့ခ်ကလည်း စစ်တပ်ရဲ့​ကျောက်​တော်ဗုံးကြဲမှုအ​ပေါ် ပြင်းထန်စွာပြစ်တင်ရှုတ်ချတယ်လို့ပြောပါတယ်။ဒီတိုက်ခိုက်
မှုဟာ တစ်နိုင်ငံလုံးမှာရှိတဲ့ အရပ်သားပြည်သူတွေ ကြုံတွေ့နေရတဲ့ အလွန်စိုးရိမ်ဖွယ်ရာအခြေအနေကိုပေါ်လွင်စေပြီး အထူးသဖြင့်
ရခိုင်ပြည်နယ်မှာ ပိုလို့တောင် ဆိုးရွားတယ်လို့ တာ့ခ်က ပြောပါတယ်။

ဗြိတိန်ကလည်းစစ်တပ်ရဲ့ ​ကျောက်​တော်လေကြောင်းတိုက်ခိုက်မှုအ​ပေါ် အပြင်း
အထန်ကန့်ကွက်ပြီး​လေ​ကြောင်းတိုက်ခိုက်မှုတွေ ရပ်တန့်ဖို့ ပြတ်ပြတ်သားသား ပြောကြားထားပြီးဖြစ်တယ်လို့ ဗြိိတိန်သံရုံးကထုတ်
ပြန်ပါတယ်။ အစုလိုက်၊အပြုံလိုက် အသက်ဆုံးရှုံးခဲ့ရတဲ့ ဖြစ်ရပ်အပေါ် အလွန်အမင်း စိုးရိမ်တုန်လှုပ်မိတယ်လို့လည်း ဗြိတိန်နိုင်ငံ အင်ဒို-ပစိဖိတ်ရေးရာဝန်ကြီး Baroness Wintertonက ပြောပါတယ်။ အရပ်သားပြည်သူများကို ပစ်မှတ်ထားတိုက်ခိုက်ခြင်းဟာ လုံးဝလက်ခံနိုင်ဖွယ်မရှိကြောင်းနဲ့ ဗြိတိန်အစိုးရအနေနဲ့ ဒီဆိုးရွားလှတဲ့ တိုက်ခိုက်မှုအပေါ် ပြင်းပြင်းထန်ထန် ရှုတ်ချကြောင်း ပြောပါတယ်။ ဗြိတိန်အစိုးရဟာ မြန်မာပြည်သူများနဲ့အတူ ရပ်တည်ကြောင်း ထပ်လောင်းအသိပေးပါတယ်။



#ကျောက်တော် #ဥရောပသမဂ္ဂကရှုတ်ချ
#အီးယူ #လူအစုလိုက်အပြုံလိုက်သတ်ဖြတ်မှု #peoplesspring #ludunwayoo

စစ်တပ်က ​ကျောက်​တော်မြို့ကို ဗုံးကြဲပြီး​နောက်မြင်ကွင်း ။ဓါတ်ပုံ-AA Info Desk

မင်း​အောင်လှိုင် အောက်တိုဘာလထဲ
မလေးရှား သွားနိုင်တယ်လို့ဆို

■မ​လေးရှားက မြန်မာ ၃၅၀၀​ကျော်ကိုဒုတိယအသုတ်ထပ်ပို့ဖို့အစီအစဥ်အထ​မြောက်ဖို့မင်း​အောင်လှိုင်လာဖို့ရှိဟု မ​လေးရှား​ပြော

■ဒုက္ခသည်​တွေပြန်ပို့တာဟာ ဘဏ္ဍာရေး ဝန်
ထုပ်ဝန်ပိုးဖြစ်လာတာနဲ့ လုံခြုံရေးအရ စပြီးခြိမ်းခြောက်မှုတွေကြုံတွေ့လာတာ​ကြောင့်လို့
မ​​​လေးရှားဝန်ကြီးချုပ်​ပြော

​အောက်တိုဘာ-၁၊၂၀၂၆။People's Spring

အာဏာသိမ်းခေါင်းဆောင်မင်းအောင်လှိုင်ဟာ အောက်တိုဘာလထဲမှာ မလေးရှားနိုင်ငံကို သွားရောက်ဖွယ် ရှိတယ်လို့ သတင်းတွေ ထွက်ပေါ်လာ​ကြောင်းရိုက်တာသတင်းဌာနက​ဖော်ပြပါတယ်။

မလေးရှားကိုရောက်နေတဲ့ဒုက္ခသည်တွေ၊ တရားမဝင် ရွှေ့ပြောင်းအခြေချသူတွေ စုစုပေါင်း ၁၅၀၀ နီးပါးကို ပထမအသုတ်အဖြစ် မြန်မာနိုင်ငံကို ပြန်ပို့ပြီး နောက်တစ်နေ့မှာပဲ မလေးရှား ဆက်သွယ်ရေး ဝန်ကြီးနဲ့ အစိုးရ ပြောရေးဆိုခွင့်ရ အရာရှိဖြစ်တဲ့ ဖာဟ်မီ ဖက်ဒ်ဇဲလ်ကမင်းအောင်လှိုင်ဟာသိပ်မဝေးတဲ့ အနာဂတ်မှာမလေးရှားကိုလာရောက်ဖွယ်ရှိကြောင်း မှတ်ချက်ပေးခဲ့ပါတယ်။

မလေးရှားဟာ နောက်ထပ် မြန်မာနိုင်ငံသား ၃၅၂၄ ဦးကို ဒုတိယ အသုတ်အဖြစ် ပြန်ပို့ဖို့ အစီအစဉ်ရှိကြောင်း၊ဒီကိစ္စအထမြောက်စေဖို့မင်းအောင်လှိုင်ဟာ မလေးရှားကိုလာရောက်ပြီး ဝန်ကြီးချုပ် အန်ဝါ အီဘရာဟင်နဲ့ ဆွေး
နွေးနိုင်ခြေရှိကြောင်း ဖာဟ်မီက စက်တင်ဘာ ၃၀ မှာ ပြောကြားခဲ့ပါတယ်။

မလေးရှားမီဒီယာတချို့ကတော့မင်းအောင်
လှိုင်ရဲ့ ကွာလာလမ်ပူ ခရီးစဉ်ဟာ အောက်တို
ဘာလထဲမှာ အထမြောက်လာနိုင်တယ်လို့ ရေးသားနေကြပါတယ်။

ဝန်ကြီးချုပ် အန်ဝါက မလေးရှားဟာ မြန်မာဒုက္ခသည်တွေကို နေရပ်ပြန်ပို့ရင် အန္တရာယ်တွေ ရှိနိုင်မှန်း သိလျက်နဲ့ အတင်းအကျပ် ပြန်ပို့ခဲ့တယ်ဆိုတဲ့ စွပ်စွဲချက်တွေကို ငြင်းဆိုထားပါတယ်။ နောက်ပြီး အဲဒီ ဒုက္ခသည်တွေ၊ ရွှေပြောင်း အခြေချသူတွေကို လက်ခံထားရတာဟာ မလေးရှားအတွက် ဘဏ္ဍာရေး ဝန်ထုပ်
ဝန်ပိုး ဖြစ်စေရုံသာ မကဘဲ လုံခြုံရေးအရ စပြီး ခြိမ်းခြောက်မှုတွေ ကြုံတွေ့လာနေတယ်လို့ အန်ဝါကအ​ကြောင်းပြထားပါတယ်။

ဒါပေမဲ့ သူတို့ကို ပြန်ပို့ဖို့ အရမ်းတွန်းအားပေးခဲ့တယ် ဆိုတာတော့ မဟုတ်ကြောင်း၊ မလေးရှားအစိုးရဟာအဲဒီကိစ္စအတွက်ညှိညှိနှိုင်းနှိုင်း လုပ်ခဲ့ကြောင်းအန်ဝါက သတင်း
ထောက်တွေကို စက်တင်ဘာ ၂၉ ရက်နေ့တုန်းက ပြောကြားခဲ့ပါတယ်။

ကိုးကား: Reuters

မင်း​အောင်လှိုင် ဗီယက်နမ်နိုင်ငံကို သွား​ရောက်ခဲ့စဥ်။ဓါတ်ပုံ-EPA

ဗန်းမော်ထောင်ကအကျဉ်းသားတွေ စစ်တပ်သင်္ဘောနဲ့ ခေါ်ဆောင်စုန်ဆင်းချိန် တိုက်ပွဲဖြစ်လို့ ၇၀ ကျော် ရေထဲခုန်ချ လွတ်မြောက်
■သင်္ဘောမီးလောင်ရင် မီးငြှိမ်းဖို့ အကျဉ်းသားတွေကို ခိုင်းစေ၊ တိုက်ခိုက်ခံရလို့ သင်္ဘောမြုပ်စဉ် သေဆုံး တဲ့ အကျဉ်းသားများလည်းရှိ
အောက်တိုဘာ ၁၊ ၂၀၂၆။ ထားမြတ်/People’s Spring
အာဏာသိမ်းစစ်တပ်ဟာ ဗန်းမော်အကျဉ်းထောင်က အကျဉ်းသားတွေကို လူသားဒိုင်းအဖြစ် အသုံးပြုတဲ့ လုပ်ရပ်တွေ ကျူးလွန်နေကြောင်း ထွက်ပြေးလွတ်မြောက်လာတဲ့ အကျဉ်းသားက ထွက်ဆိုကြောင်း ကချင်လွတ်လပ်ရေးတပ်မတော်(KIO/KIA) သတင်းပြန်ကြားရေးဌာနက ဖော်ပြခဲ့ပြီး စစ်တပ်က သင်္ဘောနဲ့ ခေါ်တင်လာတဲ့ အကျဉ်းသားတွေလည်း တိုက်ပွဲဖြစ်ချိန် ရေထဲခုန်ချ ထွက်ပြေးလို့ လွတ်မြောက်လာသူတွေရှိတယ်လို့ အသိပေးပါတယ်။
ဗန်းမော်အကျဉ်းထောင်က အကျဉ်းသားတွေကို စစ်တပ်က လုံခြုံရေးအတွက် လူသားဒိုင်းအဖြစ် အသုံးပြုနေကြောင်း အကျဉ်းထောင်မှ လွတ်မြောက်လာသူ ဦးအိုက်စိုးက ပြောဆိုခဲ့တယ်လို့ KIA က ဖော်ပြခဲ့တာဖြစ်ပါတယ်။
ကချင်ပြည်နယ် ဗန်းမော်မြို့ကို စစ်အင်အားဖြည့်ဖို့ မန္တလေးကနေ ဆန်တက်လာစဉ်ကလည်း စစ်တပ်ဟာ ပြည်သူတွေနဲ့အတူ ရောနှောတက်လာသလို ဗန်းမော်မြို့မှ ပြန်စုန်ဆင်းချိန်မှာလည်း မီးမတော်တဆဖြစ်ရင် ငြိမ်းသက်ရန်ဟုဆိုကာ အကျဉ်းသားများအား လူသားဒိုင်းအဖြစ် တင်ဆောင်သွားတာ ဖြစ်တယ်လို့ ဆိုပါတယ်။
သင်္ဘောနဲ့ စုန်ဆင်းလာချိန် KIA ပူးပေါင်းတပ်ရဲ့ တိုက်ခိုက်မှုကြောင့် တိုက်ပွဲဖြစ်ပွားခဲ့ရာ ရွှေကူမြို့အနီးမှာ အကျဉ်းသား ဦးအိုက်စိုးက ရေထဲခုန်ချပြီး စစ်တပ်လက်မှ လွတ်မြောက်လာတာဖြစ်ကြောင်းဖော်ပြပါတယ်။ ဦးအိုက်စိုးနဲ့အတူ အခြားအကျဉ်းသား ၇၀ ကျော်လည်း ရေထဲခုန်ချ လွတ်မြောက်သွားကြောင်း KIAက အသိပေးပါတယ်။
“ဗန်းမော်အကျဉ်းထောင်ထဲက တချို့ တွေကို လွှတ်တာရှိပါတယ်။ လွှတ်ပေမဲ့လည်း သူတို့နဲ့အတူတူ မန္တလေး ရောက်ရမယ် ဆိုပြီးသူတို့(စစ်ကောင်စီတပ်) အမိန့်တွေ ချပေးတာ။ ဆိုတော့ အကျဉ်းသားတွေလည်း မန္တလေးဘက်ကို လိုက်သွားရတာဖြစ်ပါတယ်တဲ့။ ဆိုတော့ အဲဒီလမ်းကြားမှာ ကျနော်တို့ ကြားဖြတ်ပြီး တိုက်ခိုက်တဲ့နေရာမှာ သင်္ဘောမြုပ်သွားတဲ့နေရာမှာ ပါတာလည်း သေသွားတာ အများကြီးပါတယ်လို့ ပြောတယ်” လို့ KIO/KIA သတင်းပြန်ကြားရေးဌာန တာဝန်ခံ ဗိုလ်မှူးကြီးနော်ဘူက ပြောပါတယ်။
အကျဉ်းသားတွေကို စုန်ဆင်းလာတဲ့သင်္ဘောတွေပေါ် မျှတင်လာတာဖြစ်ပြီး သင်္ဘောတိုက်ခိုက်ခံရပြီး မီးလောင်တဲ့အခါ မီးသတ်ဖို့ စေခိုင်းခဲ့တာလို့ ဆိုပါတယ်။
“မန္တလေးရောက်ပြီးမှ ကိုယ့်အိမ်ကိုယ် ပြန်ရောက်တဲ့ သူတွေလည်း တော်တော်များများတော့ရှိတယ်လို့ ပြောပါတယ်” လို့ ဗိုလ်မှူးကြီးနော်ဘူက ပြောကြားပါတယ်။
ဗန်းမော်အကျဉ်းထောင်မှာ အကျဉ်းသား ၄၀၀ ကျော်ကျန်ရှိနေပြီး အကျဉ်းသားတွေဟာ သင်္ဘောပေါ်မှ ပစ္စည်းတွေ သယ်ပေးရတာ၊ ခေါင်းစဉ်အမျိုးမျိုးတပ် ငွေကောက်ခံခြင်း၊ ငွေမပေးနိုင်သူတွေကို ရိုက်နှက်တာ ဒဏ်ပေးတာရှိခဲ့တယ်လို့ လွတ်မြောက်အကျဉ်းသား ဦးအိုက်စိုးက ထွက်ဆိုကြောင်း KIA သတင်းပြန်ကြားရေးဌာနက ဖော်ပြပါတယ်။
ဒါ့အပြင် သင်္ဘောရိက္ခာ မရောက်ခင် အကျဉ်းသားတွေဟာ ပြောင်းဖူးများသာ လနဲ့ချီ စားခဲ့ရလို့
ကျန်းမာရေးထိခိုက်သူတွေရှိသလို ဖျားနာသူတွေကို ဆေးကုသပေးတာမရှိဘူးလို့လည်း သတင်းဖော်ပြထားပါတယ်။
အာဏာသိမ်းစစ်တပ် သင်္ဘောတွေဟာ ဩဂုတ်လကုန်ပိုင်းမှာ ကချင်ပြည်နယ်ကို ဝင်ရောက်လာတာဖြစ်ပြီး ကသာ-ရွှေကူကြား၊ ရွှေကူ-ဗန်းမော်ကြားမှာ KIA ပူးပေါင်းတပ်က တိုက်ခိုက်ခဲ့ပါတယ်။ ဒါ့အပြင် စက်တင်ဘာ ဒုတိယပတ်ကစပြီး ဗန်းမော်မြို့ကနေ သင်္ဘောတွေ ပြန်စုန်ဆင်းခဲ့ရာ KIA ပူးပေါင်းတပ်က ထပ်မံတိုက်ခိုက်ခဲ့ပါတယ်။ အဲဒီလို တိုက်ခိုက်မှုတွေကြောင့် သင်္ဘောတွေ မီးလောင်၊ နစ်မြုပ်၊ ပျက်စီးတာတွေရှိခဲ့ပြီး KIA သတင်းပြန်ကြားရေးဌာနရဲ့ ဖော်ပြချက်အရ စက်တင်ဘာ ရေကြောင်းတိုက်ပွဲအတွင်း စစ်တပ်သင်္ဘော အစီး ၂၀ခန့် ထိခိုက်ပျက်စီးနစ်မြုပ်ခဲ့တယ်လို့ ဆိုပါတယ်။
စစ်တပ်ဟာ ဗန်းမော်မြို့ကို စစ်အင်အားဖြည့်တင်းရာမှာ အရပ်သားသင်္ဘောတွေကိုပါ အဓမ္မ ခေါ်ဆောင်အသုံးပြုခဲ့ရာ တိုက်ခိုက်ခံရလို့ ပျက်စီးခဲ့တဲ့ သင်္ဘောတွေထဲမှာလည်း ပုဂ္ဂလိကပိုင် သင်္ဘောများစွာ ပါဝင်ကြောင်း KIAက အသိပေးထားပါတယ်။