မန္တလေးမြို့မှာဆိုရင်TVတပ်ထားတဲ့ လက်
ဖက်ရည်ဆိုင်တွေ အကုန်နီးပါး ဗန် ရဲ့ ပွဲကို ပြသပေးခဲ့ကြပါတယ်။ စျေးတွေ၊ ရှော့ပင်းမောတွေမှာ လူတွေလုံးဝမရှိတော့တဲ့အထိ ခြောက်ကပ်သွားခဲ့ပြီး ပြည်သူတွေဟာ TV တွေရှေ့ စုပြုံသွားခဲ့ကြပါတယ်။

အားပေးကြတဲ့ပရိသတ်ဟာ ဆိုင်ထဲတင်မကဘဲ ဆိုင်အပြင်ဘက်ထိပါလျှံထွက်လာခဲ့တာကို မြင်တွေ့ရပါတယ်။လမ်းသွားလမ်းလာ ယာဥ်တွေပေါ်ကပါလှမ်းကြည့်ကြတာကြောင့် ယာဥ်ကြောတွေပါပိတ်ဆို့ကုန်တဲ့အထိ စိတ်
ဝင်စားခဲ့ကြတယ်လို့ သိရပါတယ်။

ကလောမြို့လယ် နာရီစင်အနီးမှာဆိုရင် မြို့
သူမြို့သားတွေဟာ LED ဘုတ်ကနေ ပြတဲ့ ဗန် ရဲ့ပွဲကို ကားတွေဆိုင်ကယ်တွေ ရပ်တန့်ပြီး ယာဥ်တွေပေါ်ကာ ဆင်းကာ မြေပေါ်ငုတ်တုပ်ထိုင် အားပေးခဲ့ကြပါတယ်။

နိုင်ငံတစ်ဝန်းက​တော်လှန်​ရေးရဲ​ဘော်တွေလည်းဖုန်း​က​နေတဆင့် စု​ပေါင်းကြည့်ပြီး စိတ်လှုပ်ရှားစွာအား​ပေးကြတယ် ။

ဗန် ချုပ်ခံထားရချိန် ပြည်သူတွေဟာ စက္ကန့်ပါ အော်ဟစ်ရေတွက်ခဲ့ကြကာ ဗန်ရုန်းထွက်သွားချိန်မှာတော့ ပြည်သူတွေ ဟေးခနဲအော်ခဲ့ကြတယ်။ဗန်ရဲ့ထိုးချက်တွေတိုင်းမှာပရိတ်သတ်တွေဟာ အားတွေပါလာပြီး လက်နှစ်ဖက်လုံးခုန်မြှောက်တာ၊လက်သီးလက်
မောင်းတန်းတာ၊ လက်ခုပ်လက်ဝါးတီးတာတွေပါ ပြုလုပ်ကာ ဗန်ကို အားပေးခဲ့ကြတာပါ။

လူတွေတင်မကပါဘူး။ ရဟန်းသံဃာတော်တွေလည်း ဆွမ်းခံချိန်နဲ့ တိုက်ဆိုင်တာမို့ သပိတ်ဘေးချထားပြီး ဆွမ်းခံမသွားတော့ဘဲ ကျောင်းတိုက်မှာတင် အားပေးခဲ့ကြပါတယ်။ ကျေးရွာတစ်ရွာက အဒေါ်ကြီးနှစ်ယောက်ဆိုရင် ဗန်နိုင်သွားလို့ ဝမ်းသာအားရ လမ်းပေါ်ပြေးအော်ခဲ့ကြတယ်။အဒေါ်ကြီးတစ်ယောက်ကတော့ ကျွမ်းပါထိုးပစ်ခဲ့သေးတာ။

မြန်မာနိုင်ငံက ပြည်သူတွေဟာ လက်တလော သူတို့ခံစားနေရတဲ့ အာဏာရှင်ပေးတဲ့ ဒုက္ခတွေ၊ လေကြောင်းတိုက်ခိုက်မှူတွေ၊ နေအိမ်မီးလောင်ပြာကျထားတာတွေ၊ ဖမ်းဆီးခံထားရတာတွေ၊ စစ်မှုထမ်းတွေ စတဲ့ သောကတွေမှန်သမျှ ခေတ္တခဏမေ့ပျောက်သွားတဲ့အထိ ဗန်ကို အားပေးခဲ့ကြပါတယ်။ .

ဗန်ကလည်း မြန်မာပြည်သူ​တွေကို ဂုဏ်ယူရ​အောင် အစွမ်းပြခဲ့ပါတယ် ။ UFC ဖလိုင်းဝိတ်တန်းရဲ့ ဂန္တဝင် ဘရာဇီးဖိုက်တာ ပန်တိုဂျာကို ဗန်က ပွဲစဥ်တ​လျှောက်လုံး အသာစီးကစားနိုင်ခဲ့ပါတယ် ။

ပွဲစကတည်းက ချုပ်ကွက်နဲ့ အနိုင်ယူဖို့ကြိုး
စားတဲ့ ပန်တိုဂျာကို ဗန်က အ​ကောင်းဆုံးခုခံပြီး ပန်တိုဂျာကျွမ်းကျင်လှပါတယ်ဆိုတဲ့​နောက်​ကျောက​နေ ချုပ်ခွင့်မသာ​အောင်ဗန်က ပါးပါးနပ်နပ်ခုခံခဲ့ပါတယ် ။ Stand Fight လို့​ခေါ်တဲ့ မတ်တပ်ရပ်ပြီး ထိုးသတ်တာမှာ​တော့ဗန်က အကြိမ်တိုင်အသာစီးက ကစားနိုင်ခဲ့ပါတယ် ။

ဗန် နဲ့ ပန်တိုဂျာတို့ရဲ့ငါးချီပြည့်အကြိတ်
အနယ်ထိုးသတ်ခဲ့တဲ့မ​ကျေပွဲဟာ UFC 331 ရဲ့ အ​ကောင်းဆုံးပွဲ (Fight of the Night) အဖြစ် ​ရွေးချယ်ခံရပြီး ကစားသမားတဦးစီ အပိုဆု​ကြေး ​ဒေါ်လာတစ်သိန်းစီဆွတ်ခူးခဲ့ပါတယ်။

ဗန်ဟာ ဒီပွဲအတွက် ထိုးသတ်​ကြေး ​​ဒေါ်လာ ၅ သိန်းရပါတယ် ။ဒါ​ကြောင့် ထိုးသတ်​ကြေးနဲ့ ဆု​​ကြေးတင်ပဲ ​ဒေါ်လာ ​ခြောက်သိန်း​ရခဲ့ပါတယ် ။ မြန်မာ​ငွေနဲ့ဆို ​ကျပ်သိန်း(၂၅၀၀၀ ) ဝန်းကျင်ရတာဖြစ်ပါတယ် ။

အသက် ၂၄ နှစ်အရွယ်လက်ရှိ ချန်ပီယံ ဗန်က အသက် ၃၆ နှစ်အရွယ် ချန်ပီယံ​ဟောင်း ပန်တိုဂျာရဲ့ ဦး​ခေါင်းပိုင်းထိ​အောင် လက်သီးချက် ၁၄၀ တိုင်ထိုးနိုင်ခဲ့ပါတယ် ။ပန်တိုဂျာက​တော့ ဦး​ခေါင်းပိုင်းထိုးချက် ၉၉ ချက်ပဲရှိခဲ့ပါတယ် ။စုစု​ပေါင်း ဗန်က ၁၈၁ ကြိမ်ထိ​ရောက်​အောင်ထိုးနိုင်ခဲ့ပါတယ်။ ပန်တိုဂျာက​တော့ ၁၄၇ ကြိမ်ပဲ ထိ​​အောင်ထိုးနိုင်တာပါ။

ခြုပ်ကွက်နဲ့ အနိုင်ရဖို့ ကြိုးစားတဲ့ ပန်တိုဂျာကို ဗန်ကအ​ကောင်းဆုံးခုခံပြီး​ဘောက်ဆင်စွမ်းရည်ဘယ်​လောက်ထက်မြတ်တယ်ဆိုတာပြသနိုင်ခဲ့တဲ့ပွဲလို့ သိုင်း​ပေါင်းစုံပြိုင်ပွဲအား
ကစားကျွမ်းကျင်သူ​တွေကသုံးသပ်ပါတယ်။

​နောက်ဆုံးအချီမှာ ဗန်က ပန်တိုဂျာကို လဲကျ​အောင်ထိုးနိုင်ခဲ့သလို ချုပ်ကွက်နဲ့ပါ ပွဲသိမ်းဖို့ ဗန်ကကြိုးစားပြလိုက်​သေးပါတယ်။

ဒိုင်လူကြီး သုံးဦးက ဗန်ကို ၅၀ မှတ်-၄၅ မှတ်၊ ၄၉ မှတ်- ၄၆ မှတ်၊ ၄၈ မှတ်- ၄၇ မှတ်နဲ့အနိုင်​ပေးခဲ့တာပါ ။ဒီနိုင်ပွဲ​ကြောင့် ဗန်ဟာ UFC ပြိုင်ပွဲမှာ ၁၂ ပွဲကစား ၁၁ ပွဲနိုင် ၁ ပွဲရှုံးမှတ်တမ်းရရှိထားပြီး ပန်တိုဂျာက ၁၉ ပွဲယှဥ်ပြိုင်ထားပြီး ၁၄ ပွဲနိုင် ၅ ပွဲရှုံးမှတ်တမ်းရရှိထားပါတယ်။

အသက် ၂၄ နှစ်မှာပဲ UFC ဖလိုင်းဝိတ်တန်းချန်ပီယံဖြစ်လာတာမို့ UFC ပြိုင်ပွဲမှာ ဒုတိယအသက်အငယ်ဆုံး၊အာရှတိုက်ဖွား​​တွေထဲပထမဆုံးချန်ပီယံဆိုတဲ့မှတ်တမ်း​တွေကိုစိုက်ထူထားပါတယ် ။ဒါ့အပြင် ပန်တိုဂျာနဲ့မ​ကျေပွဲအပြီးမှာလည်း ဗန်ဟာ UFC မှာ ၁၂ ပွဲထိုးသတ်ပြီးချိန်မှာ ပြိုင်ဘက်​တွေအ​ပေါ် ထိ​ရောက်တဲ့လက်သီးထိုးချက်​ပေါင်း ၁၄၁၁ ကြိမ်နဲ့ UFC ဖလိုင်းဝိတ်တန်းမှာ အများဆုံးဆိုတဲ့မှတ်တမ်း ကိုပါစိုက်ထူလိုက်ပါတယ် ။

ပွဲအပြီးမှာဗန်က ပထမပွဲတုန်းကကံ​ကောင်းလို့အနိုင်ရခဲ့တာလို့ ​ဝေဖန်မှု​တွေကိုသက်​သေပြနိုင်ခဲ့ပြီလို့​ပြောပါတယ် ။

“ပထမပွဲတုန်းက​တော့ ကျွန်​တော်မ​တော်တဆအနိုင်ရခဲ့တာလို့ လူ​တော်​တော်များများ​ပြောကြတယ် ။အခု​​ရော သံသယဝင်ကြပါဦး” လို့​ပြောခဲ့ပါတယ် ။

ပန်တိုဂျာကိုလည်း ​လေးစားအသိအမှတ်ပြုတယ်လိုဗန်က​ပြောခဲ့ပါတယ် ။”သူ့အပေါ် ကျွန်တော့်ဘက်က လေးစားမှုကလွဲပြီး ဘာမှမရှိပါဘူး”လို့​ပြောတာပါ ။

စစ်တပ်အာဏာသိမ်းမှု​ကြောင့် ​ပျော်ရွှင် ဂုဏ်ယူစရာ အခိုက်အတန့်​တွေရှားပါးလှပြီး အ​ထွေ​​ထွေအကြပ်အတည်း​အောက်မှာ​နေရတဲ့မြန်မာပြည်သူ​​တွေအတွက်စက်တင်ဘာ ၂၀ က ချင်းတိုင်းရင်းသား ဗန်​ကြောင့် ​ပျော်ရွှင် ဂုဏ်ယူစရာဖြစ်ခဲ့ပါတယ် ။

ဗန်ကလည်း မြန်မာပြည်ကပရိတ်သတ်​တွေကို​အား​ပေးကြတဲ့အတွက်ကျေးဇူတင်ကြောင်းအမှတ်တရသတင်းစကားပါးထားပါတယ် ။


https://youtu.be/Xcc-y0dUJe4?si=XZQqHx6iWGt5AEGq

“လွန်ခဲ့တဲ့နှစ်ပေါင်း ၁,၀၀၀အတွင်းဒီအဆင့်အထိ ပြင်းထန်တဲ့ အယ်လ်နီညိုဖြစ်စဉ်မျိုးမတွေ့ဖူးသေးပါဘူး”ဟုအမေရိကန်ရာသီဥတုဆိုင်ရာ သိပ္ပံပညာရှင် ဇီးခ် ဟောက်စ်ဖက်သာ(Zeke Hausfather)ကသုံးသပ်ထားပါတယ်။

ကုလသမဂ္ဂကလည်းအယ်လ်နီညိုဖြစ်စဉ်ဟာ “ကျွန်တော်တို့ မျက်စိရှေ့မှာတင်အဆမတန် ကြီးမားလာနေပါတယ်”ဟုပြောကြားပြီးနောက်ဗြိတိန်အစိုးရကလျှပ်စစ်မီးသို့မဟုတ် ရေပြတ်တောက်မှုတွေ ကြုံလာရရင်ရက်အနည်းငယ်ကြာ ကိုယ့်အားကိုယ်ကိုးပြီး ရပ်တည်နိုင်ဖို့ ပြည်သူတွေအနေနဲ့ အစားအသောက်နဲ့သောက်သုံးရေကိုကြိုတင်စုဆောင်းထားကြဖို့ တိုက်တွန်းလိုက်ပါတယ်။

မိုးလေဝသ ခန့်မှန်းသူတွေကတော့ နှစ်ပေါင်း ၁,၀၀၀ အတွင်း အကြီးမားဆုံး အယ်လ်နီညိုဖြစ်စဉ်ကို ရင်ဆိုင်ရတော့မယ်လို့ ဆိုပါတယ်။ ဗြိတိန်ပတ်ဝန်းကျင်ရေးရာဝန်ကြီးအန်ဂျလာ အီဂဲလ် (Angela Eagle)ကThe Guardian ကို ပြောရာမှာ “ကျွန်မတို့ဟာ စံချိန်တင် အကြီးမားဆုံး ဖြစ်လာနိုင်တဲ့ အယ်လ်နီညိုကို ရင်ဆိုင်ရတော့မှာပါ။ဒါဟာနွေရာသီမှာ ပိုမိုခြောက်သွေ့ပြီး ဆောင်းရာသီမှာ မိုးပိုရွာကာ မုန်တိုင်း ပိုမိုပြင်းထန်တာတွေကို ဖြစ်ပေါ်စေပါလိမ့်မယ်။ ” လို့ ဆိုပါတယ်။

သူမက ဆက်ပြီး “အာရှဒေသတွေမှာတော့ ရေကြီးမှုတွေကြောင့်ပျက်စီးဆုံးရှုံးမှုဆိုးကျိုးတွေ ပိုများနိုင်ပြီး ဒီအခြေအနေကို အလေး
ထားကြဖို့ လိုပါတယ်” လို့လည်း သတိပေးပါတယ်။

သဘာဝဘေး ရင်ဆိုင်ရချိန် “အရေးပေါ် ကူညီရေးအဖွဲ့တွေ ရောက်မလာသေးခင်စားသောက်ဖို့၊အစားအသောက်အနည်းငယ် စုဆောင်းထားမယ်ဆိုရင် ဘာမှပြင်ဆင်မထားတာထက်စာရင် အများကြီး အဆင်ပြေမှာပါ။ ဒါကြောင့် ရာသီဥတုဒဏ်ကို ကြံ့ကြံ့ခံနိုင်ဖို့ ဒီလိုမျိုးကြိုတင်ပြင်ဆင်တာတွေလုပ်သင့်တာ ဖြစ်ပါတယ်”လို့လည်းသူမကဆိုပါတယ်။

အယ်လ်နီညို (El Niño)ဆိုတာပစိဖိတ်သမုဒ္ဒရာပေါ်က လေထုလည်ပတ်မှု ပြောင်း
လဲရာကနေပင်လယ်ရေပြင်မှာ စုဆောင်းထားတဲ့ အပူဓာတ်တွေကို လေထုထဲ ပြန်လည်ဖြန့်ဝေစေတဲ့ သဘာဝ ရာသီဥတုဖြစ်စဉ် တစ်ခု ဖြစ်ပါတယ်။

နောက်ဆုံး အချက်အလက်တွေအရအယ်လ်နီညို ရဲ့ အဓိကနေရာဖြစ်တဲ့ ပစိဖိတ်သမုဒ္ဒရာရေဟာ နှစ် ၃၀ ပျမ်းမျှထက် ၂.၆ ဒီဂရီဆဲလ်စီးယပ် (2.6°C) ပိုပူနေပါတယ်။

ဒါဟာ ဂြိုဟ်တုမှတ်တမ်းတင်ခေတ်အတွင်း အမြင့်ဆုံးအဆင့်ဖြစ်တဲ့ ၂၀၁၅ ခုနှစ်၏ ၃.၁ ဒီဂရီ ဆဲလ်စီးယပ် (3.1°C) အဆင့်ကို ရောက်ရှိဖို့ အလွန်နီးကပ်နေပြီ ဖြစ်ပါတယ်။

စံနမူနာ ၁၄ ခုရဲ့ ပျမ်းမျှခန့်မှန်းချက်အရ လာမယ့် နိုဝင်ဘာလမှာ အပူချိန်ဟာ ၄ ဒီဂရီစင်တီဂရိတ် (4°C)အထိ မြင့်တက်နိုင်တယ်လို့ ဆိုပါတယ်။ ဒါကြောင့် ဇီးခ်ဟောက်စ်ဖက်သာ က သန္တာကျောက်တန်းတွေ၊ သစ်ပင်စည်အတွင်း နှစ်စဉ်ဖြစ်ပေါ်လာသော အကွင်းမှတ်များ (Tree Rings) နဲ့ သမိုင်းမှတ်တမ်းတွေကို လေ့လာပြီး အချက်အလက်တွေအရ လွန်ခဲ့တဲ့ နှစ်ပေါင်း ၁,၀၀၀ အတွင်း ဘယ်အယ်လ်

နီညိုဖြစ်စဉ်မှဒီအဆင့်အထိမရောက်ဖူးကြောင်း တွေ့ရှိထားပါတယ်။ ပုံမှန်အားဖြင့် ပင်လယ်ရေမျက်နှာပြင် အပူချိန် ပုံမှန်ထက် ၀.၅ ဒီဂရီစင်တီဂရိတ် (0.5°C) ကျော်လွန်လာတာနဲ့ အယ်လ်နီညိုဖြစ်စဉ်အဖြစ်သတ်မှတ်ကြပါတယ်။

ဒီအယ်လ်နီညိုကြောင့် ပိုမြင့်တက်လာမယ့် အပူစွမ်းအင်ဟာလက်ရှိမှာတောင် ပူနွေးနေတဲ့ ကမ္ဘာ့လေထုထဲကို ထပ်မံဝင်ရောက်လာမှာ ဖြစ်ပါတယ်။ ဒါကြောင့် ၂၀၂၇ ခုနှစ်ဟာ ယခင်စံချိန်တွေ အားလုံးကို ချိုးဖျက်ပြီး ကမ္ဘာ့အပူဆုံးနှစ် (Hottest Year on Record) ဖြစ်လာနိုင်တယ်လို့ ခန့်မှန်းနေကြပါတယ်။

ဂူတာရက်စ်က ကမ္ဘာကြီးဟာလွန်ကဲတဲ့ ရာသီဥတုအန္တရာယ်ဇုန်ထဲ ရောက်နေပြီဖြစ်ပြီး မြင့်တက်လာတဲ့ အန္တရာယ်တွေနဲ့ ရာသီဥတုကာကွယ်ရေး လုပ်ဆောင်ချက်များကြား အချိန်မီ တုံ့ပြန်ဆောင်ရွက်နိုင်ရေးဟာ အရေးကြီးတဲ့ ပြိုင်ပွဲတစ်ရပ် ဖြစ်နေပြီလို့ ထောက်ပြထားပါတယ်။

ကုလသမဂ္ဂကမ္ဘာ့မိုးလေဝသအဖွဲ့ချုပ်(WMO)ရဲ့ အတွင်းရေးမှူးချုပ် ဆီလက်စတီ ဆောလို (Celeste Saulo) ကလည်း “အယ်လ်နီညိုဟာ ကမ္ဘာတစ်ဝန်းရှိ စီးပွားရေးနဲ့ လူမှုအသိုင်းအဝိုင်းတွေကို အကြီးအကျယ် ရိုက်ခတ်နိုင်ခြေ ရှိပါတယ်။ မိုးခေါင်တာနဲ့ ရေကြီးတာတွေကြောင့် ပျက်စီးဆုံးရှုံးမှု တွေကို မြင်တွေ့နေရပြီဖြစ်ပြီး အယ်လ်နီညို ပိုမိုပြင်းထန်လာတာနဲ့အမျှ ဒီသက်ရောက်မှုတွေဟာ ပိုမိုကြီးမားလာမှာ ဖြစ်ပါတယ်”လို့ ဆိုပါတယ်။

အယ်လ်နီညို ရဲ့ သက်ရောက်မှုတွေကြောင့် အင်ဒိုနီးရှားမှာတောမီး ပိုဆိုးလာနိုင်ပြီး၊ အိန္ဒိယ မှာ အရေးကြီးတဲ့ မုတ်သုံမိုး အားနည်းလာနိုင်ပါတယ်။ဩစတြေးလျမှာ တောမီး
လောင်မှုအန္တရာယ်လည်း ပိုတက်လာနိုင်ပြီး၊ တောင်အမေရိက မှာ ရေကြီးမှု ပိုပြင်းထန်လာနိုင်ပါတယ်လို့ ထောက်ပြထားပြီး၊ ကမ္ဘာ့စားနပ်ရိက္ခာအစီအစဉ် (WFP) ကလည်း ဒီအယ်လ်နီညိုဖြစ်စဥ်ကြောင့် လူဦး‌ရေ သန်း ၅၀ ခန့်ဟာ ပြင်းထန်တဲ့ အစာရေစာမလုံလောက်မှု ကြုံရနိုင်တယ်လို့ယင်းအခြေအနေရဲ့ အန္တရာယ်ကို သတိပေး ထားပါတယ်။



https://www.ludunwayoo.com/feature-mm/2026/09/09/167770/

စစ်တပ်က ရန်ကုန်- ဧရာဝတီလမ်းပိုင်း အသုံးပြုပြီး စစ်လက်နက်ပစ္စည်းတွေ ကားနဲ့သယ်နေ

စက်တင်ဘာ၂၂၊၂၀၂၆။မိထက်/People's Spring

စစ်တပ်က ရန်ကုန်နဲ့ ဧရာဝတီတိုင်းချိတ်ဆက်ထားတဲ့ အဝေးပြေးလမ်းကိုအသုံးပြုပြီး စစ်လက်နက်ပစ္စည်းတွေကားနဲ့သယ်ယူပို့ဆောင်နေတဲ့အတွက် ခရီးသွားတွေသတိပြုသွားလာကြဖို့ မျက်မြင်တွေ့ရှိသူတွေက သတိပေးကြပါတယ်။

ရန်ကုန်မြို့ကနေ ဧရာဝတီတိုင်းက မြို့တွေကို ကားလမ်းအဓိက အသုံးပြုသွားလာကြရပြီး စစ်တပ်က စက်တင်ဘာလလယ်က စတင်ကာ စစ်လက်နက်ပစ္စည်းတွေကို ကားနဲ့သယ်ယူပို့ဆောင်နေတာလို့ ဆိုပါတယ်။

" ကားအများစုကို အမိုးတွေအုပ်ထားပေမယ့် ရပ်တဲ့နေရာမှာဆို တွေ့ရတယ်။ သစ်သားပုံးတွေအထပ်လိုက်သယ်ကြတာ။ သေနတ်ကိုင်ထားတဲ့စစ်သားတွေကလည်း တော်တော်လေးကို ရန်လိုတဲ့မျက်နှာထားတွေနဲ့တွေ့ရတယ်။ အဲဒီကားတွေနဲ့ဝေးဝေးနေပါ။ အမှတ်တမဲ့ပေါက်ကွဲတာပဲဖြစ်ဖြစ် သံသယရှိတယ်ဆိုပြီး ဖမ်းဆီး‌တာမျိုးပဲဖြစ်ဖြစ် အန္တရာယ်ကြီးပါတယ်။"လို့ ရန်ကုန်-ပုသိမ်လမ်းပိုင်းမှာ ပါဝင်တဲ့ ညောင်တုန်းမြို့က ဒေသခံတစ်ဦးက ပြောပါတယ်။

စစ်ကားတွေဂာ ဧရာဝတီတိုင်းဘက်ကို တစ်ပတ်သုံးကြိမ်ထက်မနည်းထွက်ခွာနေပြီး စစ်လက်နက်ပစ္စည်းတွေပါသယ်ယူနေတယ်လို့သတင်းရထားကြောင်း လှိုင်သာယာမြို့နယ်မှာ နေထိုင်သူတစ်ဦးက ပြောပါတယ်။

လှိုင်သာယာမြို့နယ်က ဒဂုံဧရာဘအဝေးပြေးဂိတ်အနီးမှာ အမှတ်(၉) ရဲလေ့ကျင့်ရေးတပ်ရှိပြီး စစ်တပ်က အဲဒီကနေတဆင့် ဧရာဝတီတိုင်းကို လူအင်အားနဲ့လက်နက်ခဲယမ်းတွေ ပို့ဆောင်နေတယ်လို့ သတင်းရရှိပါတယ်။

" စစ်ကားတွေမှာ လက်နက်တွေသယ်လာတာ ဒီနောက်ပိုင်းမကြာခဏတွေ့ရတယ်။ ကျနော်တို့ကတော့ အဲဒီကားတွေနဲ့တွေ့ရင်ဝေးဝေးရှောင်တယ်" လို့ ရန်ကုန်တ်ိုင်းနဲ့ဧရာဝတီတိုင်းချိတ်ဆက်ထားတဲ့အဝေးပြေးလမ်းအသုံးပြုသူတစ်ဦးက ပြောပါတယ်။

စက်တင်ဘာ၂၁ရက် နေ့လယ်ပိုင်းက သစ်သားပုံးတွေတင်ထားတဲ့ စစ်ကားသုံးစီးဟာ ရန်ကုန်-ပုသိမ်လမ်းအတိုင်းအလျင်အမြန်မောင်းနှင်သွားတာကို တွေ့ခဲ့ရပါတယ်။

" လူကြီးချင်းချိတ်ဆက်ပြီး ကြိုသတင်းပို့တယ်။ လက်နက်တွေနဲ့ ဖြတ်မယ်လို့။ ဒီနောက်ပိုင်းအဲဒီလိုကားတော်တော်များများဖြတ်တယ်"လို့ ပုသိမ်မြို့အဝင် စစ်ဆေးဂိတ်နဲ့ နီးစပ်သူတစ်ဦးက ပြောပါတယ်။

ရန်ကုန်နဲ့ဧရာဝတီတိုင်း ချိတ်ဆက်ထားတဲ့အဝေးပြေးလမ်းမတလျှောက်က စစ်ဆေးဂိတ်တွေမှာ မည်သူမဆို လက်နက်ကိုင်ဆောင်ပြီးဖြတ်မယ်ဆိုရင် တရားဝင်သတင်းပို့ကြဖို့ စစ်ကောင်စီကကညွှန်ကြားထားပြီး ဂိတ်တွေမှာလည်းဗီနိုင်းနဲ့ ချိတ်ဆွဲ အသိပေးထားပါတယ်။

ပြီးခဲ့တဲ့စက်တင်ဘာလကုန်ခန့်ကလည်း အမိုးအုပ်စစ်ကားအစီးရေ ၂၀ကျော်ဟာ ရန်ကုန်ကနေ ဧရာဝတီတိုင်းဘက်ကိုထွက်ခွာသွားခဲ့ပြီး အဲဒီကားတွေမှာ စစ်မှုထမ်းသင်တန်းဆင်းတွေနဲ့ လက်နက်ခဲယမ်း သေတ္တာတွေပါတယ်လို့ စုံစမ်းသိရှိရပါတယ်။

" စစ်မှုထမ်းသင်တန်းဆင်းတွေကို လေးမျက်နှာနဲ့ရေကြည်ဘက်ကိုလည်းပို့တယ်။ တချို့ကို ညောင်တုန်းရေကာတာမှာ လုပ်အားပေးဖို့ထားခဲ့တယ်။ သေတ္တာတွေကိုတော့ ပုသိမ်ကိုပို့တယ်လို့ သိရတယ်။ သေတ္တာတွေထဲမှာ ကျည်ဆံတွေပါတာ တော့သိတယ်။ အသေးစိတ်တော့မေးလို့မကောင်းဘူး"လို့ ဧရာဝတီ တိုင်းထဲက သတင်းရင်းမြစ်တွေကပြောပါတယ်။

ရန်ကုန်တိုင်းကနေ ဧရာဝတီတိုင်းက မြို့နယ်တွေကို ခရီးသည်တင်ကား၊ကုန်တင်ကားနဲ့ အိမ်စီးကားအပါအဝင်ကားအစီးရေ ထောင်ချီပြီး နေ့စဉ် ဖြတ်သန်းနေပါတယ်။ အဲဒီကားတွေကို စစ်တပ် ကစစ်ဆေးနေပြီး ငွေကြေးတောင်းခံနေတာတွေလည်းရှိနေပါတယ်။

လက်ရှိမှာ ဧရာဝတီတိုင်းအတွင်း ရခိုင်ပြည်နယ်နဲ့နယ်စပ်မြို့တွေဖြစ်တဲ့ လေးမျက်နှာ၊ရေကြည်၊ သာပေါင်းမြို့နယ်တွေထဲမှာ တိုက်ပွဲတွေဖြစ်ပွားနေပါတယ်။ အဲဒီမြို့နယ်တွေကို ပုသိမ်-မုံရွာလမ်းနဲ့ ပုသိမ် -ဟင်္သာတလမ်းကနေလည်း စစ်ကောင်စီက အင်အားတွေ ပို့နေတယ်လို့ သတင်းရရှိပါတယ်။ပုသိမ်-မုံရွာလမ်းလမ်းပိုင်းကိုအသုံးပြုပြီး စစ်ကောင်စီကအင်အားတွေဖြည့် နေလို့ ဒေသခံပြည်သူတွေလုံခြုံရေးသတိပြုနေထိုင်ကြဖို့ အာရက္ခတပ်တော်(AA)က သတင်းထုတ်ပြန်ထားပါတယ်။

ဒါ့အပြင် စစ်တပ်က ပုသိမ်လေတပ် အသုံးပြုပြီး လေကြောင်းကနေအင်အားဖြည့်နေသလို ငဝန်မြစ်ကြောင်းကိုအသုံးပြုပြီး သင်္ဘောတွေနဲ့ ရေကြည်၊ ငါးသိုင်းချောင်းမြို့နယ်တွေဘက်ကို အင်အားတွေ ပို့ဆောင်နေပါတယ်။

(မန္တလေး- မုံရွာလမ်းပိုင်းမှာ မန္တလေးမြို့ကနေ ရိက္ခာတွေ ပို့ဆောင်နေတဲ့ စစ်ကား တစ်စီးကို တွေ့ရစဉ်။ ဓာတ်ပုံ - CJ)

ကလေး၊ ဆားလင်းကြီးနဲ့ ရွှေဘိုမြို့နယ်မှာ သံအမတ်ကြီး ဦးကျော်မိုးထွန်း ထောက်ခံပွဲပြုလုပ်

စက်တင်ဘာ ၂၂၊၂၀၂၆။သုည/People's Spring

စစ်ကိုင်းတိုင်းက ကလေး၊ ဆားလင်းကြီးနဲ့ ရွှေဘိုမြို့နယ်တို့မှာ တော်လှန်သပိတ်အင်အားစုတွေ၊ ဒေသခံပြည်သူတွေက သံအမတ်ကြီး ဦးကျော်မိုးထွန်းကို ထောက်ခံတဲ့ လှုပ်ရှားမှုတွေ စက်တင်ဘာ ၂၁ ရက်က ပြုလုပ်ခဲ့ပါတယ်။

စစ်ကိုင်းတိုင်း ကလေးမြို့မှာ လူထုတိုက်ပွဲဦးဆောင်ကော်မတီမှ သပိတ်ရဲဘော်တွေ၊ ပြည်သူ့ပညာရေး သပိတ်စစ်ကြောင်းနဲ့အတူ ဒေသခံပြည်သူတွေက သံအမတ်ကြီး ဦးကျော်မိုးထွန်းကို ထောက်ခံကြောင်း ဆန္ဒထုတ်ဖော်ပြသခဲ့ပါတယ်။

တော်လှန်ပြည်သူတွေက "Our UN Ambassador U Kyaw Moe Tun The True Voice of Myanmar"၊ "ငါတို့ရဲ့ သံအမတ်ကြီးသည် ငါတို့မြန်မာပြည်ရဲ့ အသံဖြစ်သည်" ဆိုတဲ့ စာသားတွေ ကိုင်ဆောင်ကာ သံအမတ်ကြီး ဦးကျော်မိုးထွန်းကို ထောက်ခံကြောင်း ဆန္ဒဖော်ထုတ်ခဲ့တာပါ။

ရွှေဘိုမြို့နယ်မှာလည်း သပိတ်အင်အားစုဝင်တွေက (၈၁)ကြိမ်မြောက် ကုလသမဂ္ဂ အထွေထွေညီလာခံ အထောက်အထားဆိုင်ရာ ကော်မတီမှာ သံအမတ်ကြီး ဦးကျော်မိုးထွန်း ဆက်လက်နေရာ ရရေးအတွက် လှုပ်ရှားမှု ပြုလုပ်ခဲ့ကြပါတယ်။

ရွှေဘိုမြို့နယ် သပိတ်အင်အားစုက ဦးဆောင်ပြီးတော့ "မြန်မာပြည်သူတွေရဲ့ အသံကို မတိတ်ဆိတ်စေပါနဲ့ ၊ ဦးကျော်မိုးထွန်းကို UNမှာ ဆက်လက်တာဝန်ထမ်းဆောင်ခွင့်ပြုပါ ၊ မြန်မာပြည်သူတွေရဲ့ ဒီမိုကရေစီ ဆန္ဒကို လေးစားပေးပါ နဲ့ ဦးကျော်မိုးထွန်းကသာလျှင့်ငါတို့ရဲ့ တရားဝင်သံအမတ်ဖြစ်တယ်" ဆိုတဲ့ လက်ကမ်းစာစောင်တွေကို ရွာစဉ်အလိုက် ဖြန့်ဝေပေးခဲ့ကြပါတယ်။

ဆားလင်းကြီးမြို့နယ်မှာလည်း ၅/ဆလကလူထုသပိတ်စစ်ကြောင်းဖော်ဆောင်ရေးကွန်ရက်မှ ကုလသမဂ္ဂဆိုင်ရာ မြန်မာအမြဲတမ်းကိုယ်စားလှယ်အဖြစ် သံအမတ်ကြီး ဦးကျော်မိုးထွန်း ဆက်လက်ထမ်းဆောင်ရေးကို ထောက်ခံကြောင်း လှုပ်ရှားမှုကို ပြုလုပ်ခဲ့ကြပါတယ်။

သံအမတ်ကြီး ဦးကျော်မိုးထွန်းကို ကုလသမဂ္ဂ အထွေထွေညီလာခံမှာ ဆက်လက် အသိအမှတ်ပြုရေးအတွက် ကမ္ဘာ့မြို့ကြီးတွေမှ နိုင်ငံတကာရောက် နွေဦးတော်လှန်ရေးမိသားစုတွေနဲ့ ပြည်တွင်းမှ တော်လှန်ပြည်သူတွေက ဆန္ဒထုတ်ဖော်မှုတွေ ဆက်တိုက်ပြုလုပ်နေပါတယ်။

အယ်လ်နီညို အပြင်းထန်ဆုံးအဆင့် မရောက်သေးတာ​တောင် အပူချိန် မြင့်တက်မှု စံချိန်သစ်တွေထပ်တင်နေ

■စူပါအယ်လ်နီညို​ကြောင့်နှစ်ပေါင်း ၁,၀၀၀
အတွင်းကမ္ဘာကြီးမှာအပြင်းထန်ဆုံးအပူလှိုင်းဖြတ်မှုဖြစ်နိုင်ကြောင်းပညာရှင်​တွေခန့်မှန်း

-People's Spring

ကမ္ဘာပေါ်မှာလက်ရှိကြုံတွေ့နေတဲ့အယ်လ်နီညိုအပူလှိုင်းဖြတ်မှုဟာအမြင့်ဆုံးအဆင့် (peak) အခြေအနေ မရောက်သေးတာတောင် အပူဒဏ်နဲ့ ပတ်သက်လို့ စံချိန်ဟောင်းတွေကို ဆက်တိုက် ချိုးဖျက်နေကြောင်း မိုးလေဝသ ပညာရှင်တွေက သတိပေးထားပါတယ်။

"အံ့ဩတုန်လှုပ်စရာကောင်းလောက်အောင် ပြင်းထန်တယ်"လို့တချို့မိုးလေဝသပညာရှင်တွေကရည်ညွှန်းပြီးတချို့ကတော့ ‘ဂေါ်ဇီလာ အယ်လ်နီညို’လို့တင်စားသုံးနှုန်းတဲ့အပူလှိုင်း
ဖြတ်မှု ဖြစ်စဉ်ဟာအမြင့်ဆုံး၊အပြင်းထန်ဆုံး အခြေအနေကိုရောက်လာဖို့ လအတော်ကြာ
လိုပါသေးတယ်။ အဲဒီလို အမြင့်ဆုံး အဆင့်ကိုမရောက်သေးတာတောင်မှ အယ်လ်နီညို
ဒဏ် အဓိက သက်ရောက် ခံစားရတဲဲ့ နယ်မြေတွေမှာ အပူချိန်အမြင့်ဆုံး စံချိန်အသစ်တွေကို တင်နေတာ ဖြစ်ပါတယ်။

နောက်ဆုံးတိုင်းတာရရှိမှုတွေအရပစိဖိတ် သ
မုဒ္ဒရာထဲက အယ်လ်နီညို အားအကောင်းဆုံး ဇုန်တွေမှာ အပူချိန် မြင့်တက်နှုန်းဟာ ၃.၀၅ ဒီဂရီ ဆဲလ်ဆီးရပ်စ် တိုးလာနေပါတယ်။ ဒါဟာ ၂၀၁၅ ခုနှစ်၊ နိုဝင်ဘာလတုန်းက စံချိန်တင်ခဲ့ဖူးတဲ့အပူချိန်တိုးနှုန်း ၃.၀၂ ဒီဂရီဆဲလ်ဆီးရပ်စ်ကို ကျော်လွန်သွားတာ ဖြစ်ပါတယ်။ ပြီးတော့နှစ်ပေါင်း၁၅၀အတွင်းသိပ္ပံနည်းကျ
တိုင်းတာရရှိဖူးသမျှအမြင့်ဆုံးအပူချိန်လည်း ဖြစ်လာပါတယ်။

မိုးလေဝသ ပညာရှင်တွေက ကမ္ဘာ့အပူချိန်ကို တိုင်းတာတဲ့ အခါမှာ လူလုပ် သက်ရောက်မှုတွေကြောင့် ဖြစ်ပေါ်လာတဲ့ အပူချိန် ပမာဏတိုးမှုကိုပါထည့်သွင်းတွက်ချက်ကြပါတယ်။ ONIလို့ အတိုကောက် ခေါ်ဝေါ်တဲ့ အဲဒီလူလုပ်အပူချိန် မြင့်တက်မှု ညွှန်ကိန်းကလည်း စံချိန်သစ်တင်ဖို့ အရမ်းနီးကပ်နေပြီး ၂၀၁၅ ခုနှစ် စံချိန်ဟောင်းထက်၀.၀၁ ဒီဂရီဆဲလ်ဆီးရပ်စ်ပဲ နိမ့်ပါတော့တယ်။

ပညာရှင်တချို့ကတော့ကမ္ဘာပေါ်မှာအယ်လ်နီညိုဖြစ်စဉ်တွေ အခါအားလျော်စွာကြုံရတတ်ပေမယ့် လက်ရှိအခြေအနေကတော့ လွန်ခဲ့တဲ့ နှစ်ပေါင်း ၁,၀၀၀အတွင်းကမ္ဘာကြီးမှာအပြင်း
ထန်ဆုံးအပူလှိုင်းဖြတ်မှုဖြစ်နိုင်ကြောင်း ပြောပါတယ်။မိုးလေဝသနဲ့ရာသီဥတုကြောင့်
ကမ္ဘာ့အပူချိန် မြင့်တက်လာတာကို လူသားတွေရဲ့စနက်ကြောင့် ပိုပြီး အပူဖြည့်ပေးသလိုလည်း ဖြစ်နေပါတယ်။အဲဒီအခြေအနေနှစ်
ခု ပေါင်းစပ်သွားတဲ့အခါ လာမယ့် ၂၀၂၇ ခုနှစ်ဟာ ကမ္ဘာပေါ်မှာကြုံဖူးသမျှ အပူချိန် မှတ်
တမ်းဟောင်းတွေကို ချိုးဖျက်ပြီး အပူဆုံးနှစ် ဖြစ်လာဖို့ တာစူနေတယ်လို့လည်း သိရပါတယ်။

ရုပ်ကြွင်းလောင်စာတွေအလွန်အကျွံသုံးစွဲမှုကနေထွက်ပေါ်လာတဲ့အပူကလည်းကမ္ဘာ့ရာ
သီဥတုဖောက်ပြန်ပြောင်းလဲမှုတွေကိုပိုမို ဆိုး
ရွားစေပြီးလူသားတွေရဲ့အသက်ကိုပါ ရေ
ရှည်မှာ ခြိမ်းခြောက်လာနေပါတယ်။အယ်လ်နီညိုကတော့အဲဒီ ခြိမ်းခြောက်မှုကိုမီးစာထပ်ဖြည့်ပေးနေတယ်လို့ Guardian သတင်းဌာနရဲ့ သဘာဝ ပတ်ဝန်းကျင်ဆိုင်ရာ အယ်ဒီတာ ဒေမီယန် ကာရင်တန်က သူ့ရဲ့ ဆောင်းပါးထဲမှာ သတိပေး ရေးသားထားပါတယ်။

ရာသီဥတုအခြေအနေကကမ္ဘာ့စီးပွားရေးအပေါ် သက်ရောက်မှုတွေကို လေ့လာနေတဲ့ သုတေသီ ဇီကီ ဟော့စ်ဖာသာက ၁၉၉၇-၉၈၊ ၂၀၁၅-၁၆ ပြင်းထန်အယ်လ်နီညို ဖြစ်စဉ်နှစ်ခုကြောင့်ကမ္ဘာအနှံ့မှာဒေါ်လာဘီလီယံပေါင်း ရာနဲ့ချီတဲ့ဆုံးရှုံးမှုတွေ ဖြစ်ခဲ့ဖူးကြောင်း၊လက်
ရှိ အယ်လ်နီညိုရဲ့ သက်ရောက်မှုတွေက အဲဒီနှစ်တွေထက် ကျော်တက်သွားပြီးပြီလို့ ယုံ
ကြည်ရကြောင်း ပြောပါတယ်။

ဥရောဟာအယ်လ်နီညိုဂယက်ကြောင့်အလွန်
အကျွံပူပြင်းတဲ့နွေရာသီကိုကြုံတွေ့ဖြတ်သန်း
ခဲ့ရပါတယ်။လောလောဆယ်အင်ဒိုနီးရှားမှာ တောမီးတွေ လောင်ကျွမ်းနေပြီး လူ့အသက်တွေကိုပါ ခြိမ်းခြောက်နိုင်တဲ့လေထုညစ်ညမ်း
မှုတွေ ဖြစ်ပေါ်နေပါတယ်။အိန္ဒိယမှာတော့ စိုက်ပျိုးရေး လုပ်ငန်းတွေအတွက် အင်မတန် အရေးကြီးတဲ့ မုတ်သုံမိုး ရွာသွန်းမှုဟာ ကျရိပ်ပြလာနေပါတယ်။ အမေရိကန် အလယ်ပိုင်းနဲ့ ကာရေဘီယန် ဒေသတွေမှာ မိုးခေါင်ပြီးသီးနှံတွေပျက်စီးနေသလိုပနားမား တူး
မြောင်းမှာ ရေစူးအနက် လျော့ကျလာလို့ ကုန်သွယ်ရေး နှေးကွေးမှုတွေနဲ့ ရင်ဆိုင်နေရပါတယ်။

ကမ္ဘာ့စားနပ်ရိက္ခာ အစီအစဉ် (WFP) အဖွဲ့ကလည်း အယ်လ်နီညို ဂယက်ကြောင့် လူပေါင်း သန်း ၅၀ လောက်ဟာ စားနပ်ရိက္ခာ မဖူလုံတဲ့ဒဏ် အပြင်းအထန် ခံစားရပြီး အစားအသောက်စျေးတွေမြင့်တက်လာနိုင်ကြောင်း ဩဂုတ်
လမှာ သတိပေးထားပါတယ်။

အယ်လ်နီညိုဟာ အပူချိန် လွန်လွန်ကဲကဲ မြင့်တက်စေပေမယ့် တချို့ဒေသတွေမှာတော့ မိုးသည်းသည်းထန်ထန် ရွာပြီး ရေကြီးမှုတွေ ပိုဆိုးလာအောင် ပြောင်းလဲ သက်ရောက်စေပါတယ်။တောင်အမေရိက ဒေသတွင်း နိုင်ငံတွေဖြစ်တဲ့ ပီရူးနဲ့ ချီလီတို့ဟာ အယ်လ်နီညိုကြောင့်ဖြစ်တဲ့ ရေကြီးမှုတွေနဲ့ ရုန်းကန်နေရပြီး အာဖရိက ဦးချိုဒေသမှာလည်း မိုးသည်းသည်းမည်းမည်း ရွာချတာတွေ ပိုဆိုးလာမယ်လို့ ခန့်မှန်းထားပါတယ်။

အမေရိကန် အမျိုးသား လေထုလေ့လာရေးဌာန ပါမောက္ခ ကီဗင် ထရန်းဘက်သ်ကတော့ ဥရောပ၊ မြောက်အမေရိကနဲ့ အာရှတိုက်တွေ အပါအဝင် ကမ္ဘာ့မြောက်ခြမ်း ဒေသတွေမှာ အယ်လ်နီညိုကြောင့်နွေရာသီအပူချိန် အလွန်
အမင်းမြင့်တက်လာတာ၊တောမီးလောင်ကျွမ်းမှုတွေ ပိုဆိုးလာတာတွေဟာ ရှေ့ဆက် ကြုံလာဦးမယ့်အခြေအနေဆိုးတွေရဲ့ အစလောက်သာ ဖြစ်နိုင်တယ်လို့ သတိပေးထားပါတယ်။

ကိုးကား-The Guardian


#စူပါအယ်လ်နီညို #အပူချိန်စံချိန်သစ်တင်
#၂၀၂၇အပူဆုံးနှစ် #အပူလှိုင်း
#peoplesspring #ludunwayoo