ပေါ်တာဆွဲဖမ်းဆီးထားတဲ့ လူငယ် ၂ဦးနဲ့ စစ်မှုထမ်းတပ်သား ၁ဦးကို ကော့သောင်းပကဖ ကယ်တင်

စက်တင်ဘာ-၂၂၊၂၀၂၆။ဇော်ရမ်း/People's Spring

ကော့သောင်းမြို့နယ်မှာ စစ်တပ်က စစ်မှုထမ်းဖို့ ပေါ်တာဆွဲဖမ်းဆီးထားတဲ့ လူငယ် ၂ဦးနဲ့ စစ်မှုထမ်းတပ်သား ၁ဦးကို ကယ်တင်ထားတယ်လို့ ကော့သောင်းမြို့နယ် ပြည်သူ့ကာကွယ်ရေးအဖွဲ့က သတင်းထုတ်ပြန်ပါတယ်။

အခု စက်တင်ဘာအတွင်း ကော့သောင်းမြို့နယ်၊ မလိဝမ်းကျေးရွာအုပ်စု၊ အုပ်ချုပ်ရေးမှူးရုံးမှာ စစ်မှုထမ်းတပ်သားသစ်အဖြစ် ပေါ်တာဆွဲခံရပြီး ဖမ်းဆီးချုပ်နှောင်ခံထားရတဲ့ မောင်ကျော်မင်းဦး(၂၁)နှစ်နဲ့ မောင်ကျော်မင်းခန့် (၂၄)နှစ်ကို ကယ်တင်နိုင်ခဲ့သလို ခလရ(၂၆၂)တပ်ရင်းကနေ ထွက်ပြေးလာတဲ့စစ်မှုထမ်း တပ်သား မောင်ဇော်ကိုကို ကိုလည်း ကယ်ထုတ်နိုင်ခဲ့တယ်လို့ ထုတ်ပြန်ထားပါတယ်။ခလရ(၂၆၂)တပ်ရင်းဟာ ကော့သောင်းမြို့အခြေစိုက်ထားပါတယ်။

မောင်ဇော်ကိုကိုဟာ စစ်မှုထမ်းအပတ်စဉ်(၂၀)ဆင်းဖြစ်ပြီး စစ်တပ်က ရှေ့တန်းမှာ မူးယစ်ဆေးသုံးခိုင်းကြောင်းနဲ့ အရပ်သားပြည်သူတွေ သတ်ဖြတ်မှုတွေပြုလုပ်ခဲ့တာတွေ မြင်တွေ့ခဲ့ရတယ်လို့ ထုတ်ဖော်ပြောကြားထားပါတယ်။ ၎င်းရဲ့ အစ်မနဲ့ညီဖြစ်သူကိုလည်း သူလျိုအဖြစ်စွပ်စွဲပြီး စစ်တပ်က သတ်ပစ်လိုက်တယ်လို့ ပြောပါတယ်။

" ဆေးတွေကျွေးပြီးတော့ ပြည်သူတွေကိုဓားပြတွေလိုပဲတိုက်ခိုင်းတယ်။ အဲ့လိုမလုပ်ပြန်ရင်လည်း ကျတော်တို့ကို ထိပ်တုံးခပ်တယ်။ ရိုက်တယ်"လို့ မောင်ဇော်ကိုကိုက ပြောပါတယ်။

ကယ်တင်ထားတဲ့ ၃ဦးစလုံးကို လူ့ဂုဏ်သိက္ခာနှင့်အညီ စောင့်ရှောက်ထားပြီး မောင်ဇော်ကိုကိုကတော့ ၎င်း၏ ဆန္ဒအရ တော်လှန်ရေးရဲဘော်အဖြစ် ပြန်လည်တာဝန်ထမ်းဆောင်လိုတာကြောင့် သက်ဆိုင်ရာ မြို့နယ်ပကဖတာဝန်ရှိသူတွေက ညှိနှိုင်းဆောင်ရွက်ပေးသွားမယ်လို့ ထုတ်ပြန်ချက်မှာ ဖော်ပြထားပါတယ်။

ဒါ့အပြင် စစ်တပ်အတွင်းကျန်ရှိနေတဲ့ စစ်ကောင်စီတပ်ဖွဲ့ဝင်တွေနဲ့ စစ်မှုထမ်းလူငယ်တွေအနေနဲ့ ဓားပြဂိုဏ်းအဆင့်သာရှိတဲ့ စစ်တပ်ထံကနေ ပြည်သူလူထုဘက်သို့ အမြန်ဆုံးဘက်ပြောင်းခိုလှုံဖို့လည်း ကော့သောင်းမြို့နယ်ပကဖ က တိုက်တွန်းထားပါတယ်။

ဘက်ပြောင်းခိုလှုံစဉ် လက်နက် ခဲယမ်းယူဆောင်လာပါက သတ်မှတ်ဆုကြေးငွေ ထိုက်တန်စွာချီးမြှင့်သွားမယ်လို့ အသိပေးထားပါတယ်။


ရုပ်သံ - ကော့သောင်း ပကဖ

ပေါ်တာဆွဲဖမ်းဆီးထားတဲ့ လူငယ် ၂ဦးနဲ့ စစ်မှုထမ်းတပ်သား ၁ ဦးကို ကော့သောင်းပကဖ ကယ်တင်

စစ်တွေအပါအဝင်စစ်မျက်နှာသုံးခုမှာတိုက်ပွဲ​
ပြင်းထန်၊တရက်အတွင်းစစ်သားအလောင်း
၅၀ ​ကျော်ရ

စက်တင်ဘာ-၂၂၊၂၀၂၆။ခိုင်မြတ်/People's Spring

အာဏာသိမ်းစစ်တပ်က အင်အားအများအ
ပြားနဲ့ ထိုးစစ်ဆင်ဖို့ ကြိုးစားနေတဲ့ ရခိုင်
ပြည်နယ်စစ်တွေ၊ ရိုးမအရှေ့ဘက်ခြမ်း မင်းတုန်း၊ နတ်ရေကန်စစ်မျက်နှာသုံးခုမှာတိုက်ပွဲ​တွေပြင်းထန်နေပြီး ဒီနေ့ တရက်တည်းမှာပဲစစ်သားအလောင်း ၅၀ ​ကျော်နဲ့ လက်နက်ခဲယမ်းအများအပြားသိမ်းဆည်းရမိခဲ့တယ်လို့အာရက္ခတပ်တော်(AA)နဲ့ နီးစပ်တဲ့သတင်း
ရင်းမြစ်တွေက ပြောပါတယ်။

စစ်တွေမြို့နယ်၊ရွှေမင်းဂံရေတပ်စခန်းရဲ့ ချောင်းတဖက်ကမ်းရဲရိုးပြင်ရွာဝန်းကျင်၊ တောကန်ရွာဝန်းကျင် နဲ့ အမြင့်ကျွန်းရွာဝန်း
ကျင်တို့မှာစက်တင်ဘာ ၂၂ ရက်နေ့ တစ်​နေ့လုံးနီးပါး တိုက်ပွဲပြင်းထန်ခဲ့ပြီး တိုက်ပွဲအ
တွင်း စစ်သားအလောင်း ၁၀ ဝန်းကျင် သိမ်း
ဆည်းရမိတယ်လို့ မြေပြင်စစ်ရေးသတင်းရင်းအချို့က ​ပြောတယ်။

“တောကန်နားမှာတိုက်ပွဲပိုပြင်းတယ်။ အ
လောင်းရတာလည်း ဒီဘက်ကရတာပါ။ ကိုယ့်ဘက်ကလိုက်မသိမ်းနိုင်၊မှတ်တမ်းမယူနိုင်ဘဲကျန်ခဲ့တဲ့ (စစ်တပ်)အလောင်းတွေလည်း အများကြီး။နေကလည်းပူတော့အပုပ်
နံ့တွေ တော်တော်ရတယ်”လို့ ​မြေပြင်ကစစ်​ရေးရင်းမြစ်တဦးက ​ပြောပါတယ်။

ရဲရိုးပြင်ရွာအနီးဝန်းကျင်မှာလည်း ဒီနေ့မနက်ပိုင်းမှာ တနာရီကျော်ကြာ တိုက်ပွဲဖြစ်ခဲ့ပြီး နေ့လယ်ပိုင်းနဲ့ ညနေပိုင်း မှာ တိုက်ပွဲမရှိဘူးလို့ ပြောပါတယ်။ “ဟိုဘက်ဒီဘက် ဒရုန်းတွေနဲ့တော့လိုက်ချနေကြတယ်။ကိုယ့်ဘက်ကရွှေမင်းဂံထဲကို ဒရုန်းနဲ့ချတာ ထိသွားတယ်။ သေကြမယ်ထင်တယ်”လို့ မြေပြင်သတင်းရင်းမြစ်က ပြောပါတယ်။

အလားတူပဲ AA ထိန်းချုပ်ရာ ရခိုင်ပြည်နယ်ဘက်ကို ဝင်ဖို့ ကြိုးစားတဲ့ ရခိုင်ရိုးမအရှေ့ဘက်ခြမ်းမကွေးတိုင်းပဒါန်းမြို့နယ် နတ်ရေကန်စစ်မျက်နှာ နဲ့ မကွေးတိုင်း မင်းတုန်းမြို့နယ်သဖန်ရောင်ရွာအနီးစစ်မျက်နှာတို့မှာလည်း တိုက်ပွဲ​တွေပြင်းထန်ခဲ့ပြီးအလောင်း သုံးဆယ်ကျော်နဲ့ လက်နက်ခဲယမ်းတွေ သိမ်း
ဆည်းရမိတယ်လို့ AA နဲ့ နီးစပ်တဲ့ သတင်းရင်းမြစ်တွေ ကပြောပါတယ်။

“တိုက်ပွဲအခြေအနေတွေ အသေးစိတ်တော့ ပြောလို့မရသေးဘူး။ကိုယ့်ဘက်ကတော့ အ
လောင်းသုံးဆယ်ကျော်ရတယ်။မင်းတုန်းဘက်မှာ သုံးဆယ်လောက် နဲ့ နတ်ရေကန်ဘက်မှာတဆယ်နီးပါး၊ ဒီနေ့ရတာ” လို့ AA သတင်းရင်းမြစ်ကပြောပါတယ်။

မင်းတုန်းမြို့နယ် သဖန်ရောင်ရွာကနေ ကံဂျိုးရွာဘက်ကို ရှေ့တိုးဖို့ကြိုးစားတဲ့ စစ်ကြောင်းကို AA က ကြားဖြတ်တိုက် ခိုက်တာကြောင့် တိုက်ပွဲပြင်းထန်ခဲ့တာပါ။

“သူတို့ဘက်က စစ်ကြောင်းထိုးနေတာ သုံးရက်လောက်ရှိပြီ။ အရှေ့ကို သိပ်မတိုးတော့ တိုက်ပွဲပြင်းပြင်းထန်ထန် မဖြစ်ဘူး။ ဒီနေ့ကျမှ အင်အားနဲ့ တိုးလာလို့ ဖြစ်ကြတာ။အထိနာတော့နောက်ပြန်ဆုတ်သွားတယ်။တိုက်ပွဲဖြစ် တုန်း”လို့ AAသတင်းရင်းမြစ်ကပြောပါတယ်။

လက်ရှိမှာ မင်းတုန်းမြို့နယ်အတွင်း စစ်တပ်က လေကြောင်း၊ လက်နက်ကြီးပစ်ခတ်မှုတွေ ဆက်တိုက်ရှိနေပြီး ကုန်စည်သယ်ယူရေးလမ်းကြောင်းပိတ်သွားပါတယ်။အနီးဝန်ကျင်ကျေးရွာတွေက ဒေသခံတွေဟာလည်း ဘေးလွတ်ရာ တိမ်းရှောင်နေကြရတယ်လို့ ဒေသခံတွေက ပြောပါတယ်။

“ရွာတွေ တော်တော်များများ ပြေးကြရတယ်။ တိုက်ပွဲကရှေ့ဆက်ပြင်းလာမယ့်အခြေအနေမှာရှိတယ်။စစ်တပ်ကအင်အားတော်တော်ဖြည့်ထားတယ်၊နာရင်လည်း အင်အားဖြည့်ပြီး ရှေ့တိုးမယ့်အနေအထားတွေ့ရတယ်” လို့ ရခိုင်-မင်းတုန်းကုန်ကူးနေခဲ့တဲ့ဒေသခံကုန်
သည်တဦးက ပြောပါတယ်။

နတ်ရေကန်ဘက်မှာတော့အာဏာသိမ်းစစ်
တပ်ဟာ ပဇီရွာကနေ ရှေ့တိုးဖို့ကြိုးစားနေတာဖြစ်ပြီး AA ရဲ့ တိုက်ခိုက် မှုကြောင့် ပြန်ဆုတ်လိုက်၊ အင်အားဖြည့်ပြီးရှေ့တိုးလိုက်၊ ​ရှေ့တိုး​နောက်ဆုတ်ဖြစ်နေတယ်လို့ စစ်ရေးသတင်းရင်းမြစ်တွေ က ပြောပါတယ်။

“အင်အားတော်တော်ပြုန်းသွားပြီဒီဘက်မှာ။ ဒရုန်းနဲ့ စနိုက်ပါနဲ့ ချလို့ သေတာတာတောင် မနည်းဘူး”လို့ AA နဲ့ နီး စပ်တဲ့ဒေသခံစစ်ရေးသတင်းရင်းမြစ်တဦးက ပြောပါတယ်။

ရခိုင်ပြည်နယ် ကျောက်ဖြူမြို့နယ်မှာတော့ တိုက်ပွဲစဖြစ်တဲ့ရက်ပိုင်းကတည်းက စစ်တပ်ဟာအထိနာပြီးတပ်စခန်းတခုလက်လွှတ်လိုက်ရအဲဒီနောက်ပိုင်း မြေပြင်တိုက်ပွဲမရှိဘဲ ငြိမ်နေတယ်လို့ဒေသခံတွေကပြောပါတယ်။

စစ်တပ်ဟာ ၄၉၂၆ စစ်ဆင်ရေးလို့ နာမည်တပ်ပြီး ရခိုင်ပြည်နယ် စစ်တွေ၊ ကျောက်ဖြူနဲ့ ရခိုင်ပြည်ဝင်ပေါက် မကွေးတိုင်း ပဒါန်း၊ မင်းတုန်း၊ ပဲခူးတိုင်း ပန်းတောင်၊ ဧရာ၀တီတိုင်း ရေကြည်၊ သာပေါင်းမြို့နယ်တို့ကနေ AA ထိန်း ချုပ်ရာနေရာတွေကို စက်တင်ဘာ ၄ ရက်နေ့ကစကာအင်အားအများအပြားနဲ့ ထိုး
စစ်ဆင်ဖို့ ကြိုးစားနေခဲ့တာဖြစ်ပါတယ်။

အဲဒီလို လေကြောင်း၊ ရေကြောင်းပစ်ကူပေးပြီး မြေပြင်က အင်အားအလုံးအရင်းနဲ့ ထိုး
စစ်ဆင်ဖို့ ကြိုးစားပေမယ့် လက်တွေ့မှာတော့ AA ရဲ့ဖြတ်​တောက်တိုက်ခိုက်မှု​ကြောင့်အထိ
နာနောက်ပြန်ဆုတ်နေရပါတယ် ။ဒါ့အပြင်
စစ်တပ်ထိန်းချုပ်ထားတဲ့စခန်းတွေပါ လက်
လွှတ်နေရတာ ဖြစ်ကာ ၄၉၂၆ စစ်ဆင်ရေးစပြီးနှစ်ပတ်ကျော်အတွင်း စစ်တပ်ဘက်က သေဆုံးတာရာနဲ့ချီရှိ​နေပြီဖြစ်တယ်လို့ AA နဲ့ နီးစပ်တဲ့ဒေသခံစစ်ရေးလေ့လာသူတွေက ပြောကြပါတယ်။ AA တပ်ဖွဲ့ဝင်​အချို့လည်း ထိခိုက်ကျဆုံးမှုရှိတယ်လို့ ​မြေပြင်စစ်​ရေးသတင်းရင်းမြင်းအချို့က​ပြောပါတယ်။

မိခင်နဲ့တွေ့ခွင့်ရဖို့၊ လွှတ်​ပေးဖို့ ကင်မ်က မင်းအောင်လှိုင်ဆီကို စာရေးသားပေးပို့

စက်တင်ဘာ-၂၂၊၂၀၂၆။တေဇ/People's Spring


မိခင်ဒေါ်အောင်ဆန်းစုကြည် နဲ့ တွေ့ခွင့်​ပေးဖို့ ၊လွှတ်​ပေးဖို့ လန်ဒန်မြို့ မြန်မာသံရုံးက တစ်ဆင့် အာဏာသိမ်းခေါင်းဆောင် မင်းအောင်လှိုင်ဆီကိုစာရေးသားပေးပို့ခဲ့တယ်လို့ ကင်မ်အဲရစ်(ခ)ကိုထိန်လင်းက အသိပေးထားပါတယ်။

"ကျွန်တော့်မေမေနဲ့ တွေ့ခွင့်ပေးပါ။ကျွန်တော့်မေမေနဲ့ စကားပြောခွင့်ပေးပါ။ကျွန်တော့်မေမေကို လွှတ်ပေးပါ။" လို့ ကင်မ်ကတောင်းဆိုခဲ့တာပါ။

ICRC ကိုယ်စားလှယ်နဲ့ တွေ့ခဲ့ပေးခဲ့တာကြောင့် မိခင်ဖြစ်သူ အသက်ရှင်နေကြောင်းသိခဲ့ရပေမယ့် လက်ရှိအချိန်အထိ စကားပြောခွင့် ၊ တွေ့ခွင့်မရသေးဘူးလို့ ကင်မ်ကပြောပါတယ်။

"မေမေ့လွတ်မြောက်ရေးအတွက် ပထမဆုံး တောင်းဆိုခဲ့ရတုန်းက ကျွန်တော်ဟာ ကလေးတစ်ယောက်ပဲ ရှိပါသေးတယ်။ ဆယ်စုနှစ်တွေ ကြာပြီးတဲ့နောက် အခုထက်ထိလဲ ထပ်ပြီး တောင်းဆိုနေရပါတယ်။မေမေ အသက် ၈၁ နှစ် ရှိပါပြီ။ သူ့ဘဝရဲ့ နှစ်ပေါင်းများစွာကို ဆုံးရှုံးခဲ့ရပြီးပါပြီ။" လို့ ကင်မ်က ‌ပြောပါတယ်။

စစ်တပ်ကအာဏာသိမ်းခဲ့တဲ့၂၀၂၁ ဖေဖော်ဝါရီ ၁ ရက်ကတည်းက လူထုခေါင်းဆောင် ဒေါ်အောင်ဆန်းစုကြည်ကို ဖမ်းဆီးခဲ့ပြီး သတင်းထုတ်ပြန်ခြင်းမရှိခဲ့တာကြောင့် ကင်မ်ဦးဆောင်ကာမိခင်ဖြစ်သူအသက်ရှင်ကြောင်းပြသဖို့ Proof Of Life ကမ်ပိန်းပြုလုပ်တောင်းဆိုခဲ့တာပါ။

ကမ်ပိန်း ရက် ၁၀၀ ကျော်လာချိန်မှာတော့ စစ်တပ်က ဒေါ်အောင်ဆန်းစုကြည်ကို ICRC နဲ့ တွေ့ဆုံခွင့်ပေးခဲ့ပြီး အသက်ရှင်ကြောင်း ပြသခဲ့ပါတယ်။ဒါ​​ပေ့မယ် ICRC နဲ့​တွေ့ခွင့်ရတာက မိသားစုနဲ့ ​တွေ့ခွင့်ရတာမဟုတ်သလို၊မိသားစု​တွေ့ခွင့်ရယုံနဲ့လည်း လွတ်လပ်ခွင့်ရတာမဟုတ်ဘူးလို့​ပြောပါတယ် ။

"အခု ကျွန်​တော် မေ​မေကို ​မြင်ချင်တယ်။​မေ​မေနဲ့စကား​ပြောချင်တယ် ။ ကျွန်​တော်တို့မိသားစု ပုံမှန်ဆက်သွယ်ခွင့်ရချင်တယ်။" လို့လည်း သံရုံး​ရှေ့မှာစာပို့ရင် ​ပြောကြားခဲ့ပါတယ်။

ကင်မ်က မိခင်ဖြစ်သူလွတ်မြောက်ရေးအတွက် Free Her ကမ်ပိန်းကို ဆက်လက်လုပ်ဆောင်နေတာဖြစ်ပြီး မိခင်ဖြစ်သူရဲ့ အကြောင်းကိုပြောရင်း ကမ်ပိန်းမှာပါဝင်ပေးကြဖို့ ပြည်သူတွေကိုတောင်းဆိုထားပါတယ်။

ရုပ်သံ/ဓါတ်ပုံ- Kim Aris's FB

မိခင်နဲ့တွေ့ခွင့်ရဖို့၊ လွှတ်​ပေးဖို့ ကင်မ်က မင်းအောင်လှိုင်ဆီကို စာရေးသားပေးပို့

ဟွန်ဒီကို နှိမ်နင်းပြီး စစ်အုပ်စုထိန်းချုပ်ထားတဲ့ ဘဏ်လမ်းကြောင်းတွေထဲ မဖြစ်မနေ ဝင်ရောက်အသုံးပြုစေခြင်းက စစ်အုပ်စုရဲ့ နိုင်ငံခြားငွေ စီးဆင်းမှုအပေါ် ထိန်းချုပ်နိုင်စွမ်းကို ပိုအားကောင်းလာစေပြီး၊ ပြည်သူများရဲ့ ကြံ့ကြံ့ခံနိုင်စွမ်းကိုမူ လျှော့ကျစေပါတယ်။ အာဆီယံနိုင်ငံတွေအတွက်လည်း ဒီနှိမ်နင်းမှုဟာ တကယ့်ငွေကြေးခဝါချမှုကို ထိရောက်စွာ တိုက်ဖျက်နိုင်တာ မဟုတ်ဘဲ၊ ရွှေ့ပြောင်းလုပ်သားတွေကိုသာ ပိုမိုထိခိုက်စေပြီး၊ မြန်မာ့ဘဏ်စနစ်အပေါ် စစ်အုပ်စုရဲ့ ချုပ်ကိုင်နိုင်စွမ်း ပိုမိုခိုင်မာစေမယ့် အန္တရာယ်တွေကိုသာ ဖြစ်ပေါ်စေပါတယ်။

၂၀၂၁ ခုနှစ် စစ်တပ်အာဏာသိမ်းပြီးနောက်
ပိုင်း၎င်းတို့ထိန်းချုပ်ထားတဲ့ဘဏ်စနစ်အပြင်ဘက်က ငွေလွှဲပေးနေတဲ့ ဟွန်ဒီစနစ်ဟာ စစ်အုပ်စုရဲ့ အဓိကပစ်မှတ်တစ်ခု ဖြစ်လာခဲ့ပါတယ်။ ဒီလိုနှိမ်နင်းရတဲ့ ရည်ရွယ်ချက်က စီး
ပွားရေးလုပ်ငန်းတွေနဲ့ ပြည်သူတွေ၊ အထူးသ
ဖြင့် ရွှေ့ပြောင်းလုပ်သားတွေကို တရားဝင်ဘဏ်စနစ်ထဲ ပြန်လည်ဝင်ရောက်အသုံးပြုစေဖို့နဲ့ နိုင်ငံခြားငွေ စီးဆင်းမှုတွေကို စစ်အုပ်စုက ပိုပြီးထိန်းချုပ်နိုင်ဖို့ ရည်ရွယ်ပုံရပါတယ်။ ဒါပေမယ့် အဲဒီလုပ်ရပ်ရဲ့ အကျိုး
ဆက်ကိုတော့ အကျပ်အတည်း ကြုံနေရတဲ့ ဒေသတွေက အကြီးမားဆုံး ခံစားနေရပြီး၊ အာဆီယံအဖွဲ့ဝင်နိုင်ငံတွေအထိပါ နောက်
ဆက်တွဲ သက်ရောက်မှုတွေ ရောက်ရှိလာနေပါတယ်။

မြန်မာနိုင်ငံမှာ ဟွန်ဒီစနစ်ကို ကိုလိုနီခေတ်ကတည်းကအသုံးပြုလာခဲ့တဲ့ ရှည်လျားတဲ့ သမိုင်းကြောင်း ရှိပါတယ်။အဲဒီအချိန်က ဘဏ်ဝန်ဆောင်မှုတွေ လူတိုင်းအလွယ်တကူ မရရှိနိုင်တာကြောင့် ပြည်သူတွေဟာငွေလွှဲ
ပြောင်းမှုတွေအတွက် ဘဏ်စနစ်ပြင်ပက ကွန်ရက်တွေကို အားထားခဲ့ကြ ရပါတယ်။

ယနေ့အချိန်မှာလည်း ပြည်ပရောက် မြန်မာရွှေ့ပြောင်းလုပ်သားအများအပြားဟာ မိသားစုဆီ ငွေပြန်ပို့ရာမှာ ဟွန်ဒီစနစ်ကို အ
သုံးပြုနေကြဆဲ ဖြစ်ပါတယ်။ အထူးသဖြင့် စစ်ပွဲနဲ့ အကျပ်အတည်းကြောင့် ပုံမှန်ဘဏ်ဝန်ဆောင်မှု မရရှိနိုင်တဲ့ ဒေသတွေမှာ ဟွန်ဒီကွန်ရက်တွေဟာ ငွေကြေးစီးဆင်းမှုကို ဆက်
လက်ထိန်းသိမ်းပေးနေတဲ့ အရေးပါတဲ့ လမ်း
ကြောင်းတစ်ခု ဖြစ်နေပါတယ်။

ဒါ့အပြင် ပုံမှန်ဘဏ်စနစ်ကနေ ဆောင်ရွက်ရန် ခက်ခဲတဲ့ ကုန်သွယ်ရေးငွေပေးချေမှုတွေ၊ လူသားချင်းစာနာထောက်ထားမှုဆိုင်ရာ အ
ကူအညီပေးပို့မှုတွေမှာလည်း ဟွန်ဒီစနစ်က အခန်းကဏ္ဍတစ်ခုအဖြစ် ဆက်လက်ပါဝင်နေပါတယ်။

မြန်မာစစ်အုပ်စုထိန်းချုပ်ထားတဲ့ ဘဏ်စနစ်နဲ့ နှိုင်းယှဉ်လိုက်ရင် ဟွန်ဒီစနစ်မှာ အားသာချက်တွေ များစွာရှိပါတယ်။အစိုးရဘဏ်စနစ် မရောက်နိုင်တဲ့ မြန်မာနိုင်ငံရဲ့ ဒေသအများအပြားအထိ ဟွန်ဒီကွန်ရက်တွေက ရောက်ရှိနိုင်သလို၊ စစ်အုပ်စု သတ်မှတ်ထားတဲ့ တရား
ဝင်ငွေလဲနှုန်းထက် ပိုကောင်းတဲ့ ငွေလဲနှုန်းကိုလည်း ပေးနိုင်ပါတယ်။ ဒေသတွင်း ငွေ
ကြေးခဝါချမှု တိုက်ဖျက်ရေးအဖွဲ့ ကတောင် ဟွန်ဒီစနစ်ဟာ ရွှေ့ပြောင်းလုပ်သားတွေရဲ့ တရားဝင်ငွေလွှဲမှုတွေကို အထောက်အကူ ပြုနေတဲ့ နည်းလမ်းတစ်ခုဖြစ်ကြောင်း အသိအမှတ်ပြုထားပါတယ်။

တစ်ဖက်မှာလည်း ဟွန်ဒီကွန်ရက်တွေမှာ အန္တရာယ် မရှိတာတော့ မဟုတ်ပါဘူး။ အချို့ကွန်ရက်တွေဟာ ငွေကြေးခဝါချမှု၊ မူးယစ်ဆေးဝါးလုပ်ငန်းတွေနဲ့ ကျားဖြန့်လုပ်ငန်းတွေလို တရားမဝင် စီးပွားရေးလုပ်ငန်းတွေရဲ့ ငွေပေးချေမှုတွေကို ကူညီဆောင်ရွက်ပေးနေတာတွေ ရှိပါတယ်။ ဒီကွန်ယက်တွေဟာ စစ်အုပ်
စုရဲ့ ဖိနှိပ်မှုကို စိုးရိမ်ရတာကြောင့် ဘဏ္ဍာရေးမှတ်တမ်းတွေကိုလည်း မပြည့်မစုံသာ ထားရှိကြပြီး၊ ပမာဏကြီးမားတဲ့ ဒါမှမဟုတ် သံသ
ယဖြစ်ဖွယ် ငွေလွှဲမှုတွေကို စစ်အုပ်စုဆီ အစီ
ရင်ခံတာမျိုးလည်း မလုပ်ကြပါဘူး။

ဒါပေမယ့် ဟွန်ဒီကို အသုံးပြုနေတဲ့ လူသားချင်းစာနာထောက်ထားမှု အဖွဲ့အစည်းအချို့ကတော့ ဝန်ဆောင်မှုမယူခင် သေချာစွာ စိစစ်အကဲဖြတ်မှုတွေ (due diligence) ပြုလုပ်ပြီး ဒီလိုစွန့်စားရမှု တွေကို တတ်နိုင်သမျှ လျှော့
ချနိုင်ဖို့ ဆောင်ရွက်နေကြပါတယ်။

ဟွန်ဒီကွန်ရက်တွေကို တရားဝင်အသုံးပြုနေတဲ့ အခြေအနေတွေ ရှိနေသော်လည်း မြန်မာစစ်အုပ်စုဟာ ၂၀၂၁ ခုနှစ် အာဏာသိမ်းပြီးနောက်ပိုင်း ဒီစနစ်ကို ပိုမိုပြင်းထန်စွာ နှိမ်နင်းခြင်းနဲ့အတူ “တရားမဝင်” လို့ သတ်မှတ်ခဲ့ပြီး၊ သူတို့ရဲ့ အရေးယူမှုတွေကို ငွေကြေးခဝါချမှု တိုက်ဖျက်ရေးအတွက် လုပ်ဆောင်နေခြင်း ဖြစ်တယ်လို့ ဖော်ပြခဲ့ပါတယ်။

ဒါပေမယ့် အာဏာသိမ်းပြီးနောက်ပိုင်း မြန်
မာနိုင်ငံမှာ ငွေကြေးခဝါချမှု အန္တရာယ်တွေ ဘာကြောင့် ပိုမိုကြီးထွားလာသလဲဆိုတာ၊အရင်က တရားဝင်အသုံးပြုနေခဲ့တဲ့ ဟွန်ဒီစနစ်ကို ဘာကြောင့်အခုမှတရားမဝင်အဖြစ်သတ်
မှတ်လာရသလဲဆိုတာကိုတော့စစ်အုပ်စုဘက်
က ရှင်းလင်းတဲ့ အကြောင်းပြချက် မပေးနိုင်သေးပါဘူး။

အမှန်တကယ်မှာတော့ စစ်အုပ်စုရဲ့ ဟွန်ဒီကွန်ရက်အပေါ် အာရုံစိုက်မှုဟာ ဒီစနစ်မှာရှိနေတဲ့အန္တရာယ်ပမာဏနဲ့ နှိုင်းယှဉ်ရင်အလွန်
အမင်း လွန်ကဲနေပါတယ်။ တကယ်လိုအပ်နေတဲ့ ဘဏ္ဍာရေးနဲ့ အိမ်ခြံမြေကဏ္ဍတွေထဲမှာ ရှိနေတဲ့လူသိများတဲ့ငွေကြေးခဝါချမှုပြဿနာ
တွေဖြေရှင်းဖို့ကိုတော့ယခုချိန်ထိ ထိရောက်တဲ့ အရေးယူမှုတွေ မပြုလုပ်သေးပါဘူး။

ဒါ့အပြင် ကျားဖြန့်စင်တာတွေနဲ့ ငွေကြေးခဝါချမှုလုပ်ငန်းတွေမှာ ပါဝင်ပတ်သက်နေတယ်လို့ စွပ်စွဲခံထားရတဲ့ ကရင်အမျိုးသားတပ်မတော် (KNA/BGF) နဲ့လည်း နီးကပ်တဲ့ ဆက်ဆံရေးကို ဆက်လက်ထိန်းသိမ်းထားပါတယ်။ စစ်အုပ်စုဟာ ကျားဖြန့်လုပ်ငန်းတွေကနေ အကျိုးအမြတ် ရရှိနေတယ်လို့ စွပ်စွဲခံနေရသလို၊ စစ်အုပ်စုနဲ့ဆက်နွယ်သူအချို့ဟာ မူးယစ်ဆေးဝါးနဲ့ ငွေကြေးခဝါချမှုဆိုင်ရာ
လုပ်ငန်းတွေမှာ ပါဝင်ပတ်သက်ခဲ့တဲ့ သမိုင်း
ကြောင်းတွေလည်း ရှိနေပါတယ်။

ဒါကြောင့် ဟွန်ဒီကွန်ရက်တွေကို အလွန်
အမင်း အာရုံစိုက်နှိမ်နင်းနေခြင်းဟာ ငွေကြေးခဝါချမှု တိုက်ဖျက်ရေး ရည်ရွယ်ချက်တစ်ခုတည်းကြောင့် မဟုတ်ဘဲ မသမာသော အခြားရည်ရွယ်ချက်တစ်ခု ရှိနေတယ်လို့ သုံးသပ်နိုင်ပါတယ်။ အဲဒါကတော့ ပြည်သူတွေနဲ့ စီးပွားရေးလုပ်ငန်းတွေကိုစစ်အုပ်စု ထိန်းချုပ်
ထားတဲ့ ဘဏ်စနစ်ကို အသုံးပြုလာအောင် ဖိအားပေးပြီး နိုင်ငံခြားငွေ စီးဆင်းမှုတွေကို ပိုမိုထိန်းချုပ်နိုင်ဖို့ ဖြစ်ပါတယ်။

ဒီလိုလုပ်ဆောင်မှုဟာ နိုင်ငံတကာ ငွေကြေးစနစ်ရဲ့ စည်းမျဉ်းစည်းကမ်းတွေကို မသမာတဲ့နည်းနဲ့ အသုံးချနေတဲ့ နည်းလမ်းသစ်တစ်ခု ဖြစ်ပါတယ်။

ဒီအခြေအနေကြောင့် ပြည်ပရောက် မိသားစုဝင်တွေထံက ရရှိတဲ့ငွေဟာ စစ်အုပ်စု သတ်
မှတ်ထားတဲ့ ငွေလဲနှုန်းတွေကြောင့် တန်ဖိုးလျော့နည်းသွားပြီး၊ ဝင်ငွေကို မှီခိုနေရတဲ့ မိသားစုတွေရဲ့ စားဝတ်နေရေး အခြေအနေကို ပိုမို ခက်ခဲသွားစေပါတယ်။

ပြည်ပက ပြန်လွှဲပို့တဲ့ ငွေကြေးနဲ့ မိသားစုတွေရဲ့ နေထိုင်မှုအခြေအနေကြားမှာ တိုက်ရိုက်ဆက်နွယ်မှု ရှိပါတယ်။ ပြည်ပက ငွေလွှဲရရှိတဲ့ အိမ်ထောင်စုတွေဟာ အစားအသောက်သုံးစွဲမှု ပိုမိုကောင်းမွန်ပြီး အာဟာရပြည့်ဝမှုလည်း ပိုမိုရရှိနိုင်ကြပါတယ်။ဒါ့အပြင် နိုင်ငံ
တကာက ငွေလွှဲရရှိတဲ့ အိမ်ထောင်စုတွေဟာ ဆင်းရဲနွမ်းပါးမှု ကြုံတွေ့ရနိုင်ခြေ ၂၅ ရာခိုင်
နှုန်းအထိ လျော့နည်းကြောင်း လေ့လာချက်တွေက ဖော်ပြထားပါတယ်။

ဟွန်ဒီကွန်ရက်တွေကို အသုံးပြုပြီး ငွေလွှဲပို့ရတာဟာ တစ်ခုတည်းသော ရွေးချယ်စရာလို ဖြစ်နေတဲ့ စစ်မက်ဖြစ်ပွားရာဒေသတွေမှာတော့ ဒီနှိမ်နင်းမှုရဲ့ သက်ရောက်မှုက ပိုမိုပြင်းထန်ပါတယ်။ ရခိုင်ပြည်နယ်လို ဒေသတွေမှာ ပုဂ္ဂလိကဘဏ်အများစုဟာ ပိတ်ထားရပြီး၊ ပုံမှန်ဘဏ်ဝန်ဆောင်မှုတွေရရှိဖို့ အလွန်ခက်ခဲနေပါတယ်။

မိုဘိုင်းငွေကြေးဝန်ဆောင်မှုတွေ ဆက်လက်အသုံးပြုနိုင်တဲ့ နေရာအချို့ ရှိနေသေးပေမယ့် ငွေသား ထုတ်ယူခတွေ မြင့်မားလာတာ၊ စစ်အုပ်စုက ငွေကြေးလှုပ်ရှားမှုတွေကို ပိုမိုနီးကပ်စွာ စောင့်ကြည့် နေတာတွေကြောင့် ပြည်သူတွေအတွက် အခက်အခဲတွေ ပိုများလာပါတယ်။

ဟွန်ဒီကွန်ရက်တွေကို နှိမ်နင်းလိုက်ခြင်းဟာ ဒီလိုဒေသတွေဆီ ငွေကြေးပို့ဆောင်ဖို့ ကုန်
ကျစရိတ် ပိုမိုမြင့်တက်လာစေပြီး လုပ်ရကိုင်ရ ပိုမိုခက်ခဲစေပါတယ်။ ဒါ့အပြင် အကျပ်အ
တည်းဖြစ်နေတဲ့ ဒေသတွေမှာ အရေးပေါ် ငွေသားအကူအညီတွေ ပေးပို့ဖို့ ဒီကွန်ရက်တွေကို အသုံးပြုနေတဲ့ လူသားချင်းစာနာထောက်ထားမှု အဖွဲ့အစည်းတွေကိုပါ ထိခိုက်စေပါတယ်။


https://www.ludunwayoo.com/feature-mm/2026/09/23/169005/

မင်းတုန်းမြို့နယ်တိုက်ပွဲ စစ်မှုထမ်းတပ်သားတွေ အများအပြား သေဆုံး‌နေ

စက်တင်ဘာ -၂၃၊၂၀၂၆။ဖိုးသား/People's Spring

ရခိုင်နဲ့ မကွေးအစပ်က မင်းတုန်းမြို့နယ်တိုက်ပွဲမှာ စစ်တပ်က စစ်မှုထမ်းတပ်သားသစ်တွေ အများအပြားသေဆုံး‌နေတယ်လို့ မြေပြင်သတင်းရင်းမြစ်နဲ့ရဲဘော်တချို့က ပြောပါတယ်။

မင်းတုန်းမြို့နယ်က ကံကြိုးကျေးရွာအနီး၊ ပွိုင့် (၉၄၈) ကုန်းပတ်ဝန်းကျင် နဲ့ သဖန်ရောင်ကျေးရွာပတ်ဝန်းကျင်မှာ ၂ရက်ဆက် အပြင်းအထန်ဖြစ်ပွားခဲ့တဲ့တိုက်ပွဲမှာ စစ်တပ်က စစ်သား ရုပ်အလောင်း ၃၀ကျော်ရပြီး စစ်တပ်စစ်ကြောင်းနောက်ပြန်ဆုတ်သွားရတယ်လို့ ဆိုပါတယ်။

"ထွက်မပြေးတဲ့ကောင်တွေ သေကြတာပေါ့။အဓိကကတော့ သူတို့ တပ်ရင်း ၁ရင်းမှာ အများစုက ပစ(စစ်မှုထမ်း)တွေပါ။ တပ်ရင်းတွေက များတယ်။ အသေမခံချင်ရင် စစ်မှုထမ်းထဲမပါဖို့ ကြိုဂရုစိုက်ကြပါ"လို့ မင်းတုန်းအနောက်ခြမ်းက တော်လှန်ရေးရဲဘော်တစ်ဦးက လက်ရှိမြေပြင်အခြေအနေကို ပြောပါတယ်။

အထိနာတဲ့ စစ်တပ်စစ်ကြောင်းပြန်ဆုတ်သွားတာကြောင့် မြေပြင်အခြေအနေမှာ တိုက်ပွဲတွေငြိမ်နေတယ်လို့ သူက အသိပေးပါတယ်။

"၂၁ရက်နေ့ သူတို့ လန်ကျသွားပြီးနောက်မှာ နေပြည် တော် တံတားဦး ရှမ်းတဲလေတပ်တက် ဖိုက်တာတွေနဲ့ နေ့ည အချိန်ပြည့် လာတိုက်ခိုက်နေတယ် ခု မနက် ထိပဲ"လို့ သရက်ခရိုင်တပ်ရင်း(၄) တာ၀န်ရှိသူက ပြောပါတယ်။

ရခိုင်ပြည်နယ်နဲ့ မကွေးတိုင်းအစပ်မှာ စက်တင်ဘာ ၂၀ရက်နဲ့ ၂၁ရက်ကဖြစ်ပွားခဲ့တဲ့ တိုက်ပွဲတွေမှာ အာဏာသိမ်းစစ်တပ်ထံက လက်နက်မျိုးစုံ ၃၀ ကျော်နဲ့ ခဲယမ်းအများအပြား သိမ်းဆည်းရရှိတယ်လို့အာရက္ခတပ်တော်(AA)က စက်တင်ဘာ၂၂ရက်က ညပိုင်းမှာ ထုတ်ပြန်ထားပါတယ်။

သေဆုံးတဲ့ စစ်သားတွေရဲ့ရုပ်လောင်းတွေနဲ့ သိမ်းဆည်းနိုင်ခဲ့တဲ့လက်နက်ခဲယမ်းတွေကို AAက စက်တင်ဘာ ၂၂ရက်ညမှာ ထုတ်ပြန်ခဲ့တာမှာ လက်နက်မျိုးစုံ ၃၀ ကျော်နဲ့ ခဲယမ်းအများအပြားသိမ်းရတာ တွေ့ရပါတယ်။

ဒါ့အပြင် မင်းတုန်းမြို့ကို စစ်တပ်သင်းချိုင်းနဲ့ သာသနာ့ဗိမာန် စစ်တပ်ဆေးရုံအဖြစ် နာမည်ပြောင်းရမယ့်အခြေအနေဖြစ်နေတယ်လို့လည်း မင်းတုန်းမြို့နယ် စစ်ရေးသတင်းရင်းမြစ်က ဆိုပါတယ်။

မင်းတုန်းမြို့ရောက်ရှိနေတဲ့ စစ်ကြောင်းတွေ တပ်မ(၅၅)လက်အောက်ခံစစ်ကြောင်းတွေ ဖြစ်ပါတယ်။စက်တင်ဘာလဆန်းတိုက်ပွဲမှာလည်း တပ်မ(၅၅)လက်အောက်ခံတပ်ရင်းတွေထဲက တပ်ရင်းမှူး ၂ဦးဖြစ်တဲ့ဒုဗိုလ်မှူးကြီး တင်မျိုးထွဋ်နဲ့ ဒုဗိုလ်မှူးကြီး မြတ်သင်းကျော် သေဆုံးတယ်လို့ နေပြည်တော်ကစစ်ရေးသတင်းရင်းမြစ်က ပြောထားပါတယ်။ ဒုဗိုလ်မှူးကြီး တင်မျိုးထွဋ် နဲ့ ဒုဗိုလ်မှူးကြီး မြတ်သင်းကျော်တိုက်ပွဲမှာသေဆုံးတဲ့သတင်းကို စစ်တပ်မိသားစုတချို့က လူမှုကွန်ရက်မှာရေးသားထားကြပါတယ်။

အာရက္ခတပ်တော် (AA) သိမ်းပိုက်ထားတဲ့ ရခိုင်ပြည်နယ် တောင်ကုတ်မြို့ကို ဦးတည်ပြီး မင်းတုန်းမြို့နယ်အနောက်ဘက် ရခိုင်ရိုးမကတဆင့် စစ်တပ်စစ်ကြောင်းတွေ ဝင်ရောက်ဖို့ကြိုးပမ်းနေတာဖြစ်ပါတယ်။

အဲဒီစစ်ကြောင်းတွေကို တပ်မ(၅၅)က ဗျူဟာမှူးဗိုလ်မှူးကြီးအောင်ဇော်မင်းဦးစီးပြီး အင်အား ၁၀၀၀ ကျော်နဲ့ ဝင်ရောက်နေတာကြောင့် ဇွန်လဆန်းပိုင်းကတည်းက တိုက်ပွဲတွေပြင်းထန်နေပြီး စစ်တပ်စစ်ကြောင်းတွေ သေဆုံးဒဏ်ရာရသူများပြီး ရှေ့မတိုးနိုင်ပဲ လန်ကျနေတာဖြစ်ပါတယ်။

ပြီးခဲ့တဲ့ ဩဂုတ်လနောက်ဆုံးပတ်က မင်းတုန်းမြို့အနောက်ခြမ်းကို ရောက်လာတဲ့ စစ်တပ် စစ်ကြောင်းကို ကြားဖြတ်တိုက်ခိုက်ခဲ့တဲ့ တိုက်ပွဲအတွင်း စစ်သုံ့ပန်း ငါးဦး ဖမ်းမိကာ လက်နက်ခဲယမ်းနဲ့အလောင်းတချို့ သိမ်းဆည်းရရှိတယ်ခဲ့လို့ သရက်ခရိုင်အမှတ်(၄)တပ်ရင်းက သတင်းထုတ်ပြန်ထားပါတယ်။

လက်ရှိမှာ စစ်တပ်က ဧရာဝတီတိုင်း၊ ပဲခူးတိုင်း၊ မကွေးတိုင်းနဲ့ ချင်းပြည်နယ်ဘက်ကနေ ရခိုင်ပြည်နယ်ထဲကိုဝင်ရောက်ဖို့ ကြိုးပမ်းနေပြီး အဲဒီဒေသတွေမှာတိုက်ပွဲတွေ ပြင်းထန်နေပါတယ်။

စစ်တပ်ဝါဒဖြန့်ချိရေးလူမှုကွန်ယက်တွေက ၄၉၂၆ စစ်ဆင်ရေး စစ်တပ်အသာရနေပြီလို့ ပြောဆိုရေးသားနေကြပေမယ့် မြေပြင်မှာ စစ်သားတွေထိခိုက်သေဆုံးမှုများအလွန်ပြားနေတယ်လို့ စစ်ရေးသတင်းရင်မြစ်တွေက ပြောပါတယ်။