■ဖွင့်ဆိုရှင်းပြ

ရှန်ဟိုင်းပူးပေါင်းဆောင်ရွက်ရေးအဖွဲ့(SCO) အဖွဲ့ဝင်ဖြစ်ရေးကြိုးစားနေသည့် စစ်အုပ်စု

-ကိုဗလ​ရေးသားသည်။

ဇွတ်သမ္မတတဖြစ်လဲ အာဏာသိမ်းခေါင်း
ဆောင် မင်းအောင်လှိုင်ဦးဆောင်သည့် စစ်အစိုးရသည် ကုလသမဂ္ဂနှင့် အာဆီယံစင်မြင့်ထက်တွင် နေရာမရဘဲ သံတမန်ရေးအရ အ
ထီးကျန်နေချိန်တွင် ရှန်ဟိုင်းပူးပေါင်းဆောင်
ရွက်ရေးအဖွဲ့ (Shanghai Cooperation Organization-SCO)ကိုသံတမန်ရေး အသက်
ရှူပေါက်နှင့်နိုင်ငံတကာတရားဝင်မှု (Legitimacy)ရရှိရေးအတွက် အဖွဲ့ဝင်အဖြစ် ဝင်ရောက်ဖို့ ကြိုးစားနေပါသည်။

ထိုသို့ကြိုးစားနေသည်မှာယခုမှ မဟုတ်ပါ။ ပြီးခဲ့သည့် ၂၀၂၂ ခု အာဏာသိမ်းပြီး ဒုတိယနှစ်ကတည်းက ဖြစ်ပါသည်။အဖွဲ့ဝင်နိုင်ငံများဖြစ်သည့် တရုတ်၊ ရုရှား နှင့် အိန္ဒိယတို့၏ ထောက်ခံအားပေးမှုဖြင့် SCO အဖွဲ့ဝင်ဖြစ်ရေး ကြိုးစားခဲ့ရာ ၂၀၂၃ ခုတွင် မြန်မာနိုင်ငံသည် SCO ၏ ဆွေးနွေးဖက်နိုင်ငံဖြစ်လာခဲ့ပါသည်။ယခုအချိန်ထိတော့ အဖွဲ့ဝင်နိုင်ငံ
မဖြစ်သေးချေ။ ဖြစ်လာဖို့ရာ အလားအလာများရှိနေပါသည်။

တရုတ်နိုင်ငံတွင် ပြီးခဲ့သည့်နှစ်(၂၀၂၅) က ကျင်းပခဲ့သည့် ရှန်ဟိုင်းပူးပေါင်းဆောင်ရွက်ရေးအဖွဲ့ (Shanghai Cooperation Organization-SCO)ထိပ်သီးအစည်းအဝေးသို့ စစ်အာဏာသိမ်းခေါင်းဆောင် ဗိုလ်ချုပ်မှူးကြီးမင်းအောင်လှိုင်တက်ရောက်ခဲ့ပါ
သည်။

မင်းအောင်လှိုင်ဦးဆောင်သည့်အစိုးရသည် အဖွဲ့ဝင်ဖြစ်ဖို့ အသည်းအသန်ကြိုးစားနေသည့် ရှန်ဟိုင်းပူးပေါင်းဆောင်ရွက်ရေးအဖွဲ့ (Shanghai Cooperation Organization - SCO)ဆိုသည်မှာဘာပါလဲ။

ရှန်ဟိုင်းပူးပေါင်းဆောင်ရွက်ရေးအဖွဲ့ (Shanghai Cooperation Organization - SCO) ဆိုသည်မှာ တရုတ်နှင့် ရုရှားတို့ ဦး
ဆောင်ပြီး ၂၀၀၁ ခုနှစ်တွင် စတင်ဖွဲ့စည်းခဲ့သောယူရေးရှား (Eurasia)ဒေသဆိုင်ရာ နိုင်
ငံတကာ နိုင်ငံရေး၊ လုံခြုံရေးနှင့် စီးပွားရေး ပူးပေါင်းဆောင်ရွက်ရေးအဖွဲ့ကြီး ဖြစ်သည်။

၁၉၉၀ ပြည့်လွန်နှစ်များအတွင်း ဆိုဗီယက်ပြည်ထောင်စု ပြိုကွဲပြီးနောက် တရုတ်နိုင်ငံနှင့် ဆိုဗီယက်ဟောင်း ဗဟိုအာရှသမ္မတနိုင်ငံများအကြား နယ်စပ်လုံခြုံရေးနှင့် တပ်ဖွဲ့များအပြန်အလှန်လျှော့ချရေးအတွက် ၁၉၉၆ ခုနှစ်တွင် ရှန်ဟိုင်းငါးနိုင်ငံအဖွဲ့(Shanghai Five) အဖြစ် စတင်ပေါ်ပေါက်လာခဲ့သည်။

၂၀၀၁ခုနှစ်တွင်ဥဇဘက်ကစ္စတန်နိုင်ငံပါဝင်လာပြီးနောက်အဖွဲ့အမည်ကို"ရှန်ဟိုင်းပူး
ပေါင်းဆောင်ရွက်ရေးအဖွဲ့ (SCO)" ဟုတရား
ဝင် ပြောင်းလဲဖွဲ့စည်းခဲ့သည်။

လက်ရှိတွင် SCO သည် အဖွဲ့ဝင်နိုင်ငံများ၊ လေ့လာသူနိုင်ငံများ (Observers) နှင့် ဆွေး
နွေးဖက်မိတ်ဖက်များ (Dialogue Partners) ဟူ၍ အဆင့်သုံးဆင့်ဖြင့် ဖွဲ့စည်းထားသည်။

SCOတွင်တင်းပြည့်အဖွဲ့ဝင် ၁၀ နိုင်ငံရှိသည်။ တရုတ်၊ ရုရှား၊ အိန္ဒိယ၊ ပါကစ္စတန်၊ အီရန်၊ ကာဇက်စတန်၊ ကာဂျစ္စတန်၊ တာဂျစ်ကစ္စတန်၊ ဥဇဘက်ကစ္စတန် နှင့် မကြာသေးမီက အဖွဲ့ဝင်အဖြစ် ဝင်ရောက်လာသော ဘယ်လာရုစ် နိုင်ငံတို့ ဖြစ်ကြသည်။

မြန်မာနိုင်ငံသည်၂၀၂၃ ခုတွင်ဆွေးနွေးဖက်နိုင်ငံများ (Dialogue Partners) အဆင့်သို့ ရောက်ရှိလာခဲ့ပြီး၊ ကမ္ဘောဒီးယား၊ နီပေါ၊ သီရိလင်္ကာ၊တူရကီ၊အဇာဘိုင်ဂျန်၊အာမေးနီးယား စသည့်နိုင်ငံများလည်း ဆွေးနွေးဖက်နိုင်ငံများ ဖြစ်ကြသည်။

SCOသည်လုံခြုံရေးနှင့်အကြမ်းဖက်မှုတိုက်ဖျက်ရေး၊ စီးပွားရေးနှင့်ကုန်သွယ်ရေး ပူး
ပေါင်းဆောင်ရွက်ရေးနှင့် ဒေသတွင်း သံတ
မန်ရေးနှင့် ယဉ်ကျေးမှု ဖလှယ်ရေးများကို အာရုံထား လုပ်ဆောင်ပါသည်။

SCO ၏ မူလအဓိက ရည်မှန်းချက်မှာ ဒေသတွင်း လုံခြုံရေးဖြစ်သည်။အဖွဲ့ဝင်နိုင်ငံများအတွင်းအစွန်းရောက်ဝါဒ (Extremism)၊ ခွဲထွက်ရေးဝါဒ (Separatism)နှင့်အကြမ်းဖက်ဝါဒ (Terrorism) တို့ကို တိုက်ဖျက်ရန် Tashkent မြို့တွင် ဒေသန္တရ အကြမ်းဖက်မှု တိုက်ဖျက်ရေး အာဏာပိုင်အဖွဲ့ (RATS) ကို ထူထောင်ထားသည်။

စွမ်းအင်လုံခြုံရေး၊ သယ်ယူပို့ဆောင်ရေးကွန်
ရက်များ ချိတ်ဆက်ခြင်း (ဥပမာ- တရုတ်၏ Belt and Road Initiative စီမံကိန်းများနှင့် ချိတ်ဆက်မှုများ)နှင့်ကုန်သွယ်ရေးပမာဏ တိုးမြှင့်ခြင်းတို့ကို အဓိကဆောင်ရွက်သည်။

အနောက်နိုင်ငံများ၏ အနောက်တိုင်းဆန်သော အုပ်ချုပ်ရေးစံနှုန်းများကို ဆန့်ကျင်ပြီး အပြန်အလှန်လေးစားမှု၊ပြည်တွင်းရေးမစွက်
ဖက်ရေးဟူသောမူဝါဒများကိုအခြေခံကာ သံ
တမန်ရေးအရပူးပေါင်းဆောင်ရွက်ကြသည်။

SCO ဝင်နိုင်ငံများသည် ကမ္ဘာ့မြေမျက်နှာပြင် စုစုပေါင်း၏ ၄၀ ရာခိုင်နှုန်းနီးပါးကို ပိုင်ဆိုင်ပြီး ကမ္ဘာ့လူဦးရေ၏ ၄၂ ရာခိုင်နှုန်းကျော် (၃.၅ ဘီလီယံခန့်) ကို ကိုယ်စားပြုနေသဖြင့် ပထဝီဝင်နယ်မြေ အကျယ်အဝန်းနှင့် လူဦး
ရေအရကမ္ဘာပေါ်တွင်အကြီးဆုံးဒေသဆိုင်ရာ အဖွဲ့အစည်းတစ်ခု ဖြစ်သည်။ မြန်မာနိုင်ငံပါဝင်သည့် အာဆီယံအဖွဲ့သည် အဖွဲ့ဝင်နိုင်ငံ ၁၁ နိုင်ငံ ရှိသော်လည်း လူဦးရေစုစုပေါင်းသည် သန်း ၇၀၀ ခန့်သာ ရှိပါသည်။ကွာခြားချက်မှာ ၅ ဆ ခန့် ရှိသည်။

G7 ကဲ့သို့သော အနောက်နိုင်ငံများ၏ကမ္ဘာ့လွှမ်းမိုးမှုကို SCOအဖွဲ့ကလူဦးရေနှင့် စီးပွား
ရေးအရစိန်ခေါ်လာသလို၊ အမေရိကန်နှင့် အနောက်နိုင်ငံများ၏ စီးပွားရေးပိတ်ဆို့ ဒဏ်
ခတ်မှုများကို ခံနေရသည့် ရုရှား၊ အီရန် နှင့် တရုတ်တို့ကလည်း အနောက်နိုင်ငံများကို မှီခိုစရာမလိုဘဲကုန်သွယ်မှုပြုရန်နှင့် သံတမန်ရေးရာ အကျပ်အတည်းများကို ကျော်လွှားရန် ရည်ရွယ်၍ ဤ SCO အဖွဲ့ကို စင်မြင့်တစ်ခုအဖြစ် အသုံးချနေကြသည်။

သို့သော်အဖွဲ့ဝင်နိုင်ငံအချို့အချင်းချင်း (ဥပမာ- အိန္ဒိယနှင့် ပါကစ္စတန်၊ တရုတ်နှင့် အိန္ဒိယ)နယ်စပ်ရေးရာနှင့်မဟာဗျူဟာမြောက်တင်းမာမှုများ ရှိနေခြင်းကြောင့် ယူရိုဇုန်ကဲ့သို့ တစ်သားတည်းဖြစ်သော စီးပွားရေးစနစ်သို့မဟုတ်နေတိုး (NATO)ကဲ့သို့ ခိုင်မာ
သော စစ်ရေးမဟာမိတ်အဖြစ် အပြည့်အဝ
မရပ်တည်နိုင်သေးဘဲ အကန့်အသတ်များ
ရှိနေသေးသည်။

မြန်မာ့အရေးတွင် အာဆီယံ၏ ဘုံသဘောတူညီချက် ၅ ရပ်မှာ ထိရောက်မှု အားနည်းနေချိန်၌ SCO နောက်ခံရှိသည့် တရုတ်နှင့် ရုရှားတို့၏ ဖိအားနှင့်လွှမ်းမိုးမှုသည်ပိုမိုအရေးပါ
လာသည်။ တရုတ်နိုင်ငံသည် မြန်မာနိုင်ငံ၏ မြောက်ပိုင်းနယ်စပ်တည်ငြိမ်ရေးနှင့် ၎င်း၏ စီးပွားရေးစင်္ကြံ (CMEC) လုံခြုံရေးအတွက် စစ်ကောင်စီနှင့် ကိုင်တွယ်ဆောင်ရွက်ရာတွင် SCO ကဲ့သို့သော ဘက်စုံစင်မြင့်များကို အသုံး
ချတတ်သည်။

သို့ရာတွင်တရုတ်သည် တိုင်းရင်းသားလက်
နက်ကိုင် အဖွဲ့အစည်းများနှင့်လည်း ဆက်ဆံရေးရှိနေသဖြင့် SCO က မြန်မာ၏ ပြည်တွင်း
စစ်အရေးကို အကြွင်းမဲ့ ထောက်ခံကူညီပေးမည့်အခြေအနေမရှိဘဲ၎င်းတို့၏အမျိုးသား
အကျိုးစီးပွား (နယ်စပ်တည်ငြိမ်ရေး နှင့် ရင်း
နှီးမြှုပ်နှံမှုလုံခြုံရေး) ကိုသာ ဦးတည်နေမည် ဖြစ်သည်။

ပြည်တွင်းစစ်ဒဏ်ကိုအပြင်းအထန်ခံစားနေရချိန်တွင် SCO ကဲ့သို့ အဖွဲ့အစည်းများနှင့် ပူး
ပေါင်းမှုသည် တရားမဝင်စစ်အာဏာသိမ်းမှုကို သက်တမ်းရှည်စေမည့် လုပ်ရပ်တစ်ခုအဖြစ်သာ မြန်မာ့ဒီမိုကရေစီအရေး တက်ကြွလှုပ်ရှားသူများကသုံးသပ်ကြသည်။ ။

ကျောက်ဖြူမှာ တန်ပြန်ထိုးစစ်ဆင်ဖို့ကြိုးစားတဲ့စစ်တပ်ကို AAတိုက်လို့ဆုတ်ပြေးရပြန်

■စစ်တွေမြို့နယ်၊ရွှေမင်းဂံရေတပ်အနီးတိုက်
ပွဲဆက်ဖြစ်နေ

စက်တင်ဘာ-၇၊၂၀၂၆။ခိုင်မြတ်/People's Spring

ကျောက်ဖြူမြို့နယ်၊တောင်မော်ဦးရေတပ်စခန်းအနီး အ၀တောင်စခန်းကနေ ရှေးတိုးထိုးစင်ဆင်ဖို့ ကြိုးစားလာတဲ့ အာဏာသိမ်းစစ်တပ်ကို အာရက္ခတပ်တော်(AA)က ကြားဖြတ်တိုက်ခိုက်တာကြောင့် စစ်တပ်နောက်
ပြန်ဆုတ်သွားရပြီး တောင်မော်ဦးအနီး တိုက်
ပွဲဆက်ဖြစ်နေတယ်လို့ ဒေသခံသတင်းရင်း
မြစ်တွေက ပြောကြပါတယ်။

စစ်တပ်ဟာစက်တင်ဘာလ ၄ ရက်နေ့မှာ တောင်မော်ဦးရေတပ်စခန်းကနေ အ၀တောင်
စခန်းကို အင်အား ထပ်ဖြည့်ပြီး အဲဒီကနေ စနဲမြို့ဘက်ဆီ စစ်ကြောင်းထိုးလာခဲ့ချိန် နှစ်ဖက်တိုက်ပွဲဖြစ်ခဲ့ကြတာပါ။

“စစ်ကြောင်းထွက်လာမယ်ဆိုတာကိုသတင်းကြိုရတော့အကုန်အဆင်သင့်လုပ်ပြီးစောင့်တိုက်တာ။သူတို့ရှေ့ကိုဘယ်လောက်မှတောင် မတိုးလိုက်ရဘူး၊ ဆုတ်ပြေးသွားတယ်။ ကိုယ့်လူတွေကတော့ ရှေ့ကို နည်းနည်း၊ နည်းနည်း စီ ဆက်တိုးနေကြတယ်” လို့ မြေပြင်သတင်းရင်းမြစ်တဦးက ပြောပါတယ်။

လက်ရှိမှာပြန်ဆုတ်သွားခဲ့တဲ့စစ်တပ်ဟာ အ၀
တောင်ကျေးရွာအနီးဝန်းကျင်မှာ ခံစစ်အသွင်နဲ့ ခုခံနေပြီး ဒရုန်း၊ လက်နက်ကြီးတွေနဲ့ ပစ်ကူပေးတာတွေရှိနေတယ်လို့မြေပြင်သတင်းရင်း
မြစ်တွေကပြောပါတယ်။စစ်တပ်ဟာ ပြီးခဲ့တဲ့ ဩဂုတ်လ ပထမပတ်ကလည်း အ၀တောင်
စခန်းကနေ စနဲမြို့ဘက်ဆီ အင်အားနှစ်ရာလောက်နဲ့ စစ်ကြောင်းထိုးလာခဲ့ပြီး အဲဒီတုန်းကလည်း စစ်​ကြောင်းလန်ကျပြီးနောက်ပြန်ဆုတ်ခဲ့ရတာဖြစ်ပါတယ်။

“ဒီတခေါက်ထိုးလာတာအင်အားပိုများတယ်။ ဒါပေမယ့် ဆုတ်ပြေးရတာပဲ” လို့ မြေပြင်သတင်ရင်းမြစ်က ပြောပါ တယ်။

အလားတူပဲ စစ်တွေမြို့နယ်ရွှေမင်းဂံရေတပ်စခန်းအနီးဝန်းကျင်မှာ ပုဏ္ဏားကျွန်းမြို့နယ်ဘက် ထိုးစစ်ဆင်လာတဲ့ စစ်တပ်နဲ့ AA တို့ ဒီနေ့ညနေပိုင်းမှာ နှစ်ဖက်တိုက်ပွဲဖြစ်ပွားနေပြီး စစ်တပ်ဘက်က အကျအဆုံးအများအပြားရှိနေတယ်လို့ စုံစမ်းသိရပါတယ်။

စစ်တွေမြို့နယ်ဘက်ခြမ်းရွှေမင်းဂံရေတပ်စခန်းကနေ ပုဏ္ဏားကျွန်းမြို့နယ်ဘက်ရှိ ရဲရိုးပြင်၊ ဆားပို့တောင်၊ အောင် မြေကုန်းစတဲ့ ရွာတွေနားထိအင်အားအလုံးအရင်းနဲ့ စစ်
ကြောင်းထိုးလာခဲ့တဲ့ စစ်ကြောင်းနဲ့ AA တို့ဟာ စက်တင်ဘာ လ ၄ ရက်နဲ့ ၅ ရက်တို့မှာ တိုက်ပွဲဖြစ်ခဲ့ပြီး တပ်ပြန်ဆုတ်သွားခဲ့ကာ ဒီနေ့မှာအင်အားဖြည့်ထပ်လာတာကြောင့် တိုက်ပွဲ ဆက်ရှိနေတာပါ။

“၅ ရက်နေ့ကတည်းကခွေးတွေဆုတ်ပြေးသွားတာ။ဒီနေ့မှာအင်အားထပ်ဖြည့်ပြီး လာလို့တိုက်ပွဲဖြစ်တယ်။ ညပိုင်းအလောင်းတဆယ်လောက်ရလိုက်တယ်”လို့ AA နဲ့ နီးစပ်တဲ့ စစ်တွေဒေသခံသတင်းရင်းမြစ်တဦးက ပြော
ပါတယ်။

အဲဒီတိုက်ပွဲဖြစ်ပွားနေတဲ့ ပုဏ္ဏားကျွန်းနဲ့ စစ်တွေအစပ် နေရာတွေအပါအဝင် ပုဏ္ဏားကျွန်းမြို့နယ်ဘက်ကို စစ် တပ်က လေကြောင်းကနေရော လက်နက်ကြီးနဲ့ပါ အကြိမ်အများအပြား ပစ်ခတ်နေခဲ့တယ်လို့ ဒေသခံတွေက ပြောပါတယ်။

“ဒီနေ့ လေယာဉ် ငါးခေါက်လောက်လာတယ်။ လက်နက်ကြီးလည်း ညပိုင်းမှာ ပိုကြဲတယ်။ ငါးနာရီလောက်မှာ လက်နက်ကြီး ပစ်တာ ပိုများတယ်။တိုက်ပွဲပြင်းနေတယ်ကြားတယ်။ စစ်တွေမြို့ထဲမှာလည်းစစ်ကားတွေသွားနေ ကြတယ်”လို့ စစ်တွေမြို့ခံတဦးကပြောပါတယ်။

စစ်တပ်ဟာ ရခိုင်ပြည်နယ်အတွင်းက သူတို့လက်လွှတ်ထားရတဲ့ကျောက်ဖြူနဲ့ စစ်တွေမြို့နယ်အစပ်နေရာတွေကို တန်ပြန်ထိုးစစ်ဆင်ဖို့ စက်တင်ဘာလ ၄ ရက်နေ့မှာ တပြိုင်တည်းကြိုးစားခဲ့တာဖြစ်ပြီး လက်တွေ့မှာတော့ရှေ့မတိုးနိုင်ဘဲ ပြန်ဆုတ်နေရတာပါ။
စစ်တွေမြို့နယ်မှာဆိုရင် အမြင့်ကျွန်းဘက်ကစစ်ကြောင်းတကြောင်းနဲ့ ရွှေမင်းဂံရေတပ်ခန်းဘက်ကတကြောင်းစစ်ကြာင်း၂ကြောင်းနဲ့ ထိုးစစ်ဆင်လာခဲ့တာဖြစ်ပါတယ် ။

အမြင့်ကျွန်းဘက်စစ်ကြောင်းဟာ အကျ
အဆုံးများပြီး တိုက်ပွဲ ပထမရက်မှာပဲ နောက်
ပြန်ဆုတ်ခဲ့ရပြီး ရွှေမင်းဂံစစ်ကြောင်းဟာလည်းနောက်ဆုတ်ခဲ့တယ်လို့ မြေပြင်သတင်းရင်း မြစ်တွေက ပြောပါတယ်။

စစ်တပ်ဟာ စစ်တွေမြို့နယ်နဲ့ ထိစပ်နေတဲ့နေ
ရာတွေ၊ ကျောက်ဖြူမြို့နယ်အတွင်းက လက်
လွှတ်ထားရတဲ့နေရာ တွေကို လေကြောင်း၊
လက်နက်ကြီးတွေနဲ့ ပစ်ခတ်၊ ထိုးစစ်ဆင်ဖို့ ကြိုးစားနေသလို ရခိုင်ပြည်နယ်တောင်ပိုင်း
ဂွကမ်းခြေနဲ့၊သံတွဲငပလီကမ်းခြေတလျှောက်ကျေးရွာတွေကိုလည်း ပင်လယ်ပြင်ရှိ စစ်သ
င်္ဘောတွေကနေ လက် နက်ကြီးနဲ့ ပစ်ခတ်နေပါတယ်။

စစ်တပ်ဝါဒဖြန့် လူမှုကွန်ယက်​တွေက စက်
တင်ဘာ၄ ရက်မှာထိုးစစ်စတယ်ဆိုပြီး ၄၉၂၆ စစ်ဆင်​ရေးဟုဆိုကာ စစ်တပ်ထိုးစစ်​ကြောင့် AA အထိနာ​နေပြီလို့ ​ရေးသား​ပြောဆို​​နေကြတာကို ​တွေ့ရပါတယ်။

နိုင်ငံအဝှမ်း စစ်အရေးအရ အထိနာနေတဲ့စစ်တပ်ဟာ ရခိုင်ပြည်နယ်အတွင်းက သူတို့လက်လွှတ်ထားရတဲ့နယ်မြေ တွေကို တန်
ပြန်ထိုးစစ်ဆင်နိုင်ဖို့ ရခိုင်နဲ့အစပ် မကွေး၊ ပဲခူး၊ ဧရာ၀တီတိုင်းတို့ကနေ အင်အားအလုံး
အရင်းနဲ့ စစ် ကြောင်းထိုးဖို့ကြိုးစားနေပြီး လေကြောင်းကနေလည်း ဗုံးကြဲတာတွေ ဆက်တိုက်လုပ်နေပါတယ်။


#အာရက္ခတပ်​တော် #AA
#စစ်​​တွေ #တောင်​မော်ဦးရေတပ်စခန်း
#Peoplesspring
#ကျောက်ဖြူ

AA တပ်ဖွဲ့၀င်တွေ။ ဓါတ်ပုံ -AA Infodesk

■​ဆောင်းပါး

အဆမတန်ကြီးမားလာသည့် အယ်လ်နီညို ဖြစ်စဉ်၊ ကမ္ဘာတစ်ဝန်း ရာသီဥတုဆိုးကျိုးများ ပိုမိုပြင်းထန်လာနိုင်

- ခါဂါဘို ရေးသားသည်။

“လွန်ခဲ့တဲ့နှစ်ပေါင်း ၁,၀၀၀အတွင်းဒီအဆင့်အထိ ပြင်းထန်တဲ့ အယ်လ်နီညိုဖြစ်စဉ်မျိုး
မတွေ့ဖူးသေးပါဘူး”ဟုအမေရိကန်ရာသီဥ
တုဆိုင်ရာ သိပ္ပံပညာရှင် ဇီးခ် ဟောက်စ်ဖက်သာ(Zeke Hausfather)ကသုံးသပ်ထားပါတယ်။

ကုလသမဂ္ဂကလည်းအယ်လ်နီညိုဖြစ်စဉ်ဟာ “ကျွန်တော်တို့ မျက်စိရှေ့မှာတင်အဆမတန် ကြီးမားလာနေပါတယ်”ဟုပြောကြားပြီး
နောက်ဗြိတိန်အစိုးရကလျှပ်စစ်မီးသို့မဟုတ် ရေပြတ်တောက်မှုတွေ ကြုံလာရရင်ရက်အ
နည်းငယ်ကြာ ကိုယ့်အားကိုယ်ကိုးပြီး ရပ်
တည်နိုင်ဖို့ ပြည်သူတွေအနေနဲ့ အစားအ
သောက်နဲ့သောက်သုံးရေကိုကြိုတင်စုဆောင်းထားကြဖို့ တိုက်တွန်းလိုက်ပါတယ်။

မိုးလေဝသ ခန့်မှန်းသူတွေကတော့ နှစ်ပေါင်း ၁,၀၀၀ အတွင်း အကြီးမားဆုံး အယ်လ်နီညိုဖြစ်စဉ်ကို ရင်ဆိုင်ရတော့မယ်လို့ ဆိုပါတယ်။ ဗြိတိန်ပတ်ဝန်းကျင်ရေးရာဝန်ကြီးအန်ဂျလာ အီဂဲလ် (Angela Eagle)ကThe Guardian ကို ပြောရာမှာ “ကျွန်မတို့ဟာ စံချိန်တင် အကြီးမားဆုံး ဖြစ်လာနိုင်တဲ့ အယ်လ်နီညိုကို ရင်
ဆိုင်ရတော့မှာပါ။ဒါဟာနွေရာသီမှာ ပိုမိုခြောက်သွေ့ပြီး ဆောင်းရာသီမှာ မိုးပိုရွာကာ မုန်တိုင်း ပိုမိုပြင်းထန်တာတွေကို ဖြစ်ပေါ်စေပါလိမ့်မယ်။ ” လို့ ဆိုပါတယ်။

သူမက ဆက်ပြီး “အာရှဒေသတွေမှာတော့ ရေကြီးမှုတွေကြောင့်ပျက်စီးဆုံးရှုံးမှုဆိုးကျိုးတွေ ပိုများနိုင်ပြီး ဒီအခြေအနေကို အလေး
ထားကြဖို့ လိုပါတယ်” လို့လည်း သတိပေးပါတယ်။

သဘာဝဘေး ရင်ဆိုင်ရချိန် "အရေးပေါ် ကူ
ညီရေးအဖွဲ့တွေ ရောက်မလာသေးခင်စားသောက်ဖို့၊အစားအသောက်အနည်းငယ် စု
ဆောင်းထားမယ်ဆိုရင် ဘာမှပြင်ဆင်မထားတာထက်စာရင် အများကြီး အဆင်ပြေမှာပါ။ ဒါကြောင့် ရာသီဥတုဒဏ်ကို ကြံ့ကြံ့ခံနိုင်ဖို့ ဒီလိုမျိုးကြိုတင်ပြင်ဆင်တာတွေလုပ်သင့်တာ ဖြစ်ပါတယ်"လို့လည်းသူမကဆိုပါတယ်။

အယ်လ်နီညို (El Niño)ဆိုတာပစိဖိတ်သမု
ဒ္ဒရာပေါ်က လေထုလည်ပတ်မှု ပြောင်းလဲရာကနေပင်လယ်ရေပြင်မှာ စုဆောင်းထားတဲ့ အပူဓာတ်တွေကို လေထုထဲ ပြန်လည်ဖြန့်ဝေစေတဲ့ သဘာဝ ရာသီဥတုဖြစ်စဉ် တစ်ခု ဖြစ်ပါတယ်။

နောက်ဆုံး အချက်အလက်တွေအရအယ်လ်နီညို ရဲ့ အဓိကနေရာဖြစ်တဲ့ ပစိဖိတ်သမုဒ္ဒရာရေဟာ နှစ် ၃၀ ပျမ်းမျှထက် ၂.၆ ဒီဂရီဆဲလ်စီးယပ် (2.6°C) ပိုပူနေပါတယ်။

ဒါဟာ ဂြိုဟ်တုမှတ်တမ်းတင်ခေတ်အတွင်း အမြင့်ဆုံးအဆင့်ဖြစ်တဲ့ ၂၀၁၅ ခုနှစ်၏ ၃.၁ ဒီဂရီ ဆဲလ်စီးယပ် (3.1°C) အဆင့်ကို ရောက်ရှိဖို့ အလွန်နီးကပ်နေပြီ ဖြစ်ပါတယ်။

စံနမူနာ ၁၄ ခုရဲ့ ပျမ်းမျှခန့်မှန်းချက်အရ လာမယ့် နိုဝင်ဘာလမှာ အပူချိန်ဟာ ၄ ဒီဂရီစင်တီဂရိတ် (4°C)အထိ မြင့်တက်နိုင်တယ်လို့ ဆိုပါတယ်။ ဒါကြောင့် ဇီးခ်ဟောက်စ်ဖက်သာ က သန္တာကျောက်တန်းတွေ၊ သစ်ပင်စည်အ
တွင်း နှစ်စဉ်ဖြစ်ပေါ်လာသော အကွင်းမှတ်များ (Tree Rings) နဲ့ သမိုင်းမှတ်တမ်းတွေကို လေ့လာပြီး အချက်အလက်တွေအရ လွန်ခဲ့တဲ့ နှစ်ပေါင်း ၁,၀၀၀ အတွင်း ဘယ်အယ်လ်
နီညိုဖြစ်စဉ်မှဒီအဆင့်အထိမရောက်ဖူးကြောင်း တွေ့ရှိထားပါတယ်။ ပုံမှန်အားဖြင့် ပင်လယ်ရေမျက်နှာပြင် အပူချိန် ပုံမှန်ထက် ၀.၅ ဒီဂရီစင်တီဂရိတ် (0.5°C) ကျော်လွန်လာတာနဲ့ အယ်လ်နီညိုဖြစ်စဉ်အဖြစ်သတ်မှတ်ကြပါတယ်။

ဒီအယ်လ်နီညိုကြောင့် ပိုမြင့်တက်လာမယ့် အပူစွမ်းအင်ဟာလက်ရှိမှာတောင် ပူနွေးနေတဲ့ ကမ္ဘာ့လေထုထဲကို ထပ်မံဝင်ရောက်လာမှာ ဖြစ်ပါတယ်။ ဒါကြောင့် ၂၀၂၇ ခုနှစ်ဟာ ယခင်စံချိန်တွေ အားလုံးကို ချိုးဖျက်ပြီး
ကမ္ဘာ့အပူဆုံးနှစ် (Hottest Year on Record) ဖြစ်လာနိုင်တယ်လို့ ခန့်မှန်းနေကြပါတယ်။

ဂူတာရက်စ်က ကမ္ဘာကြီးဟာလွန်ကဲတဲ့ ရာသီ
ဥတုအန္တရာယ်ဇုန်ထဲ ရောက်နေပြီဖြစ်ပြီး မြင့်တက်လာတဲ့ အန္တရာယ်တွေနဲ့ ရာသီဥတုကာ
ကွယ်ရေး လုပ်ဆောင်ချက်များကြား အချိန်မီ တုံ့ပြန်ဆောင်ရွက်နိုင်ရေးဟာ အရေးကြီးတဲ့ ပြိုင်ပွဲတစ်ရပ် ဖြစ်နေပြီလို့ ထောက်ပြထားပါတယ်။

ကုလသမဂ္ဂကမ္ဘာ့မိုးလေဝသအဖွဲ့ချုပ်(WMO)
ရဲ့ အတွင်းရေးမှူးချုပ် ဆီလက်စတီ ဆောလို (Celeste Saulo) ကလည်း "အယ်လ်နီညိုဟာ ကမ္ဘာတစ်ဝန်းရှိ စီးပွားရေးနဲ့ လူမှုအသိုင်း
အဝိုင်းတွေကို အကြီးအကျယ် ရိုက်ခတ်နိုင်
ခြေ ရှိပါတယ်။ မိုးခေါင်တာနဲ့ ရေကြီးတာတွေကြောင့် ပျက်စီးဆုံးရှုံးမှု တွေကို မြင်တွေ့နေရပြီဖြစ်ပြီး အယ်လ်နီညို ပိုမိုပြင်းထန်လာတာနဲ့အမျှ ဒီသက်ရောက်မှုတွေဟာ ပိုမိုကြီးမားလာမှာ ဖြစ်ပါတယ်"လို့ ဆိုပါတယ်။

အယ်လ်နီညို ရဲ့ သက်ရောက်မှုတွေကြောင့် အင်ဒိုနီးရှားမှာတောမီး ပိုဆိုးလာနိုင်ပြီး၊ အိန္ဒိယ မှာ အရေးကြီးတဲ့ မုတ်သုံမိုး အားနည်းလာနိုင်ပါတယ်။ဩစတြေးလျမှာ တောမီး
လောင်မှုအန္တရာယ်လည်း ပိုတက်လာနိုင်ပြီး၊ တောင်အမေရိက မှာ ရေကြီးမှု ပိုပြင်းထန်လာနိုင်ပါတယ်လို့ ထောက်ပြထားပြီး၊ ကမ္ဘာ့စားနပ်ရိက္ခာအစီအစဉ် (WFP) ကလည်း ဒီအယ်လ်နီညိုဖြစ်စဥ်ကြောင့် လူဦး‌ရေ သန်း ၅၀ ခန့်ဟာ ပြင်းထန်တဲ့ အစာရေစာမလုံလောက်မှု ကြုံရနိုင်တယ်လို့ယင်းအခြေအနေရဲ့ အန္တရာယ်ကို သတိပေး ထားပါတယ်။

ရာသီဥတုပြောင်းလဲမှု (Climate Change) ဟာလည်း ဒီအခြေအနေကို ပိုမိုဆိုးရွားစေပါတယ်။ကျောက်မီးသွေး၊ရေနံ၊သဘာဝဓာတ်
ငွေ့စတဲ့ရုပ်ကြွင်းလောင်စာတွေကြောင့်ကမ္ဘာကြီး ပိုပူနွေးလာနေပြီးအပူလှိုင်း၊ရေကြီးမှု
နဲ့ အခြားပြင်းထန်တဲ့ ရာသီဥတုတွေကို ပိုမိုများလာစေပါတယ်။

ယခုနွေရာသီမှာ ဥရောပကို စံချိန်တင် အပူ
လှိုင်း ရိုက်ခတ်ခဲ့တာကြောင့် အနည်းဆုံး လူပေါင်း ၃၅,၀၀၀ သေဆုံးခဲ့ကြောင်း သတင်းများတွင် ဖော်ပြထားပါတယ်။

ဗြိတိန်အစိုးရကတော့ ပြင်းထန်လာတဲ့ ရာသီ
ဥတုကို ရင်ဆိုင်နိုင်ဖို့ အရေးပေါ်အစားအစာ သိုလှောင်ထားခြင်း၊ရေလုံလောက်အောင်ပြင်
ဆင်ခြင်း၊ရာသီဥတုနဲ့ ကိုက်ညီမယ့် စိုက်ပျိုး
ရေးနည်းလမ်း ပြောင်းလဲခြင်း၊ ရေလှောင်
ကန်အသစ်များတည်ဆောက်ခြင်းတို့ကို လုပ်
ဆောင်သွားမှာဖြစ်ပြီး ဒါဟာ ဗြိတိန်ကို နောင်လာမယ့် နှစ်တွေမှာ ကြုံတွေ့ရမယ့် လွန်ကဲတဲ့ ရာသီဥတုတွေအတွက်ပိုမိုပြင်ဆင်ပြီးသားဖြစ်စေမယ်လို့ ထောက်ပြခဲ့သည်။

အန်ဂျလာ အီဂဲလ်ကတော့ “အရင်က ရာသီ
ဥတုပြောင်းလဲမှုကြောင့် ဖြစ်လာနိုင်တဲ့ အ
ရေးပေါ် အခြေအနေတွေကို ရင်ဆိုင်ဖို့ လုံ
လောက်အောင် ကြိုတင်ပြင်ဆင်နိုင်ခဲ့ခြင်း
မရှိပါဘူး။ အခုတော့ ပြောင်းလဲလာတဲ့ ရာသီ
ဥတုအခြေအနေတွေနဲ့ ကိုက်ညီအောင် စိုက်
ပျိုးရေးနည်းလမ်းတွေနဲ့ ရေစီမံခန့်ခွဲမှုစနစ်တွေကို ပြန်လည်ပြင်ဆင် ပြောင်းလဲရပါမယ်” လို့ ရှင်းလင်းပြောဆိုခဲ့သည်။

အနှစ်ချုပ်ရရင် ဒီတစ်ကြိမ် အယ်လ်နီညို ဖြစ်စဉ်ဟာ သာမန်ရာသီဥတု သံသရာတစ်ခုထက်ကျော်လွန်ပြီးကမ္ဘာလုံးဆိုင်ရာအန္တရာယ်
တစ်ရပ်အဖြစ် ပေါ်ပေါက်လာနေပါတယ်။

ကမ္ဘာကြီးပူနွေးလာမှုကြောင့် ပိုမိုပြင်းထန်လာတဲ့ ရာသီဥတုအန္တရာယ်တွေဟာ အနာဂတ်မှာသာ ရင်ဆိုင်ရမယ့် ပြဿနာမဟုတ်တော့ဘဲ ယနေ့ကတည်းကနိုင်ငံများနဲ့လူသားအားလုံး ပူးပေါင်းတုံ့ပြန်ဖြေရှင်းရမယ့်အရေးပေါ်ကိစ္စတစ်ရပ် ဖြစ်လာပြီဆိုတာကို ဒီဖြစ်စဉ်က ထင်ရှားစွာ ဖော်ပြနေပါတယ်။ ။

ကိုးကား-The Guardian

အညာ​မှာ ပူပြင်းတဲ့​နွေရာသီမှာ ​ခမ်း​ခြောက်​နေတဲ့ရေအိုင်ထဲ​ရေသွားခက်​နေသူတဦး။ ဓါတ်ပုံ-Pyae Phyo Aung via Pexels

■သ​ရော်စာ

မရှိမဖြစ် အလံဖြူ

-သျှိသျှား ရေးသားသည်။

ဒီရက်ထဲ တစ်ဦးနဲ့တစ်ဦး တွေ့ကြ၊ ဆုံကြ၊ စကားပြောဖြစ်ကြတဲ့အခါ မပါမဖြစ်ပြောဖြစ်တဲ့အကြောင်းအရာတစ်ခု က ဘာဖြစ်မယ်လို့ မိတ်ဆွေထင်ပါသလဲ။

နီပေါသဘာဝဘေးအကြောင်းလား။ပတ္တယားရောက် အမေရိကန်တပ်ဖွဲ့ဝင်တွေ အကြောင်းလား။ထရမ့်ပုံပါတဲ့ တစ်ဒေါ်လာတန်ဒင်္ဂါး
စဖြန့်တဲ့ အကြောင်းလား။ အီရန် နဲ့ အမေရိကန်တို့ ထိပ်တိုက်ရင်ဆိုင်တွေ့နေတဲ့ ဟောမုဇ် အရေးလား။ အကျယ်အကျယ်မငြိမ်းဖွယ်ဖြစ်နေတဲ့ ရုရှားနဲ့ ယူကရိန်းအရေးလား။


စစ်တပ်မိသားစုဝင်ပါမကျန် ပေါ်တာဆွဲခံနေရတဲ့အကြောင်းလား။ ဒေါ်ကြူကြူလှရဲ့ လက်
ကိုင်အိတ်အကြောင်းလား။ ဒါမှမဟုတ် စိုင်းစိုင်းခမ်းလှိုင်ရဲ့ မန္တလေးရှိုးပွဲ မြို့အစွန်ရွှေ့လိုက်ရတဲ့အကြောင်းလား။

ဒါတွေတစ်ခုမှမဟုတ်ပါဘူး။အဲဒီအကြောင်း
အရာတွေထက်ရှေ့ရောက်ပြီး လူပြောများနေတာကတော့ ကချင်ဘက် ဆန်တက်သွားကြတဲ့ အာဏာသိမ်းစစ်တပ် သင်္ဘောအုပ်စု အလဲ
လဲအကွဲကွဲဖြစ်ရတဲ့အကြောင်းပါ။အဲဒီ ဖြစ်
စဉ်ထဲကမှ ရေထဲကနေအလံဖြူထောင် လက်
နက်ချသွားတဲ့ သင်္ဘောနှစ်စီးအကြောင်းက ဟိုက်လိုက်အဖြစ်ဆုံး အကြောင်းအရာပါ။

ပြီးတော့ပစ္စည်းတွေနဲ့အတူရေပုံးဖက်သူဖက်၊ ပီပါဖက်သူဖက်နဲ့ရေထဲမျှောပါနေကြတဲ့ စစ်
သားတွေရဲ့ရုပ်သံဖိုင်ကလည်းလူမှုကွန်ရက်မှာကြည့်သူအတော်များခဲ့ပါတယ်။ဧရာ၀တီ
မြစ်အတိုင်းအထက်ကိုဆန်တက်လာတဲ့ စစ်
သင်္ဘောအုပ်စုကို ကချင်လွတ်လပ်ရေးတပ်
မတော်(KIA)ပူးပေါင်းတပ်ကကြားဖြတ်တိုက်
ခိုက်ခဲ့တာကြောင့် တစ်ပတ်အတွင်း စစ်သ
င်္ဘော ၆ စီး သုံးမရအောင် ပျက်စီးခဲ့ သလို သင်္ဘောနှစ်စီးပေါ်က စစ်သား ၁၀၀ ကျော်ဟာလည်း ရွှေကူနဲ့ ဗန်းမော်ကြားမှာ အလံဖြူထောင် လက်နက်ချ အလင်းဝင်ခဲ့ကြပါတယ်။ ဒီဖြစ်စဉ်တွေနဲ့ပတ်သက်ပြီး ပြည်သူ
လူထုကြား ဒီရက်ထဲမှာ ဝမ်းပန်းတသာနဲ့ ပြန်လည် ဝေမျှပြောဆိုနေကြတာပါ။

တကယ်တော့ အာဏာသိမ်းစစ်တပ်ဘက်က အလံဖြူထောင်တယ်ဆိုတာထူးဆန်းဖွယ်ကိစ္စကြီးတစ်ခုတော့မဟုတ်ပါဘူး။တိုင်းပြည်အာဏာကို မင်းအောင်လှိုင် အဓမ္မရယူပြီးနောက် ဖြစ်ပွားခဲ့တဲ့ တိုက်ပွဲတွေထဲမှာ အဲဒီအာဏာသိမ်းစစ်တပ်ဘက်ကအလံဖြူထောင်ခဲ့ကြတဲ့ဖြစ်စဉ်တွေဟာ ရေတွက်လို့တောင်
မကုန်နိုင်ဘူး မဟုတ်လား။ တစ်ယောက်ချင်းကစလို့ ဆယ်စုလိုက်၊ ရာစုလိုက်၊ ထောင်စုလိုက်တွေအထိ အလံဖြူထောင်ခဲ့ကြတာပါ။
အတိတ်ကာလက အထင်ရှားဆုံးအလံဖြူထောင်ပွဲတွေကို မန်မိုရီပြန်ဖော်ကြည့်ရရင် ရှမ်းဘက်၊ ရခိုင်ဘက်၊ ကရင်နီဘက်၊ကရင်ဘက် ၊စစ်ကိုင်းဘက်တို့မှာထင်ထင်ရှားရှားရှိခဲ့တာကိုတွေ့ရမှာဖြစ်ပါတယ်။

ရှမ်းဘက်ဆို အားလုံးသိကြတဲ့ ၁၀၂၇ စစ်
ဆင်ရေး ကာလအတွင်း အာဏာသိမ်းစစ်တပ် ခွက်ခွက်လန်အရှုံးသမိုင်းမှတ်တမ်းကြီးနဲ့အ
တူထောင်ခဲ့ကြတဲ့အလံဖြူတွေလည်းတလွင့်လွင့်ထင်ကျန်နေရစ်ခဲ့တာပေါ့။အလားတူပဲ ရခိုင်ဘက်ကိုကြည့်ဦးမလား။ အမ်းမြို့နယ် အခြေစိုက် အနောက်ပိုင်းတိုင်းစစ်ဌာနချုပ် (နပခ)ထဲက စစ်သားရာနဲ့ချီ အလံဖြူထောင်ခဲ့ကြတာဟာလည်း သမိုင်းမှာ ဖျောက်ဖျက်မရတော့မယ့် မှတ်တမ်းတစ်ခုပါပဲ။ ကရင်နီဘက်မှာဆိုရင် ထင်ရှားတာကတော့ လွိုင်ကော်တက္ကသိုလ်ထဲက ဖြစ်စဉ်ပါ။စစ်သုံ့ပန်းတွေ အလံဖြူထောင်ပြီး စနစ်တကျလက်နက်ချဖို့ KNDF ဒုစစ်ဦးစီးချုပ်မာဝီကိုယ်တိုင် အမိန့်ပေးနေတဲ့ရုပ်သံဖိုင်ဟာ အဲဒီကာလမှာ လူထုကြား နာမည်ကြီးခဲ့ပါတယ်။ ဒါတင်မက ကိုးကန့် ကုန်းကြမ်းဒေသမှာ ရှိတဲ့ ခလရ (၁၂၅) တပ်ရင်းက တပ်ရင်းမှူးဦးစီးပြီး အင်အားစုစုပေါင်း ၂၇၀ ကျော် အလံဖြူထောင် လက်
နက်ချခဲ့တဲ့ ဖြစ်စဉ်ဟာလည်း ထင်ရှားပါတယ်။ကရင်ပြည်နယ်မှာလည်း ပီနံအိတ်အခွံကို အလံဖြူလုပ်ပြီး စစ်သားသစ်​တွေထွက်​ပြေးကြတယ် ။

ဆိုခဲ့ပါအစုအဖွဲ့တွေက အလံဖြူထောင်နိုင်ခဲ့လို့ အသက်ချမ်းသာရာရခဲ့ပေမယ့် အလံဖြူပါမလာလို့ အသက်ဆုံးရှုံး သွားရတဲ့ ဒုအရာခံဗိုလ်တစ်ယောက်ရဲ့ ရင်နင့်ဖွယ်ဖြစ်စဉ်တစ်ခုဟာလည်း၂၀၂၃ ခုနှစ်ထဲမှာရှိခဲ့ပါတယ်။ ရှေ့
တန်း မှာ ဗိုလ်ကြီးဖြစ်သူ အလံဖြူထောင်သွားတော့ ဦးဆောင်တိုက်ပွဲဝင်ရမယ့်သူမရှိတော့တဲ့အခါနောက်တန်းမှာဇိမ်ကျ နေတဲ့ အဘတို့ကရှေ့တန်းတိုက်ပွဲအတွင်းက တပ်ကြပ်
ကြီးတစ်ဦးကို ဒုအရာခံဗိုလ်အဆင့်ချက်ချင်းတိုးပေးပြီး တိုက်ပွဲဝင်ခိုင်းခဲ့တဲ့ဖြစ်စဉ်ပါ။
ပြောရရင် အငှားဗိုက်ရှာပြီး ဓားထိုးခံခိုင်းတာပေါ့။အဲဒီဗိုလ်လေးဟာ ရာထူးတိုးပြီး နာရီ
ဝက်မကြာလိုက်ဘူး သူ့ အဘတွေဆီကနေ ဗုံးကြဲပေးမယ့် လေယာဉ်ကို အမျှော်ကြီးမျှော်နေရင်းရန်သူ့လက်ချက်နဲ့အသက်ထွက်သွားခဲ့ရပါတယ်။ တကယ်တော့ သူဟာ သူ့အထက်အရာရှိဗိုလ်ကြီးလို အလံဖြူပါမလာတာကြောင့် အခုလို အသေဆိုးနဲ့ သေသွားခဲ့ရတာပါ။သူ့လိုပဲ အလံဖြူပါမလာတာကြောင့် ရှေ့
တန်းမှာ အသေဆိုးနဲ့သေခဲ့ကြရတဲ့စစ်သား များစွာ လည်း ရှိနေပါတယ်။

ဒီတော့အာဏာသိမ်းစစ်ခေါင်းဆောင် မင်းအောင်လှိုင်ကို စေတနာရှေ့ထား အကြံတစ်ခုပေးလိုပါတယ်။ ကိုယ့် လက်နက် သူများဟာဖြစ်သွားစေမယ့် စစ်လက်နက်ပစ္စည်းတွေကို ကပစ စက်ရုံတွေကနေ အားကြီးတဲ့တွန်းထုတ် နေမယ့်အစား တကယ်ထိရောက် အ
သုံးဝင်မယ့် ထုတ်ကုန်တစ်ခုကို မဖြစ်မနေထုတ်လုပ်သွားနိုင်ဖို့ပါ။ ဘာထုတ် ကုန်လဲဆိုတော့ အလံဖြူအဖြစ်သုံးပြုနိုင်မယ့်ပိတ်ဖြူ
စတွေ အင်နဲ့အားနဲ့ ထုတ်လုပ်ပေးနိုင်မယ့် ချည်မျှင်နှင့် အထည်စက်ရုံတွေ တိုးချဲ့တည်ဆောက်သွားဖို့ အကြံပြုချင်တာပါ။

“လိုအပ်ချက်တွေပြည့်မီဖို့ အလံဖြူစက်ရုံတွေတည်ဆောက်စို့”ဆိုတဲ့ဆောင်ပုဒ်ကိုကိုင်
ဆွဲပြီး ပိတ်ဖြူစတွေ တိုးမြှင့် ထုတ်လုပ်ခြင်းက လက်တွေ့ကျ၊အကျိုးရှိစေတဲ့စီမံဆောင်
ရွက်မှုဖြစ်ပါတယ်။ ပြည်သူမထောက်ခံတဲ့ အာဏာသိမ်း စစ်တပ်ဘက်မှာ ရှေ့လျှောက် အလံဖြူတွေ ဆင့်ကာဆင့်ကာထောင်လာကြဦးမယ်ဆိုတာဘယ်ဗေဒင်ဆရာဆီမှသွားမေးနေစရာမလိုဘူး မဟုတ်လား။ ဒီတော့ အခုအကြံပြုချက်ကိုမြန်မြန်အကောင်အထည်
ဖော်လေ မြန်မြန် အကျိုးရှိလေဖြစ်ပါမယ်။ ကိုယ့်သားတပည့်စစ်သားတွေ ရှေ့တန်းမှာ အသေဆိုးနဲ့ မသေစေချင်ဘူးဆိုရင်ပေါ့။

ဟော...ပြောရင်းဆိုရင်း၊ဒီစာရေးနေရင်း သ
တင်းတစ်ပုဒ် ထပ်တက်လာပါတယ်။ ရွှေကူနဲ့ ဗန်းမော်ကြားမှာတိုက်ခိုက်ခံရတဲ့ စစ်သင်္ဘောတွေထဲကကျန်ရှိသင်္ဘောတွေအထက်ကိုဆက်
လက်ထွက်ခွာလာတာကြောင့် KIA ပူးပေါင်း တပ်ကထပ်မံတိုက်ခိုက်လိုက်တယ်ဆိုတဲ့ သ
တင်းပါ။ ဒါကြောင့်ပြောတာပေါ့။ တွေဝေမနေပါနဲ့ အလံဖြူစက်ရုံတွေ ခပ်မြန်မြန်သာတည်ဆောက်လိုက်ပါတော့လို့ အာဏာသိမ်းစစ် ခေါင်းဆောင် မင်းအောင်လှိုင်ကို စေတနာရှေ့ထား ထပ်ဆင့်အကြံပြုတိုက်တွန်းလိုက်ရပါတယ်။ ။

စစ်သင်္ဘော ၄စီး ကသာက အပေါ်ဆန်တက်နေ၊ စင်းခန်းတံတားပြန်ရဖို့ စစ်တပ်က တပ်ရင်း ၃ရင်းနဲ့ ထိုးစစ်ဆင်

စက်တင်ဘာ ၈၊၂၀၂၆။ ထားမြတ်/People’s Spring

စစ်ကိုင်းတိုင်း၊ ကသာမြို့ကို ရောက်နေတဲ့ စစ်ကောင်စီ တိုက်သင်္ဘောသုံးစီး အပါအဝင် သင်္ဘော ၄စီးဟာ ဒီကနေ့ စက်တင်ဘာ ၈ရက်မနက်မှာ ဧရာဝတီမြစ်ကြောင်းအတိုင်း ဗန်းမော်မြို့ဆီကို ဆက်လက် ဆန်တက်သွားပြီလို့ ကချင်စစ်ရေး သတင်းရင်းမြစ်က ပြောပါတယ်။

မန္တလေးမြို့ကတက်လာတဲ့ စစ်သင်္ဘော ၃၁စီးအနက် တိုက်သင်္ဘော ၃စီး နဲ့ သံခွန် ၁စီးဟာ စက်တင်ဘာ ၇ရက် ညနေပိုင်းမှာ ကသာမြို့ကို ရောက်ရှိခဲ့ပြီး အခြားသင်္ဘော ၂၇စီးဟာ ထီးချိုင့်မြို့နယ် မောင်းကုန်းရွာမှာ ကမ်းကပ်ခဲ့တဲ့ အခြေအနေနဲ့ပတ်သက်ပြီး စစ်ရေး သတင်းရင်းမြစ်က အခုလို ရှင်းပြတာပါ။

" မနက်စောစော ကသာကနေ ဆက်ထွက်လာပြီ။ ၄စီး။အခြား သင်္ဘော ၂၇စီးတော့မနေ့ကမောင်းကုန်းမှာ ကမ်းကပ်သွားတယ်။ ကုန်းပေါ်ကနေ ကားကြီးတွေနဲ့ အဲဒီပေါ်ကလူတွေလာသယ်သွားပြီလို့ သိရပါတယ်။ အဲဒီ ၂၇စီးမှာတင်တဲ့သူတွေက တကောင်း နီကယ် စက်ရုံလည်ပတ်ဖို့အတွက် အဲဒီမှာ လုပ်သားတွေနဲ့ပစ္စည်းတွေ လာပို့တယ်ဆိုတာ အခုမှ အတိပြုလို့ရပါတယ်။ တရက် နှစ်ရက်တုန်းက ကြိုတင်သတင်းရတာတော့ရှိပါတယ်"လို့ ကချင်စစ်ရေး သတင်းရင်းမြစ်က ပြောပါတယ်။

တဖက်မှာ စစ်သင်္ဘောတွေ ကချင်ပြည်နယ်ဘက်ကို ဦးတည်ထွက်ခွာသွားသလို မြေပြင်မှာလည်း အာဏာသိမ်းစစ်တပ်က ကချင်ပြည်နယ် ဗန်းမော်မြို့နယ် စင်းခန်းကျေးရွာအနီးက ဧရာ၀တီမြစ်ကူးတံတား(စင်းခန်း)ကို ပြန်ရဖို့ ထိုးစစ်ဆင်နေတယ်လို့ ဆိုပါတယ်။

“အဲဒီ စင်းခန်းတံတားကို စကစတွေက ပြန်ရဖို့အတွက် တပ်ရင်းသုံးရင်းနဲ့စစ်ဆင်ရေးလုပ်နေပါတယ်။ အဲဒါကို ကျနော်တို့က လည်း ခုခံကာကွယ် တိုက်ခိုက်နေပါတယ်” လို့ ကချင်စစ်ရေး သတင်းရင်းမြစ်က ပြောပါတယ်။

အခု စက်တင်ဘာ ပထမပတ်မှာ စစ်တပ်ဟာ မြေပြင်ထိုးစစ်နဲ့အတူ စစ်သင်္ဘောတွေနဲ့ ဗန်းမော်မြို့ကို အင်အားဖြည့်နိုင်ဖို့ ကြိုးပမ်းခဲ့ပါတယ်။ စက်တင်ဘာ ၂ရက်မှာ ရွှေကူကနေ ဗန်းမော်ကို တက်တဲ့ စစ်သင်္ဘောအုပ်စုဟာ ရွှေကူမြို့နယ် ဇင်းဘုံနဲ့ စင်းခန်းတံတား အကြားမှာ KIA ပူးပေါင်းတပ်က တိုက်ခိုက်ခဲ့လို့ စစ်သင်္ဘောတွေ နစ်မြုပ်တာ မီးလောင်တာ၊ ကမ်းကပ် လက်နက်ချတာတွေရှိခဲ့ပါတယ်။

အဲဒါကြောင့် စစ်သင်္ဘောအုပ်က သင်္ဘော ၇စီးသာ ဗန်းမော်ကို ကမ်းကပ်နိုင်ခဲ့တာပါ။ အဲဒီလို ကမ်းကပ်နိုင်ခဲ့ပေမဲ့ ဗန်းမော်မြို့ရောက်စစ်သင်္ဘောတွေမှာ လက်နက်ခဲယမ်းအများအပြား ပါဝင်တာမျိုးမရှိဘူးလို့ ကချင်စစ်ရေးသတင်းရင်းမြစ်က ပြောပါတယ်။

KIA ပူးပေါင်းတပ်ရဲ့ တိုက်ခိုက်မှုကြောင့် အထိနာတဲ့ စစ်တပ်ဟာ စင်းခန်း မြစ်ကူးတံတားကိုလေကြောင်း ဗုံးကြဲတိုက်ခိုက်ခဲ့သလို မြေပြင်ထိုးစစ်တွေ လုပ်ဆောင်နေလို့ စက်တင်ဘာ ပထမပတ်မှာ စင်းခန်းဒေသနဲ့ ဇင်းဘုံဒေသမှာ တိုက်ပွဲတွေ ပြင်းထန်ခဲ့ပါတယ်။




𝗣𝗲𝗼𝗽𝗹𝗲'𝘀 𝗦𝗽𝗿𝗶𝗻𝗴

#ludunwayoo #လူထုနွေဦး #PS #People*sSpring #myanmar
#စစ်သင်္ဘောအုပ်စု#မန်းလေးမြို့ဂေါဝန်ဆိပ်ကမ်း#ကသာ
#စစ်တပ်

(မန်းလေးမြို့ဂေါဝန်ဆိပ်ကမ်းက ဆန်တက်လာတဲ့ စစ်သင်္ဘောအုပ်စု။ ဓာတ်ပုံ - ပကဖ၊ ဝက်လက်မြို့နယ်၊ NUG)

(၇၈)နှစ်မြောက် ကရင်နီအမျိုးသားအာဇာနည်နေ့ ကျင်းပ

စက်တင်ဘာ -၈၊၂၀၂၆။ဇော်၀င်း/People's Spring

(၇၈)နှစ်မြောက် ကရင်နီအမျိုးသားအာဇာနည်နေ့ အခမ်းအနားကို ကရင်နီအမျိုးသားတိုးတက်ရေးပါတီ
KNPP/KA ထိန်းချုပ်ရာနယ်မြေမှာ ဒီကနေ့ (စက်တင်ဘာ ၈ရက်) ကျင်းပခဲ့ပါတယ်။

အခမ်းအနားကို ကရင်နီအမျိုးသားတိုးတက်ရေးပါတီကခေါင်းဆောင်တွေ၊ကရင်နီပြည်အစိုးရ တာဝန်ရှိသူတွေ ၊တပ်ဗိုလ် တပ်မှူး၊ ရဲဘော် ရဲမေတွေ၊ဌာနဆိုင်ရာတာဝန်ခံတွေ ၊ကျောင်းသူကျောင်းသား၊ လူငယ်အမျိုးသမီးနဲ့ ပြည်သူလူထု အင်အား ၂၀၀ ကျော် တက်ရောက်ခဲ့တယ်ပါတယ်။

အခမ်းအနားမှာ နိုင်ငံတော်အလံအလေးပြုတာ၊ နိုင်ငံတော်သီချင်းသီဆိုဂုဏ်ပြုတာ၊ကျဆုံးခဲ့တဲ့အာဇာနည်တွေကို အလေးပြုတာနဲ့ ကရင်နီအမျိုးသားအာဇာနည်နေ့ မိန့်ခွန်းပြောတာနဲ့ ပေးပို့လာတဲ့ သဝဏ် လွှာတွေကို ဖတ်ကြားတာတွေလုပ်ခဲ့တယ်လို့ KNPP ရဲ့ သတင်းပြန်ကြားရေးဌာန KnIC က အသိပေးပါတယ်။

ဖဆပလအစိုးရက ကရင်နီအမျိုးသားအစည်းအရုံး ဥက္ကဌဖြစ်သူ ဂိုဘီတူရီ (ကရင်နီခုခံတော်လှန်ရေးခေါင်းဆောင်)ကို ရက်စက်ယုတ်မာစွာသတ်ဖြတ်ခဲ့သတဲ့ ၁၉၄၈ စက်တင်ဘာ ၈ ရက်ကို ဂုဏ်ပြုပြီးကရင်နီအမျိုးသားအာဇာနည်နေ့ကို သတ်မှတ်ခဲ့တာဖြစ်ပါတယ်။

ဂိုဘီတူရီက အစပြုပြီး သီးခြားလွတ်လပ်တဲ့ ကရင်နီပြည်ရဲ့တွန်းလှန်တိုက်ပွဲတွေနဲ့ ဒီကနေ့ ကိုယ်ပိုင်ပြဌာန်းခွင့် အခွင့်အရေး၊တန်းတူရေး၊ဒီမိုကရေစီအရေး၊ စစ်အာဏာရှင်နဲ့ အာဏာရှင်မှန်သမျှ လက်အောက်က လွတ်မြောက်ရေးထိသမိုင်းတလျှောက် အသက်သွေးချွေးတွေ ပေးဆပ်အနစ်နာခံခဲ့တဲ့ ကရင်နီအာဇာနည်သူရဲကောင်းတွေ ၊ရဲဘော်‌တွေနဲ့ ပြည်သူလူထုကို အောက်မေ့သတိရဂုဏ်ပြုတာလို့လည်း KnIC က ဆိုပါတယ်။

ဒါ့အပြင် ကရင်နီပြည်သူတွေဟာ အခက်အခဲတွေကြားကနေ လူမှုအသိုင်းအဝိုင်းကို ပြန်လည် တည်ဆောက်နေပြီး အကျပ်အတည်းတွေကြားက အကူအညီလိုအပ်သူတွေကို စောင့်ရှောက်တာ လူမှုအဖွဲ့အစည်းတွေ ပြန်လည်ထူထောင်တာနဲ့ အနာဂတ် နိုင်ငံရေးနဲ့ အုပ်ချုပ်ရေးစနစ်အတွက် ပါဝင် ဆောင်ရွက်ပြီး အာဇာနည်တို့ရဲ့ အိပ်မက်ကို အကောင်အထည်ဖော်နေတယ်လို့ KNPP ရဲ့ သ၀ဏ်လွှာမှာဖော်ပြပါတယ်။

ရည်မှန်းချက်က အာဏာကို လူနည်းစု လက်ထဲတွင် စုစည်းထားတဲ့ စနစ်တစ်ခုမဟုတ်ဘဲ လူထု ဆန္ဒနဲ့အခွင့်အရေးတွေကို အခြေခံတဲ့၊ တန်းတူညီမျှမှု၊ ကိုယ်ပိုင်ပြဋ္ဌာန်းခွင့်ကို အာမခံပေးနိုင်တဲ့ ဖက်ဒရယ် ဒီမိုကရေစီစနစ်ကို တည်ဆောက်ရေးလို့ အသိပေးပါတယ်။

အဲဒီအနာဂတ်ကို တည်ဆောက်ခြင်းက အာဇာနည်တို့ရဲ့ မြင့်မြတ်တဲ့ ပေးဆပ်မှုကို အဓိပ္ပာယ်ရှိစေမယ့် အကောင်းဆုံး နည်းလမ်း ဖြစ်တယ်လို့လည်း KNPP က ပြောပါတယ်။

လွတ်မြောက်ရေးခရီးက ရှည်လျားကြမ်းတမ်းမှုတွေရှိနေပေမယ့် စည်းလုံးညီညွတ်မှုနဲ့ ဆက်လက် လျှောက်လှမ်းကြရင် တရားမျှတမှု၊ တန်းတူညီမျှမှုနဲ့ ကိုယ်ပိုင်ပြဋ္ဌာန်းခွင့်တွေကို အခြေခံတဲ့ ဖက်ဒရယ်ဒီမိုကရေစီ နိုင်ငံသစ်တည်ဆောင်နိုင်မယ်လို့ တိုက်တွန်းထားပါတယ်။