အောက်တိုဘာ ၁၀ ရက်မှာတော့လှည်းကူးမြို့နယ်အတွင်း ရပ်ကွက်နဲ့ ကျေးရွာ ၂၅ ခုအထိ ရေကြီးခဲ့ပြီး အိမ်ထောင်စု ၁,၀၀၀ ကျော် ရေဘေးသင့်ခဲ့ပါတယ်။လှည်းကူးမြို့ပေါ်တင် မဟုတ်ဘဲ ငမိုးရိပ်ချောင်းအနီးနား အနိမ့်ပိုင်းနေရာတွေ ကိုပါ ထိခိုက်ခဲ့ပါတယ်။

ရေလှောင်တမံမှာ ရေကို သိုလှောင်ထားတဲ့ ရေလှောင်ကန်၊ ရေထုတ်ပေါက်နဲ့ ရေပိုလွှဲလို အစိတ်အပိုင်းတွေ ပါဝင်ပါတယ်။ မိုးများလာလို့ ရေလှောင်ကန်ထဲကို ရေဝင်များလာရင် ရေအဆင့်တက်လာနိုင်ပါတယ်။ ရေက သတ်

မှတ်အဆင့်ထက် ပိုလာတဲ့အခါ ပိုလျှံတဲ့ရေကို ရေပိုလွှဲကနေ အောက်ဘက်ကို စီးဆင်းစေပါတယ်။ ဒါကြောင့် ရေပိုလွှဲကနေ ရေကျနေတယ်ဆိုတာနဲ့ တမံပေါက်နေပြီလို့ သတ်မှတ်ရမှာမျိုးတော့မဟုတ်ဘူးလို့ သိရပါတယ်။ ရေပိုလွှဲကနေ ရေကျတာက ရေလှောင်ကန်ထဲမှာ ရေများလာတဲ့အခါ ပိုလျှံတဲ့ရေကို ထိန်းချုပ်ပြီး ထုတ်တဲ့ လုပ်ငန်းစဉ် ဖြစ်နိုင်ပါတယ်။

တမံပေါက်တယ်ဆိုတာကတော့တမံကိုယ်ထည် ပျက်စီးပြီး ရေလှောင်ထားတဲ့ရေပမာဏအများအပြားကို ထိန်းမထားနိုင်တော့ဘဲ အောက်ဘက်ကို ရုတ်တရက်စီးဆင်းသွားတဲ့ အခြေအနေ ဖြစ်ပါတယ်။

ရေလှောင်တမံတစ်ခုအတွက် ရေသိုလှောင်နိုင်စွမ်းကို ထိန်းသိမ်းဖို့ကလည်း အရေးကြီးပါတယ်။ဒီအတွက်နှုန်းအနည်ကျမှုကလည်း သတိထားရမယ့်အချက်တခုဖြစ်ပါတယ်။ ရေဝေရေလဲဒေသကနေ မြေဆီလွှာနဲ့ နှုန်းတွေ ရေထဲပါလာပြီးရေလှောင်ကန်နဲ့ရေစီးကြောင်းတွေမှာ အနည်ကျလာရင် ရေလှောင်နိုင်စွမ်းနဲ့ ရေစီးဆင်းနိုင်စွမ်းကို ထိခိုက်နိုင်ပါတယ်။

JICA (ဂျပန်အပြည်ပြည်ဆိုင်ရာ ပူးပေါင်းဆောင်ရွက်ရေးအေဂျင်စီ) ရဲ့ Greater Yangon Water Supply လေ့လာချက်မှာလည်းငမိုးရိပ်ရေလှောင်ကန်က ရေသန့်စင်စက်ရုံတွေကို ပို့တဲ့ ရေစီးကြောင်းမှာသဲ၊ရွှံ့နဲ့ အနည်အနှစ်တွေ စုလာနိုင်ပြီးရေစီးနိုင်စွမ်း လျော့နည်းနိုင်တာကြောင့်တမံအတွင်းအနယ်အနှစ်တူးဖော်ရှင်းလင်းတာတွေ လုပ်ဖို့ လိအပ်နိုင်ကြောင်း ဆွေးနွေးထားပါတယ်။


https://www.ludunwayoo.com/feature-mm/2026/08/20/166101/

စစ်မဟာဗျူဟာပေါင်းစပ်ညှိနှိုင်းကွပ်ကဲရေး ကော်မတီက စစ်ရေးဖော်ဆောင်တဲ့အခါစစ်တိုင်းနယ်မြေတွေ သတ်မှတ်ပြီဟန်ချက်ညီညီ အလုပ်လုပ်ဆောင်နိုင်ရေး ကိုင်တွယ်သွားဖို့ရှိတယ်လို့ ဆိုပါတယ်။

စစ်တိုင်း​တွေခွဲထား​ပေမယ့် စစ်ရေးအစီအမံတွေလုပ်ဆောင်ရာမှာ မူဝါဒတခုတည်း မဟာ
ဗျူဟာတခုတည်းနဲ့ စစ်ရေးဖော်ဆောင်သွားမယ်လို့ SCEF ရဲ့အတွင်း​ရေးမှူးအဖွဲ့ဝင် ဆလိုင်းထက်နီကဆိုပါတယ်။ စစ်​ရေးကိုSCEF အဖွဲ့ဝင်တွေသာမကမဟာမိတ်တွေနဲ့ ပူးပေါင်း
လုပ်ဆောင်မယ်လို့လည်း အသိပေးပါတယ်။

SCEF အဖွဲ့ဝင်NUGရဲ့ကာကွယ်ရေးဝန်ကြီး
ဌာနအောက်ရှိ ပြည်သူ့ကာကွယ်ရေးတပ်
မတော်(PDF)တပ်မှူးတွေအနေနဲ့လည်းဩ
ဂုတ်လ ပထမပတ်မှာ တပ်မှူးကြီးများအ
စည်းအဝေးကို ၄ ရက်တာ ကျင်းပခဲ့ပါတယ်။ အဲဒီတပ်မှူးကြီးများအစည်းအဝေးမှာရှေ့လုပ်ငန်းစဉ်တွေကိုချမှတ်ခဲ့ရာ SCEF စစ်မ
ဟာဗျူဟာပေါင်းစပ်ညှိနှိုင်းကွပ်ကဲရေးကော်
မတီမှာ မဟာဗျူဟာကျကျပါဝင်ဆောင်ရွက်နိုင်ရေးနဲ့စစ်ဒေသအသီးသီးမှာသက်ဆိုင်ရာ မဟာမိတ် တိုင်းရင်းသား တော်လှန်ရေးအင်
အားစုများအားလုံးနဲ့ လက်တွဲပြီး ပြည်သူ့ခုခံတွန်းလှန်စစ်မှသည် မဟာဗျူဟာ ထိုးစစ် သို့ တက်လှမ်းနိုင်ရေး လုပ်ဆောင်သွားဖို့ ချမှတ်ခဲ့ကြောင်း ပြည်သူ့ကာကွယ်ရေးတပ်မတော်က အသိပေးထုတ်ပြန်ပါတယ်။

"မြန်မာပြည်မှာ အရင်က နိုင်ငံရေးနဲ့ စစ်ရေးမဟာမိတ်တွေ ပေါ်ပေါက်ဖူးပေမဲ့ အခုအခြေအနေနဲ့ မတူဘူး။ အရင်က ပြည်နယ်တခုချင်းနေ တိုင်းရင်းသားအဖွဲ့တွေဟာ ကိုယ့်ပြည်နယ်နဲ့ကိုယ်လှုပ်ရှားနေခဲ့ကြတာ များတယ်။ ချိတ်ဆက်ပြီးတပြိုင်နက်လှုပ်ရှားမှု အားမကောင်းခဲ့ဘူး။ ဧရာဝတီ၊ မကွေး၊ မန္တလေး၊ စစ်ကိုင်းစတဲ့ တိုင်းတွေ၊ မြေပြန့်ဒေသတွေမှာ ဆိုရင်လည်း အခုလိုတိုက်ပွဲတွေ တပြိုင်နက် ဘယ်တုန်းကမှ မလုပ်နိုင်ခဲ့ကြဘူး။ ဒါတွေအခုပေါ်လာတာဟာ NUG နဲ့ ERO တွေရဲ့ ညီညွတ်ရေးက ပေါ်ထွက်လာတာဖြစ်တယ်။ ဒါကြောင့် NUG နဲ့ ERO တွေပေါင်းထားတဲ့ SCEF ဟာ မြန်မာပြည်သူတရပ်လုံးရဲ့ ထွက်ပေါက်ဖြစ်တယ်လို့ ကျနော်ပြောတာပါ။" လို့ SCEF နဲ့ နိုင်ငံတကာ​ရောက် မြန်မာပြည်သူ​တွေ​တွေ့ဆုံပွဲတက်​ရောက်ခဲ့တဲ့ ဝါရင့်သတင်းစာဆရာတဦးက​​ပြောပါတယ်။

တဖက်မှာလည်း ဒီ​ကောင်စီဟာ အရင်တုန်းကမဟာမိတ်အဖွဲ့​တွေလိုပဲ ဖြစ်သွားမလား၊စစ်တပ်နဲ့​ဆွေး​နွေးဖို့ပဲဖွဲ့တာလား ၊တကယ်လုပ်နိုင်မှာလား စတဲ့ သံသယနဲ့ မယုံကြည်မှု​တွေကလည်း ရှိ​နေကြဆဲဖြစ်ပါတယ်။ ထူးခြားချက်တခုက​တော့ အာဏာသိမ်းစစ်တပ်က SCEF ဖွဲ့စည်းတာ ၅ လဝန်းကျင်ရှိလာတဲ့တိုင် အမည်ကို ၁ ကြိမ်​တောင်ထုတ်​​ပြောတာမရှိဘဲ တစ်ဖွဲ့ချင်းစီကိုသာအမည်
တပ်ဝါဒဖြန့်​နေတာကို​တွေ့ရပါတယ်။ စစ်အုပ်စုက ​တော်လှန်​ရေးအင်အားစု​တွေ ​သွေးစည်းညီညွတ်မှာကို အ​ကြောက်ဆုံးဖြစ်တယ်လို့အထက်ပါ ဝါရင့်သတင်းစာဆရာကသုံးသပ်ပါတယ်။

​တော်လှန်ပြည်သူ​တွေက​တော့ အမည်နာမ​တွေထက် စစ်အာဏာရှင်စနစ်ဆိုးကိုအဆုံးသတ်​ပေးမယ့် အင်အားစု​တွေကို ​မျှောိလင့်​နေကြဆဲဖြစ်ပါတယ် ။ပြည်သူ​တွေရဲ့ ​မျှော်လင့်ချက်​တွေကို SCEF ဘယ်​လောက်ဖြစ်ဆည်း​ပေးနိုင်မလဲ ဆိုတာ သက်​သေပြနိုင်ဖို့လိုပါတယ်။ အဲဒီလိုသက်​သေပြတာမှာလည်း စစ်​ရေး ၊သံတမန်​ရေး ၊နိုင်ငံ​ရေး စတဲ့နည်းလမ်းအသွယ်သွယ်ထဲမှာ စစ်​ရေးကအဓိကဖြစ်လာဖွယ်ရှိ​နေပါတယ် ။


https://youtu.be/bZ0uI3BHfxA?si=lV1sH1aslF7JsJHO

■​ဆောင်းပါး

နိုင်ငံတကာမီဒီယာတွေက မင်းအောင်လှိုင်ရဲ့ မော်စကိုခရီးစဉ်ကို ဘာကြောင့် အထင်မကြီးခဲ့ကြသလဲ

- ဥဂ္ဂါ ရေးသားသည်။

"စာချုပ် ၁၀ ခု လက်မှတ်ထိုးတယ်" ဆိုတဲ့ သတင်းခေါင်းစဉ်ကို ဖတ်လိုက်ရင် နှစ်နိုင်ငံကြား စီးပွားရေးပူးပေါင်းဆောင်ရွက်မှုဟာ အရှိန်အဟုန်နဲ့ တိုးတက်တော့မယ့်ပုံစံမျိုး ထင်ရနိုင်ပါတယ်။ ဒါပေမယ့် ဥရောပအခြေ
စိုက် သတင်းဌာန တချို့ကတော့ ဒီခရီးစဉ်ကို အဲဒီလို မမြင်ပါဘူး။

ယခုရက်ပိုင်းအတွင်းမော်စကိုသို့ သွားရောက်
ခဲ့တဲ့ အဆိုပါခရီးဟာ အတုအယောင် ရွေး
ကောက်ပွဲအပြီး စစ်ခေါင်းဆောင် မင်းအောင်လှိုင်က မိမိကိုယ်မိမိ သမ္မတအဖြစ် ကြေညာပြီးနောက် ပြည်ပသို့ သွားရောက်ခဲ့တဲ့ ပဉ္စမမြောက် ခရီးစဉ် ဖြစ်ပါတယ်။ ယင်းမတိုင်မီ အိန္ဒိယ၊ တရုတ်၊ လာအိုနဲ့ ထိုင်းနိုင်ငံတို့ကို သွားရောက်ခဲ့ပါတယ်။

တစ်ဖက်မှာ ရုရှားက အာဆီယံထဲမှာ ကိုယ့်အသံကို ကြားစေမယ့် မိတ်ဖက်တစ်ဦး လို
အပ်နေပြီး အခြားတစ်ဖက်မှာ မြန်မာစစ်အစိုးရကလည်း နိုင်ငံတကာဇာတ်ခုံမှာ “ကျွန်တော်တို့ကို မမြင်ချင်ယောင်ဆောင်လို့ မရဘူး” ဒီမှာကြည့်ဆိုတဲ့ ပူတင်က လက်ဆွဲနှုတ်ဆက်နေတဲ့ ပုံရိပ်တစ်ခု လိုအပ်နေပါတယ်။ဒါကြောင့်ဒီခရီးစဉ်ဟာစီးပွားရေးထက်
၊ နိုင်ငံရေးအရ တစ်ယောက်ကိုတစ်ယောက် “မင်းမှာ ငါရှိတယ်၊ ငါမှာ မင်းရှိတယ်” လို့ ပြ
သတဲ့ ဓာတ်ပုံရိုက်ပွဲတစ်ခုနဲ့ ပိုတူနေပါတယ်။

ဒီလို သုံးသပ်ချက်တွေထဲက ထင်ရှားတဲ့တစ်ခုကတော့ ရုရှားနဲ့ အရှေ့/အလယ်ပိုင်း ဥရောပရဲ့ စီးပွားရေးနဲ့ ပထဝီနိုင်ငံရေးတွေကို အဓိကဖော်ပြတဲ့ BNE IntelliNews က ဘာလင်အခြေစိုက် သတင်းထောက် Ben Aris ရဲ့ ဆောင်းပါးပဲ ဖြစ်ပါတယ်။

Ben Aris ရဲ့ အဓိကသုံးသပ်ချက်က စာချုပ်တွေအများကြီးလက်မှတ်ထိုးခဲ့ပေမယ့် လက်
တွေ့အကောင်အထည်ပေါ်နေတဲ့ စီးပွားရေးပူးပေါင်းဆောင်ရွက်မှုက အလွန်နည်းပါးနေဆဲဖြစ်တယ်။ ရုရှားအတွက် အဓိကအကျိုး
ကျေးဇူးက အာဆီယံ (ASEAN) ထဲမှာ မိတ်ဖက်နိုင်ငံတစ်နိုင်ငံ ရရှိထားခြင်းဖြစ်ပြီး၊ မြန်မာစစ်အစိုးရအတွက်တော့ နိုင်ငံတကာမှာ သမ္မတအဖြစ် လက်ခံတဲ့ ပူတင်နဲ့ အတူရိုက်တဲ့ဓာတ်ပုံနဲ့ သူ့ရဲ့နိုင်ငံရေးအသိအမှတ်ပြုမှု ရယူဖို့ ဖြစ်တယ်လို့ သုံးသပ်ထားပါတယ်။

ဆောင်းပါးအစမှာပဲ ရုရှားနဲ့ မြန်မာတို့ဟာ ကရင်မလင်မှာ စာချုပ်နဲ့ နားလည်မှုစာချွန်လွှာ စုစုပေါင်း ၁၀ ခုကို လက်မှတ်ရေးထိုးခဲ့တယ်လို့ ဖော်ပြထားပါတယ်။ အဲဒီထဲမှာ နျူကလီးယားစွမ်းအင် (Nuclear Energy)၊ သဘာဝဓာတ်ငွေ့ရည် (LNG)၊ ရေနက်ဆိပ်
ကမ်း၊ ဂြိုဟ်တုနဲ့ ရှာဖွေရေးကယ်ဆယ်ရေးစနစ်တွေ ပါဝင်ပါတယ်။

ဒါပေမယ့် အဲဒီစာချုပ်တွေဟာ "အနာဂတ်မှာ လုပ်မယ့် အစီအစဉ်တွေသာ" လို့ပဲ သတ်မှတ် ထားပါတယ်။ အကြောင်းကတော့ စာချုပ်တွေမှာ အကြီးစားစီမံကိန်းတွေကို ပြောထားပေမယ့် လက်တွေ့ စီးပွားရေးအခြေအနေကို ကြည့်လိုက်ရင်တော့ နှစ်နိုင်ငံ ကုန်သွယ်မှုပမာဏဟာ တစ်နှစ်ကို အမေရိကန်ဒေါ်လာ ၇၅ သန်းတောင် မပြည့်သေးဘဲ အဲဒီပမာဏဟာ ရုရှားရဲ့ ရေနံစိမ်းတင်ပို့မှု ၃နာရီစာသာ ရှိတယ်လို့နှိုင်းယှဉ်ဖော်ပြထားပါတယ်။စာချုပ်
တွေက ကြီးမားပေမယ့် အခြေခံစီးပွားရေး ဆက်ဆံရေးကတော့ အလွန်သေးငယ်ပါတယ်လို့ ဆိုလိုတာပါ။

ဒီလက်မှတ်ထိုးခဲ့တဲ့ စာချုပ်တွေထဲမှာ အရေး
ကြီးဆုံးအဖြစ် ဖော်ပြထားတာကတော့
"မတရားသော တစ်ဖက်သတ် အကျပ်ကိုင် အရေးယူဆောင်ရွက်မှုများ၏ ဆိုးကျိုးများကို တုံ့ပြန်ရန်၊ လျှော့ချရန်နှင့် ကုစားရန် နည်းလမ်းများဆိုင်ရာ ရုရှားဖက်ဒရေးရှင်းနိုင်ငံနှင့် မြန်မာနိုင်ငံတို့၏ ပူးတွဲကြေညာချက်" ဖြစ်ပါတယ်။ Ben Aris ကဒီစာချုပ်က နှစ်ဖက်စလုံး ဘာလိုချင်လဲဆိုတာကို အထင်အရှား ဖော်ပြနေတယ်လို့ သုံးသပ်ပါတယ်။

တကယ်တော့ နှစ်နိုင်ငံစလုံးဟာအနောက်နိုင်
ငံတွေရဲ့ စီးပွားရေးပိတ်ဆို့မှုတွေကို ပြင်းထန်စွာ ရင်ဆိုင်နေရပြီး နှစ်ဦးစလုံး ယခုကဲ့သို့ အတူတကွ ပူးတွဲထုတ်ပြန်ခြင်းမှအပ အခြားဘာမျှ မတတ်နိုင် ကြကြောင်း ၎င်းကဆိုပါတယ်။

ကျန်တဲ့ သဘောတူညီချက်အများစုကတော့ ဝန်ကြီးဌာနအချင်းချင်း နားလည်မှုစာချွန်လွှာ (MOU) တွေဖြစ်ပြီး လျှပ်စစ်၊ ရေနံနဲ့ သဘာ
ဝဓာတ်ငွေ့၊ ဒစ်ဂျစ်တယ်နည်းပညာ (Digital Technology)၊ ဆက်သွယ်ရေး၊ ယဉ်ကျေးမှု၊ အာကာသနဲ့ ဂြိုဟ်တုဆိုင်ရာ ပူးပေါင်းဆောင်
ရွက်ရေး ကဏ္ဍများ ပါဝင်တယ်။

စီးပွားရေးအရ တကယ်အကောင်အထည်
ဖော်မယ့် တစ်ခုတည်းသောစာချုပ်ကတော့ ၂၀၂၆ ခုနှစ် ဧပြီ ၁၆ ရက်က ရုရှားရဲ့ RC-Investments ရန်ပုံငွေအဖွဲ့နဲ့ မြန်မာရဲ့ လျှပ်စစ်နဲ့ စွမ်းအင်ဝန်ကြီးဌာနတို့ အကြား လက်မှတ်ရေးထိုးခဲ့တဲ့ ရေရှည် သဘာဝ
ဓာတ်ငွေ့ရည် (LNG) တင်ပို့ရေး နားလည်မှုစာချွန်လွှာကို အကောင်အထည်ဖော်ဖို့ လုပ်
ထုံးလုပ်နည်းစာချုပ် ဖြစ်တယ်လို့ ဖော်ပြထားပါတယ်။

ပူတင်က သူ့မိန့်ခွန်းမှာ စွမ်းအင်ကဏ္ဍကို အလေးထားပြောခဲ့ပြီး မြန်မာတောင်ပိုင်းမှာ လျှပ်စစ်ဓာတ်အားပေးစက်ရုံ၊ ရေနံချက်စက်ရုံ၊ LNG တင်ပို့ရေးနဲ့ ရေနက်ဆိပ်ကမ်း စီမံကိန်းတွေကို ပြောဆိုခဲ့ပါတယ်။

ဒါပေမယ့် Ben Aris က ဒီအချက်ကိုလည်း သံသယရှိပါတယ်။မြန်မာနိုင်ငံရဲ့သဘာဝဓာတ်ငွေ့ ထုတ်လုပ်မှုက ဆက်တိုက်ကျဆင်းနေပြီး အဓိက ရတနာဓာတ်ငွေ့ကမ်းလွန်မြေကလည်း အထွက်နှုန်း လျော့လာနေချိန်၊ပြည်တွင်းမှာလည်း လျှပ်စစ်နဲ့ လောင်စာဆီ ပြတ်လပ်မှုတွေကြောင့် နှစ်နှစ်နီးပါး လောင်စာဆီကို ခွဲတမ်းနဲ့ သုံးစွဲနေရတဲ့ အခြေအနေ အခြေအနေမှာ LNG ကိုတင်ပို့မယ့် အဓိကလမ်းကြောင်း ဖြစ်လာနိုင်တယ်ဆိုတာ လက်တွေ့မှာ ဖြစ်နိုင်ခြေ နည်းတယ်လို့ ထောက်ပြထားပါတယ်။

နျူကလီးယားစွမ်းအင်ကတော့ ပူတင် အထူးအလေးထားပြောတဲ့ စီမံကိန်းဖြစ်ပါတယ်။ ရုရှားပုံစံအသေးစားနျူကလီးယားဓာတ်အား
ပေးစက်ရုံ(SMR)ကိုမြန်မာမှာတည်ဆောက်ဖို့ သဘောတူထားပြီး ၁၁၀ မဂ္ဂါဝပ်ကနေ ၃၃၀
မဂ္ဂါဝပ်အထိ တိုးချဲ့နိုင်ဖို့ ရည်ရွယ်ထားပါတယ်။ ဒါပေမယ့် မြန်မာနိုင်ငံဟာ နျူကလီး
ယားစွမ်းအင်မရှိသေးဘဲ၂၀၁၉ ခုနှစ်မှာ လျှပ်
စစ်ဓာတ်အား ၂၄.၃ တာရာဝပ်နာရီ ထုတ်လုပ်ခဲ့ပြီး၊ လက်ရှိမှာ လက်နက်ကိုင် အတိုက်အခံအဖွဲ့တွေက နိုင်ငံဧရိယာရဲ့ သုံးပုံတစ်ပုံနီးပါးကို ထိန်းချုပ်ထားတာမို့ နိုင်ငံအနှံ့ လုံခြုံရေးအခြေအနေ တည်ငြိမ်မှုမရှိတာကို ဆောင်းပါးက ထောက်ပြထားပါတယ်။

ထားဝယ် ရေနက်ဆိပ်ကမ်းစီမံကိန်းကိုတော့ ရုရှားရင်းနှီးမြှုပ်နှံမှုတွေ အများဆုံး မြင်ရတဲ့နေရာအဖြစ် ဖော်ပြထားပါတယ်။Inter RAO၊ Gazprom International နဲ့ RosGeo လို ရုရှားကုမ္ပဏီတွေက ကျောက်မီးသွေးဓာတ်အားပေးစက်ရုံ၊ ရေနံချက်စက်ရုံ၊ LNG Terminal နဲ့ တုပဉ္စလက် (AI) အသုံးပြုဓာတ်ငွေ့ရှာဖွေ
ရေး စီမံကိန်းတွေကို ဆွေးနွေးနေကြပါတယ်။ ဒါပေမယ့်အများစုကတော့သဘောတူညီချက်အဆင့်မှာပဲ ရှိနေသေးတယ်လို့ဆိုပါတယ်။

Ben Aris က စီးပွားရေးအရ အရေးပါတဲ့ တိုး
တက်မှုတစ်ခုရှိတယ်လို့တော့ ဝန်ခံထားပါတယ်။အဲဒါကရုရှားရူးဘယ်ငွေ (Ruble)နဲ့ ငွေပေးချေမှုစနစ် တိုးချဲ့လာတာပါ။ ပူတင်ရဲ့ အဆိုအရ နှစ်နိုင်ငံ အရောင်းအဝယ်ရဲ့ သုံးပုံနှစ်ပုံကို ရူးဘယ်နဲ့ ဆောင်ရွက်နေပြီဖြစ်ပြီး Mir ကတ်တွေကို မြန်မာဟိုတယ်နဲ့ စတိုးဆိုင်တချို့မှာ လက်ခံနေပြီလို့ ဆိုပါတယ်။ မြန်မာဗဟိုဘဏ်ကလည်း Sberbank နဲ့ ဆိုက်ဘာ လုံခြုံရေး၊Smile Payနဲ့ဒစ်ဂျစ်တယ်ငွေပေး
ချေမှုတွေကို ဆွေးနွေးခဲ့ပါတယ်။ စာရေးသူကတော့ ဒါဟာကုန်သွယ်မှုတိုးလာတာထက် ပိတ်ဆို့မှုကိုရှောင်လွှဲနိုင်တဲ့နည်းလမ်းတစ်ခုအဖြစ်ပိုအရေးကြီးတယ်လို့သုံးသပ်ပါတယ်။

ကုန်သွယ်ရေးကိန်းဂဏန်းတွေကို ကြည့်ရင်လည်းနှစ်နိုင်ငံကြားကုန်သွယ်မှုဟာ၂၀၂၃-၂၄
ဘဏ္ဍာရေးနှစ်မှာ ဒေါ်လာ ၇၄.၇၃ သန်းအထိ တိုးလာပေမယ့် အခြေခံပမာဏကအလွန်သေးငယ်နေဆဲ ဖြစ်ပါတယ်။မြန်မာကအဝတ်
အထည်၊ ဖိနပ်၊သရက်သီးယို၊လူဆံပင် စတာ
တွေ တင်ပို့ပြီး ရုရှားကတော့ ရေနံထွက်ပစ္စည်း၊ ဓာတ်မြေသြဇာနဲ့ စက်မှုပစ္စည်းတွေ တင်ပို့နေပါတယ်။

ဒီခရီးစဉ်မှာ စစ်ရေးနဲ့ပတ်သက်တဲ့ သဘော
တူညီချက်အသစ် မပါဝင်ခဲ့ပါဘူး။ ဘာကြောင့်လဲဆိုတော့ မြန်မာနဲ့ ရုရှားတို့ဟာ ငါးနှစ်သက်တမ်းရှိတဲ့ စစ်ရေးပူးပေါင်းဆောင်
ရွက်မှု သဘောတူညီချက်ကို ၂၀၂၆ ခုနှစ် ဖေဖော်ဝါရီလမှာ လက်မှတ်ရေးထိုးထားပြီးသားဖြစ်သလို၊ အသေးစိတ်အကြောင်းအရာ တွေကိုလည်း အများပြည်သူထံ ထုတ်ပြန်ထားတာ မရှိပါဘူး။ လက်ရှိမှာတော့ ရုရှားဟာ မြန်မာစစ်တပ်ကို လက်နက်ရောင်းချတာ၊ စစ်ဘက်သင်တန်းတွေ ပေးတာနဲ့ မြန်မာစစ်ဘက်အရာရှိအများအပြားကိုရုရှားတက္က
သိုလ်တွေမှာ ပညာသင်ဆု ပေးတာတွေက
တော့ ဆက်လက်ရှိနေပါတယ်။

ပညာရေးနဲ့ ယဉ်ကျေးမှုကဏ္ဍမှာရုရှားဘာသာ
စကားကို ရန်ကုန်နဲ့ မန္တလေးတက္ကသိုလ်တွေအပြင် စစ်တက္ကသိုလ်မှာလည်း သင်ကြားပေးနေပါတယ်။လက်ရှိမှာတော့ မြန်မာကျောင်း
သား ၄၀၀ နီးပါး ရုရှားတက္ကသိုလ်တွေမှာ ပညာသင်ကြားနေပြီး အခုအချိန်အထိ စုစု
ပေါင်း ၇,၀၀၀ ကျော် ရုရှားမှာ ပညာသင်ယူ
ခဲ့ပြီး ဖြစ်တယ်လို့ ဆိုပါတယ်။

ပူတင်ရဲ့ မိန့်ခွန်းမှာ စီးပွားရေးထက် သမိုင်း
ကြောင်းကို ပိုမိုအလေးထားခဲ့တာကိုလည်း Ben Aris က သတိထားမိပါတယ်။ ဆိုဗီယက်ခေတ်ကမြန်မာကိုကူညီခဲ့တာတွေကိုပြန်လည်
ပြောဆိုခဲ့ပြီးမင်းအောင်လှိုင်ကိုအာဆီယံနဲ့ ရု
ရှားဆက်ဆံရေးတိုးမြှင့်ပေးတဲ့အတွက် ကျေး
ဇူးတင်ကြောင်း ပြောခဲ့ပါတယ်။ စာရေးသူကတော့ ဒါဟာ ရုရှားအတွက် အာဆီယံထဲမှာ ဩဇာလွှမ်းမိုးနိုင်မယ့် မိတ်ဖက်နိုင်ငံတစ်နိုင်ငံ လိုအပ်နေတာကို ပြသနေတယ်လို့ သုံးသပ်ပါတယ်။

ထိပ်သီးအစည်းအဝေးအပြီး ထုတ်ပြန်ချက်တွေမှာ ပညာရေး၊ ယဉ်ကျေးမှု၊ ဘာသာရေးနဲ့ ကောင်စစ်ဝန်ချုပ်ရုံးဖွင့်လှစ်ရေးလို အ
ကြောင်းအရာတွေ ပိုများနေပြီး အကြီးစားစီးပွားရေး စီမံကိန်းတွေကိုလက်တွေ့အ
ကောင်အထည်ဖော်မယ့် လှုပ်ရှားမှုကတော့ နည်းပါးနေဆဲလို့ ဆောင်းပါးက မှတ်ချက်ပြုထားပါတယ်။

ခြုံငုံကြည့်မယ်ဆိုရင် ဒီမော်စကိုခရီးစဉ်က နှစ်နိုင်ငံဆက်ဆံရေးကို အဆုံးအဖြတ်ပြောင်း
လဲပေးမယ့် စီးပွားရေးအောင်မြင်မှုတစ်ခုထက် နိုင်ငံရေးအရ အပြန်အလှန်အားပေးတဲ့ သင်္ကေတတစ်ခုအဖြစ် ပိုထင်ရှားနေပါတယ်။ လက်မှတ်ထိုးခဲ့တဲ့စာချုပ်အများစုက အနာ

ဂတ်ကတိကဝတ်တွေအဖြစ်သာ ရှိနေသေးပြီးလက်တွေ့အကောင်အထည်ဖော်မှုကတော့
အချိန်ယူစောင့်ကြည့်ရဦးမယ့်အခြေအနေမှာပဲ ရှိနေဆဲဖြစ်ပါတယ်။အဲဒါကြောင့် နိုင်ငံ
တကာမီဒီယာတချို့က ဒီခရီးစဉ်ကို "စာချုပ် ၁၀ ခု" ဆိုတဲ့ ကိန်းဂဏန်းထက်၊ အဲဒီစာချုပ်တွေ ဘယ်လောက်အထိ အကောင်အထည် ပေါ်လာနိုင်မလဲ ဆိုတဲ့ မေးခွန်းနဲ့ပဲ ပိုပြီး ရှုမြင်ခဲ့ကြတာ ဖြစ်ပါတယ်။ ။

ကိုးကား - BNE IntelliNews

အာဏာသိမ်း​ခေါင်း​ဆောင် မင်း​အောင်လှိုင် နဲ့ အာဏာရှင် ပူတင်တို့ကို​တွေ့ရစဥ်။
ဓါတ်ပုံ-Pool

●Breaking News

မြောင်မှာ ဥပုသ်နေ့ သီလယူနေချိန် ဘုန်းကြီး
ကျောင်းက တရားစခန်းကို စစ်တပ် ဗုံးကြဲ

■ကျောင်းထိုင်ဆရာတော်အပါအဝင် ဒေသခံ ၁၀ ဦးထက်မနည်းသေဆုံး၊ အများအပြား ဒဏ်ရာရ

သြဂုတ်-၂၁၊၂၀၂၆။ရွှေပြည်စိုး၊နှင်း/People's Spring

မြောင်မြို့နယ်၊ ဆွဲလဲအိုကျေးရွာဓမ္မာရုံမှာ
ဒီနေ့ (ဝါတွင်းကာလဖြစ်တဲ့ဝါ​ခေါင်လဆန်း ၈ရက်)ဥပုသ်နေ့ဖြစ်တာမို့ ဆရာတော်နဲ့ ဒေသခံတွေ တရားနာသီလယူနေကြစဉ် စစ်တပ်က လေကြောင်းကနေ ဗုံးကြဲလို့ဒေသခံ ၁၀ ဦးထက်မနည်းသေဆုံးပြီး အ
များအပြား ဒဏ်ရာရခဲ့ပါတယ်။

"ဓမ္မာရုံတည့်တည့်ကို ကြဲတာ။ ဘုရားခန်းကို ဒဲ့ ကျတာ။ဘုန်းကြီးလည်းပျံလွန်တယ်။ စုစု
ပေါင်း ဆယ်ဦးကျော် သေဆုံးတယ်"လို့ ဒေ
သခံသတင်းရင်းမြစ်ကပြောပါတယ်။

သြဂုတ်၂၁ ရက်မနက်၉နာရီ ဝန်းကျင်က ဆွဲလွဲအိုရွာ ရွာဦးဓမ္မာရုံက တရားစခန်းကို
ဓမ္မာရုံကို စစ်တပ်ရဲ့ တံတားဦး လေတပ်က တက်လာတဲ့ဂျက်ဖိုက်တာနဲ့ ဗုံး​​လေးလုံးကြဲခဲ့တာလို့ ကနဦးသတင်းရရှိပါတယ်။သံဃာ​တော်​တွေအပါအဝင်သေဆုံးသူ​​များသလို ၊ဒဏ်ရာရသူတွေလည်း များပြားပြီး အရေးပေါ်ကုသနိုင်ဖို့ ကြိုစား​နေရတယ်လို့အထက်
ပါသတင်းရင်းမြစ်က​ပြောပါတယ်။

"စစချင်း တော့ အသေ၆လောင်းရတယ်။ဒါပေမယ့်ထပ်တိုးနဲ့အခု သေဆုံး ၁၀ဦးလို့ သိရတယ်။အထိခိုက်လည်းများတယ်"လို့ ဒေသခံတဦးကလည်း ပြောပါတယ်။

ဓမ္မရုံမှာ ဝါတွင်းတရားစခန်းရှိပြီး ဒီနေ့ကဝါ
တွင်းကာလ ဥပုဒ် နေ့မို့ တရားနာလာတဲ့သူ တွေများတဲ့​နေ့ဖြစ်ပါတယ်။

ထပ်မံရရှိတဲ့သတင်း​တွေအရ ​သေဆုံးသူ ၁၂ ဦးရှိပြီး ဒဏ်ရာရသူ (၂၀) ဝန်းကျင်ရှိပြီလို့သိရပါတယ် ။အဆိုပါဘုန်းကြီး​ကျောင်းမှာ ၇ ရက်တရားစခန်းပြုလုပ်​နေတာဖြစ်ပြီး ဒီ​နေ့က သုံးရက်​မြောက်​နေ့ဖြစ်ပါတယ် ။

စစ်ကိုင်းတိုင်း၊မြောင်မြို့နယ်ဟာစစ်တပ်ထိန်း
ချုပ်နိုင်ခြင်းမရှိတဲ့မြို့နယ်ဖြစ်ပြီး စစ်တပ်က လေကြောင်းကနေ မကြာခဏဗုံးကြဲလို့ ​ဒေ
သခံပြည်သူ​တွေ ထိခိုက်သေဆုံးမှုတွေရှိနေပါတယ်။

ဩဂုတ်လ၁၉ရက် နေ့ကလည်း မြောင်မြို့
နယ်၊လှေတင်ဦး ကျေးရွာကို စစ်တပ်က ဗုံးကြဲခဲ့တာမို့ ပြည်သူ၂ဦး သေဆုံးပြီး ၁၉ဦး ထိခိုက်ဒဏ်ရာရခဲ့ပါ သေးတယ်။ဒါ့အပြင်သြဂုတ် ၂၀ ရက်ညကလည်း လေကြောင်းဗုံးကြဲတာမှာ အမျိုးသမီးအချို့ သေဆုံးခဲ့ပါတယ်။

လေကြောင်းအန္တရာယ်သတိပြုဖို့ တော်လှန်
ရေးရဲဘော်တွေကသတိပေးထားပြီး လက်ရှိအခြေအနေကို ဒေသခံတွေ စိုးရိမ်နေကြပါတယ်။

အာဏာသိမ်းစစ်တပ် နဲ့ အာဏာသိမ်းစစ်​​ခေါင်း​​ဆောင်​တွေဟာ အမျိုးဘာသာ သာသနာကို​စောင့်​ရှောက်တယ်၊ ဗုဒ္ဓဘာသာကိုမြှင့်တင်တယ်လို့ တချိန်လုံးဝါဒဖြန့်​ပေမယ့်စစ်တပ်အာဏာသိမ်းပြီး​နောက်ပိုင်း ဘုန်းကြီး​ကျောင်း​တွေ ၊ဘုရား​တွေ ပါမ​ရှောင် ဗုံးကြဲသတ်ဖြတ်တာ ၊လက်နက်ကြီးနဲ့ပစ်ခတ်တာ၊မီးရှို့တာ​တွေမကြာခဏလုပ်​နေတာဖြစ်ပါတယ်။ ဗုဒ္ဓဘာသာသာမက ခရစ်ယာန် ၊အစ္စလာမ်စတဲ့အခြားဘာသာဝင်​တွေရဲ့အထွဋ်
အမြတ်ထားရာ ဘုရား​ကျောင်း​တွေ ၊ဘာသာ​ရေးအ​​ဆောက်အအုံ​တွေ စသဖြင့် ဘာသာ၊လူမျိုး ၊​ဒေသမခွဲခြားပဲ စစ်တပ်က ဗုံးကြဲတာ ၊မီးရှို့တာ ၊ အကြမ်းဖက်သတ်ဖြတ်တာ​တွေ
ဆက်တိုက်လုပ်​နေတာဖြစ်ပါတယ်။

မြောင်၊ ဆွဲလွဲအိုရွာဘုန်းကြီးကျောင်းက တရားစခန်း ဥပုသ်နေ့ သီလယူ​နေချိန် စစ်တပ် ဗုံးကြဲ

■ကျောင်းထိုင်ဆရာတော်အပါအဝင် ၁၂ ဦးသေဆုံး၊ ၂၀ ဦးခန့်ဒဏ်ရာရ

သြဂုတ်-၂၁၊၂၀၂၆။ရွှေပြည်စိုး၊နှင်း/People's Spring

မြောင်မြို့နယ်၊ ဆွဲလဲအိုကျေးရွာဓမ္မာရုံမှာ ဒီနေ့ (ဝါတွင်းကာလဖြစ်တဲ့ဝါ​ခေါင်လဆန်း ၈ရက်)ဥပုသ်နေ့ဖြစ်တာမို့ ဆရာတော်နဲ့ ဒေသခံတွေ တရားနာသီလယူနေကြစဉ် စစ်တပ်က လေကြောင်းကနေ ဗုံးကြဲလို့ဒေသခံ ၁၀ ဦးထက်မနည်းသေဆုံးပြီး အများအပြား ဒဏ်ရာရခဲ့ပါတယ်။

"ဓမ္မာရုံတည့်တည့်ကို ကြဲတာ။ ဘုရားခန်းကို ဒဲ့ ကျတာ။ဘုန်းကြီးလည်းပျံလွန်တယ်။ စုစုပေါင်း ဆယ်ဦးကျော် သေဆုံးတယ်"လို့ ဒေသခံသတင်းရင်းမြစ်ကပြောပါတယ်။

သြဂုတ်၂၁ ရက်မနက်၉နာရီ ဝန်းကျင်က ဆွဲလွဲအိုရွာ ရွာဦးဓမ္မာရုံက တရားစခန်းကိုဓမ္မာရုံကို စစ်တပ်ရဲ့ တံတားဦး လေတပ်က တက်လာတဲ့ဂျက်ဖိုက်တာနဲ့ ဗုံး​​လေးလုံးကြဲခဲ့တာလို့ ကနဦးသတင်းရရှိပါတယ်။သံဃာ​တော်​တွေအပါအဝင်သေဆုံးသူ​​များသလို ၊ဒဏ်ရာရသူတွေလည်း များပြားပြီး အရေးပေါ်ကုသနိုင်ဖို့ ကြိုစား​နေရတယ်လို့အထက်ပါသတင်းရင်းမြစ်က​ပြောပါတယ်။

"စစချင်း တော့ အသေ၆လောင်းရတယ်။ဒါပေမယ့်ထပ်တိုးနဲ့အခု သေဆုံး ၁၀ဦးလို့ သိရတယ်။အထိခိုက်လည်းများတယ်"လို့ ဒေသခံတဦးကလည်း ပြောပါတယ်။

ဓမ္မရုံမှာ ဝါတွင်းတရားစခန်းရှိပြီး ဒီနေ့ကဝါတွင်းကာလ ဥပုဒ် နေ့မို့ တရားနာလာတဲ့သူ တွေများတဲ့​နေ့ဖြစ်ပါတယ်။

ထပ်မံရရှိတဲ့သတင်း​တွေအရ ​သေဆုံးသူ ၁၂ ဦးရှိပြီး ဒဏ်ရာရသူ (၂၀) ဝန်းကျင်ရှိပြီလို့သိရပါတယ် ။အဆိုပါဘုန်းကြီး​ကျောင်းမှာ ၇ ရက်တရားစခန်းပြုလုပ်​နေတာဖြစ်ပြီး ဒီ​နေ့က သုံးရက်​မြောက်​နေ့ဖြစ်ပါတယ် ။

စစ်ကိုင်းတိုင်း၊မြောင်မြို့နယ်ဟာစစ်တပ်ထိန်းချုပ်နိုင်ခြင်းမရှိတဲ့မြို့နယ်ဖြစ်ပြီး စစ်တပ်က လေကြောင်းကနေ မကြာခဏဗုံးကြဲလို့ ​ဒေသခံပြည်သူ​တွေ ထိခိုက်သေဆုံးမှုတွေရှိနေပါတယ်။

ဩဂုတ်လ၁၉ရက် နေ့ကလည်း မြောင်မြို့နယ်၊လှေတင်ဦး ကျေးရွာကို စစ်တပ်က ဗုံးကြဲခဲ့တာမို့ ပြည်သူ၂ဦး သေဆုံးပြီး ၁၉ဦး ထိခိုက်ဒဏ်ရာရခဲ့ပါ သေးတယ်။ဒါ့အပြင်သြဂုတ် ၂၀ ရက်ညကလည်း လေကြောင်းဗုံးကြဲတာမှာ အမျိုးသမီးအချို့ သေဆုံးခဲ့ပါတယ်။

လေကြောင်းအန္တရာယ်သတိပြုဖို့ တော်လှန်ရေးရဲဘော်တွေကသတိပေးထားပြီး လက်ရှိအခြေအနေကို ဒေသခံတွေ စိုးရိမ်နေကြပါတယ်။

အာဏာသိမ်းစစ်တပ် နဲ့ အာဏာသိမ်းစစ်​​ခေါင်း​​ဆောင်​တွေဟာ အမျိုးဘာသာ သာသနာကို​စောင့်​ရှောက်တယ်၊ ဗုဒ္ဓဘာသာကိုမြှင့်တင်တယ်လို့ တချိန်လုံးဝါဒဖြန့်​ပေမယ့်စစ်တပ်အာဏာသိမ်းပြီး​နောက်ပိုင်း ဘုန်းကြီး​ကျောင်း​တွေ ၊ဘုရား​တွေ ပါမ​ရှောင် ဗုံးကြဲသတ်ဖြတ်တာ ၊လက်နက်ကြီးနဲ့ပစ်ခတ်တာ၊မီးရှို့တာ​တွေမကြာခဏလုပ်​နေတာဖြစ်ပါတယ်။ ဗုဒ္ဓဘာသာသာမက ခရစ်ယာန် ၊အစ္စလာမ်စတဲ့အခြားဘာသာဝင်​တွေရဲ့အထွဋ်အမြတ်ထားရာ ဘုရား​ကျောင်း​တွေ ၊ဘာသာ​ရေးအ​​ဆောက်အအုံ​တွေ စသဖြင့် ဘာသာ၊လူမျိုး ၊​ဒေသမခွဲခြားပဲ စစ်တပ်က ဗုံးကြဲတာ ၊မီးရှို့တာ ၊ အကြမ်းဖက်သတ်ဖြတ်တာ​တွေဆက်တိုက်လုပ်​နေတာဖြစ်ပါတယ်။

စစ်ကောင်စီရဲ့ ရက် ၁၀၀ စီမံကိန်းအတွင်း KNUနဲ့ တိုက်ပွဲ ၅၀၀ ကျော်ဖြစ်

ပြည်သူ့အပေါ် ပစ်မှတ်ထားရက်စက်တဲ့ မင်းအောင်လှိုင်ရဲ့ ရက် ၁၀၀ စီမံကိန်းဟု ထုတ်ပြန်

ဩဂုတ် ၂၁၊ ၂၀၂၆။ ထားမြတ်/People’s Spring

စစ်ခေါင်းဆောင်မင်းအောင်လှိုင် ဦးဆောင်တဲ့ စစ်ကောင်စီရဲ့ အတုအယောင်ရွေးကောက်ပွဲက ပေါ်လာတဲ့ ဟန်ပြအစိုးရဟာ ရက် ၁၀၀ စီမံကိန်းအတွင်း ငြိမ်းချမ်းရေးဆိုင်ရာ ကတိဝတ်တွေ ပါဝင်ခဲ့ပေမဲ့ လက်တွေ့မြေပြင်မှာ အရပ်သားတွေရဲ့ အသက်အိုးအိမ်စည်းစိမ်တွေကို ပစ်မှတ်ထား တိုက်ခိုက်တာ၊ စစ်ရေးလှုပ်ရှားမှုတွေ ပိုမိုတိုးချဲ့လုပ်ဆောင်လာခဲ့လို့ ပဋိပက္ခတွေ ပြင်းထန်ခဲ့ကြောင်း ကရင်အမျိုးသားအစည်းအရုံး(KNU)က ထုတ်ပြန်ပါတယ်။

အဲဒီ ကာလမှာ KNU နယ်မြေ ကော်သူးလေဒေသမှာ တိုက်ပွဲပေါင်း ၅၃၆ ကြိမ်ရှိခဲ့တယ်လို့ အသိပေးထားပါတယ်။

ပြည်သူအပေါ် ပစ်မှတ်ထားရက်စက်တဲ့ မင်းအောင်လှိုင်ရဲ့ ရက် ၁၀၀ စီမံကိန်း အမည်ရှိ အစီရင်ခံစာကို KNU လူ့အခွင့်အရေးကော်မတီနဲ့ သုတေသန လုပ်ငန်း ကော်မတီတို့ ပူးပေါင်းပြုစုထားတာဖြစ်ပြီး စစ်အုပ်စုရဲ့ ရက် ၁၀၀ စီမံကိန်းကာလဖြစ်တဲ့ ဧပြီ ၂၀ရက်ကနေ ဇူလိုင်လကုန်ပိုင်းအတွင်း စစ်အုပ်စုရဲ့ လေကြောင်း တိုက်ခိုက်မှုတွေ အပါအဝင် ပြည်သူကို ပစ်မှတ်ထား တိုက်ခိုက်တာတွေ စစ်ရေး အခြေအနေတွေကို ဖော်ပြထားတာဖြစ်ပါတယ်။

စစ်တပ်ဟာ အဲဒီကာလမှာ ကော်သူးလေ ဒေသတဝန်းလုံးမှာ ထိုးစစ်ဆင်မှုတွေနဲ့ တိုက်ခိုက်မှုတွေ ပိုမိုကျယ်ပြန့်လာခဲ့ပြီး ရှေ့တန်းစစ်မျက်နှာတွေ တိုးချဲ့တာ၊ လေောကာင်း တိုက်ခိုက်တာ၊ ဒရုန်း၊ လက်နက်ကြီးနဲ့ တိုက်ခိုက်တာ၊ အရပ်သား နေအိမ်တွေ ဖျက်ဆီးတာ၊ အပါအဝင် အကြမ်းဖက်မှုများစွာ လုပ်ဆောင်ခဲ့ဟု အသိပေးပါတယ်။

ဒါကြောင့် ရက် ၁၀၀ ကာလအတွင်း KNU နယ်မြေမှာ တိုက်ပွဲ ၅၃၆ ကြိမ်ဖြစ်ခဲ့ပြီး တရက်လျင် ပဋိပက္ခဖြစ်ပွားမှု နှုန်း ၅ကြိမ် ကျော် ရှိခဲ့တယ်လို့ဆိုပါတယ်။

မှတ်တမ်းတွေအရ ဧပြီ ၂၀ ရက်ကနေ ၂၈ရက် အတွင်း တိုက်ပွဲ ၁၀၁ကြိမ်၊ မေလမှာ ၂၄၃ ကြိမ်၊ ဇွန်လမှာ ၁၁၁ ကြိမ်၊ ဇူလိုင် ၁ရက်ကနေ ၂၀ ရက်အတွင်း ၈၁ကြိမ် စုစုပေါင်း တိုက်ပွဲ ၅၀၀ ကျော်ဖြစ်ခဲ့တာလို့ ဖော်ပြထားပါတယ်။

စစ်ကောင်စီဟာ အရပ်သားများ ရှိရာနေရာတွေကို ထပ်ခါတလဲလဲ ရွေးချယ်တိုက်ခိုက်တာတွေ လုပ်ဆောင်ခဲ့ကြောင်း အသိပေးထားပြီး တိုက်လေယာဉ်တွေ Y12နဲ့ Y8 လေယာဉ်တွေ၊ ရဟတ်ယာဉ်တွေ ဂျိုင်ရိုကော်ပတာနဲ့ ပါရာမော်တာ တွေအပါအဝင် လေကြောင်းသုံးယာဉ်အမျိုးမျိုး အသုံးပြု တိုက်ခိုက်ခဲ့ပြီး ၁၂၀ မမ ကျည်တွေ၊ ရော့ကတ်တွေ ကလပ်စတာဗုံးတွေနဲ့ ပေါင်ချိန် များစွာ လေးလံတဲ့ ဖျက်အားပြင်းဗုံးတွေ အသုံးပြု တိုက်ခိုက်ခဲ့တယ်လို့ ဖော်ပြပါတယ်။

အစီရင်ခံစာ ကာလအတွင်း အရပ်သား ၄၄ဦး သေဆုံးပြီး ဖမ်းဆီးခံရတာ၊ ဒဏ်ရာရတာတွေရှိခဲ့သလို နေအိမ် ၃၆၀ ကျော်၊ ဘုန်းကြီးကျောင်း ၁၄ကျောင်း၊ စာသင်ကျောင်း ၈ကျောင်း၊ ကျန်းမာရေးအဆောက်အအုံ ၆ခု၊ ခရစ်ယာန်ဘုရားကျောင်း ၂ကျောင်း ပျက်စီးခဲ့ရတယ်လို့ အသိပေးပါတယ်။
တိုက်ပွဲ ပြင်းထန်တဲ့နေရာတွေ ရှေ့တန်း စစ်မျက်နှာတွေဟာ များသောအားဖြင့် အရပ်သားများနေထိုင်ရာ ရဲ့ ပြင်ပမှာ တည်ရှိပေမယ့် စစ်တပ်ဟာ ကျေးရွာတွေကို မကြာခဏ ဝင်ရောက်ပြီး တပ်စွဲတာ၊ ပြည်သူတွေကို သူတို့ တပ်စွဲရာနေရာအနီးနေထိုင်စေတာ၊ အတင်းအဓမ္မ ခိုင်းစေတာတွေ လုပ်ဆောင်ခဲ့တယ်လို့ ဖော်ပြထားပါတယ်။

စစ်ကောင်စီတပ်ဟာ တိုက်ပွဲဖြစ်ခြင်းမရှိ၊ ခိုင်လုံတဲ့ စစ်ဘက်ဆိုင်ရာ ပစ်မှတ်များ ပေါ်လွင်ထင်ရှားခြင်းမရှိတဲ့ အရပ်သားနေထိုင်ရာတွေကို လက်နက်ကြီး၊ လေကြောင်း တိုက်ခိုက်တာတွေ စနစ်တကျ ကျူးလွန်ခဲ့ကြောင်းလည်း ထုတ်ပြန်ပါတယ်။

အရပ်သားနေထိုင်ရာတွေကို စနစ်တကျ တိုက်ခိုက်တဲ့ အလေ့အထဟာ အရပ်သား ပြည်သူတွေရဲ့ လုံခြုံရေးကို ခြိမ်းခြောက်တာ၊ တော်လှန်ရေးအင်အားစုတွေကို ထောက်ခံတယ်လို့ ယူဆရတဲ့ လူထု အသိုက်အဝန်းတွေကို ဖျက်ဆီးခြင်းဖြင့် တော်လှန်ရေးအင်အားစုတွေကို ဖိအားပေးဖို့ ရည်ရွယ်လုပ်ဆောင်တာလို့လည်း သုံးသပ်ထားပါတယ်။

ဒီလိုကျူးလွန်တဲ့ အာဏာသိမ်းစစ်တပ်ရဲ့ ရက် ၁၀၀ စီမံကိန်းဟာ အဓိပ္ပါယ်ရှိတဲ့ အကောင်အထည်ဖော်မှု အလွန်နည်းပါးတာကြောင့် အာဆီယံ အဖွဲ့ဝင်နိုင်ငံတွေ အနေနဲ့ စစ်တပ်အာဏာပိုင်တွေရဲ့ လုပ်ဆောင်ချက်တွေကို တရားဝင်မှု ဖြစ်စေနိုင်တဲ့ ပံ့ပိုးကူညီရာရောက်စေနိုင်တဲ့ နိုင်ငံရေး သို့မဟုတ် ရုပ်၀တ္ထုပစ္စည်းဆိုင်ရာ ထောက်ပံ့ကူညီမှုများ ပေးအပ်ခြင်းမှ ရှောင်ကြဉ်သင့်ကြောင်း အစီရင်ခံစာမှာ အကြံပြုထားပါတယ်။

နိုင်ငံတကာ အသိုင်းအ၀ိုင်းအနေနဲ့လည်း လက်နက်များ၊ စစ်ဘက်ဆိုင်ရာ လေယာဉ်များနဲ့ လေယာဉ်လောင်စာဆီ ကန့်သတ်ချက်များ အပါအဝင် ကမ္ဘာလုံးဆိုင်ရာ လက်နက်နဲ့ လေကြောင်း ကုန်သွယ်ခြင်းဆိုင်ရာပိတ်ပင် ကန့်သတ်မှုများကို ထောက်ခံပြီး ကျောင်း၊ဆေးရုံ၊ ဘာသာရေးအဆောက်အအုံ နဲ့ စစ်ဘေးရှောင်စခန်းများ အပါအဝင် အရပ်သားများနဲ့ အရပ်သားတွေရဲ့ အခြေခံအဆောက်အအုံများအား တိုက်ခိုက်မှုများ ချက်ချင်းရပ်တန့်ရန် တောင်းဆိုရမည်ဖြစ်ကြောင်း အကြံပြုထားပါတယ်။ ဒါ့အပြင် လူသားချင်းစာနာမှုဆိုင်ရာ အကူအညီတွေ တိုးချဲ့ဖို့၊ ငြိမ်းချမ်းပြီးရေရှည်တည်တံ့တဲ့ နိုင်ငံရေးဖြေရျင်းချက် တရပ်ရရှိရေး မြှင့်တင်ဖို့လည်း တိုက်တွန်းထားပါတယ်။

(ကရင်အမျိုးသားအစည်းအရုံး၊ ကော်သူးလေအုပ်ချုပ်နယ်မြေအတွင်း ဒေသခံတွေရဲ့ ကားကို စစ်တပ်က မီးရှို့ဖျက်ဆီးခဲ့တာကို ဇူလိုင် ပထမအပတ်က တွေ့ရစဉ်။ ဓာတ်ပုံ - KNU)

ဦးမင်းဇင်ကို တရုတ်ဖမ်းဆီးမှုဟာ မတရား ထိန်းသိမ်းမှုလို့ အမေရိကန် ကြေညာ

သြဂုတ်-၂၁၊၂၀၂၆။People's Spring

မဟာဗျူဟာနှင့် မူဝါဒလေ့လာရေးအဖွဲ့-
မြန်မာ (ISP-Myanmar) ထူထောင်သူ၊ အမေရိကန် နိုင်ငံသား ဦးမင်းဇင်ကို တရုတ်က ဖမ်း
ဆီးမှုဟာ ‘မတရားဖမ်းဆီး ထိန်းသိမ်းခံရမှု’လို့ အမေရိကန် နိုင်ငံခြားရေး ဝန်ကြီးဌာနက တရားဝင် သတ်မှတ်လိုက်ပါတယ်။

ဩဂုတ်၂၀ မှာ အ​မေရီကန် ၊နိုင်ငံခြားရေး ဝန်
ကြီးဌာနကဦးမင်းဇင်ဟာမတရားဖမ်းဆီးထိန်းသိမ်းခံရသူလို့ တရားဝင် သတ်မှတ်ကြောင်း ကြေညာချက်ကို ထုတ်ပြန်ခဲ့တာပါ။ အဲဒီကြေညာချက်ကိုမြန်မာနိုင်ငံဆိုင်ရာအမေ
ရိကန် သံရုံးရဲ့ Facebookစာမျက်နှာကဩ
ဂုတ်၂၁ရက်မနက်ပိုင်းမှာမျှဝေထားခဲ့ပါတယ်။

“အမေရိကန်နိုင်ငံခြားရေးဝန်ကြီး ရူဘီယိုက အမေရိကန်နိုင်ငံသား မင်းဇင်အား မတရား ဖမ်းဆီးထိန်းသိမ်း ခံထားရသူအဖြစ် တရား
ဝင် သတ်မှတ်လိုက်ပြီဖြစ်ပါသည်။ ဘေဂျင်းအစိုးရအနေဖြင့် တရုတ်နိုင်ငံတွင် မတရားဖမ်းဆီးထိန်းသိမ်း ခံထားရသော သို့မဟုတ် ပြည်ပထွက်ခွာခွင့် ပိတ်ပင်ခံထားရသော အမေရိကန်နိုင်ငံသားအားလုံးကို ပြန်လွှတ်ပေးရန် မိမိတို့ တိုက်တွန်းအပ်ပါသည်”လို့ သံရုံး ထုတ်ပြန်ချက်မှာ မြန်မာဘာသာနဲ့ ဖော်ပြထားပါတယ်။ ပြီးတော့ အမေရိကန် နိုင်ငံသားတွေရဲ့ ဘေးကင်းလုံခြုံရေးဟာ နိုင်ငံခြားရေး ဝန်
ကြီးဌာနရဲ့ အဓိကဦးစားပေးကိစ္စရပ် ဖြစ်
ကြောင်းလည်း ရေးသားထားပါတယ်။

မြန်မာ့နိုင်ငံရေးလေ့လာသုံးသပ်သူပညာရှင် တစ်ဦးဖြစ်တဲ့ ဦးမင်းဇင်ဟာ ဇွန်လ ၃ ရက်နေ့တုန်းက တရုတ်ပညာရေး အဖွဲ့အစည်း တစ်ခုရဲ့ ဖိတ်ကြားမှုအရ ယူနန်ပြည်နယ်၊ကူမင်းမြို့လေဆိပ်ကို သွားရောက်ချိန်မှာ အာဏာပိုင်တွေရဲ့ဖမ်းဆီးမှုကို ခံခဲ့ရပါတယ်။ နောက်ပိုင်း
မှာတော့ တရုတ်နိုင်ငံရဲ့ အမျိုးသား လုံခြုံရေးကို ခြိမ်းခြောက်စေနိုင်တယ်လို့ သံသယရှိတဲ့အတွက် ဦးမင်းဇင်ကိုထိန်းသိမ်းထားကြောင်း
တရုတ်နိုင်ငံခြားရေးဝန်ကြီးဌာနကကြေညာ
ခဲ့ပါတယ်။

အခုတော့ အဲဒီဖမ်းဆီးမှုကိုမတရားထိန်းသိမ်း
မှုလို့ အမေရိကန်ဖက်က တုံ့ပြန် ကြေညာ
လာခဲ့တာ ဖြစ်ပါတယ်။

အိမ်ဖြူတော်မှာတရုတ်သမ္မတရှီကျင့်ဖျင်ကို အမေရိကန် သမ္မတ ဒေါ်နယ်လ်ထရမ့်က ဧည့်
ခံကြိုဆိုမယ့် အစီအစဉ် မတိုင်ခင်မှာ အမေရိကန် နိုင်ငံခြားရေးဝန်ကြီးဌာနဆီကအခုထုတ်
ပြန်ချက် ထွက်ပေါ်လာတာပါ။ ဒါကြောင့်စက်
တင်ဘာ ၂၄ ရက်နေ့မှာ နှစ်နိုင်ငံ သမ္မတနှစ်ဦး တွေ့ဆုံကြတဲ့အခါ ဦးမင်းဇင် လွတ်မြောက်
ရေးကိုလည်း အမေရိကန်ဖက်က ထည့်သွင်း အဆိုပြုလာနိုင်ခြေ ရှိနေပါတယ်။

လူ့အခွင့်အရေး အဖွဲ့အစည်းတွေကတော့ ဦးမင်းဇင် လွတ်မြောက်ရေးအတွက် တရုတ်အပေါ် ပိုမိုဖိအားပေးဖို့ အမေရိကန် အစိုးရကို တိုက်တွန်း တောင်းဆိုထားကြပါတယ်။

ဦးမင်းဇင်ဟာ မြန်မာ့အရေးကို အထူးအာရုံ
စိုက် လေ့လာတဲ့ သုတေသန အဖွဲ့အစည်း ISP-Myanmarကို ထူထောင်ပြီး အမှုဆောင် ဒါရိုက်တာအဖြစ် တာဝန်ယူထားပါတယ်။ တရုတ်ရဲ့ဖမ်းဆီးမှုကိုမခံရခင်တုန်းက ဦးမင်း
ဇင်ဟာ ထိုင်းနိုင်ငံမှာ အဓိက အခြေချခဲ့သလို အမေရိကန်နဲ့ မြန်မာတို့မှာလည်း နေထိုင်ခဲ့ပါတယ်။ သူဟာ အရင်ကလည်း တရုတ်ကို ပညာရပ်ဆိုင်ရာ ဆွေးနွေးပွဲတွေ တက်ရောက်ဖို့ သွားရောက်လေ့ ရှိခဲ့ပြီး တရားဝင် ဗီဇာ ရ
ထားကြောင်း သိရပါတယ်။

အမေရိကန် နိုင်ငံခြားရေး ဝန်ကြီးဌာန အရာရှိ တစ်ဦးကတော့ ဦးမင်းဇင်ဟာ လေဆိပ်မှာ အဖမ်းခံခဲ့ရပြီးတဲ့နောက်၁၁ ပါတ်လောက်ကြာအောင်အကြိမ်ကြိမ်အဖန်ဖန်စစ်ဆေး မေး
မြန်းမှုတွေ၊သီးသန့်ခွဲပြီးချုပ်နှောင်ခံရတာတွေကြုံနေရကြောင်းပြောပါတယ်။

သူဟာ လေဆိပ်ကို ရောက်ပြီဆိုတာ မိသားစု၊ လုပ်ဖော်ကိုင်ဖက်တွေဆီ ဖုန်းဆက် အသိပေး အကြောင်းကြားခဲ့တဲ့နောက် အဆက်အသွယ် ပြတ်တောက်သွားခဲ့ကြောင်း၊ နောက်ထပ် ၄၈ နာရီလုံးလုံး သူဘယ်ရောက်နေသလဲ ဆိုတာကို မိသားစုရော၊ လုပ်ဖော်ကိုင်ဖက်တွေပါ မသိခဲ့ရကြောင်း၊ အသက်ရှင်နေသေးရဲ့လား၊ ဘယ်သူက ဖမ်းသွားတာလဲ ဆိုတာကိုတောင် သိခွင့်မရခဲ့ကြကြောင်း အဲဒီ အရာရှိက ဆိုပါတယ်။

နောက်ပိုင်းကျမှယူနန်ပြည်နယ်ထဲက အာဏာ
ပိုင်တွေက ဦးမင်းဇင်ကို အမျိုးသား လုံခြုံ
ရေး ခြိမ်းခြောက်မှု သံသယရှိတဲ့အတွက် ရာဇဝတ်ကြောင်းဆိုင်ရာ စုံစမ်းမေးမြန်းမှုတွေ လုပ်ဆောင်နေကြောင်း အမေရိကန် သံရုံးဆီ အကြောင်းကြားခဲ့ပါတယ်။

လူ့အခွင့်အရေး အဖွဲ့တွေကတော့ တရုတ်ဟာ ဓားစာခံ ဒစ်ပလိုမေစီကိုကာလကြာရှည် ကျင့်
သုံးနေခဲ့ကြောင်း စွပ်စွဲကြပါတယ်။ အဓိပ္ပါယ်ကတော့ နိုင်ငံခြားသားတွေကို ဖမ်းဆီးထားပြီး သက်ဆိုင်ရာ နိုင်ငံနဲ့ ဆွေးနွေး စကားပြောရာမှာ အသာစီးယူတဲ့ နည်းမျိုးကို အသုံးပြုနေတယ်လို့ ဆိုလိုတာပါ။

ဦးမင်းဇင်လွတ်မြောက်ရေးတောင်းဆိုသူတွေနဲ့ ထရမ့်ရဲ့ အကြံပေး အရာရှိဟောင်းတချို့ကဦးမင်းဇင်လွတ်မြောက်ရေးအတွက် အာ
ရုံစိုက်ပေးဖို့လည်း ထရမ့်အစိုးရဆီ တိုက်
တွန်း တောင်းဆိုထားကြပါတယ်။

၁၉၈၈ ခုနှစ်က ဖြစ်ပွားခဲ့တဲ့ ဒီမိုကရေစီအရေး​တော်ပုံကြီးမှာ ကျောင်းသားခေါင်း
ဆောင်တစ်ဦးဖြစ်ခဲ့တဲ့ ဦးမင်းဇင်ဟာ ဘာကလေမြို့၊ ကယ်လီဖိုးနီးယားတက္ကသိုလ်မှာ နိုင်ငံရေးသိပ္ပံ ဘာသာရပ်ကိုလေ့လာဆည်းပူး သင်ယူပြီး ပါရဂူဘွဲ့ ရခဲ့တယ်လို့ ရိုက်တာက​ဖော်ပြပါတယ်။ အဲဒီနောက် သူဟာ မြန်မာ

နိုင်ငံမှာ ISP-Myanmarကို ထူထောင်ခဲ့ပြီး ၂၀၂၁ အာဏာသိမ်းမှု အပြီးမှာတော့ နိုင်ငံရပ်ခြားဆီ ရွှေ့ပြောင်း အခြေစိုက်ခဲ့ပါတယ်။

ကိုးကား-Reuters

ကျောင်းသားတဦးက ခြိမ်းခြောက်လို့ ထိုင်းစာသင်ကျောင်းမှာ အွန်လိုင်းကပဲ အတန်းတက်ခိုင်းထား

သြဂုတ်-၂၁၊၂၀၂၆။People's Spring

ကျောင်းသားတဦးက ခြိမ်းခြောက်မှုကြောင့် ထိုင်းစာသင်ကျောင်းတစ်ခုဟာ အတန်းတက် သင်ယူမှုတွေအစား အွန်လိုင်းသင်ကြားပို့ချမှုကို တစ်ရက်တာ ပြောင်းလဲ သတ်မှတ်ခဲ့ပါတယ်။

ခွန်ကန်မှာရှိတဲ့ ကာလာယန်နာဝတ် စာသင်
ကျောင်းဟာ ဩဂုတ် ၂၁ ရက်နေ့အတွက် အတန်းတက်စရာ မလိုဘဲ အွန်လိုင်းကနေပဲ ချိတ်ဆက်ပြီး သင်ခန်းစာတွေ ပို့ချစေမှာ ဖြစ်တယ်လို့ Facebook ပေါ်ကနေ ထုတ်ပြန်ခဲ့ပါတယ်။

ကျောင်းသူ၊ကျောင်းသားတွေကကျောင်းတက်ဖို့ မလိုပေမယ့်ဆရာ၊ဆရာမတွေနဲ့ တ
ခြားဝန်ထမ်းတွေကတော့ ပုံမှန် ကျောင်းလာ
ရမယ်လို့ထုတ်ပြန်ချက်မှာဖော်ပြထားပါတယ်။

ကျောင်းသားတစ်ဦးကရန်လိုအကြမ်းဖက်ဖို့ ရည်ရွယ်ထားကြောင်းသတင်းတစ်ခုကို လက်
ခံရရှိခဲ့တဲ့နောက် အလေးအနက်ဆန်းစစ်လေ့
လာပြီး လုံခြုံရေးအရအခုလိုဆုံးဖြတ်ခဲ့တာလို့လည်းစာသင်ကျောင်းဖက်ကပြောပါတယ်။

တစ်ရက်တာအွန်လိုင်းသင်ကြားစေမှုအဖြစ် ပြောင်းလဲခဲ့တာဟာ ကျောင်းရဲ့လုံခြုံရေး စံနှုန်းတွေကိုမြှင့်တင်ပြီးကလေးတွေ၊ မိဘတွေ၊ ဝန်ထမ်းတွေ၊ ဆရာဆရာမတွေ ဘေးကင်းစေရေးအတွက်လို့လည်း ဆိုပါတယ်။

ကျောင်းသူကျောင်းသားတွေဟာ ပုံမှန် အ
တန်းချိန်တွေကို ကျောင်းက ကြိုတင် သတ်
မှတ် စီစဉ်ပေးထားတဲ့ အွန်လိုင်း channelတွေကနေ ချိတ်ဆက် သင်ယူရမှာ ဖြစ်ပါတယ်။ တစ်ဖက်မှာတော့ စာသင်ကျောင်း တာဝန်ရှိသူတွေက သက်ဆိုင်ရာ အစိုးရ အေဂျင်စီ အသီးသီးနဲ့ ချိတ်ဆက်ပြီး ရရှိထားတဲ့ သ
တင်းနဲ့ပတ်သက်လို့အတည်ပြုတာ၊ အန္တ
ရာယ် ဖြစ်နိုင်ခြေကို ဆန်းစစ်တာ၊ လုံခြုံရေး အစီအမံတွေကို နှီးနှောတိုင်ပင်တာတွေ လုပ်
ဆောင်နေပါတယ်။

ထိုင်းသတင်းတွေရဲ့ အဆိုအရ အဲဒီကျောင်းရဲ့ ကျောင်းသားတွေ စုဖွဲ့ထားရာ Line group တစ်ခုမှာဩဂုတ်၂၀ရက်နေ့တုန်းကကိစ္စတစ်
ခုခုကြောင့် အငြင်းပွားခဲ့ကြကြောင်း၊ နောက်တော့ ကျောင်းသားတစ်ဦးကရန်လိုအကြမ်း
ဖက်မယ် ဆိုတာမျိုးတွေ ခြိမ်းခြောက်ပြီး groupထဲကထွက်သွားခဲ့ကြောင်းသိရပါတယ်။ ဒါကြောင့်လည်း ကျောင်းဖက်ကအခုလို အစီအမံတွေနဲ့ တုံ့ပြန်လာတာပါ။

ထိုင်းမှာ သြဂုတ်လဆန်းပိုင်းတုန်းက နေအိမ်နဲ့ စာသင်ကျောင်း ပစ်ခတ်မှု ဖြစ်စဉ်တစ်ခုကြောင့် ကျူးလွန်သူ ကျောင်းသား အပါ
အဝင် လူ ၉ ဦး သေဆုံးခဲ့ပါတယ်။ အဲဒီကိစ္စနောက်ပိုင်း ကျောင်းတွေရဲ့ လုံခြုံရေး အစီ
အမံတွေကို မြှင့်တင်ဖို့ ထိုင်းအစိုးရက အပူ
တပြင်း ဆောင်ရွက်လာခဲ့ပါတယ်။

ကိုးကား: Khaosod

ဓါတ်ပုံ- KKnews